Ekli belgeden alınan metin
F
SOSYAL GÜVENLİK KURUMU
Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü
5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, Kanun ile Yürürlükten
Kaldırılan Kanunlar ve İlgili Yönetmeliklere İstinaden Kanunun 4 Üncü Maddesinin Birinci
Fıkrasının (a), (b) ve İlk Defa 2008/Ekim Ay Başından İtibaren (c) bendi Kapsamında Sigortalı
Olanların Emeklilik İşlemleri ile 3201 Sayılı Yurt Dışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurt
Dışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında Kanuna
Göre Borçlanılan Süreler Dikkate Alınarak Bağlanan Aylıklara İlişkin Emeklilik İşlemleri
GENELGE
2018/38
06 KASIM 2018
i
Adres: Mithatpaşa Cd. No:7 06410 Sıhhiye/ANKARA Ayrıntılı Bilgi : Nevin ÖZGÜL Daire Başkanı
Tel: 0312 432 10 63 Faks: 0312 432 10 62 Birim Eposta : EHGM_bhacedb@sgk.gov.tr
İÇİNDEKİLER
BİRİNCİ KISIM
AYLIĞA HAK KAZANMA KOŞULLARINI ETKİLEYEN
TEMEL EMEKLİLİK KAVRAMLARI
1. Sigortalılık Süresi ........................................................................................................................ 1
1.1. Sigortalılık Süresinin Başlangıcını Etkileyen Faktörler ........................................................... 2
1.1.1. İşe Giriş Tarihi ile Primlerin Ödenmeye Başladığı Tarihin Farklı Olması ........................... 2
1.1.2. Kurumca Devir Alınan 506 Sayılı Kanunun Geçici 20 nci Maddesi Kapsamındaki
Sandıklar.......................................................................................................................................... 2
1.1.3. 18 Yaşın Altında Geçen Hizmetler ....................................................................................... 2
1.1.4. Birden Fazla Sigortalılık Haline Tabi Olma ......................................................................... 4
1.1.5. Kanunun Yürürlük Tarihinden Önce Birden Fazla Sosyal Güvenlik Kanununa Tabi
Hizmeti Olanlar ............................................................................................................................... 4
1.1.6. Borçlanmalar ......................................................................................................................... 4
1.2. Sigortalılık Süresine Eklenen Süreler ...................................................................................... 4
2. Prim Ödeme Gün Sayısı .............................................................................................................. 5
2.1. Prim Ödeme Gün Sayısı Koşulları ve Prim Ödeme Gün Sayılarını Oluşturan Hizmetler....... 5
2.2. Prim Ödeme Gün Sayısına Eklenen Süreler ............................................................................ 5
2.2.1. Maden İşyerlerinin Yer Altı İşlerinde Geçen Çalışmalar..................................................... 5
2.2.2. 5434 Sayılı Kanunun Mülga 32 nci Maddesine Göre FHSZ ................................................ 5
2.2.3. Fiili Hizmet Süresi Zammına (FHSZ) Tabi Çalışmalar ........................................................ 6
2.2.4. Başka Birinin Sürekli Bakımına Muhtaç Derecede Ağır Engelli Çocuğu Bulunan Kadın
Sigortalılar ....................................................................................................................................... 6
3. Yaş ............................................................................................................................................... 7
3.1. Sigortalı Emeklilik İşlemlerinde Yaş Kavramı ve Uygulaması ............................................... 7
3.2. Yaş Hadlerinden İndirim Yapılması ........................................................................................ 8
3.2.1. 506 Sayılı Kanunun Mülga Ek 5 inci Maddesi Kapsamındaki İtibari Hizmet Süreleri ........ 8
3.2.2. FHSZ Kapsamındaki Hizmetler ............................................................................................ 9
3.2.3. Başka Birinin Sürekli Bakımına Muhtaç Derecede Ağır Engelli Çocuğu Bulunan Kadın
Sigortalılar ....................................................................................................................................... 9
4. 4/1-(A) Kapsamında Aylık Bağlanacak Sigortalılardan 506/Ek 5, 5434/32 ve Kanunun 40 ıncı
Maddesine Tabi Hizmetlerin Aylığa Hak Kazanma Koşullarında Değerlendirilmesi .................. 10
4.1. 506/Ek 5 ve Kanunun 40 ıncı Maddesine Tabi Hizmetlerin Değerlendirilmesi .................... 11
4.2. Kanunun Geçici 48 inci Maddesine Göre Prim Farkını Ödeyenlerin Fiili Hizmet Süresi
Zammından Yararlanmasına İlişkin Usul ve Esaslar .................................................................... 16
4.3. 5434 Sayılı Kanunun Mülga 32 nci ve Kanunun 40 ıncı Maddesi Kapsamındaki Hizmetlerin
Değerlendirilmesi .......................................................................................................................... 16
İKİNCİ KISIM
KISA VE UZUN VADELİ SİGORTA KOLLARINDAN SAĞLANAN YARDIMLAR
BİRİNCİ BÖLÜM
İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞI SİGORTASI
1. Sürekli İş Göremezlik Geliri .................................................................................................... 18
1.1. Sürekli İş Göremezlik Gelirinin Hesaplanması ...................................................................... 19
1.2. İş Kazası ve Meslek Hastalığında Hizmetlerin Birleştirilmesi .............................................. 24
1.3. Birden Fazla İş Kazasına Uğrama Durumu............................................................................ 26
1.4. Gelir Alt Sınırı ........................................................................................................................ 27
1.5. Gelirlerde Yapılan Artırım ve İndirimler ............................................................................... 27
ii
Adres: Mithatpaşa Cd. No:7 06410 Sıhhiye/ANKARA Ayrıntılı Bilgi : Nevin ÖZGÜL Daire Başkanı
Tel: 0312 432 10 63 Faks: 0312 432 10 62 Birim Eposta : EHGM_bhacedb@sgk.gov.tr
1.6. Sürekli İş Göremezlik Derecesi İtirazlarıyla İlgili Mahkeme Kararları Hakkında Yapılacak
İşlemler .......................................................................................................................................... 29
1.7. Gelirin Başlangıcı ................................................................................................................... 30
1.8. Gelirin Sermayeye Çevrilmesi ............................................................................................... 30
1.9. Maddi Tazminatların Gelirlerden Kesilmesi .......................................................................... 31
1.10. Diğer Hususlar...................................................................................................................... 31
2. Ölüm Geliri ............................................................................................................................... 33
2.1. Ölüm Gelirinin Hesaplanması ................................................................................................ 34
2.2. Ölüm Geliri İşlemlerinde Ölüm Nedeninin Belirlenmesi Usul ve Esasları ile Ölüm Geliri
Bağlanacak Sigortalı Dosyasında Bulunması Gereken Belgeler .................................................. 35
2.3. 2008/Ekim Öncesi Ölen ve SİD Oranı % 50’nin Altında Olup Ölüm Nedeni İş Kazası ve
Meslek Hastalığına Bağlı Olmayan Sigortalıların Hak Sahiplerine Yapılacak İşlemler .............. 36
3. Sürekli İş Göremezlik Geliri/Ölüm Geliri Dosyalarının Tasnifi ............................................... 37
İKİNCİ BÖLÜM
MALULLÜK SİGORTASI
1. Malullük Sigortasından Sağlanan Yardımlar ............................................................................ 37
2. Malul Sayılma ........................................................................................................................... 37
3. Malullük Aylığına Hak Kazanma Koşulları .............................................................................. 40
4. Malullük Aylığının Başlangıcı .................................................................................................. 41
5. Malullük Aylığı Başvurusu ve İstenecek Belgeler .................................................................... 42
6. Malullük Aylığının Kesilmesi, Yeniden Başlaması ve Durum Değişiklikleri .......................... 43
7. Malullük Aylığı Almakta İken Çalışma Nedeniyle Aylığın Kesilmesi Gerektiği Daha Sonra
Tespit Edilenler ............................................................................................................................. 45
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
YAŞLILIK SİGORTASI
1. Yaşlılık Sigortasından Sağlanan Yardımlar .............................................................................. 47
2. Yararlanma Koşulları ................................................................................................................ 47
2.1. Genel Koşullar........................................................................................................................ 47
2.1.1. 4/1-(a) ve 4/1-(b) Kapsamında 8/9/1999 (Dahil) Tarihinden Önce Sigortalı Olanlar ......... 47
2.1.2. 4/1-(a) ve 4/1-(b) Kapsamında 8/9/1999 (Hariç) ila 30/4/2008 (Dahil) Tarihleri Arasında
Sigortalı Olanlar ............................................................................................................................ 51
2.1.3. 30/4/2008 (Hariç) Sonrasında Sigortalı Olanlar.................................................................. 51
2.2. Özel Koşullar.......................................................................................................................... 53
2.2.1. Kanuna Göre Özel Şartlarla Aylığa Hak Kazanma Koşulları ............................................. 53
2.2.2. 2008/Ekim Ay Başından Önce Sigortalı Olan 4/1-(a) Sigortalılarının Özel Şartlara Göre
Aylığa Hak Kazanma Koşulları .................................................................................................... 59
3.Yaşlılık Aylığı Başvurusu .......................................................................................................... 61
4. Yaşlılık Aylığının Başlangıcı .................................................................................................... 63
5. Prim Borcu Olan Sigortalıların Aylık Başlangıcı ..................................................................... 64
6. Yaşlılık Aylığının Kesilmesi ve Yeniden Bağlanması .............................................................. 69
6.1. İlk Defa Kanuna Tabi Sigortalı Olanlar ................................................................................. 69
6.2. Kanunun Yürürlük Tarihinden Önce Sigortalı Olanlar .......................................................... 69
6.3. Aylık Kesildikten Sonra Yeniden Çalışmaya Başlayanların Hizmetlerinin Değerlendirilmesi
....................................................................................................................................................... 71
6.4. 5335 Sayılı Kanun Kapsamında Çalışmaya Başlayanların Aylık Kesildikten Sonraki
Hizmetlerinin Değerlendirilmesi ................................................................................................... 71
6.4.1. Aylığın Kesilme Tarihinin Belirlenmesi ve Yeniden Bağlanmasında Aranacak Şartlar .... 72
6.4.2. Aylık Bağlanacak Statü ve Aylık Hesabı ............................................................................ 73
iii
Adres: Mithatpaşa Cd. No:7 06410 Sıhhiye/ANKARA Ayrıntılı Bilgi : Nevin ÖZGÜL Daire Başkanı
Tel: 0312 432 10 63 Faks: 0312 432 10 62 Birim Eposta : EHGM_bhacedb@sgk.gov.tr
6.5. Aylığa Hak Kazanma Koşullarının Oluşmadığının Aylık Bağlandıktan Sonra Tespit
Edilmesi ve Aylığın Tekrar Başlaması.......................................................................................... 74
6.6. Çalışma Nedeniyle Aylığın Kesilmesi Gerektiği Daha Sonra Tespit Edilenler................... 777
6.7. Aylık Bağlandıktan Sonra Prim Ödeme Gün Sayısı Eksik Olduğu Tespit Edilenler ............ 77
6.8. İş Akitleri Feshedilen veya Görevlerine Son Verilen Sigortalılardan Mahkeme Kararıyla
Görevlerine İade Olunanların Aylıklarının Kesilmesi ve Yeniden Başlatılması .......................... 82
7. 4/1-(A) Sigortalıları için Kıdem Tazminatı ............................................................................... 83
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
ÖLÜM SİGORTASI
1. Ölüm Sigortasından Sağlanan Yardımlar .................................................................................. 84
2. Yararlanma Şartları ................................................................................................................... 84
2.1. Sigortalıya İlişkin Koşullar .................................................................................................... 85
2.2. Hak Sahiplerine İlişkin Koşullar ............................................................................................ 87
2.2.1. Eşe Aylık Bağlama Şartları ................................................................................................. 87
2.2.2. Çocuklara Aylık Bağlama Şartları ...................................................................................... 88
2.2.3. Ana ve Baba ........................................................................................................................ 93
2.2.4. Ana ve Babaların Gelir Tespit İşlemleri ............................................................................. 95
2.3. 5/12/2017 Tarihli Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde Yapılan Değişikliğe Göre Hak
Sahiplerine İlişkin Koşullar ........................................................................................................... 95
3. Kanunun Geçici Maddelerine Göre Ölüm Aylığına Hak Kazanma Koşulları .......................... 98
3.1. Kanunun Geçici 59 uncu Maddesi Gereği Ölüm Gelir/Aylığına Hak Kazanma Koşulları ... 98
3.2. Kanunun Geçici 66 ncı Maddesi Gereği Ölüm Gelir/Aylığına Hak Kazanma Koşulları .... 101
3.2.1. Ölüm Geliri/Aylığı Bağlama İşlemlerinde Sigortalılara ve Hak Sahiplerine İlişkin Koşullar
ve Uygulama Esasları .................................................................................................................. 101
3.2.2. Ölüm Geliri/Aylığı Hesaplanması, Hisseler ve Gelir/Aylık Başlangıcı ........................... 102
4. Ölüm Aylığı Başvurusu ........................................................................................................... 103
5. Ölüm Aylığının Başlangıcı...................................................................................................... 103
6. Hak Sahiplerine Paylaştırılması .............................................................................................. 107
6.1. Eşe Bağlanacak Aylığın Oranı ............................................................................................ 107
6.2. Çocuklara Bağlanan Aylıkların Oranı .................................................................................. 107
6.3. Ana ve Babaya Bağlanan Aylıkların Oranı .......................................................................... 107
7. Evlenme Ödeneği Verilmesi ................................................................................................... 108
8. Cenaze Ödeneği Verilmesi ...................................................................................................... 109
9. Ölüm Aylığının Kesilmesi, Yeniden Başlaması, Durum Değişiklikleri ................................. 109
9.1. Ölüm Aylığının Kesilmesi ve Yeniden Başlaması ............................................................... 110
9.1.1. Dul Eşin Aylıkları ............................................................................................................. 110
9.1.2. Erkek Çocukların Aylıkları ............................................................................................... 110
9.1.3. Kız Çocukların Aylıkları ................................................................................................... 110
9.1.4. Malul Çocukların Aylıkları ............................................................................................... 111
9.1.5. Ana ve Babanın Aylıkları .................................................................................................. 111
9.2. Diğer Durum Değişiklikleri ve Ölüm Gelir/Aylıklarının Yaştan Dolayı Durdurulması
Uygulaması.................................................................................................................................. 111
9.2.1. Boşandığı Eşiyle Fiilen Birlikte Yaşayan Eş ve Çocukların Durum Değişiklikleri ......... 112
9.2.2. 2022 Sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık
Bağlanması Hakkında Kanunun 2 nci Maddesi Gereğince Uygulanan Fark Aylıkları .............. 113
10. Sigortalıya İlişkin Koşullarda Değişikliğin Olduğunun Ölüm Aylığı Bağlandıktan Sonra
Tespit Edilmesi ............................................................................................................................ 115
iv
Adres: Mithatpaşa Cd. No:7 06410 Sıhhiye/ANKARA Ayrıntılı Bilgi : Nevin ÖZGÜL Daire Başkanı
Tel: 0312 432 10 63 Faks: 0312 432 10 62 Birim Eposta : EHGM_bhacedb@sgk.gov.tr
11. Ölüm Aylığı Almakta İken Çalışma ve Öğrenci Niteliği Taşımaması Nedeniyle Aylığın
Kesilmesi Gerektiği Daha Sonra Tespit Edilenler ...................................................................... 116
BEŞİNCİ BÖLÜM
UZUN VADELİ SİGORTA KOLLARINA İLİŞKİN
ORTAK UYGULAMALAR
1. Kanunun Geçici 63 üncü Maddesi Uygulaması ...................................................................... 117
1.1. Kanunun Geçici 63 üncü Maddesi Gereği 4/1-(b) Kapsamında Hizmeti Durdurulan
Sigortalıların 4/1-(a) ve 4/1-(b) Kapsamında Gelir/Aylık Bağlama İşlemleri ............................ 118
1.1.1. Malullük veya Yaşlılık Aylığı Talebinde Bulunup Henüz Aylık Bağlama İşlemi
Sonuçlandırılmamış Olanlar ........................................................................................................ 118
1.1.2. Ölüm Aylığı Talebinde Bulunup Henüz Aylık Bağlama İşlemi Sonuçlandırılmamış
Olanlar ......................................................................................................................................... 122
1.2. Geçici 63 üncü Madde Kapsamındaki Hizmetleri Dava Konusu Edenlerin Gelir/Aylık
Bağlama İşlemleri ....................................................................................................................... 125
1.3. Gelir Bağlama İşlemlerinde Geçici 63 üncü Madde Uygulaması ........................................ 125
1.4. 4/1-(A), 4/1-(b) ve 4/1-(c) Kapsamında Gelir/Aylık Bağlandıktan Sonra Gelir/Aylık
Bağlanmadan Önceki Sürelere İlişkin 4/1-(b) Hizmeti Tespit Edilenlerle İlgili Geçici 63 üncü
Madde Uygulaması ..................................................................................................................... 126
1.4.1. Malullük ve Yaşlılık Aylığı Durdurulan veya İptal Edilenler........................................... 126
1.4.2. Ölüm Aylığı Durdurulan, Kesilen veya İptal Edilenler .................................................... 127
2. 6191 Sayılı Kanuna Göre Yapılacak İşlemler ......................................................................... 130
3. Kanunun Geçici 37 nci Maddesi Gereği Malullük ve Ölüm Aylığına Hak Kazanma Koşulları
..................................................................................................................................................... 130
4. Uçucu Personele Verilen İtibari Hizmet Sürelerinin Aylık Bağlama İşlemlerinde
Değerlendirilmesi ........................................................................................................................ 131
5. 5434 Sayılı Kanuna Göre Zamanaşımına Uğramış Sürelerin Aylık Bağlama İşlemlerinde
Değerlendirilmesi ........................................................................................................................ 132
6. Kanunun Geçici 36 ncı Maddesine Göre Borçlanılan Hizmetlerin Aylık Bağlama İşlemlerinde
Değerlendirilmesi ........................................................................................................................ 132
7. Sosyal Güvenlik Destek Primi ile İlgili Hükümler ................................................................. 133
8. Aylık Bağlandıktan Sonra Yurt Dışında Çalışanlar ................................................................ 134
9. Muhtar Sigortalılara Aylık Bağlanması .................................................................................. 135
10. Gelir/Aylık Bağlama İşlemlerinde Dikkat Edilecek Hususlar .............................................. 136
ALTINCI BÖLÜM
YURTDIŞI BORÇLANMASINDA TAHSİS İŞLEMLERİ
1. Sigortalılık Başlangıcının Tespiti ............................................................................................ 136
1.1. Sosyal Güvenlik Sözleşmelerinde Özel Hüküm Bulunan Ülkeler için Sigortalılık Başlangıcı
..................................................................................................................................................... 137
1.2. Sosyal Güvenlik Sözleşmesinde Özel Hüküm Bulunmayan Ülkeler ile Sosyal Güvenlik
Sözleşmesi İmzalanmamış Ülkeler için Sigortalılık Başlangıcı ................................................. 139
1.3. Ev Kadınlığı Sürelerinin Borçlandırılmasında Sigortalılık Başlangıcı ................................ 141
2. Aylık Bağlama Şartları ............................................................................................................ 141
2.1. Yurda Kesin Dönüş Yapmak................................................................................................ 142
2.2.Borcun Tamamını Ödemek ................................................................................................... 142
2.3. Sosyal Güvenlik Kanunlarına Göre Aylığa Hak Kazanmak ................................................ 143
2.4. Kuruma Yazılı Başvuruda Bulunmak .................................................................................. 143
3. Aylıkların Başlangıcı............................................................................................................... 144
4. Yurt Dışı Borçlanmada Aylıkların Hesaplanması ................................................................... 144
v
Adres: Mithatpaşa Cd. No:7 06410 Sıhhiye/ANKARA Ayrıntılı Bilgi : Nevin ÖZGÜL Daire Başkanı
Tel: 0312 432 10 63 Faks: 0312 432 10 62 Birim Eposta : EHGM_bhacedb@sgk.gov.tr
5. Aylıkların Kesilmesi ve Yeniden Bağlanması ........................................................................ 146
5.1. 3201 Sayılı Kanuna Göre ..................................................................................................... 146
5.2. İlgili Sosyal Güvenlik Kanununa Göre ................................................................................ 148
5.3. Sosyal Güvenlik Destek Primi Uygulaması ......................................................................... 148
6. Diğer ve Ortak Hususlar .......................................................................................................... 149
6.1. Kısmi Aylıkların Tam Aylığa Dönüştürülmesi .................................................................... 149
6.2. Hak Sahiplerinin Aylık Bağlama İşlemleri .......................................................................... 151
6.3. Farklı Sigortalılık Statüsünde Borçlandırılan Yurt Dışı Süreleri ......................................... 151
6.4. Borçlandırılan Yurt Dışı Sürelerinin Farklı Statüde Değerlendirilerek Aylık Bağlanması . 152
6.5. Zorunlu Göç Nedeniyle Türk Vatandaşlığına Geçenlerin Tahsis İşlemleri ......................... 152
6.6. Yoklama İşlemleri ................................................................................................................ 152
6.7. Kazanılmış Haklar ................................................................................................................ 153
ÜÇÜNCÜ KISIM
AYLIK HESAPLAMA SİSTEMİ
1. Kanunla Getirilen Yeni Sistem ............................................................................................... 154
1.1. Aylık Hesabına Esas Parametreler ....................................................................................... 155
1.1.1. Prime Esas Kazançlar ........................................................................................................ 155
1.1.2. Prim Ödeme Gün Sayısı .................................................................................................... 156
1.1.3. Aylık Bağlama Oranı ........................................................................................................ 157
1.2. Aylık Hesabı ......................................................................................................................... 158
2. 2008/Ekim (Hariç) Öncesi Sigortalı Olup, 2008/Ekim (Dahil) Sonrası Tahsis Talebinde Bulunan
Sigortalılar ( Karma Sistem) ....................................................................................................... 158
2.1. 4/1-(a) Sigortalıları için ........................................................................................................ 158
2.1.1. 2008/Ekim (Hariç) Öncesi Kısmi Aylığın (A) Hesabı ..................................................... 159
2.1.2. 2008/Ekim (Dahil) Sonrası Kısmi Aylığın (B) Hesabı (5510 Sk M. 29-Gm 2/B)............ 161
2.1.3. Kısmi Aylıkların Birleştirilmesi (5510 Sk Gm 2/C) ......................................................... 161
2.2. 4/1-(b) Sigortalıları için ........................................................................................................ 162
2.2.1. Yaşlılık Aylıkları ............................................................................................................... 162
2.2.2. Malullük ve Ölüm Aylıkları .............................................................................................. 163
2.3. 2008/Ekim Ay Başından İtibaren İlk Defa 4/1-(c) Kapsamında Sigortalı Olanlar .............. 165
2.4. 2926 Sayılı Kanuna Tabi Sigortalılar ................................................................................... 165
2.5. 2925 Sayılı Kanuna Tabi Sigortalılar ................................................................................... 166
2.6. Günlük Kazançların ve Kısmi Aylıkların Hesaplanmasında Fiili Hizmet Zammı Sürelerinin
Değerlendirilmesi ........................................................................................................................ 168
2.7. 2000-2008/Eylül (Dahil) Tarihleri Arası Askerlik Borçlanmalarının 2008/Ekim Ayından
İtibaren Tahsis Talebinde Bulunan Sigortalıların Aylık Hesabında Değerlendirilmesi ............. 168
2.8. Hizmet Borçlanmalarının Aylık Bağlama İşlemlerinde Değerlendirilmesi ......................... 170
2.9. Malullük Aylığı Almakta İken Yeniden Çalışmaya Başlayanların Aylık Hesabı .............. 171
DÖRDÜNCÜ KISIM
ORTAK HÜKÜMLER
BİRİNCİ BÖLÜM
İNTİBAK İŞLEMLERİ
1. 2000 Öncesi 4/1-(a) Emeklilerinin İntibak İşlemleri .............................................................. 171
1.1. Kapsam ................................................................................................................................. 173
1.2. 1999/Aralık Aylığının Hesaplanması ................................................................................... 173
1.3. 1999/Aralık Aylığının 2013/Ocak Ayına Taşınması ........................................................... 174
1.4. Mevcut Aylıkla Mukayese .................................................................................................. 174
1.5. İntibak Aylığının Hesaplanmasında Diğer Usul ve Esaslar ................................................. 174
vi
Adres: Mithatpaşa Cd. No:7 06410 Sıhhiye/ANKARA Ayrıntılı Bilgi : Nevin ÖZGÜL Daire Başkanı
Tel: 0312 432 10 63 Faks: 0312 432 10 62 Birim Eposta : EHGM_bhacedb@sgk.gov.tr
2. 1/4/2002 ile 30/6/2002 Süresinde Aylık Bağlanan 4/1-(b) Emeklilerinin İntibak İşlemleri ... 175
İKİNCİ BÖLÜM
ALT SINIR AYLIKLARI
1. Malullük, Yaşlılık ve Ölüm Aylıklarında Alt Sınır Aylığı ..................................................... 177
2.2008/Ekim Sonrası Alt Sınır Aylığına Esas Aylık Bağlama Oranının Tespiti ........................ 177
3. Hak Sahiplerine Bağlanacak Ölüm Aylığı Alt Sınırları .......................................................... 178
4. İş Kazası veya Meslek Hastalığı Sonucu Bağlanacak Gelirlerde Alt Sınırlar ........................ 179
5. Kanunun Ek 19 uncu Maddesine Göre Yapılacak İşlemler (Ek, 21/05/2020 Tarihli ve 2020/15
Sayılı Genelge) ............................................................................................................................ 180
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
GELİR VE AYLIKLARIN BİRLEŞMESİ
1. 2008/Ekim Ay Başından İtibaren Kanuna Göre Bağlanan Gelir ve Aylıklar ......................... 181
1.1. Aylıkların Birleşmesi ........................................................................................................... 182
1.2. Gelirlerin Birleşmesi ............................................................................................................ 184
1.3. Gelir ve Aylıkların Birleşmesi ............................................................................................. 186
1.4. En Yüksek Ödemeye İmkan Veren İki Dosyanın Tespiti .................................................... 187
2. Kanunun Yürürlük Tarihinden Önce Bir veya Birden Fazla Dosyadan Gelir ve Aylık Alanlar
..................................................................................................................................................... 191
2.1. Kanunun Geçici 7 nci Maddesi Uygulamasına İlişkin Usul ve Esaslar ............................... 191
2.2. Kanunun Yürürlük Tarihinden Önce Bir Dosyadan Gelir veya Aylık Alanlar.................... 192
2.2.1. Kanunun Yürürlük Tarihinden Önce Bir Dosyadan Gelir ve Aylık Almakta İken, Kanuna
Göre Yeni Bir Dosyadan Gelir veya Aylığa Hak Kazananlar .................................................... 192
2.2.3. Kanunun Yürürlük Tarihinden Önce Bir Dosyadan Gelir/Aylık Almakta İken, Kanuna Göre
Birden Fazla Dosyadan Gelir/Aylığa Hak Kazananlar ............................................................... 196
2.3. Kanunun Yürürlük Tarihinden Önce Birden Fazla Dosyadan Gelir veya Aylık Alanlar .... 198
2.4. 2926 Sayılı Kanuna Göre Bağlanmış Aylıklar ..................................................................... 203
2.5. 2925 Sayılı Kanuna Göre Hak Kazanılan Gelir ve Aylıklar ................................................ 205
2.6. 506 Sayılı Kanunun Geçici 20 nci Madde Sandıkları .......................................................... 206
3. Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmelik Değişikliği Gereğince Birden Fazla Gelir/Aylığa Hak
Kazananlar ................................................................................................................................... 209
4. Belediye Başkanlarına Ödenen Makam ile Görev/Temsil Tazminat Tutarları ....................... 217
5. Kapsamdan Çıkarılacak Dosyaların Belirlenmesi ve Yapılacak İşlemler .............................. 218
6. 506 Sayılı Kanunun Mülga 96 ncı Maddesinin Beşinci Fıkrasının Uygulanması (A/S Kodları)
..................................................................................................................................................... 218
7. Birden Fazla Dosyadan Ölüm Gelir/Aylığına Hak Kazananlardan Tercih Hakkı Verilenler . 223
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
ZAMANAŞIMI VE HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRE UYGULAMASI
1. Gelir ve Aylık Bağlama İşlemlerinde Zamanaşımı Uygulaması ............................................ 228
2. Zamanında Alınmayan Gelir ve Aylık Ödemelerinde Zamanaşımı Uygulaması ................... 233
3. İş Kazası ve Meslek Hastalığı Sigortasında Zamanaşımı Uygulaması ................................... 234
4. İlk Defa 2008/Ekim Ay Başından İtibaren 4/1-(c) Kapsamındaki Sigortalıların Vazife Malullüğü
ve Ölüm Halinde Zamanaşımı Uygulaması ................................................................................ 237
5. Gaiplikte Zamanaşımı ve Hak Düşürücü Süre Uygulaması .................................................... 238
6. Verese İşlemlerinde Zamanaşımı Uygulaması ........................................................................ 239
7. Hak Düşürücü Süre Uygulaması ............................................................................................. 240
vii
Adres: Mithatpaşa Cd. No:7 06410 Sıhhiye/ANKARA Ayrıntılı Bilgi : Nevin ÖZGÜL Daire Başkanı
Tel: 0312 432 10 63 Faks: 0312 432 10 62 Birim Eposta : EHGM_bhacedb@sgk.gov.tr
BEŞİNCİ BÖLÜM
MAHKEME KARARLARININ UYGULANMASI
ALTINCI BÖLÜM
TOPTAN ÖDEME İŞLEMLERİ
1. Yaşlılık ve Ölüm Toptan Ödemesi .......................................................................................... 244
1.1. Yaşlılık Toptan Ödemesi ...................................................................................................... 244
1.2. Ölüm Toptan Ödemesi ......................................................................................................... 246
2. Toptan Ödeme İşlemlerinde Kullanılacak Güncelleme Katsayıları ........................................ 246
YEDİNCİ BÖLÜM
SEVK VE KONTROL MUAYENE İŞLEMLERİ, MASRAFLARIN KARŞILANMASI,
KURUM SAĞLIK KURULLARI VE İTİRAZ İŞLEMLERİ
1. Sevk İşlemlerinin Yapılacağı Durumlar .................................................................................. 247
2. Malullük Sevklerinde Aranacak Şartlar ve Masrafların Karşılanması .................................... 249
3. Sevk İşlemini Yapacak Üniteler ve Sağlık Kurulu Raporu (SKR) Düzenlemeye Yetkili Sağlık
Hizmet Sunucuları ....................................................................................................................... 251
4. Malullük Tespitine Yetkili Kurum Sağlık Kurulları ve Malullük Tespitine İlişkin Belgeler . 252
5. Kontrol Muayene İşlemleri ..................................................................................................... 254
5.1. Kontrol Muayenesi Sonucu Aylık Başlangıç Tarihinin Tespiti ........................................... 255
5.1.1. Sağlık Kurulu Rapor Tarihinin Kontrol Muayene Tarihinden Önceki 3 Ay İçinde Olması
..................................................................................................................................................... 256
5.1.2. Sağlık Kurulu Rapor Tarihinin Kontrol Muayene Tarihinden Sonraki 3 Ay İçinde Olması
..................................................................................................................................................... 256
5.1.3. Sağlık Kurulu Rapor Tarihinin Kontrol Muayene Tarihinden Sonraki 3 Aylık Süre Dışında
Olması ......................................................................................................................................... 257
5.2.Kurum Sağlık Kurulunca Kontrol Muayenesi Değerlendirmeleri ve Kararları .................... 257
5.3. Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu Kararına İlişkin Kontrol Muayeneleri ..................... 257
6. Malul Sayılmakla Birlikte Malullük Aylığı Şartlarını Yerine Getiremeyen Sigortalıların Sağlık
Kurulu Raporları ve Kontrol Muayene İşlemleri ........................................................................ 258
7. Kurum Sağlık Kurullarınca Yapılacak Değerlendirmeler ....................................................... 258
8. Maluliyet Tespitlerinde Esas Alınacak İlk İşe Giriş Tarihi Tespiti ........................................ 261
8.1. Malullük Sigortasından Sevk İşlemi Yapılan Sigortalıların Hizmet Borçlanmaları ............ 261
8.2. Yurt Dışı Çalışmalarının Borçlanılması Durumunda Maluliyet Tespitinde Esas Alınacak İlk
İşe Giriş Tarihi ............................................................................................................................ 261
9. Kurum Sağlık Kurulu Kararlarına İtiraz ................................................................................. 262
10. Engelliği Nedeniyle Vergi İndiriminden Yararlanmaya Hak Kazanmış Olanların Sevk ve
Kontrol Muayene İşlemleri ......................................................................................................... 263
SEKİZİNCİ BÖLÜM
SOSYAL YARDIM ZAMMI VE TELAFİ EDİCİ ÖDEMELER
1. Sosyal Yardım Zammı ............................................................................................................ 267
2. Telafi Edici Ödemeler ............................................................................................................. 268
3. 506 Sayılı Kanunun Mülga Ek 24 üncü Madde Uygulaması .................................................. 268
DOKUZUNCU BÖLÜM
AVANS ÖDENMESİ, EK ÖDEMELER VE BAYRAM İKRAMİYESİ
1. Avans Ödenmesi ..................................................................................................................... 268
2. Ek Ödemeler ............................................................................................................................ 269
3. 4/1-(c) Kapsamında Aylık Bağlanan Sigortalı ve Hak Sahiplerine Yapılan 100 TL’lik Ek Ödeme
..................................................................................................................................................... 269
4. 4/1-(c) Kapsamında Aylık Bağlanan Sigortalı ve Hak Sahiplerine Yapılan İlave Aylık ........ 270
viii
Adres: Mithatpaşa Cd. No:7 06410 Sıhhiye/ANKARA Ayrıntılı Bilgi : Nevin ÖZGÜL Daire Başkanı
Tel: 0312 432 10 63 Faks: 0312 432 10 62 Birim Eposta : EHGM_bhacedb@sgk.gov.tr
5. Kanunun Ek 3 üncü Maddesi Kapsamında Ek Sigorta Primi Ödeyenlerin Emeklilik İşlemleri
..................................................................................................................................................... 270
5.1. İlave Aylık ve İlave Toptan Ödemeye Hak Kazanılması, Hesaplanması, Artırılması ......... 270
5.2. İlave Aylıkların ve İlave Toptan Ödemenin Hak Sahiplerine Ödenmesi Şartları ................ 271
5.3. İlave Aylıkların Başlangıcı, Kesilmesi, Yeniden Bağlanması Şartları ................................ 271
5.4. Diğer Konular ....................................................................................................................... 272
6. Kanunun Ek 18 inci Maddesi Kapsamında Ödenen Bayram İkramiyesi ................................ 272
ONUNCU BÖLÜM
GELİR VE AYLIKLARIN PEŞİN SERMAYE DEĞERLERİ VE ÜÇÜNCÜ KİŞİLERİN
SORUMLULUĞU
1.Kurumun Rücu Hakkı .............................................................................................................. 272
2. Peşin Sermaye Değeri Tabloları .............................................................................................. 275
3. Rücu Davalarına Esas Peşin Sermaye Değerlerinin Hesaplanması ........................................ 275
4. Uzun Vadeli Sigorta Kolları Bakımından Üçüncü Kişilerin Sorumluluğuna İlişkin Uygulama
..................................................................................................................................................... 283
ONBİRİNCİ BÖLÜM
BELEDİYE BAŞKANLARI
1. Tazminat Ödenebilmesi için Aranan Şartlar ........................................................................... 284
1.1. Yaşlılık Aylığı Bağlanan veya Bağlanacak Olanlar ............................................................. 284
1.2. Malullük Aylığı Bağlanan veya Bağlanacak Olanlar ........................................................... 285
1.3. Ölüm Aylığı Bağlanan veya Bağlanacak Olan Hak Sahipleri için ...................................... 285
1.4. 506 Sayılı Kanunun Geçici 20 nci Maddesine Tabi Sandıklardan Aylık Alanlar ............... 285
2. Seçimle İş Başına Gelme Koşulu ve İstisnaları ...................................................................... 286
3. Tazminat Başvuruları ve İstenecek Belgeler ........................................................................... 286
4. Tazminatların Başlangıcı......................................................................................................... 286
5. Görev veya Temsil Tazminatı Ödenmeyecek Durumlar......................................................... 287
6. İlk Defa 2008/Ekim Ay Başından Sonra Belediye Başkanlığına Seçilenlerin Durumu ......... 287
7. Diğer Hususlar......................................................................................................................... 288
ONİKİNCİ BÖLÜM
VAZİFE MALULLÜĞÜ
1.Vazife ve Harp Malullüğü Aylığı............................................................................................. 288
1.1. Kapsamı ................................................................................................................................ 288
1.2.Vazife Malullüğünün Kuruma Bildirim Süresi ..................................................................... 289
2. Vazife ve Harp Malullüğü Aylığının Hesabı .......................................................................... 290
3. Vazife ve Harp Malullüğü Kapsamında Hak Sahiplerine Ölüm Aylığı Bağlanması .............. 292
4. Vazife Malullerinin Tekrar Çalışmaya Başlamaları ................................................................ 293
5. Vazife Malullerinin Aylıklarının Yükseltilmesi ..................................................................... 294
6. Ek Ödeme (Tütün İkramiyesi)................................................................................................. 295
7. Eğitim ve Öğretim Yardımı..................................................................................................... 297
8. Ek Ödeme ile Eğitim ve Öğretim Yardımına İlişkin Ortak Hüküm ....................................... 298
9. Faizsiz Konut Kredisi Hak Sahipliği Belgesi .......................................................................... 298
10. Kanunun 4/1-(a) ve 4/1-(b) Kapsamındaki Sigortalılar Hakkında 2330 Sayılı Kanun
Uygulaması.................................................................................................................................. 299
10.1. Sigortalıların 2330 Sayılı Kanun Kapsamına Girip Girmediğinin Tespiti ......................... 299
10.2. 2330 Sayılı Kanun Hükümlerine Göre Bağlanacak Aylıklarda Alt Sınır Aylığı Uygulaması
..................................................................................................................................................... 300
10.3. 2330 Sayılı Kanun Hükümlerine Göre Aylık Bağlandıktan Sonra Geçen Çalışma Sürelerinin
Değerlendirilmesi ........................................................................................................................ 301
ix
Adres: Mithatpaşa Cd. No:7 06410 Sıhhiye/ANKARA Ayrıntılı Bilgi : Nevin ÖZGÜL Daire Başkanı
Tel: 0312 432 10 63 Faks: 0312 432 10 62 Birim Eposta : EHGM_bhacedb@sgk.gov.tr
10.4. Maluliyete Esas Engellilik Halinin Yaşlılık Aylığı Açısından Özel Hükümlerin
Uygulanmasına Hak Kazandırmayacağı ..................................................................................... 302
10.5. Aylıkların Kesilmemesi...................................................................................................... 303
10.6 2330 Sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun Hükümleri Uygulanmak
Suretiyle Aylık Bağlanacak Sigortalı ve Hak Sahipleri Yönünden Zamanaşımı Uygulaması ... 304
10.7. 2330 Sayılı Kanunun 4 üncü Maddesinin Birinci Fıkrasının (d) Bendi Kapsamında Bağlanan
Vazife Malullüğü/Ölüm Aylıkları ............................................................................................... 304
11. Kanuna 7226 Sayılı Kanun ile Eklenen Geçici 81 inci Maddeye Göre Yapılacak İşlemler (Ek,
21/05/2020 Tarihli ve 2020/15 Sayılı Genelge) .......................................................................... 306
ONÜÇÜNCÜ BÖLÜM
667, 670,675, 684 ve 690 SAYILI KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELER İLE İLGİLİ
EMEKLİLİK MEVZUATINA İLİŞKİN DÜZENLEMELER
1. 667 Sayılı KHK’da Öngörülen Vazife Malullüğü Aylığı Bağlanması ve Diğer Haklar ........ 309
1.1. 667 Sayılı KHK Kapsamında Gelir/Aylık Bağlayacak Yetkili Birimler ............................. 310
1.2. Gelir/Aylık Bağlanacak Sigortalılık Statüsünün Tespiti ...................................................... 310
1.3. Bağlanacak Gelir/Aylıklara Esas Hizmetlerin Değerlendirilmesi ....................................... 310
1.4. Vazife Malullüğü Aylıklarına İlişkin Usul ve Esaslar ......................................................... 311
1.5. Vazife Malullüğü Sevk ve Tespit İşlemlerine İlişkin Usul ve Esaslar ................................. 312
1.6. Kanunun 4/1-(c) Bendi Kapsamında Vazife Malullüğü Aylığı Bağlanacak Sigortalıların
Emeklilik İkramiyeleri ................................................................................................................ 313
1.7. Nakdi Tazminat ve Ek Tazminat Ödemesi .......................................................................... 314
2. 15 Temmuz Gazilerine İlişkin İşlemler ve Sağlanan Haklar .................................................. 314
3. 684 Sayılı KHK Kapsamında Bağlanacak Aylıklarda Uygulanacak Usul ve Esaslar ............ 317
4. Kanunun Ek 15 inci Maddesine Tabi Çalışanların Emeklilik İşlemleri .................................. 319
ONDÖRDÜNCÜ BÖLÜM
YERSİZ ÖDEMELER
1. Yersiz Ödemelerin Kapsamı ................................................................................................... 324
2. Yersiz Ödemelerin Tespiti ve Değerlendirilmesi .................................................................... 324
2.1. İlgililerin Kasıtlı veya Kusurlu Davranışlarından Doğan Yersiz Ödemeler ........................ 325
2.1.1. Kapsam .............................................................................................................................. 325
2.1.2. Yersiz Ödeme Sürelerinin Tespiti ..................................................................................... 327
2.1.3. Yersiz Ödemelerde Cumhuriyet Savcılığına Suç Duyurusunda Bulunulması .................. 330
2.2. Kurumun Hatalı İşlemlerinden Doğan Yersiz Ödemeler ..................................................... 331
2.3. 4/1-(c) Kapsamında Yaşlılık Aylığı Alanlardan Yargı Kararları Gereğince Emeklilik İşlemi
İptal Edilenler .............................................................................................................................. 332
2.4. Kanunun Geçici 79 uncu Maddesi Kapsamında Yersiz Ödemelere İlişkin Borçların Terkini
(Ek, 21/05/2020 Tarihli ve 2020/15 Sayılı Genelge) .................................................................. 333
3. Yersiz Ödemelere İlişkin Düzenlenecek Belgeler, Faiz Uygulaması ve Tebliği ................... 337
3.1. Yersiz Ödemelere İlişkin Düzenlenecek Belgeler ............................................................... 337
3.1.1. Değerlendirme Onayı ........................................................................................................ 337
3.1.2. Borç Tablosu ..................................................................................................................... 337
3.1.3. Alacak Takip Tablosu ....................................................................................................... 338
3.1.4. Borçlular Tablosu .............................................................................................................. 338
3.2. Faiz Uygulaması ................................................................................................................... 338
3.3. Borcun Tebliği...................................................................................................................... 338
4. Yersiz Ödemelerin Tahsili ...................................................................................................... 339
4.1. Alacaklardan Mahsubu ......................................................................................................... 339
4.2. Gelir ve Aylıklardan Kesilmesi ............................................................................................ 340
x
Adres: Mithatpaşa Cd. No:7 06410 Sıhhiye/ANKARA Ayrıntılı Bilgi : Nevin ÖZGÜL Daire Başkanı
Tel: 0312 432 10 63 Faks: 0312 432 10 62 Birim Eposta : EHGM_bhacedb@sgk.gov.tr
4.3. Gelir ve Aylıkların Hesaplardan Yersiz Çekilmesi .............................................................. 340
5. Yersiz Yapılan Gelir/Aylık Ödemelerinin Tespiti ile Tahsiline İlişkin İşlemler .................... 340
5.1. Aylığın İptali ........................................................................................................................ 340
5.2. Aylık Miktarının Yanlış Hesaplanması ................................................................................ 342
5.3. Aylığın Belirli Bir Sürede Sehven Ödenmesi ...................................................................... 342
5.4. Aylık Başlangıcında Yapılan Hatalar ................................................................................... 344
5.4.1.Tahsis Talep Tarihinin Değişmesi...................................................................................... 344
5.4.2.Sadece Aylık Başlangıç Tarihinin Değişmesi .................................................................... 345
5.5. Aylığın Yanlış Statüde Bağlanması ..................................................................................... 345
5.6. Ölüm Dosyalarında Hak Sahipleri Arasında Muvafakat ve Yersiz Ödemeler..................... 350
6. Diğer Hususlar......................................................................................................................... 352
7. MOSİP Sisteminden Yapılan İşlemler .................................................................................... 353
ONBEŞİNCİ BÖLÜM
EMEKLİLİK TALEBİNDEN SARFINAZAR EDİLMESİ,
GELİR VE AYLIKLARIN ÖDENMESİ,
DÜZELTİLMESİ VE ARTIRILMASI
1. Tahsis Talebinden Sarfınazar Edilmesi ................................................................................... 354
2. Gelir ve Aylık Ödemeleri ........................................................................................................ 354
2.1. Konutta Ödeme Yapılması ................................................................................................... 354
2.2. Gelir ve Aylık Ödemeleri ile Hareket Görmeyen Hesaplar ................................................. 355
2.3. Ödeme Günlerinde Değişiklik Olması ................................................................................. 356
2.4. Peşin Ödenen Gelir/Aylıkların Geri Alınmaması ................................................................ 356
3. Verese İşlemleri....................................................................................................................... 357
4. 1479 ve 2926 Sayılı Kanunlara Göre Aylık Almakta Olanların Aylıklarından Yapılan Sağlık
Kesintileri .................................................................................................................................... 357
5. Gelir ve Aylıklardan Yapılan İcra Kesintileri ......................................................................... 358
6. Gelir ve Aylık Artışları ........................................................................................................... 358
7. Gelir/Aylık ve Alt Sınır Gelir/Aylık Hesabına Esas Kazanç Miktarları ................................. 359
ONALTINCI BÖLÜM
TARIM SİGORTASI
1. 2925 Sayılı Kanun Uygulamaları ............................................................................................ 359
1.1. Aylık Bağlanacak Statü ........................................................................................................ 359
1.2. İş Kazası ve Meslek Hastalığı Sigortası ............................................................................... 361
1.3. Ölüm Geliri .......................................................................................................................... 361
1.4. Malullük Sigortası ................................................................................................................ 361
1.5. Yaşlılık Sigortası .................................................................................................................. 362
1.5.1. 8/9/1999 (Dahil) Tarihinden Önce Sigortalı Olanlar ....................................................... 362
1.5.2. 1/10/1999 (Dahil) İla 30/4/2008 (Dahil) Tarihleri Arasında Sigortalı Olanlar ............... 363
1.5.3. 30/4/2008 (Hariç) Sonrasında Sigortalı Olanlar................................................................ 363
1.5.4. Yaşlılık Aylığının Kesilmesi ............................................................................................. 363
1.6. Ölüm Sigortası...................................................................................................................... 363
1.7. Toptan Ödeme ...................................................................................................................... 364
1.8. Evlenme ve Cenaze Ödenekleri ........................................................................................... 364
2. Kanunun Ek 5 inci Maddesine Tabi Sigortalılar (Tarım veya Orman İşlerinde Hizmet Akdiyle
Süreksiz Olarak Çalışanlar) ......................................................................................................... 364
ONYEDİNCİ BÖLÜM
KANUNUN EK MADDELERİNE GÖRE SİGORTALI SAYILANLARIN EMEKLİLİK
İŞLEMLERİ
xi
Adres: Mithatpaşa Cd. No:7 06410 Sıhhiye/ANKARA Ayrıntılı Bilgi : Nevin ÖZGÜL Daire Başkanı
Tel: 0312 432 10 63 Faks: 0312 432 10 62 Birim Eposta : EHGM_bhacedb@sgk.gov.tr
1. Kanunun Ek 6 ncı Maddesine Tabi Bazı Kısmi Süreli Çalışanların Emeklilik İşlemleri ....... 365
2. Kanunun Ek 9 uncu Maddesine Tabi Ev Hizmetlerinde Çalışanların Emeklilik İşlemleri .... 365
ONSEKİZİNCİ BÖLÜM
DİĞER HUSUSLAR
1. Sosyal Güvenlik Merkezlerinin Emeklilik İşlemlerine Başlatılması ...................................... 365
2. Yürürlükten Kaldırılan Düzenlemeler ..................................................................................... 366
xii
Adres: Mithatpaşa Cd. No:7 06410 Sıhhiye/ANKARA Ayrıntılı Bilgi : Nevin ÖZGÜL Daire Başkanı
Tel: 0312 432 10 63 Faks: 0312 432 10 62 Birim Eposta : EHGM_bhacedb@sgk.gov.tr
T.C.
SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI
Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü
Sayı : 98547999-010.06-E.14860380 06/11/2018
Konu : Emeklilik İşlemleri
GENELGE
2018 /38
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, Kanun ile yürürlükten
kaldırılan kanunlar ve ilgili yönetmeliklere istinaden Kanunun 4 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (a), (b) ve ilk defa 2008/Ekim ay başından itibaren (c) bendi kapsamında sigortalı
olanların emeklilik işlemleri ile 3201 sayılı Yurt Dışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurt
Dışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında
Kanuna göre borçlanılan süreler dikkate alınarak bağlanan aylıklara ilişkin uygulama usul ve
esasları aşağıda açıklanmıştır.
Kanunun emeklilik mevzuatına ilişkin maddeleri genel olarak 2008/Ekim ay başı
itibariyle yürürlüğe girmiştir.
Ancak, Kanunun geçici 7 nci maddesinin dokuzuncu fıkrasında 30/4/2008 (hariç)
tarihinden sonra 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu, 1479 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar ve
Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu, 5434 sayılı Türkiye
Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu, 2925 sayılı Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanunu ve
2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanunlarına göre
ilk defa sigortalı veya iştirakçi olanlar hakkında bu Kanunun 28 inci maddesinin ikinci ve
üçüncü fıkrası hükümlerinin uygulanacağı öngörülmüş olup yaşlılık sigortasından genel
hükümlere göre aylık bağlama şartlarını düzenleyen 28 inci maddenin ikinci ve üçüncü
fıkralarında yer alan hükümler ilk defa 1/5/2008 tarihi itibariyle 506, 1479, 5434, 2925 ve
2926 sayılı kanunlara göre sigortalı olanlar için uygulanacaktır.
Kanunun 4 üncü maddesinde; Kanuna göre sigortalı sayılanlar belirtilmiş olup,
sigortalılık, hizmet kayıtları ve buna ilişkin Genelgede yer almayan hususlar ile ilgili olarak
22/2/2013 tarihli ve 2013/11 sayılı “Sigortalılık İşlemleri” konulu Genelge hükümleri
doğrultusunda işlem yapılacaktır.
BİRİNCİ KISIM
AYLIĞA HAK KAZANMA KOŞULLARINI ETKİLEYEN
TEMEL EMEKLİLİK KAVRAMLARI
Kanuna tabi malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına prim ödeyenlerin, sigorta
kollarından yapılması gereken yardımlara hak kazanıp kazanmadıklarının tespitinde,
sigortalılık süresi, prim ödeme gün sayısı ve yaş faktörlerine bakılmaktadır.
1. Sigortalılık Süresi
Sigortalılık süresi, sigortalının malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olarak ilk
defa çalışmaya başladığı tarih ile aylık bağlanması için yazılı istekte bulunduğu tarih, ölen
sigortalılar için de ölüm tarihi arasında geçen süre olarak dikkate alınmaktadır. Bu sürenin
1
Adres: Mithatpaşa Cd. No:7 06410 Sıhhiye/ANKARA Ayrıntılı Bilgi : Nevin ÖZGÜL Daire Başkanı
Tel: 0312 432 10 63 Faks: 0312 432 10 62 Birim Eposta : EHGM_bhacedb@sgk.gov.tr
tamamen çalışılarak ya da prim ödenerek geçirilmiş olması koşul olmadığı gibi, bu sürenin
başlangıç ve sonu arasında sigortalının aralıklı ya da birden çok sigortalılık haline tabi
çalışmasının, sigortalılık süresinin belirlenmesinde bir önemi bulunmamaktadır.
Tahsis talep tarihi itibariyle 4/1-(c) kapsamında sigortalı olanların sigortalılık süresi,
sigortalılığın başlangıç tarihi ile yetkili makamdan emekliye sevk onayı alınarak görevi ile
ilişiğinin kesildiği ayın son günü arasında geçen süre, sigortalılıkları herhangi bir nedenle sona
eren 4/1-(c) kapsamındaki sigortalılar için ise, sigortalılığın başlangıç tarihi ile aylık
bağlanması için yazılı istekte bulunduğu tarih arasında geçen süredir. Bu kapsamdaki
sigortalıların sigortalılık süresinin bitiş tarihi belirlenirken, ölüm veya aylık bağlanmasını
gerektiren hallerde görev aylıklarının kesildiği tarih, 5434 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesinde
belirtilen yaş hadleri ile sıhhi izin sürelerinin doldurulması halinde bu süre ve hadlerin
doldurulduğu tarihleri takip eden ay başı, diğer hallerde ise görevden ayrıldıkları tarih esas
alınacaktır.
Vazife malullüğü aylığı almakta iken, çalışmaya başlamaları nedeniyle haklarında
uzun vadeli sigorta hükümleri uygulananlar için malullük, yaşlılık ve ölüm aylığı
bağlanmasında veya toptan ödeme yapılmasında esas alınacak sigortalılık süresi, prim ödeme
gün sayısı ve prime esas kazancın hesaplanmasında, vazife malullüğü aylığı bağlandığı
tarihten önceki süreler dikkate alınmayacaktır.
Kanunun 38 inci maddesine göre, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarının
uygulanmasında dikkate alınacak sigortalılık süresinin başlangıcı; uluslararası sosyal
güvenlik sözleşme hükümleri saklı kalmak kaydıyla, sigortalının, mülga 5417, 6900, 506,
1479, 2925, 2926, 5434 sayılı kanunlar ile 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesi
kapsamındaki sandıklara veya Kanuna tabi malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olarak
ilk defa kapsama girdiği tarih kabul edilecektir.
1.1. Sigortalılık Süresinin Başlangıcını Etkileyen Faktörler
1.1.1. İşe Giriş Tarihi ile Primlerin Ödenmeye Başladığı Tarihin Farklı Olması
4/1-(a) sigortalıları için söz konusu olup, işe giriş tarihi ile primlerin ödenmeye
başladığı tarih farklı ise, ilk defa malullük, yaşlılık ve ölüm sigortasına tabi prim ödenmeye
başlanan tarih sigortalılık süresinin başlangıcı olarak alınacaktır.
1.1.2. Kurumca Devir Alınan 506 Sayılı Kanunun Geçici 20 nci Maddesi
Kapsamındaki Sandıklar
Kurumca devralınan sandıklara tabi olarak ilk defa prim veya kesenek ödenmeye
başlanılan tarih sigortalılık süresinin başladığı tarih olarak dikkate alınacaktır.
1.1.3. 18 Yaşın Altında Geçen Hizmetler
Kanuna göre malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarının uygulanmasında, 18 yaşından
önce malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olanların sigortalılık sürelerinin 18 yaşını
doldurdukları tarihte başladığı kabul edilecektir. Bu tarihten önceki süreler için ödenen
malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primleri, sadece prim ödeme gün sayılarının hesabına
dahil edilecektir.
4/1-(b) ve 4/1-(c) bendi kapsamındaki sigortalılardan, bir meslek veya sanat okulunu
bitirerek, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu hükümlerine göre mahkemece ergin kılınmak
suretiyle, öğrenimleriyle ilgili görevlerde çalışanlar için 18 yaşın bitirilmiş olması şartı
aranmayacağından, bu kapsamda 18 yaşın altında kazai rüşt kararı tarihinden itibaren başlayan
sigortalılık başlangıç tarihleri, aynı zamanda sigortalılık süresinin başlangıç tarihi olarak esas
alınacaktır.
2
Adres: Mithatpaşa Cd. No:7 06410 Sıhhiye/ANKARA Ayrıntılı Bilgi : Nevin ÖZGÜL Daire Başkanı
Tel: 0312 432 10 63 Faks: 0312 432 10 62 Birim Eposta : EHGM_bhacedb@sgk.gov.tr
Kanunun yürürlük tarihinden önce sigortalı olan 4/1-(a) ve 4/1-(b) sigortalıları için
yalnızca yaşlılık aylığı bağlanmasında geçerli olan 18 yaş uygulaması, malullük ve ölüm
aylıklarında uygulanmayacaktır.
Kanunun geçici 6 ncı maddesinin birinci fıkrasında, 506 sayılı Kanuna göre 1/4/1981
tarihinden önce malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tescil edilmiş olanlar hakkında,
Kanunun 38 inci maddesinin ikinci fıkrasındaki sigortalılık süresinin 18 yaşın doldurulduğu
tarihten başlayacağına ilişkin hükmünün uygulanmayacağı öngörülmüştür. Buna göre, 4/1-(a)
sigortalılarının, sigortalılık süresinin başlangıcı;
- 1/4/1981 tarihinden önce ise yaşa bakılmaksızın sigortalılık süresinin başlangıç
tarihi,
- 1/4/1981(dahil) tarihinden sonra ise 18 yaşın doldurulduğu tarih,
olarak dikkate alınacaktır. Ancak, 18 yaş öncesinde geçen çalışma süreleri prim ödeme
gün sayısına ilave edilecektir.
Sigortalıların 506 sayılı Kanunun geçici 81 inci maddesine göre aylığa hak kazanma
koşullarının belirlenmesinde 18 yaş uygulamasına bakılmaksızın, ilk işe giriş tarihine göre
yaş, prim ödeme gün sayısı ve sigortalılık süresi koşulları tespit edilecektir. Söz konusu
koşullardan sigortalılık süresi koşulunun tahsis talep tarihinde yerine gelip gelmediği
incelenirken ise, 18 yaş uygulamasına bakılacaktır.
Örnek 1: 10/1/1969 doğum tarihli kadın sigortalı 17 yaşında iken 20/3/1986 tarihinde
sigortalı olarak çalışmaya başlamıştır. Sigortalının 506 sayılı Kanunun geçici 81 inci
maddesinin (B) bendine göre aylığa hak kazanma koşulları 18 yaş uygulamasına
bakılmaksızın 20/3/1986 tarihli girişine göre 20 yıl, 42 yaş, 5075 gün olarak tespit edilmiştir.
Sigortalı tahsis talebinde bulunduğu zaman bu şartlardan 20 yıllık sigortalılık süresi şartının
yerine gelip gelmediğinin tespitinde sigortalının 18 yaşını doldurduğu 10/1/1987 tarihi
sigortalılık başlangıç tarihi olarak dikkate alınacak ve 20 yıllık sigortalılık süre şartı bu tarihe
göre belirlenecektir. Dolayısıyla, sigortalılık süresi 10/1/2007 tarihinde dolacaktır.
Örnek 2:
İlk işe giriş tarihi : 1/1/2009
Doğum tarihi : 10/7/1994
Tahsis talep tarihi : 12/9/2021
Prim gün sayısı : 2000 gün
Çalışma gücü kayıp oranı : % 70
Aylığa hak kazanma koşulları : 10 yıl sigortalılık süresi, 1800 prim gün sayısı
Tahsis talep tarihi : 12 9 2021
18 yaşın dolduğu tarih : -10 7 2012
2 2 9
Sigortalının 9 yıl sigortalılık süresi bulunması nedeniyle tarafına malullük aylığı
bağlanmayacaktır.
Ancak, bu sigortalının 2008/Ekim tarihinden itibaren ilk defa 4/1-(b) veya 4/1-(c)
kapsamında sigortalı olup, bir meslek veya sanat okulunu bitirerek 4721 sayılı Kanun
hükümlerine göre mahkemece ergin kılınmak suretiyle, öğrenimiyle ilgili görevlerde
çalışması halinde;
Tahsis talep tarihi : 12 9 2021
İlk işe giriş tarihi : - 1 1 2009
11 8 12
Sigortalının 10 yıldan fazla sigortalılık süresi bulunması nedeniyle tarafına malullük
aylığı bağlanacaktır.
3
Adres: Mithatpaşa Cd. No:7 06410 Sıhhiye/ANKARA Ayrıntılı Bilgi : Nevin ÖZGÜL Daire Başkanı
Tel: 0312 432 10 63 Faks: 0312 432 10 62 Birim Eposta : EHGM_bhacedb@sgk.gov.tr
Örnek 3:
Doğum tarihi : 3/10/1993
İlk işe giriş tarihi : 1/6/2010
Ölüm tarihi : 19/7/2016
Prim gün sayısı : 1000 gün
Aylığa hak kazanma koşulları : 5 yıl sigortalık süresi, 900 prim gün sayısı
Ölüm tarihi : 19 7 2016
18 yaşın dolduğu tarih : - 3 10 2011
16 9 4
Buna göre, en son 4/1-(a) kapsamında iken vefat eden sigortalının hak sahiplerine, 5
yıllık sigortalılık süresi şartı oluşmadığından ölüm aylığı bağlanamayacaktır.
1.1.4. Birden Fazla Sigortalılık Haline Tabi Olma
Sigortalıların, birden fazla sigortalılık haline tabi hizmetlerinin bulunması halinde,
sigortalılık başlangıç tarihi en eski olanı, sigortalılık süresinin başlangıcı olarak dikkate
alınacaktır.
1.1.5. Kanunun Yürürlük Tarihinden Önce Birden Fazla Sosyal Güvenlik
Kanununa Tabi Hizmeti Olanlar
Farklı sosyal güvenlik kanunlarına tabi hizmetlerin mülga 2829 sayılı Kanun
hükümlerine göre birleştirilmesi halinde, birleştirilen hizmetlerin başlangıç tarihi (malullük,
yaşlılık ve ölüm sigortasına tabi çalışmalar) 4/1-(a) kapsamında aylığa hak kazanma
koşullarının tespitinde sigortalılık süresinin başlangıcı olarak değerlendirilecektir.
Birden fazla sigortalılık haline tabi çalışması olup 2008/Ekim tarihinden sonra ilk defa
4/1-(b) kapsamında sigortalı olanların aylığa hak kazanma koşullarının tespitinde 4/1-(a) ve
4/1-(c) kapsamında geçen hizmetler; 4/1-(c) kapsamında aylığa hak kazanma koşullarının
tespitinde ise 4/1-(a) ve 4/1-(b) kapsamında geçen hizmetler dikkate alınacak ve sigortalılık
süresinin başlangıcı olarak değerlendirilecektir.
1.1.6. Borçlanmalar
Kanunda hizmet borçlanması 41 inci ve geçici 7 nci maddelerde, borçlanmanın usul
ve esasları ise Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 66 ncı maddesinde açıklanmıştır.
41 inci maddeye göre yapılacak borçlanmalarda, borçlandırılan sürenin Kanuna göre
tespit edilen sigortalılığın başlangıç tarihinden önceki süreye ait olması halinde sigortalılığın
başlangıç tarihi, borçlandırılan gün sayısı kadar geriye gidilmek suretiyle tespit edilecektir.
1.2. Sigortalılık Süresine Eklenen Süreler
Kanunda sigortalılık süresine ilave yapılmasına ilişkin herhangi bir hüküm
bulunmamakla birlikte, Kanunun yürürlük tarihinden önce mülga kanunlara göre hak
kazanılan;
- 506 sayılı Kanunun mülga ek 5 inci maddesi kapsamındaki itibari hizmet süreleri,
- Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar 5434 sayılı Kanunun mülga 32 nci maddesine
göre verilen fiili hizmet süresi zamları,
sigortalılık süresine ilave edilecektir.
2008/Ekim ay başına kadar 506 ve 5434 sayılı kanunlara tabi itibari hizmet süreleri ve
fiili hizmet süresi zammı tabi oldukları kanun hükümlerine göre değerlendirilecektir. Ancak,
506 sayılı Kanunun ek 5 inci maddesinde sayılan itibari hizmet süresi kapsamında yer alıp
Kanunun 40 ıncı maddesinde sayılmayan işlerde Kanunun yürürlük tarihinden önce geçen
çalışma sürelerinin itibari hizmet süresi olarak değerlendirilmesinde 3600 gün prim ödeme
şartı aranmayacaktır.
4
Adres: Mithatpaşa Cd. No:7 06410 Sıhhiye/ANKARA Ayrıntılı Bilgi : Nevin ÖZGÜL Daire Başkanı
Tel: 0312 432 10 63 Faks: 0312 432 10 62 Birim Eposta : EHGM_bhacedb@sgk.gov.tr
5434 sayılı Kanunun mülga 32 nci maddesine göre verilen fiili hizmet süresi zamları
aynı zamanda prim ödeme gün sayısına ilave edilecek, ancak yaş hadlerinden indirim
yapılmayacaktır.
506 sayılı Kanunun ek 5 nci maddesine tabi itibari hizmet süreleri sigortalılık süresine
ilave edilecek, 3600 gün şartı aranmaksızın yaş hadlerinden indirim yapılacak, ancak prim
ödeme gün sayısına eklenmeyecektir.
2. Prim Ödeme Gün Sayısı
2.1. Prim Ödeme Gün Sayısı Koşulları ve Prim Ödeme Gün Sayılarını Oluşturan
Hizmetler
Kanun, malullük, yaşlılık ve ölüm aylıklarına hak kazanmada belli bir prim ödeme gün
sayısını koşul olarak aramaktadır. Prim ödeme gün sayısı; malullük, yaşlılık ve ölüm
sigortalarına tabi olarak geçen sürelere ait gün sayısını ifade etmektedir.
Sigortalıların prim ödeme gün sayılarını; zorunlu, isteğe bağlı sigorta, ihya edilen,
birleştirilen, yurt içi ve yurt dışı borçlanma süreleri ile devir sandıklarına tabi geçen hizmetlere
ait gün sayıları ile maden işyerlerinin yeraltı işlerinde geçen hizmetlerin 1/4’ü, fiili hizmet
süresi zammı (FHSZ) ve başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede ağır engelli çocuğu
bulunan kadın sigortalıların çalışmalarının 1/4’ü oluşturmaktadır.
2.2. Prim Ödeme Gün Sayısına Eklenen Süreler
2.2.1. Maden İşyerlerinin Yer Altı İşlerinde Geçen Çalışmalar
Kanunun geçici 9 uncu maddesinin altıncı fıkrası gereğince; Kanunun yürürlük
tarihinden önce 506 sayılı Kanunun mülga hükümlerine göre sigortalı sayılanlardan, Kanunun
yürürlüğe girdiği tarihten önce maden işyerlerinin yer altı işlerinde çalışmaya başlayan
sigortalıların, Kanunun yürürlük tarihinden önce veya sonra bu işlerde geçen çalışmalarının
en az 1800 gün olması halinde, bu çalışmalarının dörtte biri toplam prim ödeme gün sayılarına
ilave edilecektir.
2.2.2. 5434 Sayılı Kanunun Mülga 32 nci Maddesine Göre FHSZ
5434 sayılı Kanunun mülga 32 nci maddesi kapsamındaki fiili hizmet süresi zamları
2829 sayılı Kanuna göre birleştirme kapsamında hizmetler olup, Kanunun yürürlük tarihinden
önceki süreler için söz konusu madde kapsamında verilen FHSZ 4/1-(a) ve 4/1-(b)
kapsamında aylık bağlanacak sigortalıların prim ödeme gün sayılarına eklenecektir.
4/1-(b) kapsamındaki sigortalılardan 22/6/2013 tarihi itibariyle tahsis talebinde
bulunan ancak henüz aylık bağlama işlemi sonuçlandırılmamış olanlar ile bu tarihten sonra
tahsis talebinde bulunanların 1479 sayılı Kanunun geçici 10 uncu maddesine göre aylığa hak
kazanma koşullarının tespitinde, 2829 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumlarına Tabi Olarak Geçen
Hizmetlerin Birleştirilmesi Hakkında Kanuna göre birleştirme kapsamında olan ve 1/10/1999
veya 1/6/2002 tarihlerinden önceki sürelere ait 5434/32 nci maddesi kapsamındaki fiili hizmet
süresi zammı, kademeli geçiş sürecinde sigortalıların hizmet süresine ilave edilmek suretiyle
aylığa hak kazanma koşullarının tespitinde dikkate alınacaktır.
Örnek 1: 1/1/1985-31/12/1986 tarihleri arasında 4/1-(c) kapsamında 720 gün hizmeti
ve yine bu sürelere ait 6 ay (180 gün) FHSZ bulunan sigortalı, 15/1/1988 tarihinden itibaren
4/1-(b) kapsamında sigortalıdır. Bu durumda, 1479 sayılı Kanunun geçici 10 uncu maddesinin
ikinci fıkrasına göre 1/6/2002 tarihi itibariyle yapılan değerlendirmede sigortalının hizmet
süresi 16 yıl 10 ay 16 gün olup, emekliliğe kalan süre 8 yıl 1 ay 14 gündür. Emeklilik koşulları
49 yaş ve 9000 gün olarak belirlenecek ve tahsis talep tarihinde bu koşulların oluşup
oluşmadığına bakılacaktır.
5
Adres: Mithatpaşa Cd. No:7 06410 Sıhhiye/ANKARA Ayrıntılı Bilgi : Nevin ÖZGÜL Daire Başkanı
Tel: 0312 432 10 63 Faks: 0312 432 10 62 Birim Eposta : EHGM_bhacedb@sgk.gov.tr
Örnek 2: 8/1/1955 doğumlu kadın sigortalının, 1/5/1987-30/6/1990 arasında 1139 gün
4/1-(b) kapsamında, 15/1/1991-14/11/1997 tarihleri arasında 2460 gün 4/1-(c) kapsamında
hizmeti ve yine bu sürelere ait 1 yıl 8 ay 15 gün (615 gün) FHSZ bulunmakta olup, 1/10/2008
tarihinden itibaren yine 4/1-(b) kapsamında sigortalıdır. Bu durumda, 1479 sayılı Kanunun
geçici 10 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına göre 1/10/1999 tarihi itibariyle yapılan
değerlendirmede, sigortalının hizmet süresi 11 yıl 8 ay 14 gün olup, emekliliğe kalan süre 3
yıl 3 ay 16 gündür. Sigortalının yaşı; 44 yaş 8 ay 23 gün, yaştan dolayı emekliliğe kalan süre
5 yıl 3 ay 7 gündür. En geç gerçekleşen yaşa göre emeklilik yaşı 52 yaş ve 5400 gün olarak
belirlenecek ve tahsis talep tarihinde bu koşulların oluşup oluşmadığına bakılacaktır.
Örnek 3: Sigortalının 15/1/1990-14/1/1995 süresinde 4/1- (c) kapsamında 1800 gün
hizmeti ve bu süreye ilişkin 450 gün FHSZ bulunmaktadır. Sigortalının 1/1/1995 tarihi
itibariyle 4/1-(b) kapsamında sigortalılığı devam etmektedir. Aylığa hak kazanma koşulları
tespit edilirken; 4/1-(c) kapsamında toplam hizmet süresi (1800 + 450 = 2250 =) 6 yıl 3 ay
olarak dikkate alınacaktır. Sigortalının 1/6/2002 tarihi itibariyle hizmet süresine bakıldığında,
13 yıl 8 aylık hizmet süresinin bulunduğu dolayısıyla 25 tam yılın doldurulmasına kalan
sürenin 11 yıl 3 ay 30 gün olduğu görülmektedir. Buna göre emeklilik yaşı 51 yaş ve 9000
gün olarak tespit edilecektir.
Örnek 4: Radyoiyonizan maddelerle çalışan sigortalının 5434/32 nci maddesine göre
FHSZ 7 yıl, Kanunun 40 ıncı maddesine göre FHSZ 1 yıl ise, FHSZ’den yararlanacağı azami
süre 7 yıl olacaktır.
Sigortalının 5434 sayılı Kanuna tabi geçen 7 yıllık FHSZ, Kanunda öngörülen “beş
yıllık” süreyi geçtiği için, 2008/Ekim ayı sonrası hizmet yılına eklenmeyecek ve kazanılmış
hakkın korunması amacıyla da beş yılı aşan 7 yıllık FHSZ’den da indirime gidilmeyecektir.
Fiili Hizmet Süresi Zammı Uygulamasının Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğe
göre FHSZ’nin toplam hizmet yılına ilave edilmesinde, Kanun’da öngörülen beş ya da sekiz
yıllık sürelerin aşılıp aşılmadığına bakılacak, 2008/Ekim ayından önce beş ya da sekiz yıllık
süreler aşılmış ise hizmet yılına ilave yapılmasında 2008/Ekim ayından sonra geçen FHSZ
süreleri dikkate alınmayacaktır.
2008/Ekim ayından önceki dönemde beş ya da sekiz yıllık süreler aşılmamış ise, bu
defa 2008/Ekim ayından sonraki FHSZ süreleri beş ya da sekiz yılı aşmayacak şekilde toplam
hizmet yılına ilave edilecektir.
2.2.3. Fiili Hizmet Süresi Zammına (FHSZ) Tabi Çalışmalar
Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları uygulamasında, hesaplanan FHSZ, sigortalının;
Kanunun 40 ıncı maddesinin ikinci fıkrasının (1) ila (9), (11), (12), (15), (16), (17),
(18) ve (19) uncu bentlerine göre beş yılı,
Kanunun 40 ıncı maddesinin ikinci fıkrasının (13) ve (14) üncü bentlerine göre sekiz
yılı,
geçmemek üzere prim ödeme gün sayısına eklenecektir. Maddenin (10) numaralı
bendinde prim ödeme gün sayısına yapılacak ilavede süre sınırlaması bulunmamaktadır.
FHSZ, Kanunun 40 ıncı ve geçici 7 nci maddesinde hüküm altına alınarak, buna ilişkin
uygulama usul ve esasları Fiili Hizmet Süresi Zammı Uygulamasının Usul ve Esasları
Hakkında Yönetmelik ve 22/2/2013 tarihli ve 2013/11 sayılı Genelge ile talimatlandırılmış
olup, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları uygulamasında, FHSZ anılan Kanun ve ikincil
mevzuat hükümleri doğrultusunda prim gün sayılarına ilave edilecektir.
2.2.4. Başka Birinin Sürekli Bakımına Muhtaç Derecede Ağır Engelli Çocuğu
Bulunan Kadın Sigortalılar
Kanunun 28 inci maddesinin sekizinci fıkrası ile yaşlılık aylığı bağlanması talebinde
bulunan kadın sigortalılardan başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede ağır engelli
6
Adres: Mithatpaşa Cd. No:7 06410 Sıhhiye/ANKARA Ayrıntılı Bilgi : Nevin ÖZGÜL Daire Başkanı
Tel: 0312 432 10 63 Faks: 0312 432 10 62 Birim Eposta : EHGM_bhacedb@sgk.gov.tr
çocuğu bulunanların, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra geçen prim ödeme gün
sayılarının dörtte biri, prim ödeme gün sayıları toplamına eklenecektir.
Söz konusu ilavenin yapılabilmesi, kadın sigortalının bu durumunu Kurumca
yetkilendirilmiş sağlık hizmet sunucularınca düzenlenmiş sağlık kurulu raporu ile
belgelendirmesi ve bu raporun Kurum sağlık kurullarınca değerlendirilmesi sonucu çocuğun
başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede ağır engelli olduğunun tespit edilmesi
koşuluna bağlı bulunmaktadır. Kadın sigortalılara bu hak Kanunun yürürlük tarihinden
sonraki süreler için verileceğinden, ilave edilecek sürenin tespitinde Kurum sağlık kurulu
kararında belirtilen tarih dikkate alınacaktır. Ağır engelli çocuğun ölümü veya bakıma
muhtaçlığının kalkması halinde, Kurum sağlık kurulu karar tarihinden ölüm tarihine veya
bakıma muhtaçlığın kalktığına karar verilen sağlık kurulu rapor tarihine kadar geçen
hizmetlerin dörtte biri prim ödeme gün sayısına eklenecektir.
Örnek 1: Kadın sigortalı ilk defa 1/1/1995 tarihinde sigortalı olarak çalışmaya
başlamış ve 1/12/2015 tarihinde yaşlılık sigortasından tahsis talebinde bulunmuştur. Kurum
sağlık kurulunun 28/12/2009 tarihli kararında sigortalının ağır engelli çocuğunun 1/4/2009
tarihi itibariyle bakıma muhtaç olduğuna karar verilmiş ve sigortalının 1/4/2009 tarihinden
itibaren 1500 prim gün sayısının olduğu tespit edilmiştir. Sigortalının prim ödeme gün sayısı
6500 gün olup, aylık bağlama işlemlerinde dikkate alınacak toplam prim ödeme gün sayısı:
Toplam Prim Ödeme Gün Sayısına İlave Edilecek Gün: 1500/4= 375
Toplam Prim Ödeme Gün Sayısı: 6500+375 = 6875
Örnek 2: 1/11/2002 tarihinden itibaren 506 sayılı Kanunun ek 5 inci maddesi
kapsamında çalışmaya başlayan ve 1/10/2008 tarihinden sonra da Kanunun 40 ıncı maddesine
göre FHSZ’ye tabi olarak çalışmasını devam ettiren kadın sigortalının ağır engelli çocuğunun
2008/Ekim ay başından itibaren başka birinin sürekli bakımına muhtaç durumda olduğu
Kurum sağlık kurulunca tespit edilmesi üzerine sigortalının hizmetine FHSZ ile Kanunun 28
inci maddesine göre ilave edilecek ek süresi ayrı ayrı hesaplanıp eklenecek, ancak 28 inci
madde gereğince ilave edilecek ek sürenin hesabında FHSZ dikkate alınmayacaktır.
3. Yaş
3.1. Sigortalı Emeklilik İşlemlerinde Yaş Kavramı ve Uygulaması
Yaşlılık ve ölüm sigortalarından aylık bağlanmasına ilişkin haklardan yararlanmak
için Kanunda yer alan şartlardan biri de yaş olup, Kanunun 57 nci maddesinde, sonradan
yapılacak yaş düzeltmelerinde, sigorta kolları için yaşın hesabında aşağıda belirtilen doğum
tarihlerinin esas alınacağı öngörülmüştür. Buna göre;
- İş kazasıyla meslek hastalığı halinde, hak sahiplerine bağlanacak gelirlerin
hesabında, iş kazasının olduğu veya meslek hastalığının hekim veya sağlık kurulu raporu ile
ilk defa tespit edildiği tarihte nüfus kütüğünde kayıtlı bulunan doğum tarihleri,
- Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına ilişkin yaş ile ilgili hükümlerin
uygulanmasında, sigortalıların, mülga 5417, 6900, 506, 1479 ve 2926 sayılı kanunlar ile 2925
ve 5434 sayılı kanunlara, 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesine tabi sandıklara veya
Kanuna göre ilk defa malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi oldukları tarihte, nüfus
kütüğünde kayıtlı bulunan doğum tarihleri,
- Ölüm sigortasında hak sahibi çocukların yaş hesabında, sigortalının Kanuna veya
mülga kanunlar kapsamında ilk defa malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olduğu
tarihte, nüfus kütüğünde kayıtlı bulunan doğum tarihleri, sigortalının çalışmaya
başlamasından sonra doğan çocukların ise nüfus kütüğüne ilk yazılan doğum tarihleri,
esas alınacaktır.
7
Adres: Mithatpaşa Cd. No:7 06410 Sıhhiye/ANKARA Ayrıntılı Bilgi : Nevin ÖZGÜL Daire Başkanı
Tel: 0312 432 10 63 Faks: 0312 432 10 62 Birim Eposta : EHGM_bhacedb@sgk.gov.tr
Sigortalıların, iş kazası geçirdiği, meslek hastalığının tespit edildiği veya ilk defa uzun
vadeli sigorta kollarına tabi olduğu tarihten sonra kesinleşen mahkeme kararlarındaki yaş
tashihleri aylık bağlama işlemlerinde dikkate alınmayacaktır.
Sigortalıların aylık bağlama işlemlerinde yaş şartının yerine gelip gelmediği tahsis
talep tarihlerinden doğum tarihleri çıkarılmak suretiyle tespit edilecektir.
Örnek 1:
Tahsis Talep tarihi : 19/3/2009
Doğum tarihi : 25/6/1951
19 3 2009
-25 6 1951
24 8 57 (57 yıl 8 ay 24 gün) Yaş
Öte yandan, ayın 28/29/30/31 çektiğine bakılmaksızın ayın sonu itibariyle talepte
bulunan sigortalılar o ay içinde müracaat etmiş kabul edilerek aylıklar talebi takip eden ay
başından başlatılacaktır. Özellikle 29 şubat doğumlu olup, özel sektörde çalışan sigortalılarda
şubat ayının 28 çektiği yıllarda 28 şubatta müracaat edilmesi halinde aylıklar diğer aylığa hak
kazanma koşullarının da gerçekleşmiş olması halinde 1 mart tarihinden itibaren
başlatılacaktır.
Emeklilik işlemlerinde aranan yaş şartının yerine gelip gelmediğinin tespitinde
sigortalılık süresi hesabında olduğu gibi gün, ay ve yıl olarak aranan yaş şartının yerine gelmiş
olması gerekmekte olup, talep tarihi itibariyle belirlenen yaş şartını yerine getirmeyen
sigortalılara genel olarak (yaş şartını talep tarihinden itibaren 1 ay içinde yerine getiren
sigortalılar hariç) aylık bağlanmasına imkan bulunmamakta olup, talepleri reddedilecektir.
Örnek 2:
Tahsis Talep tarihi : 9/10/2029
Doğum tarihi : 10/11/1975
İşe giriş tarihi : 28/8/1997
Mükteza maddesi : 506 Geçici 81/B-o
Aylığa hak kazanma şartları : 20 yıl, 54 yaş, 5975 gün
9 10 2029
-10 11 1975
29 10 53 yaş
Sigortalı, tahsis talep tarihi itibariyle 54 yaş şartını yerine getiremediğinden tarafına
aylık bağlanamayacaktır.
3.2. Yaş Hadlerinden İndirim Yapılması
- 506 sayılı Kanunun mülga ek 5 inci maddesi kapsamındaki itibari hizmet süreleri,
- Kanunun 40 ıncı maddesi kapsamındaki fiili hizmet süresi zamları,
- Kanunun 28 inci maddesi kapsamında kadın sigortalılardan başka birinin sürekli
bakımına muhtaç derecede ağır engelli çocuğu bulunanların Kanunun yürürlüğe girdiği
tarihten sonra geçen prim ödeme gün sayılarının dörtte biri,
sigortalıların emeklilik için öngörülen yaş hadlerinden indirilecektir.
3.2.1. 506 Sayılı Kanunun Mülga Ek 5 inci Maddesi Kapsamındaki İtibari Hizmet
Süreleri
Kanunun geçici 7 nci maddesinde, 506 sayılı Kanunun mülga ek 5 inci maddesinde
sayılan itibari hizmet süresi kapsamında yer alıp, Kanunun 40 ıncı maddesinde sayılmayan
işlerde, Kanunun yürürlük tarihinden önce geçen çalışma sürelerinin itibari hizmet süresi
olarak değerlendirilmesinde, 3600 prim gün koşulunun aranmayacağı öngörülmüş olup,
8
Adres: Mithatpaşa Cd. No:7 06410 Sıhhiye/ANKARA Ayrıntılı Bilgi : Nevin ÖZGÜL Daire Başkanı
Tel: 0312 432 10 63 Faks: 0312 432 10 62 Birim Eposta : EHGM_bhacedb@sgk.gov.tr
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar bu kapsamda geçen itibari hizmet süreleri beş yıldan
çok olmamak üzere yaşlılık aylığı bağlanması için öngörülen yaş hadlerinden indirilecektir.
Kanunun yürürlük tarihinden önce 4/1-(a) kapsamında itibari hizmet süresi bulunup,
Kanunun yürürlük tarihinden sonra 4/1-(b) veya 4/1-(c) kapsamında çalışan ve tahsis
talebinde bulunan sigortalılara Kanunun geçici 2 nci maddesine göre aylık bağlanırken, aylığa
hak kazanma koşullarının 4/1-(b) veya 4/1-(c) sigortalılık haline göre belirlenmesi
durumunda, itibari hizmet süreleri dikkate alınmayacak, ancak, sigortalıya 4/1-(a) kapsamında
aylık bağlanması durumunda, itibari hizmet süreleri emeklilik için aranan yaş hadlerinden
indirilecektir.
3.2.2. FHSZ Kapsamındaki Hizmetler
Kanunun 40 ıncı maddesinde öngörülen FHSZ’nin üç yılı geçmemek üzere, 40 ıncı
maddenin ikinci fıkrasının (18) numaralı sırasında bulunan yasama organı üyeleri ile dışarıdan
atanan bakanlar için tamamı, diğerleri için yarısı Kanunda yaşlılık aylığı bağlanması için
öngörülen emeklilik yaş hadlerinden indirilecektir.
Yine, aynı maddenin ikinci fıkrasının (10) numaralı bendinde yer alan yer altı işlerinde
çalışanların FHSZ’nin tamamı yaş hadlerinden indirilecek olup, yaş haddi indiriminde üst
sınır uygulanmayacaktır.
Ancak, yaş haddi indiriminden yararlanabilmek için ölüm ve maluliyet halleri ile 40
ıncı maddenin ikinci fıkrasının (18) numaralı sırasında bulunanlar hariç, (10) numaralı
bendinde yer alan yer altı işlerinde çalışan sigortalıların en az 1800 gün, diğer bentlerde yer
alan sigortalıların ise en az 3600 gün Kanunda belirtilen işyeri ve işlerde çalışmış olmaları
şartı aranacaktır.
Örnek 1: Sigortalının kurşun ve arsenik işyerinde 1400 gün, radyoaktif ve
radyoiyonizan işyerinde 1300 gün, Kanalizasyon işyerinde ise 1600 gün çalışmasının olması
halinde;
Kurşun arsenik işleri FHSZ: 1400 x 60/360 = 233,3 =) 234 gün (söz konusu işyerinde
her 360 gün için eklenecek FHSZ 60 gündür)
Radyoaktif ve radyoiyonizan işleri FHSZ: 1300 x 90/360 = 325 gün (söz konusu
işyerinde her 360 gün için eklenecek FHSZ 90 gündür)
Kanalizasyon işleri FHSZ: 1600 x 180/360 = 800 gün (söz konusu işyerinde her 360
gün için eklenecek FHSZ 180 gündür)
Toplam FHSZ: 234 + 325 + 800 =1359 gün
İşyeri : Kurşun arsenik Radyoaktif ve radyoiyonizan Kanalizasyon
Hizmet Süresi: 1400 1300 1600
FHSZ : 234 325 800
Yaş haddinden indirim yapılmasında aranan 3600 prim gün sayısının tespitinde FHSZ
kapsamında tüm işyerlerinde geçen hizmet süreleri (1400 + 1300 + 1600 = 4300) toplamı
dikkate alınacak ancak, yapılacak yaş indirimine esas FHSZ hesaplanırken, yer altı
işyerlerindeki süreler ile diğerleri ayrı olarak değerlendirilecektir. Örnekte kanalizasyon
işyerinde en az 1800 gün çalışma koşulu oluşmadığından, bu işyerinde geçen 1600 gün
karşılığı 800 gün (2 yıl 2 ay 20 gün) FHSZ yaş hadlerinden indirim işleminde dikkate
alınmayacaktır. Buna göre;
FHSZ : 234+325= 559
Yaş indirimine esas FHSZ: 559/2 = 279 ( 9 ay, 9 gün)
3.2.3. Başka Birinin Sürekli Bakımına Muhtaç Derecede Ağır Engelli Çocuğu
Bulunan Kadın Sigortalılar
Yaşlılık aylığı bağlanması talebinde bulunan kadın sigortalılardan başka birinin sürekli
bakımına muhtaç derecede ağır engelli çocuğu bulunanların, Kanunun yürürlüğe girdiği
9
Adres: Mithatpaşa Cd. No:7 06410 Sıhhiye/ANKARA Ayrıntılı Bilgi : Nevin ÖZGÜL Daire Başkanı
Tel: 0312 432 10 63 Faks: 0312 432 10 62 Birim Eposta : EHGM_bhacedb@sgk.gov.tr
tarihten sonra geçen prim ödeme gün sayılarının dörtte biri, emeklilik yaş hadlerinden
indirilecektir.
Örnek: Kadın sigortalının doğum tarihi 8/1/1966 olup, emeklilikte aranacak yaş haddi
46’dır. Sigortalı 20/8/2011 tarihinde tahsis talebinde bulunmuş ve ağır engelli çocuğundan
dolayı bu kapsamda 1000 gün hizmeti bulunmaktadır. Bu durumda;
Sigortalının tahsis talep tarihi itibariyle yaşı:
20 8 2011
-8 1 1966
12 7 45 yaş
Yaştan yapılacak indirim süresi: 1000/4 = 250= 8 ay 10 gündür.
Bu durumda, sigortalının tahsis talep tarihi itibariyle yerine getirmesi gereken yaş şartı:
30 11 45
-10 8
20 3 45 yaş şartını tahsis talep tarihinde yerine getirdiğinden aylık bağlanacaktır.
4. 4/1-(a) Kapsamında Aylık Bağlanacak Sigortalılardan 506/Ek 5, 5434/32 ve
Kanunun 40 ıncı Maddesine Tabi Hizmetlerin Aylığa Hak Kazanma Koşullarında
Değerlendirilmesi
Kanunla, 506 sayılı Kanunun itibari hizmet süresine ilişkin ek 5 inci maddesi ile 5434
sayılı Kanunun FHSZ’ye ilişkin 32 nci maddesi yürürlükten kaldırılmış, Kanunun 40 ıncı
maddesi ile FHSZ olarak yeniden düzenlenmiştir.
Kanunun 40 ıncı maddesine ilişkin fiili hizmet süresi zammı kapsamında öngörülen iş
ve işyerlerinde çalışan sigortalıların emeklilik yaş haddi indiriminden yararlanabilmeleri için
ölüm ve maluliyet halleri ile (18) numaralı sırada bulunanlar hariç anılan maddenin ikinci
fıkrasında yer alan tablonun (10) numaralı sırasında yer alan sigortalıların en az 1800 prim
ödeme gün sayısı diğer sıralarda yer alan sigortalıların ise en az 3600 gün çalışmış olmaları
gerektiği hükmüne bağlanmıştır.
Kanunun geçici 7 nci maddesinin;
- Birinci fıkrasında, Kanunun yürürlük tarihine kadar 506, 1479, 2925, mülga 2926,
5434 sayılı kanunlar ile 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesine göre sandıklara tabi
sigortalılık başlangıçları ile hizmet süreleri, fiilî hizmet süresi zammı, itibarî hizmet süreleri,
borçlandırılan ve ihya edilen süreler ve sigortalılık sürelerinin tabi oldukları kanun
hükümlerine göre değerlendirileceği,
- İkinci fıkrasında ise, Kanunun yürürlük tarihinden önce 5434 sayılı Kanunun 32 nci
maddesine göre fiili hizmet süresine müstahak görevlerde çalışanların bu görevlerde
geçirdikleri sürelerin Kanunun 40 ıncı maddesi gereğince aranan 3600 günün
doldurulmasında nazara alınacağı, 506 sayılı Kanunun ek 5 inci maddesinde sayılan itibari
hizmet süresi kapsamında yer alıp Kanunun 40 ıncı maddesinde sayılmayan işlerde Kanunun
yürürlük tarihinden önce geçen çalışma sürelerinin birinci fıkra kapsamında
değerlendirilmesinde 3600 gün prim ödeme şartı aranmayacağı
öngörülmüştür.
506 sayılı Kanunun mülga ek 5 inci maddesinde sayılan itibari hizmet süresi
kapsamında yer alıp, Kanunun 40 ıncı maddesinde de sayılan işlerde Kanunun yürürlük
tarihinden önce ve sonra geçen toplam itibari/fiili hizmet sürelerinin;
- 3600 günün altında olması halinde sadece 2008/Ekim ay başından önce itibari
hizmet süreleri emeklilik yaş hadlerinden indirilecek, 2008/Ekim ay başından sonra fiili
hizmet süresi zamlarının yarısı, 3600 gün koşulunun yerine gelmemesi nedeniyle yaş
hadlerinden indirilmeyecektir.
10
Adres: Mithatpaşa Cd. No:7 06410 Sıhhiye/ANKARA Ayrıntılı Bilgi : Nevin ÖZGÜL Daire Başkanı
Tel: 0312 432 10 63 Faks: 0312 432 10 62 Birim Eposta : EHGM_bhacedb@sgk.gov.tr
- En az 3600 gün olması halinde de 2008/Ekim ay başından önce 506 sayılı Kanunun
mülga ek 5 inci maddesi kapsamında geçen itibari hizmet süreleri sigortalılık süresine
eklenecek ve 5 yılı geçmemek üzere emeklilik yaş hadlerinden indirilecektir. Kanunla yaştan
yapılacak indirim süresinin hesabı toplam prim ödeme gün sayısına eklenen sürenin yarısı
şeklinde belirlendiğinden 2008/Ekim ay başından sonra fiili hizmet süresi kapsamında geçen
süreler ise beş yılı geçmemek üzere toplam prim ödeme gün sayına ilave edilecek ve yaştan
yapılacak indirim süresi de ilave edilen sürenin yarısı olan 2,5 yılı geçemeyecektir.
Yaş hadlerinden yapılacak indirim süresi; prim ödeme gün sayısına sekiz yıl ilave
edilenler için üç yılı, beş yıl ilave edilenler için de 2,5 yılı geçemeyecektir.
Toplam itibari/fiili hizmet süresi 3600 günün altında olan sigortalılara ilişkin mevcut
uygulamada Sigorta Primleri Genel Müdürlüğünün 11/11/2015 tarihli ve 5694873 sayılı
Genel Yazısı gereğince değişikliğe gidilmiştir. Sigortalıların 2008/Ekim ay başından önce
Kanunun 40 ıncı maddesinde belirtilen işler ve işyerlerinde 5434/32 nci maddesine göre FHSZ
ile 506/ek 5 nci maddesi kapsamında itibari hizmet süresi kapsamı dışında prim ödenerek
geçen çalışmalarla 2008/Ekim ay başından sonra FHSZ’ye tabi prim ödenerek geçen
çalışmalar toplamının 1800 veya 3600 gün olması halinde sigortalıların 2008/Ekim ay
başından sonra FHSZ’ye tabi geçen çalışmaları için emeklilik yaş hadlerinden indirim
yapılacaktır.
Söz konusu değişiklik, sigortalıların aylığa hak kazanma koşullarında ve aylık
hesabına esas parametrelerde de değişikliğe neden olduğundan, bu kapsamda 11/11/2015
tarihinden itibaren Kanunun 40 ıncı maddesi kapsamında çalıştığı işyerinden ayrılarak tahsis
talebinde bulunan sigortalılar için yukarıda açıklanan usul ve esaslara göre işlem yapılacak
olup, 2008/Ekim ay başı ile 11/11/2015 tarihleri arasında tahsis talebinde bulunup aylık talebi
reddedilen ve aylığa hak kazanma koşullarını daha sonra yerine getirerek yeni talebine
istinaden aylık bağlanan sigortalıların ilk talep dilekçelerine göre aylığa hak kazanması
durumunda ikinci karar işlemi yapılacaktır.
Ancak, 27/7/2016 ve 29783 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Fiili
Hizmet Süresi Zammı Uygulamasının Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelikte Değişiklik
Yapılmasına Dair Yönetmelik ile aynı Yönetmeliğin geçici 1 inci maddesinin beşinci
fıkrasından sonra gelmek üzere eklenen altıncı fıkrada yer alan hüküm gereğince, 2008/Ekim
ay başından önce 5434/32 nci maddesi kapsamında FHSZ ve 506/ek 5 inci maddesinin itibari
hizmet süresi kapsamında sayılan işlerden olmadığı halde, Kanunun 40 ıncı maddesinde
sayılan işler ve iş yerlerine girecek nitelikte çalışması olanların 2008/Ekim ayı öncesi bu
kapsamda geçen çalışmaları emeklilik yaş haddi indiriminden yararlanmak için aranan gün
sayısı hesabında dikkate alınmayacak olup, söz konusu değişikliğin yürürlüğe girdiği tarih
itibariyle uygulama bu yönde değiştirilmiştir.
4.1. 506/Ek 5 ve Kanunun 40 ıncı Maddesine Tabi Hizmetlerin Değerlendirilmesi
11/8/1977 tarihinden itibaren 506 sayılı Kanuna 2098 sayılı Kanunla eklenen ek 5 inci
maddenin birinci fıkrasında belirtilen tablonun I ve II numaralı bentleri kapsamında
çalışanların bir kısmı 2008/Ekim ayından önce itibari hizmet süresi zammı kapsamında iken
2008/Ekim ay başından sonra basın ve gazetecilik iş yerlerinde çalışanlar kapsamdan
çıkarılmıştır.
Kanunun 40 ıncı maddesinin ikinci fıkrasında yer alan tabloya 6385 sayılı Kanunla
eklenen (16) ve (17) nci sıralarda yer alan basın ve gazetecilik mesleğinde fiilen çalışanlar ile
Türkiye Radyo-Televizyon Kurumunda haber hizmetinde fiilen çalışanlardan Basın Kartı
Yönetmeliğine göre basın kartı sahibi olmak suretiyle çalışan sigortalılar 2013/ Şubat ay
başından itibaren FHSZ’den yararlandırılacaklardır.
11
Adres: Mithatpaşa Cd. No:7 06410 Sıhhiye/ANKARA Ayrıntılı Bilgi : Nevin ÖZGÜL Daire Başkanı
Tel: 0312 432 10 63 Faks: 0312 432 10 62 Birim Eposta : EHGM_bhacedb@sgk.gov.tr
Kanunun geçici 48 inci maddesi uyarınca, 2008/Ekim ay başı ile 19/1/2013 tarihini
takip eden ay başına kadar geçen sürede Basın Kartı Yönetmeliğine göre basın kartı sahibi
olmak suretiyle basın ve gazetecilik mesleğinde ve Türkiye Radyo Televizyon Kurumunda
haber hizmetinde fiilen çalışanlardan talepte bulunanların, söz konusu sürede geçen
çalışmaları için hesaplanacak FHSZ prim tutarını ödemeleri halinde, bu süreleri FHSZ
kapsamında değerlendirilecektir.
1/10/2008 tarihi itibariyle 3600 günün altındaki 506 sayılı Kanunun mülga ek 5 inci
madde kapsamında geçen itibari hizmet süreleri aylığa hak kazanma koşullarının tespit
edildiği 8/9/1999 ve 23/5/2002 tarihlerde dahil olmak üzere sigortalılık süresine ilave edilecek
ve yaş hadlerinden indirilecektir.
Örnek 1: Kanunun 40 ıncı maddesi kapsamındaki özel sektör basın işyerinde
1/10/2008-31/12/2016 tarihleri arasında toplam 2950 gün hizmeti bulunan sigortalının prim
ödeme gün sayısına ilavede, bu işyerinde herhangi bir süre çalışma şartı aranmadığından güne
yapılacak ilave; 2950 x 90 / 360 = 737,5 = 738 gündür. Sigortalının emeklilik yaş haddinden
indirim yapılması için en az 3600 gün FHSZ’ye tabi çalışması gerekmektedir. Sigortalı 2950
gün çalıştığından emeklilik yaş haddinden indirim yapılmayacaktır.
Örnek 2: Sigortalının Kanunun 40 ıncı maddesi kapsamında basın işyerindeki hizmet
süresi 4500 gündür. Sigortalının emeklilik işleminde dikkate alınacak FHSZ; 4500 x 90 /360
= 1125 gün = 3 yıl 1 ay 15 gündür. Sigortalının prim ödeme gün sayısına ilave edilecek süre
1125 gün olup, emeklilik yaş hadlerinden indirilecek süre ise prim ödeme gün sayısına ilave
edilen süresinin yarısı olacaktır. Buna göre yaştan yapılacak indirim, 1125/2= 562,5 = 563 =
1 yıl 6 ay 23 gündür.
2008/Ekim ay başına kadar 506 sayılı Kanunun mülga ek 5 inci maddesine tabi geçen
itibari hizmet süreleri tabi olduğu kanun hükümlerine göre değerlendirilecek ancak, Kanunun
geçici 7 nci maddesinin ikinci fıkrası gereğince, 506 sayılı Kanunun mülga ek 5 inci
maddesinde sayılan itibari hizmet süresi kapsamında yer alıp Kanunun 40 ıncı maddesinin
ikinci fıkrasında yer alan tabloda sayılmayan işlerde 2008/Ekim ay başından önce geçen
çalışma sürelerinin değerlendirilmesinde 3600 gün prim ödeme şartı aranmayacaktır.
Örnek 3: 2008/Ekim ayından önce gazetecilik basım işyerinde 506 sayılı Kanunun
mülga ek 5 inci maddesi kapsamında 1600 gün çalışması bulunan sigortalının, bu kapsamda
çalışmaları tahsis talebinde bulunduğu 31/12/2013 tarihine kadar devam etmiştir. Sigortalının
8/9/1999 ve 23/5/2002 tarihlerine kadar olan itibari hizmet sürelerinin dörtte biri, bu tarihler
itibariyle bulunan sigortalılık süresine ilave edilerek emeklilik şartları tespit edilecek, 1600
günlük çalışma karşılığı bulunan (1600 x 0,25 = 400 gün) 1 yıl 1 ay 10 günlük süre de tahsis
talep tarihindeki sigortalılık süresine ilave edilecek ve emeklilik yaş hadlerinden
indirilecektir.
4/1-(a) sigortalılarının 506 sayılı Kanunun geçici 81 inci maddesine göre aylığa hak
kazanma koşullarının belirlendiği 8/9/1999 ve 23/5/2002 tarihlerinde 3600 günün altında olan
itibari hizmet süreleri sigortalılık süresinin tespitinde dikkate alınacağı gibi, Kanunun
yürürlüğe girdiği tarihe kadar itibari hizmet süresi kapsamında geçen hizmetleri 3600 gün
koşulu aranmaksızın sigortalılık süresine ilave edilecek, emeklilik yaş hadlerinden indirim
yapılacaktır.
Örnek 4: Sigortalının;
Cinsiyeti : Erkek
Doğum tarihi : 8/1/1965
İşe giriş tarihi : 1/1/1992
İşten ayrılış tarihi : 29/11/2015
Tahsis talep tarihi : 30/11/2015
12
Adres: Mithatpaşa Cd. No:7 06410 Sıhhiye/ANKARA Ayrıntılı Bilgi : Nevin ÖZGÜL Daire Başkanı
Tel: 0312 432 10 63 Faks: 0312 432 10 62 Birim Eposta : EHGM_bhacedb@sgk.gov.tr
İtibari hizmet süresi kapsamında çalışmalar (basın)
8/9/1999 tarihi itibariyle 1800 gün
23/5/2002 tarihi itibariyle 2775 gün
1/10/2008 tarihi itibariyle 3590 gün
Toplam gün: 8510 gün
Sigortalının aylığa hak kazanma koşulları: Sigortalının aylığa hak kazanma
koşullarının belirlendiği 8/9/1999 ve 23/5/2002 tarihlerinde basın işyerinde 3600 gün
çalışması bulunmamaktadır.
8/9/1999 tarihi itibariyle 1800 gün -----1800 x 0,25 = 450 = 1 yıl 3 ay
23/5/2002 tarihi itibariyle 2775 gün----2775 x 0,25 = 693 = 1 yıl 11 ay 3 gün
8 9 1999 23 5 2002
- 1 1 1992 - 1 1 1992
7 8 7 22 4 10
+ 3 1 + 3 11 1
7 11 8 25 3 12
Talep tarihinde aranacak emeklilik şartları: 25 yıl + 52 yaş + 5525 gün
Aylığa hak kazanma koşullarının tespit edildiği 8/9/1999 ve 23/5/2002 tarihlerinde
3600 gün koşuluna bakılmaksızın mevcut itibari hizmet süreleri dikkate alınarak aylığa hak
kazanma koşulları tespit edilecektir. Tahsis talep tarihine göre yapılan değerlendirmede ise,
sigortalının Kanunun yürürlük tarihine kadar itibari hizmet kapsamında geçen hizmetlerinin
1/4 ü dikkate alınacaktır. Buna göre;
Tahsis talep tarihindeki durum:
30 11 2015 30 11 2015
-1 1 1992 - 8 1 1965
29 10 23 22 10 50
Tahsis talep tarihinde emeklilik için aranan koşullardan yaş ve sigortalılık süresi
koşulları yerine gelmemiştir. Ancak sigortalının Kanunun yürürlük tarihi itibariyle 3590 gün
basın iş kolu işyerinde çalışması dolayısıyla itibari hizmet süresi bulunmaktadır. (3590 x 0.25
= 897=) 2 yıl 5 ay 27 gün itibari hizmet süresi sigortalının sigortalılık süresine eklenecek ve
emeklilik yaş hadlerinden indirilecektir.
29 10 23 30 11 51
+ 27 5 2 -27 5 2
26 4 26 3 6 49 olması gereken yaş.
Sigortalı tahsis talep tarihinde 50 yaşını doldurduğundan emekli olmaya hak
kazanacaktır.
2008/Ekim ay başından önce itibari hizmete tabi bu tarihten sonra FHSZ kapsamında
çalışması bulunan sigortalıların toplam itibari/fiili hizmet sürelerinin 3600 günün altında
olması halinde, 2008/Ekim ay başına kadar 506 sayılı Kanunun mülga ek 5 inci maddesi
kapsamında geçen itibari hizmet süreleri, sigortalılık süresine eklenecek ve yaş hadlerinden
indirilecektir. Bunların 2008/Ekim ay başından sonra geçen fiili hizmet süreleri sadece prim
gün sayılarına ilave edilecek ancak, emeklilik yaş hadlerinden indirim yapılmayacaktır.
Örnek 5: Sigortalının;
Cinsiyeti : Erkek sigortalı
İşin niteliği : Basın kartına sahip gazeteci
Doğum tarihi : 1/3/1972
Sigortalılık başlangıcı : 1/3/1989
Tahsis talep tarihi : 30/5/2018
13
Adres: Mithatpaşa Cd. No:7 06410 Sıhhiye/ANKARA Ayrıntılı Bilgi : Nevin ÖZGÜL Daire Başkanı
Tel: 0312 432 10 63 Faks: 0312 432 10 62 Birim Eposta : EHGM_bhacedb@sgk.gov.tr
Sigortalı basın kartına sahip olup basın müşavirliğinde çalışmaktadır. Sigortalı
2008/Ekim ila 1/2/2013 süresi hizmetlerine ilişkin prim farkını ödememiştir. 1/2/2013
tarihinden itibaren zorunlu olarak FHSZ’ye tabi çalışmaktadır. Hizmet süreleri aşağıda
gösterilmiştir.
8/9/1999 tarihi itibariyle : 600 gün
23/5/2002 tarihi itibariyle : 800 gün
1/10/2008 tarihi itibariyle : 1800 gün
1/10/2008 öncesi itibari hizmet süresine tabi hizmetler
8/9/1999 tarihi itibariyle : 600 x 0,25 =150 = 5 ay
23/5/2002 tarihi itibariyle : 800 x 0,25 = 200 = 6 ay 20 gün
1/10/2008 tarihi itibariyle :1800 x 0,25 = 450 = 1 yıl 3 ay = Sigortalılık süresine
eklenecek ve emeklilik yaş haddinden indirilecek süre
1/2/2013 sonrası FHSZ tabi çalışma : 1500 gün
1500 x 90/360 = 375 gün = 1 yıl 15 gün = Prim ödeme gün sayısına eklenecek süre
Toplam prim ödeme gün sayısı: 5100
Sigortalının gerek 2008/Ekim öncesi itibari hizmet süreleri gerekse 2008/Ekim sonrası
fiili hizmet süresi zamlarının toplamı 3600 günün altındadır. Bu durumda, itibari hizmet
süreleri 3600 gün koşulu aranmadan aylığa hak kazanma koşullarının tespitinde dikkate
alınacaktır.
Sigortalının aylığa hak kazanma koşulları: Sigortalının aylığa hak kazanma
koşullarının belirlendiği 8/9/1999 ve 23/5/2002 tarihlerinde mevcut itibari hizmet süreleri, bu
tarih itibariyle tespit edilecek sigortalılık sürelerine ilave edilecektir.
8 9 1999 23 5 2002
-1 3 1989 - 1 3 1989
7 6 10 22 2 13
+ 5 +20 6
7 11 10 12 9 13
Sigortalının;
Belirlenen emeklilik şartları: 25 yıl + 51 yaş + 5450 gün
2008/Ekim öncesi itibari hizmet süresi kapsamındaki çalışmaları nedeniyle
sigortalılık süresine ilave edilecek süre: 1 yıl 3 ay
18 yaşın doldurulduğu tarih: 1 3 1972
+ 18
1 3 1990
30 5 2018
-1 3 1990
29 2 28
+ 3 1
29 5 29 yıllık sigortalılık süresi (emeklilik için aranan sigortalılık süresi koşulu
oluşmuştur.)
Kanunun yürürlük tarihinden sonra geçen çalışmaları nedeniyle prim ödeme gün
sayısına ilave edilecek süre: 1 yıl 15 gün=) 375gün
5100 + 375 = 5475 gün (emeklilik için aranan gün koşulu oluşmuştur.)
Yaştan yapılacak indirimler
Kanunun 40 ıncı maddesine göre yaştan indirim yapılabilmesi için sigortalının bu
işlerde en az 3600 gün çalışması gerekmektedir. 3600 günün değerlendirilmesinde,
sigortalının bu işlerde 2008/Ekim ay başından önce 506 sayılı Kanunun mülga ek 5 inci
maddesi kapsamında geçirdiği süreler de dikkate alınacaktır. Sigortalının toplam itibari/fiili
14
Adres: Mithatpaşa Cd. No:7 06410 Sıhhiye/ANKARA Ayrıntılı Bilgi : Nevin ÖZGÜL Daire Başkanı
Tel: 0312 432 10 63 Faks: 0312 432 10 62 Birim Eposta : EHGM_bhacedb@sgk.gov.tr
hizmet sürelerinin 3600 günün altında olması nedeniyle sadece 2008/Ekim ay başından önce
itibari hizmet süreleri emeklilik yaş hadlerinden indirilecek, 2008/Ekim ay başından sonra fiili
hizmet süresi zamlarının yarısı, 3600 gün koşulunun yerine gelmemesi nedeniyle yaş
hadlerinden indirilmeyecektir.
506/Ek 5 inci madde kapsamındaki itibari hizmet süresi =) 1 yıl 3 ay
Toplam olarak yaştan yapılacak indirim
30 5 2018 30 11 50
- 1 3 1972 - 3 1
29 2 46 (Yaşı) 30 8 49 (Emekli olması için gereken yaş)
Sigortalı aylık bağlanması için aranan yaş koşulunu yerine getirmemiştir.
Sigortalıların 2008/Ekim ay başından önce ve sonra geçen toplam itibari/fiili hizmet
sürelerinin en az 3600 gün olması halinde, 2008/Ekim ay başından önce 506 sayılı Kanunun
mülga ek 5 inci maddesi kapsamında geçen itibari hizmet süreleri sigortalılık süresine
eklenecek ve 5 yılı geçmemek üzere emeklilik yaş hadlerinden indirilecektir. 2008/Ekim ay
başından sonra fiili hizmet süresi kapsamında geçen süreler ise beş yılı geçmemek üzere
toplam prim ödeme gün sayına ilave edilecek ve yaştan yapılacak indirim süresi de ilave
edilen sürenin yarısı olan 2,5 yılı geçemeyecektir
Örnek 6: Örnek 5’teki sigortalının Kanunun geçici 48 inci maddesinden yararlanarak
1/10/2008–1/2/2013 süresinin prim farkını ödeyerek 1100 gün daha hizmet kazandığı
varsayılırsa;
8/9/1999 tarihi itibariyle : 600 gün
23/5/2002 tarihi itibariyle : 800 gün
1/10/2008 tarihi itibariyle : 1800 gün
1/10/2008 öncesi itibari hizmet süresine tabi hizmetler
8/9/1999 tarihi itibariyle : 600 x 0,25 =150 = 5 ay
23/5/2002 tarihi itibariyle : 800 x 0,25 = 200 = 6 ay 20 gün
1/10/2008 tarihi itibariyle : 1800 x 0,25 = 450 = 1 yıl 3 ay = Sigortalılık süresine
eklenecek ve emeklilik yaş haddinden indirilecek süre
1/2/2013 sonrası FHSZ tabi çalışma : 1500 + 1100 = 2600 gün 2600 x 90/360
= 650 gün =) 1 yıl 9 ay 20 gün = Prim ödeme gün sayısına eklenecek ve yarısı emeklilik
yaş hadlerinden indirilecek süre
Toplam prim ödeme gün sayısı: 5100
Sigortalının 2008/Ekim öncesi itibari hizmet süreleri ile 2008/Ekim sonrası fiili hizmet
süresi zamlarının toplamı 3600 günün üstündedir.
Sigortalının aylığa hak kazanma koşulları:
Sigortalı aylığa hak kazanma koşullarından prim ödeme gün sayısı ve sigortalılık
süresi koşullarını yerine getirmiş olup, yaş şartını yerine getirip getirmediği belirlenirken;
sigortalının toplam itibari/fiili hizmet sürelerinin 3600 günün üstünde olması nedeniyle
2008/Ekim öncesi itibari hizmet süreleri ile 2008/Ekim sonrası prim ödeme gün sayısına
eklenen sürenin yarısı emeklilik yaş hadlerinden indirilecektir.
56/Ek 5 inci madde kapsamındaki itibari hizmet süresi = 1 yıl 3 ay
5510/40 ıncı madde kapsamındaki FHSZ 1 yıl 9 ay 20 gün = 650/2 = 325 gün = 10 ay
25 gün
Toplam olarak yaştan yapılacak indirim
3 1 itibari hizmet süresi
+25 10 FHSZ
25 1 2
15
Adres: Mithatpaşa Cd. No:7 06410 Sıhhiye/ANKARA Ayrıntılı Bilgi : Nevin ÖZGÜL Daire Başkanı
Tel: 0312 432 10 63 Faks: 0312 432 10 62 Birim Eposta : EHGM_bhacedb@sgk.gov.tr
30 5 2018 30 11 50
- 1 3 1972 - 25 1 2
29 2 46 (Yaşı) 5 10 48 (Emekli olması için gereken yaş)
Sigortalı aylık bağlanması için aranan yaş koşulunu yerine getirmemiştir.
4.2. Kanunun Geçici 48 inci Maddesine Göre Prim Farkını Ödeyenlerin Fiili
Hizmet Süresi Zammından Yararlanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Kanunun geçici 48 inci maddesi uygulamasından; 2008/Ekim ay başı ile 19/1/2013
tarihini takip eden ay başına kadar geçen süre içinde, Basın Kartı Yönetmeliğine göre basın
kartı sahibi olmak suretiyle basın ve gazetecilik mesleğinde ve Türkiye Radyo Televizyon
Kurumunda haber hizmetinde fiilen çalışanlardan 19/1/2013 tarihinden önce tahsis talebinde
bulunanlar ile ölen sigortalıların hak sahipleri de yararlanabilecektir.
Emekli veya hak sahiplerince Kanunun geçici 48 inci maddesi gereğince 2008/Ekim
ila 2013/Şubat süresine ait prim farklarının ödenmesi halinde, söz konusu hizmetler tahsis
talep veya ölüm tarihinden önceki sürelere mal edilerek aylıklar, aylık başlangıç tarihi
itibariyle yeniden hesaplanacak ve FHSZ’nin verilmesinden kaynaklanan aylık farkları, aylık
başlangıç tarihi itibariyle emekli veya hak sahiplerine ödenecektir.
Sigortalı veya hak sahiplerince kısmi ödeme yapılması halinde, yapılan ödemeyle
orantılı olarak hesaplanan hizmetler dikkate alınarak aylıklar yeniden hesaplanacaktır.
Hizmet birleştirilmesi yapılmak suretiyle 2008/Ekim ay başından sonra Kanunun 4/1-
(b) bendi kapsamında aylık bağlananlar da aynı esaslar çerçevesinde FHSZ’den
yararlanabilecektir.
Örnek: Basın kartına sahip olan ve haber ajansında muhabir olarak 20/4/2007-
31/12/2011 tarihleri arasında çalışan ve 31/12/2011 tarihli tahsis talebine istinaden tarafına
yaşlılık aylığı bağlanmış olan sigortalının, 20/4/2007-30/9/2008 süresi 506 sayılı Kanunun
mülga ek 5 inci maddesi kapsamındaki itibari hizmet süreleri aylık bağlama işlemlerinde
değerlendirilmiştir. Sigortalı 30/3/2013 tarihinde Kanunun geçici 48 inci maddesinden
yararlanmak için müracaat etmiş ve 2008/Ekim ila 31/12/2011 süresi prim farklarını
25/7/2013 tarihinde ödemiştir. Sigortalının söz konusu döneme ilişkin fiili hizmet süresi
zamları dikkate alınmak suretiyle aylığı tahsis talep tarihi itibariyle yeniden hesaplanacak ve
oluşan aylık farkları aylık başlangıç tarihi itibariyle ödenecektir.
4.3. 5434 sayılı Kanunun mülga 32 nci ve Kanunun 40 ıncı Maddesi
Kapsamındaki Hizmetlerin Değerlendirilmesi
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce çalışmaya başlayan 4/1-(a) kapsamındaki
sigortalıların 5434 sayılı Kanunun mülga 32 nci maddesine tabi fiili hizmet süresi zamlarının
bulunması halinde sigortalıların öncelikle 8/9/1999 ve/veya 23/5/2002 tarihindeki sigortalılık
süreleri tespit edilecek ve bu tarihlere kadar 5434 sayılı Kanunun mülga 32 nci maddesi
kapsamında geçen fiili hizmet süresi zamları anılan tarihler itibariyle tespit edilen sigortalılık
süresine ilave edilecek ve sigortalının hangi tarih itibariyle aylığa hak kazandığı tespit
edilecektir. Tahsis talep tarihi itibariyle sigortalılık süresi şartının yerine gelip gelmediğinin
tespitinde sigortalıların 2008/Ekim ay başına kadar 5434 sayılı Kanunun mülga 32 nci
maddesi kapsamında geçen fiili hizmet süresi zamları dikkate alınacaktır.
2008/Ekim ay başından önce 5434 sayılı Kanunun mülga 32 nci maddesine tabi fiili
hizmet süresi zamları bulunan sigortalıların aynı zamanda 2008/Ekim ay başından sonra
Kanunun 40 ıncı maddesi kapsamında FHSZ’ne tabi hizmetlerinin bulunması halinde,
2008/Ekim ay başı öncesi 5434 sayılı Kanunun mülga 32 nci maddesi kapsamındaki fiili
16
Adres: Mithatpaşa Cd. No:7 06410 Sıhhiye/ANKARA Ayrıntılı Bilgi : Nevin ÖZGÜL Daire Başkanı
Tel: 0312 432 10 63 Faks: 0312 432 10 62 Birim Eposta : EHGM_bhacedb@sgk.gov.tr
hizmet süresi zamları sigortalılık süresine eklenecek, toplam prim ödeme gün sayısında
dikkate alınacak, 2008/Ekim ay başı öncesi 5434 sayılı Kanunun mülga 32 nci maddesi
kapsamındaki çalışmalar ile 2008/Ekim sonrası Kanunun 40 ıncı maddesi kapsamında geçen
çalışmalar toplamı 3600 gün olması halinde sadece 2008/Ekim sonrası 40 ncı madde
kapsamındaki FHSZ için yaş hadlerinden 3 yılı geçmeyecek şekilde indirim yapılacaktır.
Örnek 1: Sigortalının;
Cinsiyeti : Erkek
Doğum tarihi : 1/7/1970
İşe giriş tarihi : 1/1/1990
İşten ayrılış tarihi : 30/11/2015
Tahsis talep tarihi : 30/11/2015
5434/32 inci maddesi kapsamında FHSZ kapsamında geçen çalışmalar
8/9/1999 tarihi itibariyle 3487 gün-3487/4 = 871 = 2 yıl 5 ay 1 gün
23/5/2002 tarihi itibariyle 4462 gün-4462/4= 1115 = 3 yıl 1 ay 5 gün
1/10/2008 tarihi itibariyle 4912 gün-4912/4= 1228 = 3 yıl 4 ay 28 gün
Toplam gün: 6800 gün
Sigortalının aylığa hak kazanma koşulları: Sigortalının aylığa hak kazanma
koşullarının belirlendiği 8/9/1999 ve 23/5/2002 tarihlerinde 5434/32 nci maddesi kapsamında
FHSZ’ye tabi çalışmaları bulunmakta olup, söz konusu çalışmalar sigortalının anılan tarihler
itibariyle tespit edilen sigortalılık süresine ilave edilerek aylığa hak kazanma koşulları tespit
edilecektir.
8 9 1999 23 5 2002
- 1 1 1990 - 1 1 1990
7 8 9 22 4 12
+1 5 2 + 5 1 3
8 1 12 27 5 15
Talep tarihinde aranacak emeklilik şartları, 506 sayılı Kanunun geçici 81 inci
maddesinin (B/g) bendi gereğince, 25 yıl +50 yaş + 5375 gündür.
Tahsis talep tarihindeki durum: 30 11 2015 30 11 2015
- 1 1 1990 - 1 7 1970
29 10 25 29 4 45 Yaş
+ 28 4 3
27 3 29
Sigortalı tahsis talep tarihinde 25 yıl 10 ay 29 gün sigortalılık süresine sahip olup, bu
süreye sigortalının 2008/Ekim ay başına kadar 5434/32 nci maddesi kapsamında geçen
hizmetleri de ilave edilecektir. Bu durumda, sigortalı 29 yıllık sigortalılık süresine sahip
olmakla birlikte 50 yaş şartını yerine getirememiş ve anılan Kanun kapsamında geçen
FHSZ’ye tabi hizmetler için yaş hadlerinden indirim yapılmadığından tahsis talep tarihi
itibariyle emekli olmaya hak kazanamayacaktır.
4/1-(a) sigortalılarının hem 5434/32 nci maddesine hem de Kanunun 40 ıncı
maddesine tabi FHSZ kapsamında hizmetlerinin bulunması halinde Kanunun 40 ıncı maddesi
gereği yaş hadlerinden indirimde aranan 3600 gün hesabında her iki Kanuna tabi fiili hizmet
süresi zamları değerlendirilerek yaş haddinden indirim yapılmasında 2008/Ekim sonrası
FHSZ kapsamındaki süreler esas alınacaktır.
Örnek 2: Sigortalının;
Cinsiyeti : Erkek
Doğum tarihi : 5/1/1970
Sigortalılık başlangıcı : 1/1/1990
17
Adres: Mithatpaşa Cd. No:7 06410 Sıhhiye/ANKARA Ayrıntılı Bilgi : Nevin ÖZGÜL Daire Başkanı
Tel: 0312 432 10 63 Faks: 0312 432 10 62 Birim Eposta : EHGM_bhacedb@sgk.gov.tr
Tahsis talep tarihi : 10/2/2014
Toplam gün sayısı : 4830
5434/Mülga 31 inci Md. Fiili Hizmet: 15/1/1990 – 14/1/1995 =) 1800 gün
5434/Mülga 32 nci mad. FHSZ : 1 yıl 3 ay =) 450 gün
02.01.1995-31.12.2009 Süresi : Normal çalışma
Demir çelik fabrikasında çalıştığı süre: 01.01.2010-10.02.2014=) 4 yıl 1 ay 10 gün =)
1480/4=370 gün = 1yıl 10 gün
8 9 1999 23 5 2002
-1 1 1990 - 1 1 1990
7 8 9 22 4 12
+ 3 1 5434/mülga 32
22 7 13
5434/mülga 32 nci maddesi kapsamındaki fiili hizmet süresi zammı ile aylığa hak
kazanma koşulu kademeli geçişe göre 25 yıl + 51 yaş + 5450 gündür.
Sigortalılık süresine ilave edilecek süre: 1 yıl 3 ay
10 2 2014 (Tahsis Talep Tarihi)
- 1 1 1990 (İşe Giriş Tarihi)
9 gün 1 ay 24 yıl
+ 3 1
9 gün 4 ay 25 yıl (Sigortalılık Süresi)
Prim Gün Sayısına İlave Edilecek Süre:
5434/mülga 32 nci maddesi kapsamındaki fiili hizmet süresi zammı: 450 gün (1 yıl 3 ay)
Demir çelik fabrikasında çalıştığı süre: 370 gün = (1yıl 10 gün)
450 + 370 =820 gün
820 +4830 =5650 gün
Yaştan Yapılacak İndirim: 5434/mülga 32 nci maddesi kapsamındaki çalışmalar ile
Kanunun 40 ıncı maddesi kapsamındaki çalışmalar toplamı 3600 günden az olduğundan
yaştan indirim yapılmayacaktır.
10 2 2014
- 5 1 1970
5 gün 1 ay 44 yaş
Sigortalı her ne kadar Kanunda öngörülen sigortalılık süresini ve prim ödeme gün
sayısı şartını yerine getirmiş ise de, yaş şartını yerine getirmediğinden aylık bağlanmayacaktır.
İKİNCİ KISIM
KISA VE UZUN VADELİ SİGORTA KOLLARINDAN SAĞLANAN YARDIMLAR
BİRİNCİ BÖLÜM
İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞI SİGORTASI
İş kazası ve meslek hastalığı sigortasından sağlanan yardımlar içerisinde emeklilik
mevzuatını içeren yardımlar, sigortalıya sürekli iş göremezlik geliri, hak sahiplerine ölüm
geliri bağlanması, evlenme ve cenaze ödeneği verilmesidir.
1. Sürekli İş Göremezlik Geliri
Sürekli iş göremezlik gelirine hak kazanma, gelirin hesaplanması, başlangıcı ve birden
fazla iş kazası ve meslek hastalığı hali Kanunun 19 uncu maddesinde düzenlenmiştir.
18
Adres: Mithatpaşa Cd. No:7 06410 Sıhhiye/ANKARA Ayrıntılı Bilgi : Nevin ÖZGÜL Daire Başkanı
Tel: 0312 432 10 63 Faks: 0312 432 10 62 Birim Eposta : EHGM_bhacedb@sgk.gov.tr
Sürekli iş göremezlik geliri, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu oluşan hastalık ve
engellilik nedeniyle Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurulları
tarafından verilen raporlara istinaden Kurum sağlık kurulunca meslekte kazanma gücü en az
% 10 oranında azalmış bulunduğu tespit edilen sigortalıya bağlanacaktır.
İş kazası veya meslek hastalığı neticesinde Kurum sağlık kurulunca meslekte kazanma
gücünün en az % 10 oranında azaldığı tespit edilen sigortalıların kısa vadeli sigortalar
servisleri tarafından denetim amacıyla Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı ile ilgili grup
başkanlıklarına gönderilen dosyaları, soruşturma sonucu beklenmeden emeklilik servislerine
iletilerek sürekli iş göremezlik gelirleri bağlanacak, daha sonra düzenlenen denetim
raporlarında olayda sigortalı, işveren ve üçüncü kişilerin sorumluluğunun tespit edilmesi
halinde, Kanunun 21 inci, 22 nci ve 23 üncü maddeleri doğrultusunda gerekli işlemler
yapılacaktır.
İş kazasının Kısa Vadeli Sigortalar Servisi veya İş Kazası Tespit Komisyonu
tarafından tespit edilerek Kurum sağlık kurulunca meslekte kazanma gücü kayıp oranının en
az % 10 oranında azaldığına karar verilmesi üzerine, sürekli iş göremezlik geliri bağlanan
sigortalı ile ilgili kusur oranlarının tespitine ilişkin olarak müfettiş tarafından yapılan
soruşturma sonucu, meydana gelen olayın/kazanın iş kazası olmadığının anlaşılması halinde
müfettiş raporu esas alınarak gelir başlangıç tarihi itibariyle kesilecek ve Kanunun 96 ncı
maddesine göre işlem yapılacaktır.
Sürekli iş göremezlik geliri bağlanabilmesi için, sigortalının çalıştığı işten ayrılması,
iş yerini kapatması veya devretmesi şartı aranmayacak olup, sigortalıların örneği Kurumca
hazırlanacak tahsis talep dilekçesini doğrudan Kuruma vermesi veya posta yoluyla ya da e-
devlet üzerinden göndermesi gerekmektedir.
Kanunun 4/1-(b) bendine göre sigortalı sayılanlara, sürekli iş göremezlik geliri
bağlanabilmesi için, kendi sigortalılığından dolayı, genel sağlık sigortası dahil prim ve prime
ilişkin her türlü borçlarının ödenmiş olması zorunludur.
Sigortalılık hallerinden birden fazlasına tabi olan sigortalıların gelir hesabına esas
kazançları belirlenirken diğer sigortalılık hallerine tabi gün ve kazançlarının da dikkate
alındığı durumda, 4/1-(a) kapsamında sürekli iş göremezlik geliri bağlanacak sigortalıların
4/1-(b) kapsamında da hizmetlerinin ve bu hizmetlere ilişkin prim ve prime ilişkin borçlarının
bulunması ve 4/1-(b) kapsamındaki hizmetlerin günlük kazancın tespitinde;
- Dikkate alınması halinde, bu hizmetlere ilişkin prim borçları ödenmeden gelir
bağlama işlemleri sonuçlandırılmayacak, ancak 97 nci madde hükümleri dikkate alınmak
kaydıyla prim borçlarının ödenme tarihi gelir başlangıç tarihini değiştirmeyecektir.
- Dikkate alınmaması halinde ise, prim borçlarının ödenmesi beklenmeden gelir
bağlama işlemleri sonuçlandırılacaktır.
1.1. Sürekli İş Göremezlik Gelirinin Hesaplanması
Sürekli iş göremezlik geliri sigortalının;
- Tam iş göremezliği halinde; Günlük kazanç x 30 x % 70 veya kısaca GK x 21,
- Kısmi iş göremezliği halinde ise Günlük kazanç x 30 x % 70 x SİD (sürekli iş
göremezlik derecesi) veya kısaca GK x 21 x SİD,
formüllerine göre hesaplanacaktır.
Sigortalının başkasının bakımına muhtaç olması durumunda % 70 olan gelir bağlama
oranı % 100 olarak dikkate alınacak ve Gelir = GK x 30 x SİD formülüne göre
hesaplanacaktır.
Bu şekilde hesaplanan gelir, günlük kazanç hesabına giren son takvim ayı itibariyle
hesaplanan gelirdir. Sigortalının son takvim ayı itibariyle hesaplanan gelirinin gelir başlangıç
19
Adres: Mithatpaşa Cd. No:7 06410 Sıhhiye/ANKARA Ayrıntılı Bilgi : Nevin ÖZGÜL Daire Başkanı
Tel: 0312 432 10 63 Faks: 0312 432 10 62 Birim Eposta : EHGM_bhacedb@sgk.gov.tr
tarihine kadar Kanunun 55 inci maddesine göre arttırılmasında, son takvim ayı ve gelir
başlangıç tarihi dikkate alındığından, gelir hesabına esas olan son takvim ayının ait olduğu
dönemde gelir/aylıklara yapılmış olan artışlar uygulanmayacaktır.
Hem son takvim ayının hem de gelir başlangıç tarihinin ilk altı aylık dönemde olması
halinde ilk altı aylık döneme ait artış verilmeyecek, son takvim ayının ilk altı aylık dönemden
önce, gelir başlangıç tarihinin ilk altı aylık dönemde olması halinde ise ilk altı aylık döneme
ilişkin artış uygulanacaktır.
Son takvim ayı ile gelir başlangıç tarihinin ikinci altı aylık dönemde olması halinde
ise ilk ve ikinci altı aylık döneme ait artış verilmeyecek, son takvim ayının ikinci altı aylık
dönemden önce, gelir başlangıç tarihinin ikinci altı aylık dönemde olması halinde sadece
ikinci altı aylık döneme ilişkin artış uygulanacaktır.
Örnek 1: Sigortalının son takvim ayı 2018/Aralık ayı, gelir başlangıç tarihinin ise
1/6/2019 olması halinde, son takvim ayı itibariyle hesaplanan gelire 2019/Ocak dönemine
ilişkin aylık artışı uygulanacaktır. Bu sigortalının son takvim ayının 2019/Ocak olması
halinde ise son takvim ayı itibariyle hesaplanan gelire 2019/Ocak dönemine ilişkin artış
uygulanmayacaktır.
Örnek 2: Sigortalının son takvim ayı 2018/Haziran ayı, gelir başlangıç tarihinin ise
1/8/2018 olması halinde, son takvim ayı itibariyle hesaplanan gelire, 2018/Ocak artışı
uygulanmayacak olup, sadece 2018/Temmuz dönemine ilişkin aylık artışı uygulanacaktır. Bu
sigortalının son takvim ayının 2018/Temmuz olması halinde ise, son takvim ayı itibariyle
hesaplanan gelire 2018/Ocak ve 2017/Temmuz dönemine ilişkin aylık artışları
uygulanmayacaktır.
İş kazası ve meslek hastalığı hallerinde bağlanacak gelirlerin hesabına esas tutulacak
günlük kazanç;
- İş kazasının olduğu tarihten, meslek hastalığı halinde ise iş göremezliğin başladığı
tarihten önceki oniki aydaki son üç ay içinde Kanunun 80 inci maddesine göre hesaplanacak
prime esas kazançlar toplamının, bu kazançlara esas prim ödeme gün sayısına bölünmesi
suretiyle,
- Oniki aylık dönemde çalışmamış ve ücret almamış olan sigortalı, çalışmaya başladığı
ay içinde iş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle iş göremezliğe uğrarsa bağlanacak
gelirlerin hesabına esas günlük kazanç, çalışmaya başladığı tarih ile iş göremezliğinin
başladığı tarih arasındaki sürede elde ettiği prime esas günlük kazanç toplamının, çalıştığı gün
sayısına bölünmesi suretiyle,
- Çalışmaya başladığı gün iş kazasına uğraması halinde ise aynı veya emsal işte çalışan
benzeri bir sigortalının günlük kazancı esas tutularak,
hesaplanacak olup, günlük kazancın belirlenmesi aşağıda belirtilen hususlara göre
yapılacaktır.
1.1.1. İş kazası ile meslek hastalığı sigortasından bağlanacak gelirlere esas tutulacak
aylık kazanç, hesaplanacak günlük kazancın otuz katı olacaktır.
Örnek 1: Sigortalının kaza tarihi 22/5/2010 olup, son takvim ayı 2010/Nisan ayıdır.
Yıl/Ay Gün Sayısı Ücret (TL)
2010/Nisan 30 860,00
2010/Mart 30 860,00
2010/Şubat 30 860,00
Toplam 90 2580,00
Günlük Kazanç: 2580 / 90 = 28.67 TL’dir. Son takvim ayı 2008/Ekim ve sonrası
olduğundan sürekli iş göremezlik geliri Kanun hükümlerine göre bağlanacaktır.
20
Adres: Mithatpaşa Cd. No:7 06410 Sıhhiye/ANKARA Ayrıntılı Bilgi : Nevin ÖZGÜL Daire Başkanı
Tel: 0312 432 10 63 Faks: 0312 432 10 62 Birim Eposta : EHGM_bhacedb@sgk.gov.tr
İş kazası ve meslek hastalığı sigortasından hak kazanılan gelirlerin hesabında dikkate
alınacak Kanun son takvim ayına göre belirlenecek olup, son takvim ayı 2008/Ekim (dahil)
sonrası olan 4/1-(a) ve 4/1-(b) kapsamındaki sigortalıların gelirleri, Kanun hükümlerine göre
hesaplanacaktır.
- 4/1-(a) sigortalıları açısından; günlük kazanç hesabına giren son takvim ayı
2008/Ekim (hariç) öncesi olanların gelirleri, 506 sayılı Kanun hükümlerine göre
hesaplanacaktır.
- 4/1-(b) sigortalıları açısından; günlük kazanç hesabına giren son takvim ayının
Kanunun yürürlük tarihinden önceki bir tarih olması halinde, basamakların karşılığı gelirler
dikkate alınarak son takvim ayı itibariyle Kanun hükümlerine göre hesaplanan sürekli iş
göremezlik geliri, Kanunun yürürlük tarihine kadar 1479 sayılı Kanuna göre aylıkların
artırılmasında uygulanan artış oranlarına, Kanunun yürürlük tarihinden gelir başlangıç
tarihine kadar ise Kanunun 55 inci maddesi hükümlerine göre artırılacaktır.
Örnek 2: 4/1-(b) kapsamında sigortalı iken 5/10/2008 tarihinde iş kazası geçiren ve
sürekli iş göremezlik derecesinin % 25 olduğuna ve bakıma muhtaç olmadığına karar verilen
sigortalının geçici iş göremezlik ödeneğinin sona erdiği tarih 20/2/2009 olup, gelir başlangıç
tarihi anılan tarihi takip eden ay başı olan 1/3/2009’dur.
Anılan sigortalının son takvim ayı 2008/Ocak ayı olup, sürekli iş göremezlik geliri
Kanun hükümlerine göre hesaplanacak ve ortalama aylık kazancın tespitine esas sürelerde
sigortalının tabi olduğu basamak değerlerinin karşılığı prime esas kazançlar dikkate
alınacaktır (2008 yılı birinci altı aylık dönemde 12 nci basamağın prime esas kazanç değeri
aylık 714,97 TL’ dir.). Son takvim ayı itibariyle hesaplanan gelir, Kanunun yürürlük tarihine
kadar 1479 sayılı Kanunun mülga hükümlerine, Kanunun yürürlük tarihinden gelir başlangıç
tarihine kadar ise Kanun hükümlerine göre artırılacaktır.
Buna göre;
Ortalama günlük kazanç : 714,97/ 30 = 23,83
Ortalama aylık kazanç : GK x 30
: 23,83 x 30 = 714,97
Gelir : 714,97 x % 70 x % 25 = 125,12 TL.
Bulunan gelir son takvim ayı olan 2008/Ocak dönemi geliri olup, gelir başlangıç
tarihine aylık artışları (2008/Temmuz ödeme döneminde % 7,2 ve 2009/Ocak ödeme
döneminde ise % 3,84) ile taşınacaktır.
Gelir başlangıç tarihine taşınan değer: 125,12 x 1,02 x 1.072 x 1.0384 = 142,06
TL’dir.
4/1-(b) kapsamındaki sigortalılarına Kanunun yürürlük tarihinden önce meydana gelen
iş kazaları ile Kanunun yürürlük tarihinden önce anlaşılan meslek hastalıkları yönünden
Kanun hükümleri uygulanmayacak ve sürekli iş göremezlik geliri bağlanmayacaktır.
1.1.2. Kanunun 4/1-(a) bendi gereği sigortalı sayılanların gelire esas günlük
kazançlarının hesabında:
- Prim, ikramiye ve bu nitelikteki arızi ödemeler dikkate alınmış ise ödenek ve gelire
esas alınacak günlük kazanç, ücret toplamının ücret alınan gün sayısına bölünmesiyle
hesaplanacak günlük kazanca, % 50 oranında bir ekleme yapılarak bulunan tutardan çok
olamayacaktır.
- İdare veya yargı mercilerince verilen karar gereğince yapılan ücret, ikramiye, zam,
tazminat ve bu mahiyetteki ödemelerden, ödenek ve gelirin hesabına esas alınan üç aylık
dönemden önceki aylara ilişkin olanlar dikkate alınmayacaktır.
21
Adres: Mithatpaşa Cd. No:7 06410 Sıhhiye/ANKARA Ayrıntılı Bilgi : Nevin ÖZGÜL Daire Başkanı
Tel: 0312 432 10 63 Faks: 0312 432 10 62 Birim Eposta : EHGM_bhacedb@sgk.gov.tr
- Meslek hastalığı, sigortalının sigortalı olarak çalıştığı son işinden ayrıldığı tarihten
bir yıl geçtikten sonra meydana çıkmış ise, günlük kazancı son işinden ayrıldığı tarih esas
alınarak yukarıda açıklanan usul ve esaslara göre hesaplanacaktır.
Örnek: İş kazası tarihi 2/10/2017, son takvim ayı 2017/Eylül ayı olan sigortalının
kazançlarının aşağıda belirtildiği şekilde olması durumunda günlük kazanç hesabı;
Dönem Gün 80/1-a1( ücret) 80/1-a2 (Arızi Kazanç)
2017/09 30 2000 1500
2017/08 20 2000 -
2017/07 30 2000 1000
(2000+2000+2000)/(30+20+30)=75 TL
75*1,5 = 112,50 TL (Arızi kazanç eklendikten sonra bulunan günlük kazanç için üst sınır)
(2000 + 2000 + 2000 + 1500 + 1000)/(30+20+30)= 106,25 TL
Arızi kazançlar eklenerek hesaplanan günlük kazanç (106,25 TL), arızi kazançlar
eklenmeksizin hesaplanan günlük kazancın %50 fazlasından (112,5 TL) az olduğundan, bu
döneme ait arızi kazançların tamamı günlük kazanç hesabında dikkate alınacaktır.
1.1.3. Kanunun 80 inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde; ücretlerin hak
edildikleri aya mal edilmek suretiyle prime tabi tutulacağı, diğer ödemelerin ise öncelikle
ödendiği ayın kazancına dahil edileceği ve ücret dışındaki bu ödemelerin yapıldığı ayda üst
sınırın aşılması nedeniyle prime tabi tutulamayan kısmının, ödemenin yapıldığı ayı takip eden
aydan başlanarak iki ayı geçmemek üzere üst sınırın altında kalan sonraki ayların prime esas
kazançlarına ilâve edileceği öngörülmüştür.
Örnek: İş kazası tarihi 2/10/2017, son takvim ayı 2017/Eylül ayı olan sigortalının
kazançlarının aşağıda belirtildiği şekilde olması durumunda günlük kazanç hesabı;
Dönem Gün 80/1-a1( ücret) 80/1-a2 (Arızi Kazanç)
2017/09 30 12.000 -
2017/08 30 12.000 -
2017/07 30 12.000 3.000
2017/7 döneminde ücret ve arızi kazançların toplamı 15.000 TL’dir. Ancak, bu
döneme ait PEK üst sınırı 13.331,25 TL olduğundan bu dönemde PEK 13.331,25 TL olarak
alınacak, arızi kazançtan prime dahil edilmeyen 1.668,75 TL’lik tutar sonraki aya
devredecektir.
2017/8 döneminde, 2017/7 döneminden devreden 1.668,75 TL arızi kazançla birlikte
PEK tutarı 13.668,75 TL’dir. Ancak, bu dönemde de PEK üst sınırı 13.331,25 TL olduğundan
PEK yine 13.331,25 TL olarak alınacak ve arızi kazançtan prime dahil edilemeyen 337,50
TL’lik tutar sonraki aya devredecektir.
13.668,75 – 13.331.25 = 337,5 (2017/9 dönemine devredilecek tutar.)
1.1.4. Kazanç dönemi içerisinde gün karşılığı bulunmayan ücretler kazanç hesabında
dikkate alınmayacak, gün karşılığı bulunmayan arızi ödemeler ise, sonraki iki ayın arızi
kazançlarına PEK üst sınırını aşmayacak şekilde dahil edilecektir. Arızi kazançların dahil
edildiği ay, üçer aylık kazanç döneminin dışına çıkıyorsa dikkate alınmayacaktır.
Örnek: İş kazası tarihi 2/10/2017, son takvim ayı 2017/Eylül ayı olan sigortalının
kazançlarının aşağıda belirtildiği şekilde olması durumunda;
Dönem Gün 80/1-a1( ücret) 80/1-a2 (Arızi Kazanç)
2017/09 30 1800 -
2017/08 30 1800 -
2017/07 - - 1000
22
Adres: Mithatpaşa Cd. No:7 06410 Sıhhiye/ANKARA Ayrıntılı Bilgi : Nevin ÖZGÜL Daire Başkanı
Tel: 0312 432 10 63 Faks: 0312 432 10 62 Birim Eposta : EHGM_bhacedb@sgk.gov.tr
2017/7 döneminde gün bildirilmeden 1000 TL arızi kazanç bildirilmiştir. 1000 TL lik
bu kazanç 2017/8 döneminin kazançlarına dahil edilecektir.
(1800+1000+1800)/(30+30)=76,67 TL kişinin günlük kazancı olarak hesaplanacaktır.
1.1.5. Sigortalının sürekli iş göremezlik geliri hesabına esas kazanç döneminde aynı
statüde birden fazla işyerinde çalışıyor olması durumunda; her ay için ayrı ayrı ve toplamda
prime esas kazanç üst sınırı dikkate alınarak her bir işyerinden bildirilen kazançlar toplamı
üzerinden hesaplama yapılarak günlük kazanç tespit edilecektir. Ayrıca, ilgili her ayda esas
alınacak prim ödeme gün sayısı toplamı 30 günü, gelir hesabına esas kazanç döneminde ise
90 günü aşamayacaktır.
Örnek 1: 2017/Ekim ayında iş kazası geçiren sigortalıya ilişkin günlük kazanç hesabı:
Dönem Gün 80/1-a1( ücret) 80/1-a2 (Arızi Kazanç)
2017/09 20 2.000 -
1. İşyeri 2017/08 30 3.000 -
2017/07 30 3.000 -
Toplam 80 8.000
Dönem Gün 80/1-a1( ücret) 80/1-a2 (Arızi Kazanç)
2017/09 30 4.000 -
2. İşyeri
2017/08 30 4.000 -
2017/07 30 4.000 -
Toplam 90 12.000
Her bir ay için prim ödeme gün sayısı 30 günden ve toplamda da 90 günden fazla
olamayacağından;
Günlük kazanç; [(2.000+4.000)+(3.000+4.000)+(3.000+4.000)]/ (30+30+30)
= (6.000+7.000+7.000)/90 = 222,22 TL olarak hesaplanacaktır.
Diğer taraftan, ikinci işyerinde sadece 2017/Haziran, 2017/Mayıs ve 2017/Nisan
aylarında çalışılmış olması durumunda, sürekli iş göremezlik geliri hesabına esas kazanç
dönemi 2017/Eylül, 2017/Ağustos ve 2017/Temmuz olduğundan ve ikinci işyerinde aynı
döneme gelen aylarda kazanç bulunmadığından, sadece birinci işyerindeki kazançları
üzerinden günlük kazanç hesaplanacaktır.
Günlük kazanç; [(2.000+3.000+3.000)] / [(20+30+30)] = 8.000/80 =100 TL olarak
hesaplanacaktır.
Örnek 2: Sigortalının 2016/Nisan ayında sigortalı olarak çalışmaya başladığı birinci
işyerinde işe başladığı ay içerisinde iş kazası geçirmesi halinde günlük kazanç hesabı;
Dönem Gün 80/1-a1( ücret) 80/1-a2 (Arızi Kazanç)
2016/03 - - -
1. İşyeri 2016/02 - - -
2016/01 - - -
Toplam
Dönem Gün 80/1-a1( ücret) 80/1-a2 (Arızi Kazanç)
2016/03 30 6.000 -
2. İşyeri
2016/02 30 6.000 -
2016/01 30 6.000 -
Toplam 90 18.000
23
Adres: Mithatpaşa Cd. No:7 06410 Sıhhiye/ANKARA Ayrıntılı Bilgi : Nevin ÖZGÜL Daire Başkanı
Tel: 0312 432 10 63 Faks: 0312 432 10 62 Birim Eposta : EHGM_bhacedb@sgk.gov.tr
Birinci işyerinde işe başladığı ayda iş kazası geçiren sigortalının bu işyerinde iş kazası
tarihinden önceki oniki ay içerisinde kazancı bulunmamaktadır. Ancak, sigortalının iş kazası
geçirdiği tarihten önceki oniki ayda ikinci işyerindeki kazancı bulunduğundan ve Kanunun 17
nci maddesinde; günlük kazanç hesabı yapılırken iş kazası geçirilen iş yerine göre tespit
yapılacağına dair herhangi bir sınırlama bulunmadığından, sigortalının ikinci işyerindeki
kazançları da günlük kazanç hesabında dikkate alınacaktır.
Günlük kazanç; [(6.000)+(6.000)+(6.000)] / (30+30+30)= 18.000 / 90= 200 TL olarak
hesaplanacaktır.
Örnek 3: 2014/Temmuz ayında iş kazası geçiren sigortalıya ilişkin günlük kazanç
hesabı:
1. İşyeri 2. İşyeri 3. İşyeri 4. İşyeri 5. İşyeri
Gün Kazanç Gün Kazanç Gün Kazanç Gün Kazanç Gün Kazanç
2014/6 11 392,7
2014/5 30 1071 6 214,2
2014/4 23 821,1 30 1071 5 178,5 10 357
Her bir ay için prim ödeme gün sayısı 30 günden ve toplamda da 90 günden fazla
olamayacağından;
Günlük kazanç ; [(392,7)+(1071+214,2)+(821,1+1071+178,5+357)] / (11+30 + 30)
= 4.105,5 / 71 = 57,8 TL olarak hesaplanacaktır.
1.2. İş Kazası ve Meslek Hastalığında Hizmetlerin Birleştirilmesi
2829 sayılı Kanun, Kanunun yürürlüğe girdiği 2008/Ekim ayı itibariyle yürürlükten
kaldırılmış olup, bu durumda, Kanunun yürürlük tarihinden sonra meydana gelen iş kazası ve
meslek hastalığı olaylarında, gelirin hesabına esas 3 aylık dönemi 2008/Ekim sonrası olan
sigortalıların söz konusu 3 aylık dönem içerisinde birden fazla sigortalılık haline tabi olması
halinde, hizmetleri gelirin hesaplanmasında birleştirilecektir.
Sürekli iş göremezlik geliri bağlanacak sigortalılardan sigortalılık hallerinden birden
fazlasına tabi olup, gelir hesabına esas kazançları 2008/Ekim sonrasına ait olanların gelir
hesabında kazançları belirlenirken diğer sigortalılık haline tabi gün ve kazançları da dikkate
alınacaktır. Bu uygulama hem sürekli iş göremezlik geliri ve hem de ölüm geliri hesabında
geçerli olacaktır.
Örnek 1:
En son sigortalılık hali : 4/1-(a)
Kaza tarihi : 17/8/2011
Son takvim ayı : 2011/Temmuz
Günlük kazanç hesabına giren prime esas kazançlar
Sigortalılık hali Ay Gün Prime esas kazanç
4/1-(a) 2011/Temmuz 10 350,20
- 2011/Haziran - -
4/1-(b) 2011/Mayıs 5 175,10
Toplam 15 525,30
4/1-(a) kapsamında bir işyerinde çalışırken 17/8/2011 tarihinde iş kazası geçiren
sigortalının kaza tarihinden önceki bir yıllık sürede üçer aylık dönemler halindeki
çalışmalarına bakılarak kazançları tespit edilecektir. Anılan sigortalının, Temmuz ayında 4/1-
(a) kapsamında, 2011/Mayıs ayında da 4/1-(b) kapsamında sigortalı olması nedeniyle, gelir
hesabına esas günlük kazancı tespit edilirken hem 4/1-(a) hem de 4/1-(b) kapsamındaki
24
Adres: Mithatpaşa Cd. No:7 06410 Sıhhiye/ANKARA Ayrıntılı Bilgi : Nevin ÖZGÜL Daire Başkanı
Tel: 0312 432 10 63 Faks: 0312 432 10 62 Birim Eposta : EHGM_bhacedb@sgk.gov.tr
sigortalı hizmetlerine ait kazançları ve gün sayıları dikkate alınacaktır. Buna göre, sigortalının
günlük kazancı = 525,30 / 15 = 35,02 TL olarak belirlenecektir.
Kanunun 53 üncü maddesinin beşinci fıkrasına göre; sigortalının 4 üncü maddenin
birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde yer alan sigortalılık statüleri ile (c) bendinde yer alan
sigortalılık statüsüne aynı anda tabi olacak şekilde Kanun kapsamına girmesi halinde
öncelikle aynı maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında, (a) ve (b) bentlerinde yer
alan sigortalılık statülerine tabi olacak şekilde Kanun kapsamına girmesi halinde ise aynı
maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılmaktadır.
Sigortalılık hallerinin çakışması nedeniyle Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamındaki
sigortalılığı esas alınanlar, yazılı talepte bulunmak ve Kanunun 82 nci maddesine göre
belirlenen prime esas kazanç alt sınırı ve üst sınırına ilişkin hükümler saklı olmak kaydıyla,
esas alınmayan sigortalılık statüsü kapsamında talep tarihinden itibaren prim ödeyebilirler. Bu
şekilde ödenen primler; iş kazası ve meslek hastalığı sigortasından sağlanan haklar yönünden,
Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamında sigortalılık statüsünde, kısa vadeli sigorta kollarından
sağlanan diğer yardımlar ile uzun vadeli sigorta kollarından sağlanan yardımlar yönünden ise
Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında sigortalılık statüsünde değerlendirilecektir.
Kanunun 4/1-(a) ve 4/1-(b) bendi kapsamına tabi sigortalılık hallerinin çakışması
nedeniyle 4/1-(a) kapsamında sigortalılığı esas alınıp 4/1-(b) kapsamında prim ödeyeceğini
beyan edenlerden gelirin hesaplanmasına esas son takvim ayı 2011/Mart ayı ve daha sonraki
aylar olanların iş kazası geçirmesi veya meslek hastalığına tutulması halinde, öncelikle
sigortalının hangi statüdeki faaliyetinden dolayı iş kazası geçirdiği veya meslek hastalığına
tutulduğu tespit edilecektir. Bu tespitten sonra meslekte kazanma gücü kaybının % 10 ve
üzerinde olduğuna Kurum sağlık kurulunca karar verilmesi halinde sigortalıya sürekli iş
göremezlik geliri bağlanırken, sigortalı hangi sigortalılık statüsündeki faaliyetinden dolayı iş
kazası geçirmiş veya meslek hastalığına tutulmuş ise yalnızca o statü için bildirilen veya
ödenen kazançları dikkate alınacaktır. Yani, 4/1-(b) kapsamına girecek faaliyetinden dolayı iş
kazası geçirmiş veya meslek hastalığına tutulm
Metnin devamı ekli belgededir.