Ekli belgeden alınan metin
T.C.
SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI
Sosyal Sigortalar Genel Müdürlüğü
Sayı : B.13.2.SGK.0.10.03.27/GSS. TSC. 20/5/2011
Konu : Genel sağlık sigortası hükümlerine
ilişkin getirilen değişiklikler.
GENELGE
2011/39
1- Genel Açıklamalar
Bilindiği gibi 2010 ve 2011 yıllarında 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık
Sigortası Kanununda 5997, 6009 ve 6111 sayılı Kanunlarla bazı değişiklikler yapılmış ve bu
değişiklikler yürürlüğe girmiştir.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun genel sağlık sigortası
uygulamasına ilişkin hükümler 2008/64 ve 2008/86 sayılı genelgelerde belirtilmiştir. Yukarıda
anılan Kanunlarla 5510 sayılı Kanunda yapılan yeni düzenlemeler uyarınca genel sağlık
sigortası hükümleri hakkında yapılacak iş ve işlemler aşağıda açıklanmıştır.
2- Genel Sağlık Sigortalısı Sayılanlar
2.1- 3308 sayılı Meslekî Eğitim Kanununda belirtilen aday çırak, çıraklar ve
mesleki eğitim gören öğrenciler
6111 sayılı Kanunun 24 üncü maddesi ile 5510 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin birinci
fıkrasının (b) bendinde yapılan değişiklik uyarınca 3308 sayılı Meslekî Eğitim Kanununda
belirtilen aday çırak, çırak ve işletmelerde meslekî eğitim gören öğrencilerden bakmakla
yükümlü kapsamında olmayanlar ile yeşil kart kapsamında sağlık yardımlarından
yararlanmayanlar genel sağlık sigortalısı sayılacaktır.
2.2- Meslek liselerinde okumakta iken veya yüksek öğrenimleri sırasında staja tabi
tutulan öğrenciler
6111 sayılı Kanunun 24 üncü maddesi ile 5510 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin birinci
fıkrasının (b) bendinde yapılan değişiklikle meslek liselerinde okumakta veya yüksek
öğrenimlerine devam etmekte iken zorunlu olup olmadığına bakılmaksızın staja tabi tutulan
öğrencilerinden bakmakla yükümlü olunan kişi durumunda olmayanlar ile yeşil kart kapsamında
sağlık yardımlarından yararlanmayanlar genel sağlık sigortalısı sayılacaktır.
2.3- 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 46 ncı maddesine tabi olarak kısmi
zamanlı çalıştırılan öğrenciler
6111 sayılı Kanunun 24 üncü maddesi ile 5510 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin birinci
fıkrasının (b) bendinde yapılan değişiklikle 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 46 ncı
maddesine tabi olarak kısmi zamanlı çalıştırılan öğrencilerden aylık prime esas kazanç tutarı, 82
nci maddeye göre belirlenen günlük prime esas kazanç alt sınırının otuz katından fazla olmayan
1/18
____________________________________________________________________________________________________
Adres: Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye / ANKARA Ayrıntılı bilgi için irtibat: Başar HALICI Dai.Bşk.V.
Telefon: 0 312 458 76 03-04 Faks: 0 312 433 10 47 e-posta: sigortalimevzuat@sgk.gov.tr Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
öğrencilerden bakmakla yükümlü olunan kişi durumunda sayılmayanlar ile yeşil kart
kapsamında sağlık yardımlarından yararlanmayanlar genel sağlık sigortalısı sayılacaktır.
2.4- Türkiye İş Kurumu tarafından düzenlenen meslek edindirme, geliştirme ve
değiştirme eğitimine katılan kursiyerler
6111 sayılı Kanunun 24 üncü maddesi ile 5510 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin (e)
bendinde yapılan değişiklikle Türkiye İş Kurumu tarafından düzenlenen meslek edindirme,
geliştirme ve değiştirme eğitimine katılan kursiyerlerden bakmakla yükümlü olunan kişi
durumunda olmayanlar genel sağlık sigortalısı sayılacaktır.
Ayrıca, aynı Kanunun 65 inci maddesi ile 3816 sayılı Ödeme Gücü Olmayan
Vatandaşların Tedavi Giderlerinin Yeşil Kart Verilerek Devlet Tarafından Karşılanması
Hakkında Kanunun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasına eklenen (d) bendine göre 5510 sayılı
Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında sayılanlardan yeşil kart
sahibi olanların yeşil kartlarının devam edeceği hüküm altına alınmıştır.
Buna göre, Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca kursa devam
ederken yeşil kartı bulunanlar ile bakmakla yükümlü olunan kişi olarak sağlık hizmetlerinden
yararlananlar bu durumlarının ortadan kalkması halinde genel sağlık sigortası kapsamına
alınacaktır.
2.5- Yabancı uyruklu öğrencilerin genel sağlık sigortalılığı
6111 sayılı Kanunun 34 üncü maddesi ile 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesine
eklenen yedinci fıkra ile kamu idareleri, kanunla kurulan kurum ve kuruluşlar, kamu yararına
faaliyet gösteren dernekler ile vergi muafiyeti tanınan vakıflar tarafından tam burs sağlanan ve
Yükseköğretim Kurulu tarafından ayrılan kontenjanlar dâhilinde yükseköğrenim gören yabancı
uyruklu öğrenciler hariç olmak üzere, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununa göre üniversitelerde
yükseköğrenim gören yabancı uyruklu öğrenciler 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin
birinci fıkranın (d) bendindeki ve 52 nci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen bir yıldan fazla
ikamet şartı aranmaksızın yükseköğrenimlerinin devam ettiği sürelerle sınırlı olmak üzere genel
sağlık sigortalısı sayılacaktır.
Ayrıca, 6111 sayılı Kanunun 52 nci maddesi ile 5510 sayılı Kanuna eklenen geçici 32
nci madde uyarınca birinci fıkra kapsamında genel sağlık sigortalısı sayılan yabancı uyruklu
öğrencilerden 1/3/2011 tarihinden önce yüksek öğrenim görmeye başlayanların ilgili
üniversiteler tarafından 1/4/2011 tarihine kadar Kuruma genel sağlık sigortası bildirimleri
yapılarak 1/3/2011 tarihinden itibaren genel sağlık sigortalısı sayılacaklardır.
2.6- Stajyer avukatlar
6111 sayılı Kanunun 34 üncü maddesi ile 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesine
eklenen sekizinci fıkra ile 1136 sayılı Avukatlık Kanunu uyarınca avukatlık stajı yapmakta
olanlardan, 5510 sayılı Kanuna göre genel sağlık sigortalısı veya bakmakla yükümlü olunan kişi
durumunda olmayanlar ile yeşil kart kapsamında sağlık yardımlarından yararlanmayanlar staj
süresi ile sınırlı olmak üzere genel sağlık sigortalısı sayılacaklardır.
Ayrıca, 6111 sayılı Kanunun 52 nci maddesi ile 5510 sayılı Kanuna eklenen geçici 32
nci madde uyarınca birinci fıkra kapsamında genel sağlık sigortalısı sayılan stajyer avukatlardan
1/3/2011 tarihinden önce staja başlayanlar hakkında Türkiye Barolar Birliği tarafından 1/4/2011
tarihine kadar Kuruma bildirimleri yapılarak 1/3/2011 tarihinden itibaren genel sağlık sigortalısı
sayılacaklardır.
2.7- Tarım veya orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz olarak çalışanlar
6111 sayılı Kanunun 51 inci maddesi ile 5510 sayılı Kanuna eklenen ek 5 inci madde
uyarınca kamu idareleri hariç olmak üzere tarım veya orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz
2/18
____________________________________________________________________________________________________
Adres: Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye / ANKARA Ayrıntılı bilgi için irtibat: Başar HALICI Dai.Bşk.V.
Telefon: 0 312 458 76 03-04 Faks: 0 312 433 10 47 e-posta: sigortalimevzuat@sgk.gov.tr Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
olarak çalışanlar sigortalı sayıldıklarından ek 5 inci madde kapsamında sigortalılıkları
başlatılanlar genel sağlık sigortalısı sayılacaklardır.
2.8- Ticari taksi, dolmuş ve benzeri nitelikteki şehir içi toplu taşıma aracı
işyerlerinde çalışanlar
6111 sayılı Kanunun 51 inci maddesi ile 5510 sayılı Kanuna eklenen ek 6 ncı madde ile
ticari taksi, dolmuş ve benzeri nitelikteki şehir içi toplu taşıma aracı işyerlerinde kısmi süreli
çalışanlardan çalıştıkları kişi yanında ay içerisinde çalışma saati süresine göre hesaplanan
çalışma gün sayısı 10 günden az olan kişiler sigortalı sayıldıklarından ek 6 ncı madde
kapsamında sigortalılıkları başlatılanlar genel sağlık sigortalısı sayılacaklardır.
2.9- Kültür ve Turizm Bakanlığınca belirlenecek alanlarda kısmi süreli iş
sözleşmesiyle çalışanlar
6111 sayılı Kanunun 51 inci maddesi ile 5510 sayılı Kanuna eklenen ek 6 ncı madde ile
4 üncü maddenin ikinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen ve Kültür ve Turizm Bakanlığınca
belirlenecek alanlarda kısmi süreli iş sözleşmesiyle bir veya birden fazla kişi tarafından
çalıştırılan ve çalıştıkları kişi yanında ay içerisinde çalışma saati süresine göre hesaplanan
çalışma gün sayısı 10 günden az olan kişiler sigortalı sayıldıklarından ek 6 ncı madde
kapsamında sigortalılıkları başlatılanlar genel sağlık sigortalısı sayılacaklardır.
2.10- 4/b kapsamındaki borçlu sigortalıların eş ve çocukları
Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalı
sayılanlardan; 60 günden fazla prim ve prime ilişkin her türlü borcu bulunan ve 6183 sayılı
Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 48 inci maddesine göre tecil ve
taksitlendirme talebi bulunmayan sigortalıların 18 yaş altı çocukları hariç olmak üzere
bakmakla yükümlü olduğu kişilerin talepte bulunmaları halinde, bu kişiler Kanunun 60 ıncı
maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamında genel sağlık sigortalısı sayılacaklardır.
2.11- Türk vatandaşlığından çıkanlar
5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 28 inci maddesi uyarınca Türk
vatandaşlığından çıkarılanlar, bir yıllık ikamet etme şartı aranmaksızın Kanunun 60 ıncı
maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında genel sağlık sigortalısı olarak tescil
edilecektir.
2.12- Ülkemiz ile sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmamış ülkelerde çalışan Türk
vatandaşları
Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamında sigortalılıkları devam
edenler hariç olmak üzere, ülkemiz ile sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmamış ülkelerde
çalışan ve çalıştığı ülkede sağlık hizmetlerinden yararlanma hakkı bulunan Türk vatandaşlarının
ülkemizde ikamet eden 18 yaşından büyük bakmakla yükümlü olduğu kişilerden 1/1/2012
tarihine kadar talepte bulunanların genel sağlık sigortası tescili, Kanunun 60 ıncı maddesinin
birinci fıkrasının (g) bendi kapsamında yapılacaktır.
3- Genel Sağlık Sigortalılığının Başlangıcı, Bildirimi ve Tescili
3.1- 3308 sayılı Meslekî Eğitim Kanununda belirtilen aday çırak, çıraklar ve
meslekî eğitim gören öğrenciler
3308 sayılı Meslekî Eğitim Kanununda belirtilen aday çırak ve çırak olarak meslekî
eğitim gören öğrencilerden bakmakla yükümlü olunan kişi durumunda olmayanlar mesleki
3/18
____________________________________________________________________________________________________
Adres: Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye / ANKARA Ayrıntılı bilgi için irtibat: Başar HALICI Dai.Bşk.V.
Telefon: 0 312 458 76 03-04 Faks: 0 312 433 10 47 e-posta: sigortalimevzuat@sgk.gov.tr Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
eğitime başladıkları tarihten itibaren sigortalı işe giriş bildirgesi dışında herhangi bir bildirime
gerek olmaksızın genel sağlık sigortalısı sayılacaktır. Bu kişilerin işe girişlerinde “7- Çırak”
sigortalılık kodu ile tescilleri yapılacaktır. Ancak, bunlardan bakmakla yükümlü olunan kişi
durumunda olmayanların iş kazası, meslek hastalığı ve genel sağlık sigortası primleri öğrenim
gördükleri okulları tarafından 42 numaralı belge türü ile bildirimi yapılacağından, genel sağlık
sigortası aktivasyon işlemlerinde bu belge türünden prim bildirilip bildirilmediği dikkate
alınacaktır.
3.2- Meslek liselerinde okumakta iken veya yüksek öğrenimleri sırasında staja tabi
tutulan öğrenciler
Meslek liselerinde okumakta iken veya yüksek öğrenimleri sırasında staja tabi tutulan
öğrencilerden bakmakla yükümlü olunan kişi durumunda olmayanlar staja başladıkları tarihten
itibaren sigortalı işe giriş bildirgesi dışında herhangi bir bildirime gerek olmaksızın genel sağlık
sigortalısı sayılacaktır. Bu kişilerin işe girişlerinde “19- Stajyer” sigortalılık kodu ile tescilleri
yapılacaktır. Ancak, bunlardan bakmakla yükümlü olunan kişi durumunda olmayanların iş
kazası, meslek hastalığı ve genel sağlık sigortası primleri öğrenim gördükleri okulları tarafından
43 numaralı belge türü ile bildirimi yapılacağından, genel sağlık sigortası aktivasyon
işlemlerinde bu belge türünden prim bildirilip bildirilmediği dikkate alınacaktır.
3.3- 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 46 ncı maddesine tabi olarak kısmi
zamanlı çalıştırılan öğrenciler
2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 46 ncı maddesine tabi olarak kısmi zamanlı
çalıştırılan öğrencilerden bakmakla yükümlü olunan kişi durumunda olmayanlar kısmi zamanlı
çalışmaya başladıkları tarihten itibaren sigortalı işe giriş bildirgesi dışında herhangi bir bildirime
gerek olmaksızın genel sağlık sigortalısı sayılacaktır. Bu kişilerin işe girişlerinde “18- YÖK
kısmi istihdam” sigortalılık kodu ile tescilleri yapılacaktır. Ancak, bunlardan bakmakla yükümlü
olunan kişi durumunda olmayanların iş kazası, meslek hastalığı ve genel sağlık sigortası primleri
öğrenim gördükleri okulları tarafından 43 numaralı belge türü ile bildirimi yapılacağından, genel
sağlık sigortası aktivasyon işlemlerinde bu belge türünden prim gönderilip gönderilmediği
dikkate alınacaktır.
3.4- Türkiye İş Kurumu tarafından düzenlenen meslek edindirme, geliştirme ve
değiştirme eğitimine katılan kursiyerler
6111 sayılı Kanunun 24 üncü maddesi ile 5510 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin birinci
fıkrasının (e) bendinde belirtilen ve haklarında iş kazası ve meslek hastalığı sigortası hükümleri
uygulanan Türkiye İş Kurumu tarafından düzenlenen meslek edindirme, geliştirme ve
değiştirme eğitimine katılan kursiyerlerden, bakmakla yükümlü olunan kişi durumunda
olmayanların kursa başladığı tarihten itibaren genel sağlık sigortalılığı başlatılacak ve bu tarih
Türkiye İş Kurumu tarafından bir ay içinde Kuruma bildirilecektir. Ancak, bunlardan bakmakla
yükümlü olunan kişi durumunda olmayanların iş kazası, meslek hastalığı ve genel sağlık
sigortası primleri Kurumumuz ile Türkiye İş Kurumu arasında imzalanan protokol uyarınca
Türkiye İş Kurumu tarafından 44 numaralı belge türü ile bildirimi yapılacağından, genel sağlık
sigortası aktivasyon işlemlerinde bu belge türünden prim gönderilip gönderilmediği dikkate
alınacaktır.
3.5- Yabancı uyruklu öğrencilerin genel sağlık sigortalılığı
Kamu idareleri, kanunla kurulan kurum ve kuruluşlar, kamu yararına faaliyet gösteren
dernekler ile vergi muafiyeti tanınan vakıflar tarafından tam burs sağlanan ve Yükseköğretim
Kurulu tarafından ayrılan kontenjanlar dâhilinde yükseköğrenim gören yabancı uyruklu
4/18
____________________________________________________________________________________________________
Adres: Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye / ANKARA Ayrıntılı bilgi için irtibat: Başar HALICI Dai.Bşk.V.
Telefon: 0 312 458 76 03-04 Faks: 0 312 433 10 47 e-posta: sigortalimevzuat@sgk.gov.tr Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
öğrenciler hariç olmak üzere 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununa göre üniversitelerde
yükseköğrenim gören yabancı uyruklu öğrencilerin yüksek öğrenimlerinin başladığı tarihten
itibaren bir ay içinde ilgili üniversitelerce http://kesenek.sgk.gov.tr/GSSTesTahTakip web
adresinde yer alan “GSS Tescil ve Aktivasyon Programı” aracılığıyla genel sağlık sigortası
bildirimleri yapılacak ve bunların genel sağlık sigortalılıkları yüksek öğrenimlerinin başladığı
tarihten itibaren başlatılacaktır. Sosyal güvenlik il müdürlüğünce/sosyal güvenlik merkezince bu
kapsamdaki öğrenciler hakkında genel sağlık sigortası tescili ile ilgili herhangi bir işlem
yapılmayacaktır.
Ayrıca, 6111 sayılı Kanunun 52 nci maddesi ile 5510 sayılı Kanuna eklenen geçici 32
nci madde uyarınca birinci fıkra kapsamında genel sağlık sigortalısı sayılan yabancı uyruklu
öğrencilerden 1/3/2011 tarihinden önce yüksek öğrenim görmeye başlayan öğrencilerin ise ilgili
üniversiteler tarafından http://kesenek.sgk.gov.tr/GSSTesTahTakip web adresinde yer alan
“GSS Tescil ve Aktivasyon Programı” aracılığıyla 1/4/2011 tarihine kadar genel sağlık sigortası
bildirimleri yapılarak 1/3/2011 tarihinden itibaren genel sağlık sigortalılıkları başlatılacaktır.
Kanunun 60 ıncı maddesinin yedinci fıkrası gereği kapsama alınacak yabancı uyruklu
öğrencilerin tespiti ilgili üniversiteler tarafından yapılacaktır.
Örnek 1- 4 yıllık lisans eğitimi veren bir üniversitede öğrenim gören yabancı uyruklu
öğrenci 13/10/2010 tarihinde üniversiteye kayıt yaptırmıştır. Yabancı uyruklu öğrenci 1/3/2011
tarihinden önce yüksek öğrenim görmeye başladığından öğrenim gördüğü üniversite tarafından
http://kesenek.sgk.gov.tr/GSSTesTahTakip web adresinde yer alan “GSS Tescil ve Aktivasyon
Programı” aracılığıyla 1/4/2011 tarihine kadar genel sağlık sigortası bildirimi yapılacak ve bu
öğrencinin 1/3/2011 tarihinden itibaren genel sağlık sigortalılığı başlatılacaktır.
Örnek 2- 4 yıllık lisans eğitimi veren bir üniversitede öğrenim gören yabancı uyruklu
öğrenci 15/9/2011 tarihinde üniversiteye kayıt yaptırmıştır. Yabancı uyruklu öğrencinin öğrenim
gördüğü üniversite tarafından http://kesenek.sgk.gov.tr/GSSTesTahTakip web adresinde yer
alan “GSS Tescil ve Aktivasyon Programı” aracılığıyla en geç 15/10/2011 tarihine kadar genel
sağlık sigortası bildirimi yapılarak 15/9/2011 tarihinden itibaren genel sağlık sigortalılığı
başlatılacaktır.
Yabancı uyruklu öğrencilerden;
- Öğrenim dönemi başından itibaren genel sağlık sigortası kapsamına girecek olanların,
öğrenim döneminin başından itibaren başlatılacak olan genel sağlık sigortalılığına ilişkin sigorta
primlerinin, öğrenim döneminin başından itibaren bir ay içinde,
- Öğrenim dönemi başında öğrenimine başlamayan bir başka ifade ile öğrenim
döneminin başlangıcından sonra öğrenimine başlayan yabancı uyruklu öğrencilerin genel sağlık
sigortası primleri, genel sağlık sigortalılığının başladığı tarihi takip eden ayın sonuna kadar,
sigorta primine esas kazanç alt sınırının % 12’si oranında olmak üzere, genel sağlık
sigortalılıklarının başladığı tarihten öğrenim döneminin sonuna kadar olan süreyi kapsayacak
şekilde kendileri tarafından genel sağlık sigortası primi ödenecektir.
Diğer taraftan, sigorta primine esas kazanç alt sınırının asgari ücrete endekslenmiş
olması ve asgari ücretin de yıllık bazda iki dönem halinde uygulanıyor olması karşısında, genel
sağlık sigortalılıklarının başlangıcında geçerli olan asgari ücret üzerinden genel sağlık sigortası
primi alındıktan sonra, öğrenin dönemi içerisinde asgari ücrette meydana gelecek değişiklik
nedeniyle tahakkuk edecek olan genel sağlık sigortası primi farkının, asgari ücrete ilişkin
değişikliğin yürürlüğe girdiği ay sonuna kadar ödenmesi gerekmektedir.
3.6- Stajyer avukatlar
1136 sayılı Avukatlık Kanunu uyarınca avukatlık stajı yapmakta olanlardan, 5510 sayılı
Kanuna göre genel sağlık sigortalısı veya bakmakla yükümlü olunan kişi durumunda
olmayanların staj yapmaya başladığı tarihten itibaren bir ay içinde Türkiye Barolar Birliği
5/18
____________________________________________________________________________________________________
Adres: Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye / ANKARA Ayrıntılı bilgi için irtibat: Başar HALICI Dai.Bşk.V.
Telefon: 0 312 458 76 03-04 Faks: 0 312 433 10 47 e-posta: sigortalimevzuat@sgk.gov.tr Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
tarafından http://kesenek.sgk.gov.tr/GSSTesTahTakip web adresinde yer alan “GSS Tescil ve
Aktivasyon Programı” aracılığıyla genel sağlık sigortası bildirimleri yapılacak ve bunların genel
sağlık sigortalılıkları staja başladığı tarihten itibaren başlatılacaktır.
Ayrıca, 6111 sayılı Kanunun 52 nci maddesi ile 5510 sayılı Kanuna eklenen geçici 32
nci madde uyarınca 60 ıncı maddenin sekizinci fıkrası kapsamında genel sağlık sigortalısı
sayılan stajyer avukatlardan 1/3/2011 tarihinden önce staja başlayan stajyer avukatların ise
Türkiye Barolar Birliği tarafından http://kesenek.sgk.gov.tr/GSSTesTahTakip web adresinde yer
alan “GSS Tescil ve Aktivasyon Programı” aracılığıyla 1/4/2011 tarihine kadar genel sağlık
sigortası bildirimleri yapılarak 1/3/2011 tarihinden itibaren genel sağlık sigortalılıkları
başlatılacaktır. Sosyal güvenlik il müdürlüğünce/ sosyal güvenlik merkezince bu kapsamdaki
öğrenciler hakkında genel sağlık sigortası tescili ile ilgili herhangi bir işlem yapılmayacaktır.
Örnek 1- Hukuk fakültesinden mezun olduktan sonra avukatlık stajını yapmak üzere
13/1/2011 tarihinde ilgili baroya başvuran ve aynı tarihte staja başlayan stajyer avukat 1/3/2011
tarihinden önce staja başladığından Türkiye Barolar Birliği tarafından
http://kesenek.sgk.gov.tr/GSSTesTahTakip web adresinde yer alan “GSS Tescil ve Aktivasyon
Programı” aracılığıyla 1/4/2011 tarihine kadar genel sağlık sigortası bildirimi yapılarak 1/3/2011
tarihinden itibaren genel sağlık sigortalılığı başlatılacaktır.
Örnek 2- Hukuk fakültesinden mezun olduktan sonra avukatlık stajını yapmak üzere
27/4/2011 tarihinde ilgili baroya başvuran ve aynı tarihte staja başlayan stajyer avukatın Türkiye
Barolar Birliği tarafından http://kesenek.sgk.gov.tr/GSSTesTahTakip web adresinde yer alan
“GSS Tescil ve Aktivasyon Programı” aracılığıyla 27/5/2011 tarihine kadar genel sağlık
sigortası bildirimi yapılarak 27/4/2011 tarihinden itibaren genel sağlık sigortalılığı
başlatılacaktır.
3.7- Tarım veya orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz olarak çalışanlar
Kamu idarelerinde tarım ve orman işlerinde süreksiz olarak çalışanlar hariç olmak üzere
5510 sayılı Kanunun ek 5 inci maddesine göre tarım veya orman işlerinde hizmet akdiyle
süreksiz olarak çalışanlar sigortalı sayıldıklarından, bu kapsamda sigortalılıkları başlatılanların
ayrıca bir bildirime gerek kalmaksızın genel sağlık sigortalılıkları başlatılmış sayılacaktır.
3.8- Ticari taksi, dolmuş ve benzeri nitelikteki şehir içi toplu taşıma aracı
işyerlerinde çalışanlar
5510 sayılı Kanuna eklenen ek 6 ncı madde ile ticari taksi, dolmuş ve benzeri nitelikteki
şehir içi toplu taşıma aracı işyerlerinde çalışanlardan çalıştıkları kişi yanında ay içerisinde
çalışma saati süresine göre hesaplanan çalışma gün sayısı 10 günden az olan kişiler sigortalı
sayıldıklarından, ek 6 ncı madde kapsamında sigortalılıkları başlatılanların ayrıca bir bildirime
gerek kalmaksızın genel sağlık sigortalılıkları başlatılmış sayılacaktır.
3.9- Kültür ve Turizm Bakanlığınca belirlenecek alanlarda kısmi süreli iş
sözleşmesiyle çalışanlar
5510 sayılı Kanuna eklenen ek 6 ncı madde ile 4 üncü maddenin ikinci fıkrasının (b)
bendinde belirtilen ve Kültür ve Turizm Bakanlığınca belirlenecek alanlarda kısmi süreli iş
sözleşmesiyle bir veya birden fazla kişi tarafından çalıştırılan ve çalıştıkları kişi yanında ay
içerisinde çalışma saati süresine göre hesaplanan çalışma gün sayısı 10 günden az olan kişiler
sigortalı sayıldıklarından, ek 6 ncı madde kapsamında sigortalılıkları başlatılanların ayrıca bir
bildirime gerek kalmaksızın genel sağlık sigortalılıkları başlatılmış sayılacaktır.
6/18
____________________________________________________________________________________________________
Adres: Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye / ANKARA Ayrıntılı bilgi için irtibat: Başar HALICI Dai.Bşk.V.
Telefon: 0 312 458 76 03-04 Faks: 0 312 433 10 47 e-posta: sigortalimevzuat@sgk.gov.tr Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
3.10- Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamında genel
sağlık sigortalısı sayılanlar
6111 sayılı Kanunun 35 inci maddesi ile 5510 sayılı Kanunun 61 inci maddesinin (f)
bendi “(g) bendinde sayılanlar; diğer bentlere göre genel sağlık sigortalısı olmadıkları veya
diğer bentlere göre genel sağlık sigortasından yararlanma haklarının sona erdiği tarihten itibaren
bu bent kapsamında genel sağlık sigortalısı sayılırlar ve Kurumca resen tescil edilirler.” ,
36 ıncı maddesi ile 5510 sayılı Kanunun 67 nci maddesinin dördüncü fıkrası “60 ıncı
maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında genel sağlık sigortalısı sayılanlar, zorunlu
sigortalıklarının sona erdiği tarihten itibaren on gün süreyle genel sağlık sigortasından
yararlanırlar. Bu kişilerin sigortalılık niteliğini yitirdikleri tarihten geriye doğru bir yıl içinde 90
günlük zorunlu sigortalılıkları varsa, sigortalılık niteliğini yitirdikleri tarihten itibaren 90 gün
süreyle bakmakla yükümlü olduğu kişiler dahil sağlık hizmetlerinden yararlandırılırlar.”
şeklinde değiştirilmiştir.
Yapılan bu düzenlemeler ile 1/1/2012 tarihinden itibaren, Kanunun 60 ıncı maddesinin
birinci fıkrasının (g) bendi kapsamı dışında genel sağlık sigortalısı sayılanların bu kapsamdaki
genel sağlık sigortalılıkları sona erenlerden genel sağlık sigortasından yararlanma hakkı devam
edenlerin, bu haklarının sona erdiği tarihi takip eden günden itibaren sigortalılar tarafından
herhangi bir bildirime gerek olmaksızın Kanunun 60 ncı maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi
kapsamında Kurumca re’sen tescilleri yapılarak genel sağlık sigortalılıkları başlatılacaktır.
3.11- 4/b kapsamındaki borçlu sigortalıların eş ve çocukları
Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalı olanlardan,
60 günden fazla prim ve prime ilişkin her türlü borcu bulunması ve borçlarını 6183 sayılı
Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 48 inci maddesine göre tecil ve
taksitlendirme talebi bulunmaması nedeniyle sağlık hizmetlerinden yararlanamayanların, 18 yaş
altı çocukları hariç olmak üzere bakmakla yükümlü olduğu kişilerin talepte bulunması halinde,
Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamında genel sağlık sigortalısı
sayılacaktır. 1/1/2012 tarihine kadar bu kapsamda sigortalı olmak için talepte bulunanların
genel sağlık sigortalılığı, talep tarihi itibariyle başlatılacak ve gelir testi işlemleri
sonuçlandırılıncaya kadar Kanunun 82 inci maddesine göre tespit edilen prime esas kazanç alt
sınırının otuz günlük tutarı üzerinden primleri tahakkuk ettirilecektir. Bu kişilerin gelir testine
ilişkin işlemleri bu Genelgenin “6.3” bölümünde belirtilen esaslar doğrultusunda yapılacaktır.
3.12- Türk vatandaşlığından çıkanlar
5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 28 inci maddesi uyarınca Türk
vatandaşlığından çıkarılanların genel sağlık sigortası tescili, bir yıllık kesintisiz ikamet etme
şartı aranmaksızın 1/1/2012 tarihine kadar Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (d)
bendi kapsamında talep tarihi itibariyle yapılacaktır. Bunların tescil işlemleri bu Genelgenin
“6.5” bölümünde belirtilen esaslar doğrultusunda yapılacaktır.
3.13- Ülkemiz ile sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmamış ülkelerde çalışan Türk
vatandaşları
Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamında sigortalılıkları devam
edenler hariç olmak üzere ülkemiz ile sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmamış ülkelerde
çalışan ve çalıştığı ülkede sağlık hizmetlerinden yararlanma hakkı bulunan Türk vatandaşlarının
ülkemizde ikamet eden ve 18 yaşından büyük bakmakla yükümlü olduğu kişilerden 1/1/2012
tarihine kadar talepte bulunanların genel sağlık sigortası tescili, Kanunun 60 ıncı maddesinin
birinci fıkrasının (g) bendi kapsamında yapılacaktır. Bu kapsamda sigortalı olmak için talepte
bulunanların genel sağlık sigortalılığı talep tarihi itibariyle başlatılacak ve gelir testi işlemleri
7/18
____________________________________________________________________________________________________
Adres: Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye / ANKARA Ayrıntılı bilgi için irtibat: Başar HALICI Dai.Bşk.V.
Telefon: 0 312 458 76 03-04 Faks: 0 312 433 10 47 e-posta: sigortalimevzuat@sgk.gov.tr Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
sonuçlandırılıncaya kadar Kanunun 82 nci maddesine göre tespit edilen prime esas kazanç
tutarının alt sınırının otuz günlük tutarı üzerinden primleri tahakkuk ettirilecektir. Bu kişilerin
gelir testine ilişkin işlemleri bu Genelgenin “6.3” bölümünde belirtilen esaslar doğrultusunda
yapılacaktır.
4- Genel Sağlık Sigortalılığının Sona Ermesi
4.1- 3308 sayılı Meslekî Eğitim Kanununda belirtilen aday çırak, çıraklar ve
mesleki eğitim gören öğrenciler
3308 sayılı Meslekî Eğitim Kanununda belirtilen aday çırak ve çırak olarak meslekî
eğitim gören öğrencilerden bakmakla yükümlü olunan kişi durumunda olmayanların genel
sağlık sigortalılığı, meslekî eğitiminin sona erdiği veya başka bir kapsamda genel sağlık
sigortalısı sayıldıkları tarihten itibaren sona erecektir.
4.2- Meslek liselerinde okumakta iken veya yüksek öğrenimleri sırasında staja tabi
tutulan öğrenciler
Meslek liselerinde okumakta iken veya yüksek öğrenimleri sırasında staja tabi tutulan
öğrencilerden bakmakla yükümlü olunan kişi durumunda olmayanların genel sağlık sigortalılığı,
stajın sona erdiği veya başka bir kapsamda genel sağlık sigortalısı sayıldıkları tarihten itibaren
sona erecektir.
4.3- 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 46 ncı maddesine tabi olarak kısmi
zamanlı çalıştırılan öğrenciler
2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 46 ncı maddesine tabi olarak kısmi zamanlı
çalıştırılan öğrencilerden bakmakla yükümlü olunan kişi durumunda olmayanların kısmi
zamanlı çalışmasının sona erdiği veya başka bir kapsamda genel sağlık sigortalısı sayıldıkları
tarihten itibaren genel sağlık sigortalılıkları sona erecektir.
4.4- Türkiye İş Kurumu tarafından düzenlenen meslek edindirme, geliştirme ve
değiştirme eğitimine katılan kursiyerler
Türkiye İş Kurumu tarafından düzenlenen meslek edindirme, geliştirme ve değiştirme
eğitimine katılan kursiyerlerden bakmakla yükümlü olunan kişi durumunda olmayanların genel
sağlık sigortalılığı; kursun sona erdiği, yeşil kart aldığı veya başka bir kapsamda genel sağlık
sigortalısı sayıldıkları tarihten itibaren sona erecektir.
4.5- Yabancı uyruklu öğrencilerin genel sağlık sigortalılığı
Kamu idareleri, kanunla kurulan kurum ve kuruluşlar, kamu yararına faaliyet gösteren
dernekler ile vergi muafiyeti tanınan vakıflar tarafından tam burs sağlanan ve Yükseköğretim
Kurulu tarafından ayrılan kontenjanlar dâhilinde yükseköğrenim gören yabancı uyruklu
öğrenciler hariç olmak üzere 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununa göre üniversitelerde
yükseköğrenim gören yabancı uyruklu öğrencilerin genel sağlık sigortalılığı,
yükseköğrenimlerinin sona erdiği veya başka bir kapsamda genel sağlık sigortalısı sayıldıkları
tarihten itibaren sona erecektir.
4.6- Stajyer avukatlar
1136 sayılı Avukatlık Kanunu uyarınca avukatlık stajı yapmakta olanlardan 5510 sayılı
Kanuna göre genel sağlık sigortalısı veya bakmakla yükümlü olunan kişi durumunda
olmayanların genel sağlık sigortalılığı, staj süresinin sona erdiği veya başka bir kapsamda genel
sağlık sigortalısı sayıldıkları tarihten itibaren sona erecektir.
8/18
____________________________________________________________________________________________________
Adres: Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye / ANKARA Ayrıntılı bilgi için irtibat: Başar HALICI Dai.Bşk.V.
Telefon: 0 312 458 76 03-04 Faks: 0 312 433 10 47 e-posta: sigortalimevzuat@sgk.gov.tr Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
4.7- Tarım veya orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz olarak çalışanlar
Kamu idarelerinde tarım ve orman işlerinde süreksiz olarak çalışanlar hariç olmak üzere
5510 sayılı Kanunun ek 5 inci maddesine göre tarım veya orman işlerinde hizmet akdiyle
süreksiz olarak çalışanların genel sağlık sigortalılığı, ek 5 inci madde kapsamındaki
sigortalılığının sona erdiği tarihten itibaren sona erecektir.
4.8- Ticari taksi, dolmuş ve benzeri nitelikteki şehir içi toplu taşıma aracı
işyerlerinde çalışanlar
5510 sayılı Kanuna eklenen ek 6 ncı madde ile ticari taksi, dolmuş ve benzeri nitelikteki
şehir içi toplu taşıma aracı işyerlerinde çalışanlardan çalıştıkları kişi yanında ay içerisinde
çalışma saati süresine göre hesaplanan çalışma gün sayısı 10 günden az olan kişilerin genel
sağlık sigortalılığı, ek 6 ncı madde kapsamındaki sigortalılığının sona erdiği tarihten itibaren
sona erecektir.
4.9- Kültür ve Turizm Bakanlığınca belirlenecek alanlarda kısmi süreli iş
sözleşmesiyle çalışanlar
5510 sayılı Kanuna eklenen ek 6 ncı madde ile 4 üncü maddenin ikinci fıkrasının (b)
bendinde belirtilen ve Kültür ve Turizm Bakanlığınca belirlenecek alanlarda kısmi süreli iş
sözleşmesiyle bir veya birden fazla kişi tarafından çalıştırılan ve çalıştıkları kişi yanında ay
içerisinde çalışma saati süresine göre hesaplanan çalışma gün sayısı 10 günden az olan kişilerin
genel sağlık sigortalılığı, ek 6 ncı madde kapsamındaki sigortalılığının sona erdiği tarihten
itibaren sona erecektir.
4.10- Durum değişikliği nedeniyle Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının
(g) bendi kapsamında tescil edilen kız çocukları
6111 sayılı Kanunun 49 uncu maddesi ile 25/2/2011 tarihinden itibaren geçerli olmak
üzere 5510 sayılı Kanunun geçici 12 nci maddesinin sekizinci fıkrasının sonuna eklenen cümle
ile; kız çocuklarının durum değişikliklerinin ortadan kalkması halinde, bu kişilerin tekrar ilgili
kanunlarına göre bakmakla yükümlü olunan kişi sayılacağı hüküm altına alınmıştır. Söz konusu
hüküm uyarınca 5510 sayılı Kanunun yürürlük tarihinden sonra durum değişikliği nedeniyle
bakmakla yükümlü olunan kişi kapsamından çıkan ve Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci
fıkrasının (g) bendi kapsamında genel sağlık sigortalısı sayılan kız çocuklarının, (g) bendi
kapsamındaki genel sağlık sigortalılıkları 25/2/2011 tarihinden itibaren bakmakla yükümlü
olunan kişi olarak kapsama alındıkları tarih itibariyle sona erdirilecektir.
4.11- Yurtdışına görevli gönderilen personelin eş ve çocukları
6009 sayılı Kanunun 57 inci maddesi ile 5510 sayılı Kanuna eklenen ek 4 üncü maddeye
göre kamu kurumlarından yurtdışına görevli olarak gönderilen sigortalıların kendileri ile beraber
yurtdışında bulunan ve aylıksız izinli olan veya aylıksız izin süresini borçlanan, Kanunun geçici
4 üncü maddesi kapsamında isteğe bağlı iştirakçi olan, sosyal güvenlik kurumlarından kendi
adına gelir veya aylık bağlanan eşleri ile sigortalının yanında yurtdışında bulunan ve yetim
aylığı alan çocuklarının genel sağlık sigortalılığı, bakmakla yükümlü olunan kişi olarak
yurtdışına çıktıkları tarihten itibaren ilgili kamu idaresi ve/veya sosyal güvenlik il müdürlüğü/
sosyal güvenlik merkezi tarafından sona erdirilecektir.
4.12- 4/b kapsamındaki borçlu sigortalıların eş ve çocukları
Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalı
sayılanlardan; 60 günden fazla prim ve prime ilişkin her türlü borcu bulunan ve 6183 sayılı
9/18
____________________________________________________________________________________________________
Adres: Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye / ANKARA Ayrıntılı bilgi için irtibat: Başar HALICI Dai.Bşk.V.
Telefon: 0 312 458 76 03-04 Faks: 0 312 433 10 47 e-posta: sigortalimevzuat@sgk.gov.tr Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 48 inci maddesine göre tecil ve
taksitlendirme talebi bulunmayan sigortalıların 18 yaş altı çocukları hariç olmak üzere bakmakla
yükümlü olduğu kişilerden talepleri üzerine 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci
fıkrasının (g) bendi kapsamında genel sağlık sigortalılığı başlatılanlardan 4 üncü maddenin
birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalının bakmakla yükümlü olduğu kişi olarak
sağlık hizmetlerinden yararlanmaya hak kazandığı tarihten itibaren (g) bendi kapsamındaki
genel sağlık sigortalılığı sona erdirilecektir.
5- 18 Yaşından Küçük Çocuklar Hakkında Yapılacak Genel Sağlık Sigortası Tescil
İşlemleri
5.1. Genel açıklama
5510 sayılı Kanunun 61 inci maddesinin ikinci fıkrasında “60 ıncı madde gereği genel
sağlık sigortalısı sayılanların çocukları, ana ya da babanın tescil edilmiş olmasına bakılmaksızın
ve ayrıca bir işleme gerek olmaksızın 18 yaşını dolduruncaya kadar genel sağlık sigortalısı veya
genel sağlık sigortalısının bakmakla yükümlü olduğu kişi olarak sağlık hizmetlerinden ve diğer
haklardan” yararlandırılacağı ve “18 yaşından küçük çocuğun ana ve babası yok ise 18 yaşını
dolduruncaya kadar 60 ıncı maddenin birinci fıkrasının (c) bendinin (7) numaralı alt bendi
kapsamında primi Devlet tarafından ödenmek üzere genel sağlık sigortalısı” sayılacağı,
6111 sayılı Kanunla 5510 sayılı Kanuna eklenen geçici 30 uncu maddenin ikinci
fıkrasında ise “1/10/2008 ila 31/12/2011 tarihleri arasında, geçici 12 nci maddenin beşinci
fıkrası uyarınca tescili yapılanların sağlık hizmet sunucusuna başvuru tarihinden Kurumca tescil
edildikleri tarihe kadarki sürede 18 yaşını doldurmamış çocukları adına düzenlenen genel sağlık
giderlerine ilişkin fatura tutarları Hazineden karşılanmak üzere Kurumca ödeneceği”,
hüküm altına alınmıştır.
Sağlık hizmet sunucusuna başvuran 18 yaş altı çocukların tescilinin olup olmadığına
ilişkin sorgulama MEDULA sistemi üzerinden T.C. Kimlik Numarası ile yapılacak ve
sorgulama sonucunda provizyon alınamayan çocukların sorgulamaları bir kez de yine
MEDULA üzerinden kapsam türü “18 yaş” seçilmek suretiyle yapılacaktır. Yapılan her iki
sorgulamada da provizyon alınamaması durumunda dahi sağlık hizmetleri verilecektir. Gerek
provizyon sorgulamasında kaydı çıkan gerekse kaydı çıkmayan çocuklara sağlık hizmetlerinin
verilmesi durumunda genel sağlık sigortası tescili olmayan ana/babaların Kanunun 60 ıncı
maddesinin (d) veya (g) bendi kapsamında genel sağlık sigortası tescilleri bu Genelgenin “5.2”
ve “6.5.2” bölümlerinde belirtilen açıklamalar doğrultusunda yapılacaktır.
Ayrıca, söz konusu düzenlemeler uyarınca 18 yaş altı çocukların sağlık hizmetlerinden
yararlanmak için sağlık hizmet sunucusuna başvurması halinde ana/babanın genel sağlık
sigortası tescili olup olmadığına bakılmaksızın sağlık hizmetlerinden yararlandırılacak ve bu
çocukların ana/babasının genel sağlık sigortası tescillerinin Kurumca yapıldığı tarihe kadar
genel sağlık giderlerine ilişkin fatura tutarları Hazineden karşılanmak üzere Kurumca
ödenecektir.
5.2- Sağlık hizmetlerinden yararlanan 18 yaşından küçük çocukların ana/
babalarının tescil işlemleri
5510 sayılı Kanunun geçici 12 nci maddesinin beşinci fıkrasında 60 ncı maddenin birinci
fıkrasının (g) bendi gereğince genel sağlık sigortalısı sayılanlardan; tescil talebi olmayanların 18
yaşından küçük çocuklarının sağlık hizmetlerinden yararlandırılması halinde bu kişilerin tescili
çocuklarının sağlık hizmet sunucusuna müracaat tarihi itibarıyla yapılacağı hükmünde yer alan
“bu kişilerin tescili çocuklarının sağlık hizmet sunucusuna müracaat tarihi itibarıyla yapılır.”
ibaresi, 5997 sayılı Kanunun 8 inci maddesi ile 1/10/2008 tarihinde itibaren geçerli olmak üzere
10/18
____________________________________________________________________________________________________
Adres: Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye / ANKARA Ayrıntılı bilgi için irtibat: Başar HALICI Dai.Bşk.V.
Telefon: 0 312 458 76 03-04 Faks: 0 312 433 10 47 e-posta: sigortalimevzuat@sgk.gov.tr Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
“bu kişiler Kurumca tescil edildikleri tarih itibariyle genel sağlık sigortalısı olurlar.” şeklinde
değiştirilmiştir.
Buna göre; 1/10/2008 tarihinden sonra sağlık hizmetlerinden yararlanan 18 yaşından
küçük çocukların ana/babalarının genel sağlık sigortası tescili, gelir testinin sonuçlandığı tarih
itibariyle başlatılacaktır.
Gelir testi yaptırmak istemeyenlerin aile içindeki kişi başına düşen gelir payının aylık
tutarının 5510 sayılı Kanunun 82 nci maddesine göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt
sınırının otuz günlük tutarının iki katından fazla olduğu kabul edilerek taleplerinin Kurum
kayıtlarına intikal ettiği tarih itibariyle 60 ıncı maddenin (g) bendi kapsamında tescilleri
yapılacak ve 82 nci maddeye göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz günlük
tutarının iki katı üzerinden ödeyeceği prim miktarı kendilerine tebliğ edilecektir.
Sağlık hizmetinden yararlanan 18 yaşından küçük çocukların ana/babaları, gelir testi
yapılmak üzere, sağlık hizmet sunucuları tarafından sosyal güvenlik il müdürlüğüne/ sosyal
güvenlik merkezine gönderilen bilgiler uyarınca Genelge ekinde yer alan form (Ek: 1) ile il/ ilçe
idare kurullarına yönlendirilecek ve gelir testi sonucuna göre ödeyecekleri prim miktarı
kendilerine iadeli taahhütlü posta yoluyla tebliğ edilecektir.
6111 sayılı Kanunun 146 ncı maddesi ile 5411 sayılı Bankacılık Kanununun 73 üncü
maddesinin ikinci fıkrasında yapılan düzenlemeyle “… 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel
Sağlık Sigortası Kanununun 8 inci ve 100 üncü maddelerinin uygulanması ile genel sağlık
sigortalılığında gelir testinin yapılmasına ilişkin bilgi ve belgelerin Sosyal Güvenlik Kurumuna
verilmesi” sırrın ifşası olmaktan çıkarılmıştır.
Söz konusu hüküm uyarınca gelir testi yapılmak üzere il/ilçe idare kurullarına
yönlendirilen ana/babaların adreslerine gönderilen tebligatların tebliğ edilememesi durumunda,
öncelikle Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sisteminden (ADNKS) tespit edilen adrese 7201 sayılı
Tebligat Kanunu hükümleri doğrultusunda tebliğ edilecek, ulaşılamaması halinde ise bağlı
bulundukları muhtarlıklara tebliğ edilecektir. ADNKS’de adresi bulunamayanların ise
adreslerinin tespit edilmesi amacıyla 5411 sayılı Kanunda yapılan düzenleme uyarınca
Bankalarla veya 5510 sayılı Kanunun 100 üncü maddesi uyarınca GSM operatörleri ile Kanunda
sayılan diğer yerlerden alınacak bilgiler doğrultusunda tespit edilen adreslerine bu fıkrada
yapılan açıklama doğrultusunda tebligatları yapılacaktır.
5.2.1. Gelir testi sonuçlanmış olanların tescil işlemi
5997 sayılı Kanunla 5510 sayılı Kanunun geçici 12 nci maddesinin beşinci fıkrasında
1/10/2008 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere “bu kişilerin tescili çocuklarının sağlık hizmet
sunucusuna müracaat tarihi itibarıyla yapılır.” ibaresi “bu kişiler Kurumca tescil edildikleri tarih
itibariyle genel sağlık sigortalısı olurlar.” şeklinde değiştirilmiştir.
1/10/2008 tarihinden itibaren 18 yaş altı çocukların sağlık hizmet sunucusuna
başvurması nedeniyle Kanunun 60 ncı maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamında sağlık
hizmet sunucusuna müracaat tarihi itibariyle genel sağlık sigortası tescili başlatılan ana/babanın,
gelir testinin sonuçlandığı tarihte tespit edilen aile içindeki kişi başına düşen gelir payının aylık
tutarı dikkate alınarak tescil başlangıç tarihleri 5997 sayılı Kanunla yapılan değişiklik uyarınca
gelir testinin sonuçlandığı tarih olarak güncellenecektir.
Güncelleme işlemine esas bilgiler “GSS Tescil ve Aktivasyon Programı”nda yer alan
“18 yaş altı güncelleme listesi” programında il bazında sosyal güvenlik il müdürlüğü/sosyal
güvenlik merkezleri tarafından görüntülenecek kayıtlarda yer alan kişiler ile il/ilçe idare
kurulları tarafından gönderilen gelir testi sonuçları karşılaştırılarak en geç 15/6/2011 tarihine
kadar GSS Tescil ve Aktivasyon Programı aracılığıyla güncellenecektir. Yapılan kontroller
sonucunda güncelleme yapılamayan kişiler mail ortamında 1/7/2011 tarihine kadar Sigortalı
Tescil ve Hizmet Daire Başkanlığına elektronik ortamda bildirilecektir.
11/18
____________________________________________________________________________________________________
Adres: Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye / ANKARA Ayrıntılı bilgi için irtibat: Başar HALICI Dai.Bşk.V.
Telefon: 0 312 458 76 03-04 Faks: 0 312 433 10 47 e-posta: sigortalimevzuat@sgk.gov.tr Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
Örnek 1- 1/11/2008 tarihinde Ankara Hastanesi Çocuk Hastalıkları Bölümüne müracaat
eden ve hastane tarafından yapılan provizyon sorgulaması sonucunda 13 yaşındaki çocuğun
ana/babasının sosyal güvencesi olmadığı tespit edilmiştir. Çocuğun tedavisi hastanede yapılmış
ve babaya ait kimlik bilgileri ve çocuğun hastaneye müracaat tarihi 3/11/2008 tarihinde sosyal
güvenlik merkezine bildirilmiştir. Sosyal güvenlik merkezi tarafından 13 yaşındaki çocuğun
babası adına gelir testi yapılmak üzere 15/11/2008 tarihinde il/ilçe idare kuruluna
yönlendirilmiştir. 25/12/2008 tarihli il/ilçe idare kurulu kararında aile içinde fert başına düşen
gelir miktarının 350 TL olduğu tespit edilmiştir.
Buna göre, sigortalının 1/11/2008 tarihi itibarıyla yapılan tescili, 5997 sayılı Kanunla
yapılan değişiklik uyarınca gelir testinin sonuçlandığı 25/12/2008 tarihi itibarıyla 60 ıncı
maddesinin birinci fıkrasının (g) bendine göre güncellenecektir.
5.2.2- Gelir testi sonuçlanmamış olanların tescil işlemi
5997 sayılı Kanunla 5510 sayılı Kanunun geçici 12 nci maddesinin beşinci fıkrasında
1/10/2008 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere “bu kişilerin tescili çocuklarının sağlık hizmet
sunucusuna müracaat tarihi itibarıyla yapılır.” ibaresi “bu kişiler Kurumca tescil edildikleri tarih
itibariyle genel sağlık sigortalısı olurlar.” şeklinde değiştirilmiştir.
Söz konusu düzenleme uyarınca, 1/10/2008 tarihi ile 25/2/2011 tarihleri arasında 18 yaş
altı çocukları sağlık hizmet sunucusuna başvurması nedeniyle Kanunun 60 ıncı maddesinin
birinci fıkrasının (g) bendi kapsamında sağlık hizmet sunucusuna müracaat tarihi itibariyle genel
sağlık sigortası tescilleri yapılan ancak, gelir testleri sonuçlanmamış ana/ babaların gelir testi
işlemlerinin sonuçlandırılması amacıyla;
- Sağlık hizmet sunucuları tarafından sosyal güvenlik il müdürlüğüne/sosyal güvenlik
merkezine bilgileri gönderildiği halde gelir testi için il/ilçe idare kurullarına yönlendirilmeyen
ana/babaların Genelge ekinde yer alan form (Ek: 1) ile il/ilçe idare kurullarına sevklerinin
yapılması,
- İl/ilçe idare kurullarına gelir testi yapılması için yönlendirilen ancak henüz gelir testi
sonuçlandırılmayan ya da sonuçları Kuruma ulaşmayan ana/babaların gelir testi işlemlerinin
sonuçlandırılması amacıyla il/ ilçe idare kurulları ile irtibata geçilerek sonuçlandırılması,
- Sağlık hizmet sunucuları tarafından sosyal güvenlik il müdürlüğüne/ sosyal güvenlik
merkezine bilgileri gönderildiği halde gelir testi yönlendirme tebligatları tebliğ edilemeyen
ana/babaların Genelgenin “5.2” bölümünde yapılan açıklama doğrultusunda adresleri tespit
edilerek tebligat işlemlerinin sonuçlandırılması, bu şekilde tebliğ işlemi yapılan ana/babaların
gelir testi yaptırmak istememeleri durumunda aile içindeki kişi başına düşen gelir payının aylık
tutarının 82 nci maddeye göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz günlük
tutarının iki katından fazla olduğu kabul edilerek tebliğ tarihi itibarıyla 60 ıncı maddenin (g)
bendi kapsamında tescillerinin yapılarak 82 nci maddeye göre belirlenen prime esas günlük
kazanç alt sınırının otuz günlük tutarının iki katı üzerinden prim ödemek üzere tescillerinin
yapılması,
suretiyle bu işlemler en geç 30/6/2011 tarihine kadar sonuçlandırılacaktır.
5.3- Ana/babası olmayan 18 yaşından küçük çocukların tescil işlemleri
5510 sayılı Kanunun 61 inci maddesinin ikinci fıkrasında “60 ıncı madde gereği genel
sağlık sigortalısı sayılanların çocukları, ana ya da babanın tescil edilmiş olmasına bakılmaksızın
ve ayrıca bir işleme gerek olmaksızın 18 yaşını dolduruncaya kadar genel sağlık sigortalısı veya
genel sağlık sigortalısının bakmakla yükümlü olduğu kişi olarak sağlık hizmetlerinden ve diğer
haklardan” yararlandırılacağı ve “18 yaşından küçük çocuğun ana ve babası yok ise 18 yaşını
dolduruncaya kadar 60 ıncı maddenin birinci fıkrasının (c) bendinin (7) numaralı alt bendi
12/18
____________________________________________________________________________________________________
Adres: Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye / ANKARA Ayrıntılı bilgi için irtibat: Başar HALICI Dai.Bşk.V.
Telefon: 0 312 458 76 03-04 Faks: 0 312 433 10 47 e-posta: sigortalimevzuat@sgk.gov.tr Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
kapsamında primi Devlet tarafından ödenmek üzere genel sağlık sigortalısı” sayılacağı hüküm
altına alınmıştır.
Söz konusu hüküm uyarınca ana ve babası hayatta olmayan ya da her ikisi için gaiplik
işlemi başlatılanların 18 yaşını doldurmamış çocuklarından 2828 sayılı Sosyal Hizmetler ve
Çocuk Esirgeme Kurumu Kanunu hükümlerine göre korunma, bakım ve rehabilitasyon
hizmetlerinden ücretsiz faydalandırılmayanlar öncelikle sosyal güvenlik il müdürlüğü/sosyal
güvenlik merkezi tarafından re’sen tescil edilecektir. Re’sen tescil edilemeyen bu çocukların
kendileri veya bir başka kişi ile birlikte genel sağlık sigortası tescil işleminin yapılması için
sosyal güvenlik il müdürlüğüne/sosyal güvenlik merkezine müracaat etmesi halinde, 18
yaşından küçük çocuğun MERNİS sistemi üzerinden ana ve babasının hayatta ya da gaip olup
olmadığının kontrol edilmesi, ana ve babasının hayatta olmadığının ya da gaiplik işlemi
başlatıldığının tespit edilmesi halinde ise 60 ıncı maddenin birinci fıkrasının (c) bendinin (7)
numaralı alt bendi kapsamında genel sağlık sigortası tescil işlemi yapılacaktır.
5.4- Bakmakla yükümlüsü oluşturulamayan genel sağlık sigortalıların 18 yaşından
küçük çocuklarından dolayı genel sağlık sigortası tescilleri
6111 sayılı Kanunla 5510 sayılı Kanunda yapılan değişikle; 3308 sayılı Meslekî Eğitim
Kanununda belirtilen aday çırak, çırak ve işletmelerde meslekî eğitim gören öğrenciler ile
meslek liselerinde okumakta iken veya yüksek öğrenimleri sırasında staja tabi tutulan
öğrenciler, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 46 ncı maddesine tabi olarak kısmi zamanlı
çalıştırılan öğrenciler ve yabancı uyruklu öğrenciler ile stajyer avukatlar genel sağlık sigortası
kapsamına alınmışlardır. Ancak, bu kişilerin bakmakla yükümlü kişisi oluşturulamayacağı 6111
sayılı Kanunun 23 üncü maddesi ile 5510 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin 10 numaralı
bendinde düzenlenmiştir.
Bu kişilerden, 18 yaş altı çocuğu bulunan ve bu çocukları sağlık hizmet sunucusuna
başvuranların uyruğuna göre bu Genelgenin “5.2” ve “6.5.2” bölümlerinde belirtilen esaslar
doğrultusunda işlem yapılarak yeşil kart verilmesi uygun görülenler yeşil kart verilerek sağlık
yardımlarından yararlandırılacak, uygun görülmeyenler ise bakmakla yükümlü kişi olarak sağlık
hizmetlerinden yararlandıkları statüleri dışında, çocuklarından dolayı Kanunun 60 ıncı
maddesinin birinci fıkrasının (d) veya (g) bentlerine göre ikinci bir tescil işlemi yapılacaktır.
5.5- Bakmakla yükümlü olunan kişi olarak sağlık yardımlarından
yararlandırılanların 18 yaşından küçük çocuklarından dolayı genel sağlık sigortası
tescilleri
5510 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin 10 numaralı bendine göre genel sağlık
sigortalısının bakmakla yükümlü olduğu kişi olarak ya da hak sahibi olarak dul ve yetim aylığı
bağlanması nedeniyle sağlık yardımlarından faydalanan kişilerden, 18 yaş altı çocuğu bulunan
ve bu çocukları sağlık hizmet sunucusuna başvuranların uyruğuna göre bu Genelgenin “5.2” ve
“6.5.2” bölümlerinde belirtilen esaslar doğrultusunda işlem yapılarak yeşil kart verilmesi uygun
görülenler yeşil kart verilerek sağlık yardımlarından yararlandırılacak, uygun görülmeyenler ise
bakmakla yükümlü kişi olarak sağlık hizmetlerinden yararlandıkları statüleri dışında,
çocuklarından dolayı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (d) veya (g) bentlerine göre
ikinci bir tescil işlemi yapılacaktır.
6- Genel Sağlık Sigortası Geçiş Hükümleri
6.1- Geçiş hükümlerine ilişkin genel açıklamalar
5510 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin (1) numaralı alt
bendinde; harcamaları, taşınır ve taşınmazları ile bunlardan doğan hakları da dikkate alınarak,
13/18
____________________________________________________________________________________________________
Adres: Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye / ANKARA Ayrıntılı bilgi için irtibat: Başar HALICI Dai.Bşk.V.
Telefon: 0 312 458 76 03-04 Faks: 0 312 433 10 47 e-posta: sigortalimevzuat@sgk.gov.tr Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
Kurumca belirlenecek test yöntemleri ve veriler kullanılarak tespit edilecek aile içindeki kişi
başına düşen gelir payının aylık tutarı asgari ücretin üçte birinden az olan vatandaşların genel
sağlık sigortalısı sayılacakları öngörülmüş ancak, 5997 sayılı Kanunun 8 inci maddesi ile
değiştirilen 5510 sayılı Kanunun geçici 12 nci maddesi uyarınca, 1/1/2012 tarihine kadar
Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin (1) numaralı alt bendinin
uygulanmayacağı hüküm altına alınmıştır. Söz konusu hüküm uyarınca 1/1/2012 tarihine kadar
Kurumca talep edilen aile içindeki kişi başına düşen gelir payının aylık tutarının tespiti il/ilçe
idare kurulları tarafından yapılacaktır.
İl/ilçe idare kurulları tarafından yapılan gelir testi sonucunda herhangi bir gelir miktarı
belirtilmeksizin yeşil kart talebi reddedilenlerden genel sağlık sigortası tescili yaptırmak için
Kuruma müracaat edenlerin genel sağlık sigortası tescillerinin yapılabilmesi ve aile içindeki
kişi başına düşen gelir payının aylık tutarının belirlenebilmesi amacıyla ilgili il/ilçe idare
kurulları ile yazışma yapılarak aile içindeki kişi başına düşen gelir payının aylık tutarı tespit
edilecektir.
Ancak, yapılan gelir testi sonucu aile içindeki kişi başına düşen gelir payının aylık
tutarının asgari ücretin üçte birinden az olduğu tespit edilenlerin sağlık hizmetlerinin yeşil kart
verilerek karşılanması gerektiğinden, bu kişiler Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının
(g) bendi kapsamında genel sağlık sigortalısı olarak tescil edilmeyecektir.
6.2- Yeşil kart talebi reddedilenler
1/1/2012 tarihine kadar yeşil kart almak için il/ilçe idare kurullarına başvurup 3816 sayılı
Kanun hükümlerine göre yeşil kart almaya müstahak olmadığı anlaşılan ve Kanunun 60 ıncı
maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamında genel sağlık sigortası tescili yaptırmak
isteyenlerin, yapılan gelir testi sonucu aile içindeki kişi başına düşen gelir payının aylık tutarı;
asgari ücretin üçte birinden asgari ücrete kadar olduğu tespit edilen kişiler için Kanunun 82 nci
maddesine göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz günlük tutarının üçte biri,
asgari ücretten asgari ücretin iki katına kadar olduğu tespit edilen kişiler için otuz günlük tutarı,
asgari ücretin iki katından fazla olduğu tespit edilen kişiler için iki katı prime esas asgari
kazanç tutarı olarak esas alınarak Kuruma yapılan talep tarihi itibariyle genel sağlık sigortası
tescil işlemleri başlatılacaktır.
Örnek 1- (X) ilçesinde ikamet eden, yeşil kart kapsamında sağlık hizmetlerinden
faydalanmak için 2/3/2009 tarihinde ilçe idare kuruluna müracaat eden ve ilçe idare kurulunun
5/11/2009 tarihli kararı ile aile içindeki kişi başına düşen gelir payının aylık tutarının 282 TL
olduğunun tespit edilen (A)’ya başvurusunun red edildiği bildirilmiştir. (A), yeşil kart talebinin
red edilmesi nedeniyle 15/1/2010 tarihinde sosyal güvenlik il müdürlüğüne/sosyal güvenlik
merkezine yazılı olarak müracaat etmiştir. (A)’nın aile içindeki kişi başına düşen gelir payının
aylık tutarının asgari ücretin üçte birinden fazla (282 TL) olması nedeniyle, Kuruma müracaat
tarihi itibariyle 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca
(g/1) statüsünden genel sağlık sigortası tescili yapılacak ve ödeyeceği prim miktarı kendisine
tebliğ edilecektir.
Örnek 2- (B) yeşil kart kapsamında sağlık hizmetlerinden faydalanmak için 5/11/2009
tarihinde ilçe idare kuruluna müracaat etmiştir. İlçe idare kurulu tarafından 25/11/2009 tarihli
kararı ile aile içindeki kişi başına düşen gelir payının aylık tutarının 560 TL olduğunun tespit
edilmesi sonucunda (B)’ye başvurusunun red edildiği bildirilmiştir. (B) yeşil kart talebinin red
edilmesi nedeniyle sosyal güvenlik il müdürlüğüne/sosyal güvenlik merkezine yazılı olarak
müracaat etmemiştir. (B)’nin Kuruma yazılı müracaatı olmadığından 5510 sayılı Kanunun 60
ıncı maddesinin birinci fıkrasının (g) bendine göre tescili yapılmayacaktır.
14/18
____________________________________________________________________________________________________
Adres: Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye / ANKARA Ayrıntılı bilgi için irtibat: Başar HALICI Dai.Bşk.V.
Telefon: 0 312 458 76 03-04 Faks: 0 312 433 10 47 e-posta: sigortalimevzuat@sgk.gov.tr Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
6.3- 1/1/2012 tarihine kadar genel sağlık sigortalısı olmak için talepte bulunanlar
6111 sayılı Kanunun 37 nci maddesi ile 5510 sayılı Kanunun 80 inci maddesinin birinci
fıkrasına “Şu kadar ki, 60 ıncı maddenin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamında genel sağlık
sigortalısı sayılanlar için gelir testleri Kurumca sonuçlandırılıncaya kadar 82 nci maddeye göre
belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz günlük tutarı prime esas asgari kazanç
tutarı olarak esas alınır. Ancak gelir testi sonucu, aile içindeki gelirleri asgari ücretin altında
kalan genel sağlık sigortalılarının bu sürelerde gelir testi sonucuna göre ödemeleri gereken
tutarların üzerinde yaptıkları ödemeler herhangi bir faiz uygulanmaksızın iade veya mahsup
edilir.” ifadesi eklenmiştir.
Buna göre; 1/1/2012 tarihine kadar 18 yaş altındaki çocuklarından dolayı tescil işlemi
başlatılmış olanlar hariç olmak üzere Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi
kapsamında genel sağlık sigortalısı olmak için Kuruma veya istisnai durumlar nedeniyle sağlık
hizmet sunucusuna müracaat eden ve 25/3/2010 tarihli ve 27532 (Mükerrer) sayılı Resmi
Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği eki
“Genel Sağlık Sigortası Talep Formu” (EK-4/B) Kuruma gönderilenler, gelir testi işlemleri
sonuçlandırılıncaya kadar 82 inci maddeye göre tespit edilen prime esas kazanç tutarının alt
sınırının otuz günlük tutarı üzerinden primleri tahakkuk ettirilmek üzere Kuruma veya sağlık
hizmet sunucusuna müracaat tarihi itibariyle (g) bendi kapsamında tescil edilecektir.
Kuruma veya sağlık hizmet sunucusuna müracaat eden bu kişiler Genelge ekinde yer
alan form (Ek: 1) ile gelir testi yapılması için il/ilçe idare kurullarına gönderilecektir.
İl/ilçe idare kurulları tarafından yapılan gelir testi sonucunda yeşil kart verilmesi uygun
görülenlerin tescilleri başlangıç tarihi itibariyle iptal edilecektir. Yeşil kart verilmesi uygun
görülmeyenlerden aile içindeki kişi başına düşen gelir payının aylık tutarı;
- Asgari ücretin üçte birinden asgari ücrete kadar olduğu tespit edilenler, 5510 sayılı
Kanunun 82 nci maddesine göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz günlük
tutarının üçte biri,
- Asgari ücretten asgari ücretin iki katına kadar olduğu tespit edilenler, 5510 sayılı
Kanunun 82 nci maddesine göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz günlük
tutarı,
- Asgari ücretin iki katından fazla olduğu tespit edilenler, 5510 sayılı Kanunun 82 nci
maddesine göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz günlük tutarının iki katı,
prime esas kazanç tutarı olarak esas alınıp tescil başlangıç tarihinden itibaren prim
tahakkukları belirlenerek kendilerine iadeli taahhütlü posta yoluyla tebliğ edilecektir.
Gelir testi yaptırmak istemeyenlerin aile içindeki kişi başına düşen gelir payının aylık
tutarının 82 nci maddeye göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz günlük
tutarının iki katından fazla olduğu kabul edilerek taleplerinin Kurum kayıtlarına intikal ettiği
tarih itibariyle 60 ıncı maddenin (g) bendi kapsamında tescilleri yapılacak ve 82 nci maddeye
göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz günlük tutarının iki katı üzerinden
ödeyeceği prim miktarı kendilerine tebliğ edilecektir.
6.4- Aile hekimliği uygulamasına başlanan illerde genel sağlık sigortalılığı tescili
5997 sayılı Kanun ile 5510 sayılı Kanunun geçici 12 nci maddesinin beşinci fıkrasında
yapılan değişiklikle 1/10/2008 tarihinden geçerli olmak üzere aile hekimliği uygulamasına
başlanan illerde 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamında tescili yapılacak
kişilerin genel sağlık sigortalılığının Kurumca tescil edildiği tarih itibariyle başlayacağı hüküm
altına alınmıştır. Söz konusu hüküm uyarınca herhangi bir sosyal güvencesi bulunmayan
kişilerin aile hekimine başvurması halinde aile hekimliği tarafından sosyal güvenlik il
15/18
____________________________________________________________________________________________________
Adres: Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye / ANKARA Ayrıntılı bilgi için irtibat: Başar HALICI Dai.Bşk.V.
Telefon: 0 312 458 76 03-04 Faks: 0 312 433 10 47 e-posta: sigortalimevzuat@sgk.gov.tr Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
müdürlüğüne/sosyal güvenlik merkezine gönderilen bilgiler uyarınca bu kişiler Genelge ekinde
yer alan form (Ek: 1) ile gelir testi yapılması için il/ilçe idare kurullarına yönlendirilecektir.
İl/ilçe idare kurulları tarafından yapılan gelir testi sonucunda yeşil kart verilmesi uygun
görülenlerin tescilleri başlangıç tarihi itibariyle iptal edilecektir. Yeşil kart verilmesi uygun
görülmeyenlerden aile içindeki geliri kişi başına düşen aylık tutarının, bu Genelgenin “6.3”
bölümünde belirtilen esaslar doğrultusunda tespit edilen prim miktarı tahakkuk ettirilmek üzere
gelir testinin sonuçlandığı tarih itibariyle (g) bendi kapsamında tescil edilerek kendilerine iadeli
taahhütlü posta yoluyla tebliğ edilecektir.
Gelir testi yaptırmak istemeyenlerin işlemleri, bu Genelgenin “6.3” bölümünde belirtilen
esaslar doğrultusunda yapılacaktır.
6.5- Oturma izni almış yabancılar
Ülkemizde ikamet eden yabancı uyruklu kişiler mütekabiliyet esası dikkate alınmak
üzere oturma iznine bağlı olarak en az bir yıl kesintisiz ikamet etmeleri halinde Kanunun 60 ıncı
maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi gereğince genel sağlık sigortalısı sayılacaktır. Bunlardan
1/1/2012 tarihine kadar genel sağlık sigortalısı olmak için Kuruma veya istisnai durumlar
nedeniyle sağlık hizmet sunucusuna müracaat edenler, genel sağlık sigortası giriş bildirgelerinin
Kurum kayıtlarına intikal ettiği tarih itibariyle genel sağlık sigortalılıkları başlatılarak, 82 nci
maddeye göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz günlük tutarının iki katı
üzerinden ödeyecekleri prim miktarı kendilerine iadeli taahhütlü posta yoluyla tebliğ edilecektir.
Ancak bu kişilerin Kanunun 67 nci maddesinde belirtilen istisnai durumlar nedeniyle
sağlık hizmet sunucusuna başvurmaları ve Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) eki Ek 4-B
formunun sosyal güvenlik il müdürlüğüne/sosyal güvenlik merkezine gönderilmesi halinde,
sağlık hizmet sunucusuna başvuru tarihi itibariyle genel sağlık sigortalılıkları başlatılarak, 82 nci
maddeye göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz günlük tutarının iki katı
üzerinden ödeyecekleri prim miktarı kendilerine iadeli taahhütlü posta yoluyla tebliğ edilecektir.
6.5.1- Oturma izni almış yabancı uyrukluların aile hekimliğine müracaat etmesi
5997 sayılı Kanun ile 5510 sayılı Kanunun geçici 12 nci maddesinin beşinci fıkrasında
yapılan değişiklikle 1/10/2008 tarihinden geçerli olmak üzere aile hekimliği uygulamasına
başlanan illerde 60 ıncı maddenin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında tescili yapılacak
yabancı uyruklu kişilerin genel sağlık sigortalılığının Kurumca tescil edildiği tarih itibariyle
başlayacağı hüküm altına alınmıştır.
Söz konusu hüküm uyarınca 18 yaşından küçük çocuklar hariç olmak üzere herhangi bir
sosyal güvencesi bulunmayan ve bir yıllık kesintisiz ikamet süresini dolduran yabancı uyruklu
kişilerin aile hekimine başvurması halinde, aile hekimliği tarafından sosyal güvenlik il
müdürlüğüne/sosyal güvenlik merkezine gönderilen bilgilerin Kuruma intikal ettirildiği tarih
itibariyle Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (d) bendine göre tescil edilecek ve 82
nci maddeye göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz günlük tutarının iki katı
üzerinden ödeyecekleri prim miktarı kendilerine iadeli taahhütlü posta yoluyla tebliğ edilecektir.
6.5.2- Oturma izni almış yabancı uyrukluların 18 yaşından küçük çocukları
5997 sayılı Kanun ile 5510 sayılı Kanunun geçici 12 nci maddesinin beşinci fıkrasında
yapılan değişiklikle 1/10/2008 tarihinden geçerli olmak üzere yabancı uyruklu kişilerin 18
yaşından küçük çocuklarının sağlık hizmet sunucusuna başvurmaları halinde, bu çocukların ana
veya babaları 60 ıncı maddenin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında Kurumca tescil
edildikleri tarih itibariyle genel sağlık sigortalılıklarının başlatılacağı hüküm altına alınmıştır.
Söz konusu hüküm uyarınca genel sağlık sigortası tescili olmayan yabancı uyruklu
kişilerin 18 yaşından küçük çocuklarının aile hekimliğine veya sağlık hizmet sunucusuna
16/18
____________________________________________________________________________________________________
Adres: Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye / ANKARA Ayrıntılı bilgi için irtibat: Başar HALICI Dai.Bşk.V.
Telefon: 0 312 458 76 03-04 Faks: 0 312 433 10 47 e-posta: sigortalimevzuat@sgk.gov.tr Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
başvurması ve aile hekimliği veya sağlık hizmet sunucusu tarafından sosyal güvenlik il
müdürlüğüne/sosyal güvenlik merkezine gönderilen bilgilerin Kuruma intikal ettirildiği tarih
itibariyle 18 yaşından küçük çocuğun ana/babası Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının
(d) bendine göre tescil edilecek ve 82 nci maddeye göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt
sınırının otuz günlük tutarının iki katı üzerinden ödeyecekleri prim miktarı kendilerine iadeli
taahhütlü posta yoluyla tebliğ edilecektir.
6.6- Geçiş dönemine ait ortak hükümler
6.6.1- Yeniden gelir testi talebinde bulunanlar
5510 sayılı Kanunun 61 inci maddesinin üçüncü fıkrasında “60 ıncı madde gereği genel
sağlık sigortalısı iken durumunda değişiklik olan kişilerden, aynı maddenin birinci fıkrasının (c)
bendinin (1) numaralı alt bendine veya (g) bendi kapsamına giren kişiler durumlarında
değişiklik olduğu tarihten itibaren en geç bir ay içinde Kuruma başvurmak zorundadır. Bu
kişilerin 60 ıncı maddenin birinci fıkrasının (c) bendinin (1) numaralı alt bendi kapsamına
girmediğinin tespit edilmesi halinde, durumlarında değişiklik olduğu tarihten başlamak üzere (g)
bendi kapsamında genel sağlık sigortalısı sayılırlar.” hükmü yer almaktadır.
Söz konusu hüküm uyarınca (g) bendi kapsamında genel sağlık sigortalısının
durumunun değiştiğini beyan ederek gelir testi talebinde bulunması halinde, yeniden gelir testi
yapılmak üzere Genelge ekinde yer alan form (Ek: 1) ile il/ilçe idare kurullarına gönderilecektir.
Yapılan gelir testi sonucunda gelir durumlarının değiştiği tespit edilenlerin gelir testinin
sonuçlandığı tarih itibariyle (g) bendi kapsamında tescilleri güncellenerek ödeyeceği prim
miktarı kendilerine iadeli taahhütlü posta yoluyla tebliğ edilecektir. Gelir testi sonucu yeşil kart
verilmesi uygun görülenlerin de gelir testinin sonuçlandığı tarih itibariyle (g) bendi
kapsamındaki genel sağlık sigortalılığı sona erdirilecektir.
6.6.2- Kısmi süreli iş sözleşmesi ile çalışanlar
6111 sayılı Kanunun 49 uncu maddesi ile 5510 sayılı Kanunun geçici 12 nci maddesine
eklenen onikinci fıkra ile 4857 sayılı İş Kanununun 13 üncü ve 14 üncü maddelerine göre kısmi
süreli iş sözleşmesiyle çalışanlar ile bu Kanuna göre ev hizmetlerinde ay içerisinde 30 günden
az çalışan sigortalıların eksik günlerine ait genel sağlık sigortası primlerini 30 güne tamamlama
zorunluluğu 1/1/2012 tarihine kadar ertelendiğinden, bu tarihe kadar talepte bulunmaları halinde
durumları incelenerek bu bölümde yapılan açıklamalar doğrultusunda Kanunun 60 ıncı
maddesinin birinci fıkrasının (d) veya (g) bentlerine göre tescil edileceklerdir.
7- Genel Sağlık Sigortalısı Sayılmayanlar
7.1. Yabancı uyruklu öğrenciler
6111 sayılı Kanunun 34 üncü maddesi ile 5510 sayılı Kanunun 60 maddesine eklenen
yedinci fıkra uyarınca Türkiye’de öğrenim gören yabancı uyruklu öğrenciler genel sağlık
sigortalısı sayılmışlardır. Aynı maddede yapılan düzenleme uyarınca kamu idareleri, kanunla
kurulan kurum ve kuruluşlar, kamu yararına faaliyet gösteren dernekler ile vergi muafiyeti
tanınan vakıflar tarafından tam burs sağlanan ve Yükseköğretim Kurulu tarafından ayrılan
kontenjanlar dahilinde 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununa göre üniversitelerde
yükseköğrenim gören yabancı uyruklu öğrenciler genel sağlık sigortalısı sayılmayacaklardır.
İlgili üniversiteler tarafından genel sağlık sigortalısı sayılmadığı tespit edilen yabancı
uyruklu öğrencilerin sağlık giderleri 2547 sayılı Kanunun 46 ncı ve 47 nci maddeleri
çerçevesinde üniversitelerin bütçelerine konulacak ödenekten karşılanacaktır.
17/18
____________________________________________________________________________________________________
Adres: Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye / ANKARA Ayrıntılı bilgi için irtibat: Başar HALICI Dai.Bşk.V.
Telefon: 0 312 458 76 03-04 Faks: 0 312 433 10 47 e-posta: sigortalimevzuat@sgk.gov.tr Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
7.2. Türkiye İş Kurumu tarafından düzenlenen meslek edindirme, geliştirme ve
değiştirme eğitimine katılan kursiyerler
6111 sayılı Kanunun 65 inci maddesi ile 3816 sayılı Ödeme Gücü Olmayan
Vatandaşların Tedavi Giderlerinin Yeşil Kart Verilerek Devlet Tarafından Karşılanması
Hakkında Kanunun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasına eklenen hüküm uyarınca Türkiye İş
Kurumu tarafından düzenlenen meslek edindirme, geliştirme ve değiştirme eğitimine katılan
kursiyerlerden yeşil kart kapsamında sağlık hizmetleri karşılananlar, bakmakla yükümlü olunan
kişi durumunda bulunmasalar dahi yeşil kartları devam ettiği sürece Kanunun 5 inci maddesinin
birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında genel sağlık sigortalısı sayılmayacaktır.
Bilgi edinilmesini ve gereğini rica ederim.
M. Emin ZARARSIZ
Kurum Başkanı
EK- 1 Form (Bir sayfa)
DAĞITIM :
Gereği : Bilgi :
Merkez ve Taşra Teşkilatına Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına
18/18
____________________________________________________________________________________________________
Adres: Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye / ANKARA Ayrıntılı bilgi için irtibat: Başar HALICI Dai.Bşk.V.
Telefon: 0 312 458 76 03-04 Faks: 0 312 433 10 47 e-posta: sigortalimevzuat@sgk.gov.tr Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
T.C.
SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI
………………… Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü
………….. Sosyal Güvenlik Merkezi
Ek-1
Sayı :
Konu : Genel sağlık sigortalılığı tesciliniz.
Sayın …………………………………….
……………………………………………
…………………….
18 yaş altı çocuğunuzun, sağlık hizmet sunucusuna başvurması/ aile hekimine
başvurması/ genel sağlık sigortası kapsamına alınmak için Kurumumuza yapmış olduğunuz
müracaatınız nedeniyle, 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi
kapsamındaki tescil işleminize esas olmak üzere aile içindeki gelirin kişi başına düşen aylık
tutarının belirlenmesi için ………………… il/ilçe idare kuruluna en kısa sürede müracaat
ederek gelir testi yaptırmanız gerekmektedir.
Gelir testi yaptırmak istememeniz halinde ise en kısa sürede Müdürlüğümüze
başvurmanız gerekmektedir.
Bilgilerinizi ve gereğini rica ederim.
………………………….
Adres:…………………….. Ayrıntılı Bilgi…………………………….
Telefon: e-posta:……………… Elektronik ağ: ww.sgk.gov.tr