Ekli belgeden alınan metin
Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalanmıstır. Mithatpasa Cad. No:7 Sıhhiye Çankaya/Ankara Bilgi için: Erdogan ÜVEDI Telefon No: 0 312 458 77 99 Faks No: 0 312 432 12 45 Daire Baskanı E-Posta: ehgm_ysedb@sgk.gov.tr Internet Adresi: www.sgk.gov.tr 10 T.C.
SOSYAL GÜVENLIK KURUMU BASKANLIGI
Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlügü Sayı : 15591373-010.06.01-E.9713266 19/08/2020 Konu : Türkiye-Libya Sosyal Güvenlik Sözlesmesi GENELGE 2020/34 Türkiye Cumhuriyeti ile Libya Arap Cumhuriyeti arasında ilk olarak 20/3/1976 tarihinde imzalanan Sosyal Güvenlik Anlasması 20/8/1976 tarihli ve 15683 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak 1/10/1976 tarihinde yürürlüge girmis ve bu Anlasma 31/8/1985 tarihine kadar yürürlükte kalmıstır.
Türkiye Cumhuriyeti ile Libya Arap Halk Sosyalist Cemahiriyesi arasında 13/9/1984 tarihinde Trablus'ta imzalanan Sosyal Güvenlik Sözlesmesi ise 11/3/1985 tarihli ve 18691 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak 1/9/1985 tarihinde yürürlüge girmistir. Sözlesmenin uygulanmasına iliskin Idari Anlasma 9/8/1985 tarihinde Istanbul'da imzalanarak 17 nci maddesine istinaden Sözlesme ile aynı tarihte yürürlüge girmistir.
BIRINCI KISIM GENEL AÇIKLAMALAR
Sözlesme; tanımlar, uygulamada mütekabiliyet esası, diger ülkede çalısan isçilerin tabi olacakları mevzuat, yürürlükten kalkan Anlasmaya istinaden kazanılmıs haklar, idari yardımlasma, anlasmazlıkların çözümlenmesi ve yürürlük maddelerinden olusmaktadır. 1. Kavramlar Bu Genelgede geçen; Akit taraflar: Türkiye Cumhuriyeti ile Libya Arap Halk Sosyalist Cemahiriyesini (Libya AHSC), 1.
2. Bakanlık: Aile, Çalısma ve Sosyal Hizmetler Bakanlıgını, 3. Kurum: Sosyal Güvenlik Kurumunu, Mevzuat: Sosyal güvenlik yardımlarına iliskin olarak akit taraf ülkelerinde yürürlükte bulunan mevzuat ile gelecekte yürürlüge girecek olan kanun, tüzük ve yönetmelikleri, 4. 5. Yetkili makam: Türkiye Cumhuriyeti bakımından Aile, Çalısma ve Sosyal Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalanmıstır.
Mithatpasa Cad. No:7 Sıhhiye Çankaya/Ankara Bilgi için: Erdogan ÜVEDI Telefon No: 0 312 458 77 99 Faks No: 0 312 432 12 45 Daire Baskanı E-Posta: ehgm_ysedb@sgk.gov.tr Internet Adresi: www.sgk.gov.tr 10 Hizmetler Bakanlıgını, Libya AHSC bakımından Sosyal Güvenlik ilgili Genel Halk Komitesi Sekreterligini, 6. Yetkili kurum: Mevzuatı uygulamakla görevli sosyal sigorta kurumunu, Sözlesme:
Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Libya AHSC Arasında Sosyal Güvenlik Sözlesmesini, 7. Idari Anlasma: Türkiye Cumhuriyeti ile Libya AHSC Arasında Imzalanan Sosyal Güvenlik Sözlesmesinin Uygulanmasına Dair Idari Anlasmayı, 8. Yürürlükten Kaldırılan Anlasma: Türkiye Cumhuriyeti ile Libya Arap Cumhuriyeti Arasında 20/3/1976 tarihinde imzalanan Sosyal Güvenlik Anlasmasını, 9.
Yürürlükten Kaldırılan Anlasmanın Uygulanması Hakkındaki Idari Anlasma: Yürürlükten Kaldırılan Anlasma ile ilgili olarak Türkiye Cumhuriyeti ile Libya Arap Cumhuriyeti Arasında Arasında Imzalanan Sosyal Güvenlik Anlasmasının Uygulama Sekilleri Hakkında Idari Anlasmayı, 10. Daimi isçi: Akit taraflardan birinin vatandası olup, isveren tarafından diger akit taraf ülkesinde proje uygulaması için gönderilen ve anılan isverenden ücret alan kimseyi, 11.
Daimi olmayan isçi: Akit ülkelerden birinin vatandası olup, çalısılan ülkenin sosyal güvenlik mevzuatına tabi olan kimseyi, 12. Sigorta hakları: Akit tarafların mevzuatında belirtilen aylıklar ve nakdi yardımları, 13. 14. Ana ülke: Isçinin vatandası oldugu ülkeyi, 15. Isin yapıldıgı ülke: Isçinin, toprakları üzerinde çalıstıgı ülkeyi ifade eder. 2.
Sözlesmenin Uygulama Alanı Sözlesmenin kisisel kapsamında akit taraflardan birinin vatandası olan isçiler yer almakta olup Sözlesme yalnızca, sigorta uygulaması bakımından isçilerin hangi ülke mevzuatına tabi kalacagına iliskin hususları düzenlemektedir. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 20 nci maddesinde belirtilen emekli sandıkları, Sözlesme kapsamında olup Sözlesme hükümleri bu kapsamda çalısanlar hakkında da uygulanacaktır.
Bu kapsamda çalısanlar ve aylık sahipleri hakkında Libya yetkili kurumları ile yapılacak yazısmalara Kurum aracılık yapacaktır. Ancak taleplerin düzenlenerek Kuruma intikal ettirilmesi ile ilgili islemler, ilgili sandık tarafından gerçeklestirilecektir.
IKINCI KISIM SÖZLESMENIN UYGULANMASI VE YAZISMALAR BIRINCI BÖLÜM UYGULANACAK MEVZUATIN BELIRLENMESI
Iki ülke arasındaki bildirimlerin yapılması için kullanılanacak formülerlerin ihdası Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalanmıstır. Mithatpasa Cad. No:7 Sıhhiye Çankaya/Ankara Bilgi için: Erdogan ÜVEDI Telefon No: 0 312 458 77 99 Faks No: 0 312 432 12 45 Daire Baskanı E-Posta: ehgm_ysedb@sgk.gov.tr Internet Adresi: www.sgk.gov.tr 10 için bir mutabakat bulunmadıgından yürürlükte bulunan Sözlesmeye iliskin bildirimler resmi yazısma yoluyla yapılacaktır.
Diger yandan yürürlükten kaldırılan Anlasmadan dogan aylık haklarına iliskin taleplerin iletilmesinde T/L rumuzlu formülerler kullanılacak olup anılan formülerler Kurum intranet sayfasında “Kurumsal/Dokümanlar/Yurtdısı/Formülerler” bölümünde yayınlanmıstır. Formülerler, bu Genelgede yer alan açıklamalar dogrultusunda, bilgilerin dogrulugu kontrol edildikten sonra bilgisayar ortamında doldurularak onaylanacaktır.
1. Diger Akit Tarafa Çalısan Daimi Isçilerin Tabi Olacagı Mevzuat Ilgili hükümler Sözlesmenin 3 ve 4 üncü maddeleri, Idari Anlasmanın 2, 3 ve 5 inci maddeleri Sözlesmenin 3 üncü maddesine göre diger akit taraf ülkesinde daimi isçi statüsünde çalıstırılan kisiler ana ülkenin (vatandası olunan ülkenin) sigortasına tabi olup bu kisilerin yalnızca saglık sigortası ile kısa vadeli sigorta primleri isin yapıldıgı akit taraf mevzuatına göre ödenecektir.
Idari Anlasmanın 10 uncu maddesine göre Sözlesme kapsamında daimi isçi statüsünde çalısacak kimselere iliskin listelerin ana ülke yetkili kurumunca düzenlenerek resmi mühürle tasdik edilmis olması gerekmektedir. 1.1. Türk Isveren Tarafından Libya'da Çalıstırılan Türk Isçiler Sözlesmenin 3 üncü maddesi geregince Libya'da Türk isveren tarafından istihdam edilen isçiler malullük, yaslılık ve ölüm sigortası kolları bakımından Türk mevzuatına tabi olacaklardır.
Türk isveren tarafından Libya'da çalıstırılacak olan Türk isçilerin sigortalılıgı hakkında Kurumun 22/2/2013 tarihli ve 2013/11 sayılı Genelgesi hükümleri uygulanacaktır. Libya'da çalısan daimi isçilerin hastalık, is kazası ve dogumdan dolayı kısa vadede nakdi yardımları Idari Anlasmanın 5 inci maddesinin (b) fıkrası geregince Libya mevzuatına göre isveren tarafından ödenecektir.
1.2. Libyalı Isveren Tarafından Türkiye'de Çalıstırılan Libyalı Isçiler Sözlesmenin 3 üncü maddesi geregince Türkiye'de Libyalı isveren tarafından çalıstırılan Libya vatandası isçiler malullük, yaslılık ve ölüm sigortaları bakımından Libya mevzuatına tabidirler. Idari Anlasmanın 2 nci maddesi geregince bu kisiler Türk mevzuatı bakımından malullük, yaslılık ve ölüm sigortasından muaf tutulacak, söz konusu kisiler hakkında yalnızca kısa vadeli sigorta kolları ile genel saglık sigortası hükümleri uygulanacaktır.
Bu kisilere hastalık, is kazası ve dogumdan dolayı kısa vadeli sigorta kapsamındaki nakdi yardımlar, Kurum tarafından ödenecektir. 2. Diger Akit Tarafa Çalısan Daimi Olmayan Isçilerin Tabi Olacagı Mevzuat Ilgili hükümler Sözlesmenin 5 inci maddesi, Idari Anlasmanın 14 üncü maddesi Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalanmıstır. Mithatpasa Cad.
No:7 Sıhhiye Çankaya/Ankara Bilgi için: Erdogan ÜVEDI Telefon No: 0 312 458 77 99 Faks No: 0 312 432 12 45 Daire Baskanı E-Posta: ehgm_ysedb@sgk.gov.tr Internet Adresi: www.sgk.gov.tr 10 Akit tarafta çalısan daimi olmayan isçiler, isin yapıldıgı ülkenin mevzuatına tabi olup bunların emeklilik primleri de dahil olmak üzere tüm primleri bu mevzuata göre ödenecektir.
IKINCI BÖLÜM PRIMLERIN TRANSFER EDILMESI
Idari Anlasmanın 14 üncü maddesi geregince akit taraflardan birinde daimi olmayan isçi statüsünde çalısan sigortalının ülkesine kesin dönüs yapmıs olması kosuluyla kendisinin veya ölümü halinde hak sahibinin çalısılan ülkede 1/9/1985 tarihinden sonra adına yatırılmıs olan primlerinin transferini talep etme hakkı mevcuttur. Bu çerçevede Türkiye'de daimi olmayan isçi statüsünde çalısan Libya vatandası bir kimsenin veyahut ölümü halinde bu kisinin mirasçılarının talebi halinde söz konusu primler talep sahibine iade edilecektir.
Libya'da daimi olmayan isçi statüsünde çalısan Türk vatandaslarının Libya'dan kesin olarak ayrılmıs olmaları kosuluyla kendilerinin veyahut ölümleri halinde mirasçılarının, Libya'da yatan primlerin Türkiye'ye transfer edilmesini talep etme hakkı mevcuttur.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM AYLIK ISLEMLERI
1. Sözlesmeye Göre Aylık Islemleri Sözlesmenin yürürlük tarihi olan 1/9/1985 tarihi itibariyle akit taraflarda geçirilen süreler birlestirilmek suretiyle herhangi bir aylık hakkı tespiti islemi yapılmayacaktır. Ayrıca, bu Sözlesme kapsamına giren kisiler ve bunların hak sahibi aile fertleri, Idari Anlasmanın 13 üncü maddesi geregince her türlü aylık hakları için müracaatlarını yalnızca ana ülke yetkili kurumuna yapacaklardır.
Bu çerçevede 1/9/1985 tarihinden sonra Libya'da Türk isveren tarafından çalıstırılan daimi isçiler ile bu isçilerin ölümü halinde hak sahipleri aylık haklarına iliskin her türlü basvuruyu yalnızca Kuruma yapacaklardır. Libya'da çalısılan söz konusu sürelere iliskin malullük, yaslılık ve ölüm sigortası primleri Türk mevzuatına göre yatırılmıs oldugundan bu kisiler hakkında sözlesme aylıgı dosyası açılmayacak; kisilerin aylık taleplerine iliskin islemler sigortalının baglı oldugu isyeri dosyasının bulundugu ünite tarafından sonuçlandırılacaktır.
Daimi isçi statüsünde Libya'da çalısması mevcut olan ve Kurumdan aylık talebinde bulunan kisiler adına Libya'da düzenlenmis saglık raporları Idari Anlasmanın 12 nci maddesinin (b) fıkrası geregince Türkiye'deki saglık kurumlarınca düzenlenmis sayılacaktır. 2.Yürürlükten Kaldırılan Anlasmaya Göre Aylık Islemleri Sözlesmenin 8 inci maddesine istinaden yürürlükten kaldırılan Anlasma kapsamında baglanmıs olan malullük yaslılık ve ölüm aylıklarının ödenmesine devam edilecektir.
2.1. Yürürlükten Kaldırılan Anlasma Kapsamında Sürelerin Birlestirilmesi Sözlesmenin 10 uncu maddesi geregince aylık hakkının belirlenmesinde diger akit Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalanmıstır. Mithatpasa Cad. No:7 Sıhhiye Çankaya/Ankara Bilgi için: Erdogan ÜVEDI Telefon No: 0 312 458 77 99 Faks No: 0 312 432 12 45 Daire Baskanı E-Posta: ehgm_ysedb@sgk.gov.tr Internet Adresi: www.sgk.gov.tr 10 tarafta 1/10/1976 ve 1/9/1985 (hariç) tarihleri arasında geçen sigortalılık süreleri dikkate alınmaktadır.
Ilgili hükümler Yürürlükten Kaldırılan Anlasmanın 2 nci maddesi, Yürürlükten Kaldırılan Anlasmanın Uygulama Sekilleri Hakkındaki Idari Anlasmanın 5 inci maddesinin üçüncü fıkrası Formüler T/L -1 Ortak Maas Talep Formülleri T/L-2 Sigortalının Türkiye’deki hizmet süresini belirleyen formüller Türkiye ve Libya'da çalısmaları bulunan ve Türkiye'deki sigortalılık süresinin sigortalıya veya ölümü halinde hak sahibine aylık baglanmasına yetmemesi durumunda sigortalının Libya'da 1/10/1976 ve 1/9/1985 (hariç) tarihleri arasında geçen sigortalılık süreleri Sözlesmenin 10 uncu maddesine göre birlestirilerek aylık hakkı belirlenecektir.
Bu çerçevede ilgililerin talepleri dogrultusunda talebi alan sosyal güvenlik il müdürlügü (SGIM)/sosyal güvenlik merkezi (SGM) tarafından T/L-1 ve T/L-2 formülerleri doldurularak iki nüshası Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlügüne (EHGM) gönderilecektir. Formülerlerin Libya yetkili kurumuna iletilmesi Libya'daki Türk Büyükelçiligi aracılıgı ile yapıldıgından söz konusu formülerlerin birer nüshası EHGM tarafından Bakanlık aracılıgıyla Libya'daki Türk Büyükelçiligine iletilecektir.
2.2. Yürürlükten Kaldırılan Anlasma Kapsamında Aylık Baglanması Yürürlükten Kaldırılan Anlasmanın Uygulama Sekilleri Hakkındaki Idari Anlasmanın 5 inci maddesine göre basvuru sahibinin aylıga hak kazanmasında sadece Türkiye’deki sigortalılık sürelerinin yeterli olması durumunda Türkiye'deki sigortalılık süreleri dikkate alınarak müstakil aylık tahsis edilecektir.
Türkiye'deki sürelerin aylıga yetmemesi durumunda bu Genelgenin "2.1. Yürürlükten Kaldırılan Anlasma Kapsamındaki Sürelerin Birlestirilmesi" baslıgında belirtilen hususlar çerçevesinde süreler birlestirilerek toplam süre üzerinden aylık baglanacaktır. Akit taraflardan birinin mevzuatına göre geçen sigortalılık sürelerinin aylık baglamaya yetmemesi durumunda aylıkların hesaplanması Yürürlükten Kaldırılan Anlasmanın Uygulanması Hakkındaki Idari Anlasmanın 5 inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre yapılacaktır.
Buna göre sigortalının 1/10/1976 ile 1/9/1985 (hariç) tarihleri arasında Libya'da geçen sigortalılık süreleri, Türkiye'deki sigortalılık süreleri ile aynı zamana rastlamamak kaydıyla birlestirilecek ve aylık hakkının dogması durumunda Türkiye'de geçen prime esas kazançlar üzerinden asagıdaki sekilde sözlesme aylıgı (kısmi aylık) hesabı yapılacaktır:
Sözlesme aylıgı = Toplam prim ödeme gün sayısı üzerinden hesaplanan teorik aylık x (Türkiye'de geçen toplam prim ödeme gün sayısı/Türkiye ve Libya'da geçen toplam prim ödeme gün sayısı) Örnek: Türkiye'de Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında 1/4/1974 ile 1/1/1980 tarihleri arasında fasılalı olarak toplam 2000 gün, Libya'da ise 1/2/1980 ile 30/8/1985 tarihleri arasında fasılalı olarak toplam 1650 gün prim ödeme gün sayısı olan ve 20/7/2020 tarihinde aylık talebinde bulunan 1/1/1959 dogumlu erkek sigortalının yaslılık aylıgına hak Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalanmıstır.
Mithatpasa Cad. No:7 Sıhhiye Çankaya/Ankara Bilgi için: Erdogan ÜVEDI Telefon No: 0 312 458 77 99 Faks No: 0 312 432 12 45 Daire Baskanı E-Posta: ehgm_ysedb@sgk.gov.tr Internet Adresi: www.sgk.gov.tr 10 kazanabilmesi için gerekli olan 15 yıl sigortalılık, 3600 gün prim ve 55 yas kosulunu yerine getirmesi gerekmektedir. için Buna göre Libya'daki sigortalılık süreleri de dikkate alınmak suretiyle toplam 3650 gün (2000+1650) üzerinden teorik aylık hesaplanacak ve bu aylıgın 0,548 ile çarpımı (2000/3650) kısmi aylık olarak talep sahibine ödenecektir.
ÜÇÜNCÜ KISIM SÖZLESME UYGULAMALARINA ILISKIN ORTAK VE DIGER HUSUSLAR
1. Yürürlükten Kaldırılan Anlasmaya Iliskin Hususlar Libya'daki mevcut iç karısıklık sebebiyle yürürlükten kaldırılan Anlasmaya iliskin is ve islemler konusunda Libya yetkili kurumları ile görüsme gerçeklestirilememektedir. Yine aynı sebeple Libya’daki Bakanlık temsilcilikleri de faaliyetlerini sürdürememektedir. Bu sebeple yürürlükten kaldırılan Anlasma kapsamındaki her türlü aylık talep hakkına iliskin ilgili formülerler düzenlenerek EHGM'ye gönderilecek olup bu talepler, aylık taleplerinin iletilmesine iliskin olarak Bakanlık tarafından yeni bir bildirim yapılana kadar EHGM tarafından Bakanlıga iletilmek üzere muhafaza edilecektir.
2. Libya Makamları ile Yapılacak Yazısmalar Bakanlık tarafından bu konuda bir bildirim yapılana kadar Libya makamları ile bir yazısma yapılmayacak olup taleplere iliskin islemler söz konusu bildirimin yapılmasına kadar dosyasında muhafaza edilecektir. 3. Yürürlükten Kaldırılan Düzenlemeler Bu Genelgenin yayım tarihi itibariyle 20/9/1985 tarihli ve 3430 sayılı Türkiye -Libya A.H.S.C.
Sosyal Güvenlik Sözlesmesi konulu Genelge yürürlükten kaldırılmıstır. Bilgi edinilmesini ve geregini rica ederim. Ismail YILMAZ Kurum Baskanı V. DAGITIM: Geregi: Bilgi: Merkez ve Tasra Teskilatına Aile, Çalısma ve Sosyal Hizmetler Bakanlıgına