6676 Sayılı "Araştırma Ve Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" Resmi Gazete ‘de Yayımlandı

Araştırma ve geliştirmenin yanı sıra tasarımı da teşvik kapsamına alan 6676 sayılı "Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" 26.02.2016 tarih ve 29636 sayılı Resmi Gazete’de yayımlandı. Ancak Kanun’un 32’inci maddesi gereği 6676 sayılı Kanun hükümleri yayımını takip eden ay başında (01.03.2016) yürürlüğe girecektir. Kanuna ulaşmak için; https://www.tbmm.gov.tr/kanunlar/k6676.html

6676 sayılı Kanun ile yapılan değişikler özetle şu şekildedir:

1. 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun Geçici 75’inci maddesinde yapılan değişiklikle; 31.12.2023 tarihine kadar, Ar-Ge, tasarım ve destek personelinin, 5746 sayılı Kanun kapsamındaki çalışmaları karşılığında elde ettikleri ücretleri üzerinden asgari geçim indirimi uygulandıktan sonra hesaplanan gelir vergisinin; doktoralı olanlar ile 5746 sayılı Kanun kapsamındaki temel bilimler alanlarından birinde en az yüksek lisans derecesine sahip olanlar için yüzde 95’i, yüksek lisanslı olanlar ile temel bilimler alanlarından birinde lisans derecesine sahip olanlar için yüzde 90’ı ve diğerleri için yüzde 80’i gelir vergisinden indirilecektir.

2.  4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu’nun 3’üncü maddesinde yapılan değişiklikle; 4691 sayılı Kanun kapsamındaki Teknisyen, Destek Personeli, İhtisas Teknoloji Geliştirme Bölgesi, AR-GE Projesi, Tasarım Faaliyeti, Tasarım Projesi, Tasarım Personeli, Tasarımcı, Bölge Alanı tanımları yapılmıştır.

3. 4691 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesinde yapılan değişiklikle Bölge başvuruları; kurucu Heyet ya da yönetici şirket tarafından yapılacaktır.

4.  4691 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde yapılan değişikliklerle; AR-GE veya tasarım projelerinin değerlendirilmesi ve projesi uygun görülen girişimcilere Bölge içerisinde yer tahsis edilmesi yönetici şirket sorumluluğunda olacaktır. Bölge kuruluş kararının Resmî Gazete’de yayımı tarihinden itibaren; yönetici şirket kuruluşu 1 yıl içerisinde sonuçlandırılacak ve Bölge en fazla 3 yıl içerisinde faaliyete geçirilecektir. Mücbir sebepler dışında, belirtilen süreler içerisinde; yönetici şirket kuruluşunun tamamlanamaması, Bölgenin faaliyete geçirilememesi hallerinde, Kurucu Heyet ya da Bölge yönetici şirketi süre uzatımı için Bakanlığa müracaat edecektir. Bakanlıkça uygun görülmesi halinde bir defaya mahsus olmak üzere yönetici şirket kuruluşu için en fazla 6 ay, Bölgenin faaliyete geçirilmesi için en fazla 1 yıl ek süre verilebilir.

5. Yönetici şirket, 4691 sayılı Kanunun uygulanması ile ilgili olarak düzenlenen kâğıtlar yönünden damga vergisinden, yapılan işlemler bakımından harçlardan ve Bölge alanı içerisinde sahip olduğu taşınmazlar dolayısıyla emlak vergisinden muaf olacaktır.

6. Aynı sektör grubunda ve bu sektör grubuna dahil alt sektörlerde faaliyet gösteren girişimcilerin yer aldığı tematik teknoloji geliştirme bölgeleri olarak "İhtisas teknoloji geliştirme bölgeleri" oluşturulabilecektir. İhtisas TGB’leri, 4691 sayılı Kanun hükümlerine göre Bölgelere sağlanan destek, teşvik, muafiyet ve istisnalardan aynen yararlanacaklardır.

7.  4691 sayılı Kanun kapsamında yürütülen yazılım, AR-GE, yenilik ve tasarım projeleri ile ilgili araştırmalarda kullanılmak üzere ithal edilen eşya, gümrük vergisi ve her türlü fondan, bu kapsamda düzenlenen kâğıtlar ve yapılan işlemler damga vergisi ve harçtan müstesna olacaktır.

8. Tasarım faaliyetleri de 4691 sayılı Kanun kapsamına alındığından, tasarım faaliyetlerini yürüten mükellefler ve tasarım personelleri, Kanun kapsamındaki teşvik, destek, indirim ve muafiyetlerden yararlanacaklardır.

9.  Hak kazanılmış hafta tatili ve yıllık ücretli izin süreleri ile Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanunda belirtilen tatil günlerine isabet eden ücretler de4691 sayılı Kanun Kapsamında gelir vergisinden istisnadır.

10. Haftalık 45 saatin üzerindeki ve ek çalışma sürelerine ilişkin ücretler ise istisna kapsamında değildir.

11. AR-GE ve tasarım personelinin Bölgelerde yürüttüğü projelerle doğrudan ilgili olmak şartıyla, proje kapsamındaki faaliyetlerin bir kısmının Bölge dışında yürütülmesinin zorunlu olduğu durumlarda Bölge dışındaki bu faaliyetlere ilişkin ücretlerinin %100’ünü aşmamak şartıyla Bakanlar Kurulunca ayrı ayrı veya birlikte belirlenecek kısmı gelir vergisi stopajı teşviki kapsamında olacaktır.

12. Bölgede yer alan işletmelerde en az 1 yıl süreyle çalışan AR-GE ve tasarım personelinin yüksek lisans yapanlar için 1,5 yılı, doktora yapanlar için 2 yılı geçmemek üzere Bölge dışında geçirdiği sürelere ilişkin ücretlerin %100’ünü aşmamak şartıyla Bakanlar Kurulunca ayrı ayrı veya birlikte belirlenecek kısmı, gelir vergisi stopajı teşviki kapsamında olacaktır. (11 ve 12. madde kapsamındaki teşviklerden yararlanılması için yönetici şirketinin onayının alınması ve Bakanlığın bilgilendirilmesi zorunludur)

13. Bölgede faaliyette bulunanlara Bakanlık tarafından uygun görülen alanlarda gerçekleştirecekleri projelerinin finansmanında kullanılmak üzere gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri tarafından sağlanan sermaye destekleri, beyan edilen gelirin veya kurum kazancının %10’unu ve öz sermayenin %20’sini aşmamak üzere, Gelir Vergisi Kanununun 89 uncu maddesi uyarınca ticari kazancın ve Kurumlar Vergisi Kanununun 10 uncu maddesine göre kurum kazancının tespitinde indirim konusu yapılır. İndirim konusu yapılacak tutar yıllık olarak 500.000 Türk lirasını aşamaz.

14. 4817 sayılı Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanunda yapılan değişikliklerle eğitim düzeyi, mesleki deneyimi, bilim ve teknolojiye katkısı, Türkiye’deki faaliyetinin veya yatırımının ülke ekonomisine ve istihdama etkisi önemli olan yabancılara süresiz çalışma izni verilebilmesi düzenlenmiştir.

15. 4817 sayılı Kanunda öngörülen sürelere tabi olmaksızın istisnai olarak çalışma izni verilebileceklere ‘’Ülkemizin bilim, teknoloji, Ar-Ge, yenilik ve tasarım alanındaki gelişimine katkı sağlayacak nitelikli yabancılar’’ eklenmiştir.

16. 4691 ve 5746 sayılı Kanunlar kapsamında çalışacak yabancıların çalışma izinleri Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının olumlu görüşü üzerine verilebilecektir.

17. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından desteklenen projelerde görevli bursiyerler, 5510 sayılı Kanun’un 5/1-(b) bendi kapsamında sigortalı sayılmışlardır. Bu kişilerin sigorta başlangıç tarihi bursiyer olarak göreve başladıkları tarih olarak belirlenmiştir.

18. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından desteklenen projelerde görevli bursiyerlerden aylık prime esas kazançları prime esas kazanç alt sınırından az olan bursiyerlerin prime esas kazançlarının hesaplanmasında alt sınır dikkate alınacaktır.

19. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından desteklenen projelerde görevli bursiyerler için prim ödeme yükümlüleri projenin yürütüldüğü kamu kurum ve kuruluşları, özel sektör kuruluşları ve üniversitelerdir.

20.5746 sayılı Kanun’un adı ‘’Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun’’ olarak değiştirilerek, Kanun içerisinde ilgili yerlere tasarım ibaresi eklenmek suretiyle, bu faaliyetlerde Kanun kapsamına alınmış ve tasarım faaliyetleriyle ilgili tanımlar Kanuna eklenmiştir.

21. Tasarım faaliyetleri de 5746 sayılı Kanun kapsamındaki indirim, istisna, destek ve teşvik unsurlarından faydalanabilecektir.

22. Teknogirişim sermayesi verileceklerde aranan en çok 5 yıl önce mezun olma şartı 10 yıla çıkarılmıştır.

23.5746 sayılı Kanun kapsamındaki temel bilimler Yükseköğretim kurumlarının matematik, fizik, kimya ve biyoloji lisans programları olarak belirlenmiştir.

24. Kurumlar vergisi ve gelir vergisinde indirim konusu yapılacak Ar-Ge indirimindeki ‘’ ...500 ve üzerinde tam zaman eşdeğer Ar-Ge personeli istihdam eden Ar-Ge merkezlerinde ayrıca o yıl yapılan Ar-Ge ve yenilik harcamasının bir önceki yıla göre artışının yarısı...’’ sınırı kaldırılmıştır.

25. Bakanlar Kurulunca belirlenen kriterleri haiz Ar-Ge ve tasarım merkezlerinde ayrıca o yıl yapılan Ar-Ge, tasarım ve yenilik harcamalarının bir önceki yıla göre artışının %50’sine kadarı indirim konusu yapılabilecektir.

26. Ar-Ge ve destek personeli ile tasarım ve destek personellerinin 5746 sayılı Kanun kapsamındaki çalışmaları karşılığı aldığı ücretlerin; doktoralı olanlar ile temel bilimler alanlarından birinde en az yüksek lisans derecesine sahip olanlar için %95’i, yüksek lisanslı olanlar ile temel bilimler alanlarından birinde lisans derecesine sahip olanlar için %90’ı ve diğerleri için %80’i gelir vergisinden muaftır.

27. Hak kazanılmış hafta tatili ve yıllık ücretli izin süreleri ile Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanunda belirtilen tatil günlerine isabet eden ücretler de5746 sayılı Kanun kapsamında gelir vergisinden istisnadır. Haftalık 45 saatin üzerindeki ve ek çalışma sürelerine ilişkin ücretler ise istisna kapsamında değildir.

28. Ar-Ge ve tasarım merkezi dışındaki faaliyetlere ilişkin ücretlerin %100’ünü aşmamak şartıyla Bakanlar Kurulunca ayrı ayrı veya birlikte belirlenecek kısmı ile merkezde en az 1 yıl süreyle çalışan Ar-Ge veya tasarım personelinin yüksek lisans yapanlar için 1,5 yılı, doktora yapanlar için 2 yılı geçmemek üzere merkez dışında geçirdiği sürelere ilişkin ücretlerin %100’ünü aşmamak şartıyla Bakanlar Kurulunca ayrı ayrı veya birlikte belirlenecek kısmı gelir vergisi stopajı teşviki kapsamında değerlendirilir.

29.Teknogirişim sermayesi desteğinden faydalananlara beyan edilen gelirin veya kurum kazancının %10’unu ve öz sermayenin %20’sini aşmamak üzere, Gelir Vergisi Kanununun 89 uncu maddesi uyarınca ticari kazancın ve Kurumlar Vergisi Kanununun 10 uncu maddesine göre kurum kazancının tespitinde indirim konusu yapılır. İndirim konusu yapılacak tutar yıllık olarak 500.000 Türk lirasını aşamaz.

30. Rekabet öncesi işbirliği proje bütçesinin en fazla %50’sine kadarlık kısmı, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı bütçesine konulan ödenekle sınırlı olmak üzere geri ödemesiz olarak desteklenebilecektir.

31. 5746 sayılı Kanun kapsamında yürütülen Ar-Ge, yenilik ve tasarım projeleri ile ilgili araştırmalarda kullanılmak üzere ithal edilen eşya, gümrük vergisi ve her türlü fondan, bu kapsamda düzenlenen kâğıtlar ve yapılan işlemler damga vergisi ve harçtan muaftır.

32. Ar-Ge ve tasarım merkezilerinin siparişe dayalı olarak yürüttükleri Ar-Ge, tasarım ve yenilik faaliyetlerinde de 5746 sayılı Kanun kapsamındaki indirim, istisna, destek ve teşviklerden yararlanılabilecektir. Yapılan bu harcamaların %50’si merkez tarafından, %50’si ise siparişi veren gelir/kurumlar vergisi mükellefi tarafından indirim olarak dikkate alınır. Siparişi veren gelir/kurumlar vergisi mükellefi değil ise tamamı merkezler tarafından indirim konusu yapılır.

33. Temel bilimler alanlarında en az lisans derecesine sahip Ar-Ge personeli istihdam eden Ar-Ge merkezlerine, bu personelin her birine ödedikleri aylık ücretin o yıl için uygulanan asgari ücretin aylık brüt tutarı kadarlık kısmı, 2 yıl süreyle, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı bütçesine konulacak ödenekten karşılanır.

34. Öğretim elemanlarından Ar-Ge veya tasarım merkezlerinde gerçekleştirilen faaliyetlerde araştırmacı, tasarımcı ya da idari personel olarak hizmetine ihtiyaç duyulanlar, üniversite yönetim kurullarının izniyle tam zamanlı veya yarı zamanlı olarak görevlendirilebilirler. Tam zamanlı görevlendirme için herhangi bir üniversitede 6 yıllık tam zamanlı olarak çalışmak gerekmekte olup, görevlendirme süresi her 6 yıl sonrasında 1 yıldır.

35. Çalıştırılacak öğretim elemanlarından 5510 sayılı Kanunun 4/1-(c) bendi kapsamında olanların kadroları için tespit edilen sigorta primine esas kazanç unsurları esas alınmak suretiyle ilgili aya ilişkin olarak hesaplanacak sigorta primi çalışan hissesi ile genel sağlık sigortası primi çalışan hissesi tutarı kendilerince, sigorta primi işveren hissesi ile genel sağlık sigortası primi işveren hisseleri görev yaptıkları işverenleri tarafından ödenecektir.