Genelge
Mevzuat › 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Uygulamaları
İcra Takip Haciz ve Satış İşlemleri (Yürürlükten Kaldırılmıştır.)
- Sayı / No2011/53
- Tarih
GENELGE ............................................................................................................................... 5
2011/53 .................................................................................................................................... 5
GENEL AÇIKLAMALAR....................................................................................................... 5
BİRİNCİ KISIM..................................................................................................................... 6
Genel Esaslar .......................................................................................................................... 6
BİRİNCİ BÖLÜM .................................................................................................................. 6
Kurum Alacaklarının Korunmasına İlişkin Hükümler ....................................................... 6
1. Borçlunun ölümü ................................................................................................................. 6
2. Tebliğ işlemleri ................................................................................................................... 7
2.1. Tebliğ yapılacaklar ............................................................................................................ 7
2.1.1. Borçlulara, kanuni temsilcilere ve umumi vekillere tebliğ .............................................. 7
2.1.2. Veli, vasi ve kayyımlara tebliğ ....................................................................................... 8
2.1.3. Vasıtalı tebliğ ................................................................................................................. 8
2.1.4. Kamu kurum ve kuruluşlarına tebliğ .............................................................................. 8
2.1.5. Yabancı memlekette bulunanlara tebliğ .......................................................................... 8
2.2. Tebliğ usulleri ................................................................................................................... 8
2.2.1. Posta ile tebliğ ................................................................................................................ 8
2.2.2. İlanen tebliğ .................................................................................................................... 8
2.2.2.1. Tebliğin ilanla yapılacağı haller ................................................................................... 9
2.2.2.2. İlanın içeriği ve kapsamı ............................................................................................. 9
2.2.2.3. İlanen tebliğin şekil şartları.......................................................................................... 9
2.2.2.4. İlanın sonuçları .......................................................................................................... 10
2.2.3. Memur vasıtasıyla tebliğ............................................................................................... 10
2.2.4. Elektronik ortamda tebliğ ............................................................................................. 10
2.3. Tebligatı almaktan imtina edilmesi .................................................................................. 11
3. Sürelerin hesaplanması ....................................................................................................... 11
4. Teminat .............................................................................................................................. 11
4.1. Teminat olarak kabul edilebilecek kıymetler ................................................................... 11
4.2. Teminat olarak gösterilenlerin değerlendirilmesi............................................................. 12
5. Şahsî kefalet ....................................................................................................................... 13
5.1. Şahsî kefalette aranılacak şartlar ...................................................................................... 13
6. İhtiyati haciz ....................................................................................................................... 14
6.1. İhtiyati haczin uygulama nedenleri .................................................................................. 14
6.2. İhtiyati haczin uygulanması ve dava konusu edilmesi ..................................................... 15
6.3. İhtiyati haczin kaldırılması .............................................................................................. 15
7. Kurum alacaklarında rüçhan hakkı ..................................................................................... 16
8. İptal davası açılması gereken tasarruflar ............................................................................. 17
8.1. Üçüncü şahısların hakları ve mecburiyetleri .................................................................... 18
9. Tasfiyeye ilişkin korunma hükümleri ................................................................................. 18
9.1. Tasfiyede görevliler ......................................................................................................... 18
9.2. Tasfiyede sorumluluk ...................................................................................................... 19
10. Ortaklığın feshini isteme .................................................................................................. 19
11. Limited şirketlerde ortakların sorumluluğu ...................................................................... 19
12. Üst düzey yöneticilerin sorumluluğu ................................................................................ 23
13. Alt işverenlerin borçları .................................................................................................... 24
14. Gecikme zammı oranı....................................................................................................... 26
15. İflasın açılmasından sonra gecikme zammı ...................................................................... 26
İKİNCİ BÖLÜM .................................................................................................................. 27
1 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
Mahsup ve Tecil .................................................................................................................... 27
1. Mahsup işlemleri ................................................................................................................ 27
1.1. Mahsup sıralaması ........................................................................................................... 27
1.2. Rızaen yapılan ödemelerde mahsup ................................................................................. 27
1.3. Cebri tahsilatta mahsup ................................................................................................... 28
1.4. Tecilde mahsup................................................................................................................ 28
1.5. Tecil bozulduğunda mahsup işlemleri ............................................................................. 29
2. Tecil ve taksitlendirme işlemleri......................................................................................... 30
2.1. Tecil ve taksitlendirme yetki tutarları .............................................................................. 31
2.2. Borçluların tecil ve taksitlendirme başvuruları ................................................................ 32
2.3. Borçlunun çok zor durum halinin incelenmesi ................................................................ 32
2.3.1. Kamu kurum ve kuruluşları, belediyeler ve 100.000 TL ve altında borçlu olanlar için
çok zor durum halinin tespiti .................................................................................................. 33
2.3.2. Tecile konu borç toplamı 100.000 TL’nin üzerinde olan borçlular için çok zor durum
halinin tespiti .......................................................................................................................... 36
2.3.2.1. Halka açık olan şirketlerin “çok zor durum” halinin tespit edilmesi ......................... 36
2.3.2.2. Tecil ve taksitlendirmeye konu borcu 100.000 TL’nin üzerinde olan diğer borçluların
“çok zor durum” halinin tespiti............................................................................................... 36
2.4. İlk taksitin ödenmesi, tecil ve taksitlendirmenin başlaması ............................................. 37
2.5. Tecil ve taksitlendirme süresi ve kademeli taksitlendirme ............................................... 37
2.6. Tecil ve taksitlendirmenin değerlendirilmesi, ödeme planının düzenlenmesi ve
taksitlendirme komisyonunun karar alması ............................................................................ 39
2.7. Teminat ve teminat aranılmayacak durumlar ................................................................... 40
2.8. Teminat olarak gösterilen taşınır ve taşınmazların değer tespitlerinin yapılması ............. 42
2.9. Teminat dışındaki hacizlerin kaldırılması ........................................................................ 44
2.10. Ödemeler nispetinde hacizlerin kaldırılması, teminatın iadesi ve teminat değişikliği .... 45
2.11. Aylık taksitlerin ve cari ay primlerinin aksatılması ....................................................... 47
2.12. Tecil ve taksitlendirme şartlarına uyulmaması ............................................................... 48
2.13. Niyabeten takipte taksitlendirme işlemleri ..................................................................... 49
2.14. Daha önce yapılmış olan tecil ve taksitlendirmeler ........................................................ 49
2.15. Tecil ve taksitlendirmelerde şahsi kefaletin kabul edilmesi ........................................... 49
2.16. Tecil ve taksitlendirme talepleri uygun görülmeyen borçlular ....................................... 50
2.17. Alt işvereni bulunan borçluların tecil ve taksitlendirme talepleri ................................... 50
2.18. Sosyal Sigortalar Genel Müdürlüğüne gönderilecek tecil ve taksitlendirme talepleri .... 51
2.19. Tecil faizi....................................................................................................................... 51
İKİNCİ KISIM ..................................................................................................................... 52
Kurum Alacağının Cebren Tahsili ...................................................................................... 52
1. Cebren takip ve tahsil şekilleri ........................................................................................... 52
1.1. Teminatlı alacaklarda takip.............................................................................................. 52
1.2. Ödeme emri ..................................................................................................................... 53
1.3. Mal bildirimi ................................................................................................................... 53
1.4. Hapsen tazyik .................................................................................................................. 54
1.5. Haciz yolu ile takip .......................................................................................................... 55
1.5.1. Kati haciz...................................................................................................................... 55
1.5.2. Haciz kağıdı.................................................................................................................. 56
1.6. Menkul malların haczi ..................................................................................................... 56
1.7. Üçüncü kişilerdeki menkul malların, alacak ve hakların haczi ........................................ 56
1.7.1. Borçlunun üçüncü şahıslardaki menkul malları ile alacak ve haklarının haczi ............. 58
2 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
1.7.2. Üçüncü şahısların haciz bildirilerine karşı Kuruma itirazları ........................................ 58
1.7.3. Üçüncü şahısların 7 günlük süre geçtikten sonra itirazda bulunmaları.......................... 58
1.7.4. Üçüncü şahıslar hakkında yürütülecek takip işlemleri .................................................. 59
1.7.5. Üçüncü şahısların 7 günlük süre içinde itiraz etmeleri karşısında Kurumca yapılacak
işlemler ................................................................................................................................... 60
1.7.6. Bankaların genel müdürlüklerine tebliğ edilecek haciz bildirileri ................................ 61
1.7.7. Üçüncü kişiler nezdinde haczedilen hak ve alacakların Kurum hesaplarına aktarılması
............................................................................................................................................... 61
1.8. Gayrimenkul malların haczi ............................................................................................ 62
1.9. Haczedilemeyecek mallar ................................................................................................ 62
1.10. Kısmen haczedilebilenler............................................................................................... 63
1.11. Kurumca ödenen gelir, aylık ve ödeneklerin haczi ........................................................ 63
1.12. Fazlaya ilişkin hacizler .................................................................................................. 63
1.12.1. Fazlaya ilişkin hacizlerin kaldırılması taleplerinin değerlendirilmesi ......................... 65
1.12.2. Fazlaya ilişkin hacizlerin kaldırılması taleplerinin gayrimenkul satış komisyonlarınca
değerlendirilmesi ve dikkate alınacak hususlar ....................................................................... 67
1.12.3. Diğer hususlar............................................................................................................. 68
1.13. İstihkak iddiaları ............................................................................................................ 68
1.14. Alacaklı amme idareleri arasında hacze iştirak .............................................................. 69
ÜÇÜNCÜ KISIM ................................................................................................................. 69
Satış İşlemleri ....................................................................................................................... 69
BİRİNCİ BÖLÜM ................................................................................................................ 69
Menkul Malların Satışı ........................................................................................................ 69
1. Menkul malların satış işlemleri........................................................................................... 69
1.1. İlan .................................................................................................................................. 69
1.2. Teminat ........................................................................................................................... 69
1.3. Satış mahalli .................................................................................................................... 70
1.4. Artırım ............................................................................................................................. 70
1.5. Malın birinci artırımda satılamaması ............................................................................... 71
1.6. Satılamayan mallar .......................................................................................................... 71
1.7. Alıcının malı almaktan vazgeçmesi ................................................................................. 72
1.8. Tellaliye bedeli ................................................................................................................ 72
1.9. Borçluya bilgi verilmesi .................................................................................................. 73
1.10. Satış işleminin kesinleşmesi .......................................................................................... 73
İKİNCİ BÖLÜM .................................................................................................................. 73
Gayrimenkul Satışı ............................................................................................................... 73
1. Gayrimenkul malların satış işlemleri .................................................................................. 73
1.1. Gayrimenkul satış komisyonu ......................................................................................... 74
1.2. Gayrimenkullerde değer tespiti ........................................................................................ 74
1.3. Satış şartnamesi ............................................................................................................... 74
1.4. Gayrimenkul satış ilanı .................................................................................................... 76
1.4.1. İlanda yer alacak hususlar ............................................................................................. 76
1.4.2. İlanın şekli .................................................................................................................... 76
1.4.3. İlanın tebliği ................................................................................................................. 77
1.5. Artırım ............................................................................................................................. 77
1.6. Gayrimenkulün birinci artırımda satılamaması ................................................................ 78
1.7. İhalenin yapılamaması ..................................................................................................... 78
1.8. Alıcının malı almaktan vazgeçmesi ................................................................................. 79
3 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
1.9. İhalenin sonucu, fesih ve tescil ........................................................................................ 79
1.11. Borçluya bilgi verilmesi ................................................................................................ 80
DÖRDÜNCÜ KISIM ........................................................................................................... 80
İflas ve Zamanaşımı ............................................................................................................. 80
1. İflas yolu ile takip ............................................................................................................... 80
2. İflasın ertelenmesi .............................................................................................................. 80
3. Zamanaşımı ........................................................................................................................ 81
3.1. Zamanaşımının kesilmesi ................................................................................................ 82
3.2. Zamanaşımını kesen haller .............................................................................................. 82
3.3. Zamanaşımının işlememesi ............................................................................................. 83
YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILAN GENELGE VE GENEL YAZILAR.......................... 83
MALİ DURUM BİLDİRİM FORMU ................................................................................. 87
4 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
T.C.
SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI
Sosyal Sigortalar Genel Müdürlüğü
Sayı : B.13.2.SGK.0.010.06-010.06.02
Konu: İcra takip haciz ve satış işlemleri
21/06/2011
GENELGE
2011/53
Başkanlık Makamının 29/12/2010 tarihli ve 747 sayılı OLUR’ları ile Kurumumuz tarafından
çıkarılan ve halen uygulanan genelgelerin, yürürlükte bulunan güncel mevzuata göre yeniden
gözden geçirilmesi, güncellenmesi ve konu bazında tekleştirilmesi talimatları çerçevesinde
Sosyal Sigortalar Genel Müdürlüğü görev alanına giren Kurumumuz alacaklarının 6183 sayılı
Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre takip ve tahsilinde,
merkez ve taşra teşkilatında yürütülecek iş ve işlemlerin usul ve esasları ile süreçleri yeniden
belirlenmiştir.
GENEL AÇIKLAMALAR
Sosyal Güvenlik Kurumunun amacı ve işlevi, sosyal sigortacılık ilkelerine dayalı, etkin, adil,
kolay erişebilir, aktüeryal ve mali açıdan sürdürebilir, çağdaş standartlarda sosyal güvenlik
sistemini yürütmektir. Sosyal güvenlik sisteminin yürütümü ise; her şeyden önce aktüeryal ve
mali açıdan sürdürebilir bir gelir politikası ile giderlerin karşılanabildiği finansal dengenin
kurulmasına bağlıdır. Kurumun en önemli finans kaynağı ise sigorta ve genel sağlık sigortası
primleridir.
Bu amaçla, 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve
Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile prim ve diğer alacakların tahsil edilmesinin güvence altına
alınması ve yükümlülüklerini yerine getirmeyenler hakkında yaptırımların uygulanmasına
ilişkin çeşitli kurallar getirilmiştir.
5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanununun 37 nci maddesinde süresi içinde
ödenmeyen sosyal sigorta ve genel sağlık sigortası primlerinin, işsizlik sigortası primlerinin,
idari para cezalarının, gecikme zamlarının ve katılım paylarının Kurum alacağına
dönüşeceği, bu alacakların tahsilinde 6183 sayılı Kanunun 51 inci, 102 nci ve 106 ncı
maddeleri hariç diğer maddelerinin uygulanacağı,
5510 sayılı Kanunun 88 inci maddesinde ise Kurumun süresi içinde ödenmeyen prim ve
diğer alacaklarının tahsilinde, 6183 sayılı Kanunun 51 inci, 102 nci ve 106 ncı maddeleri
hariç diğer maddelerinin uygulanacağı, Kurumun 6183 sayılı Kanunun uygulanmasında
Maliye Bakanlığı ile diğer kamu kurum ve kuruluşları ve mercilere verilen yetkileri
kullanacağı,
5 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
hükümleri yer almıştır.
Sosyal Güvenlik Kurumunca 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında
Kanuna Göre Kullanılacak Yetkilere İlişkin Yönetmelik, 27/9/2008 tarihli ve 27010 sayılı
Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Kurumumuz alacaklarının takip ve tahsil
işlemleri, 6183 sayılı Kanun ve anılan Yönetmelik hükümlerine göre yürütülmektedir.
6183 sayılı Kanun, icra takip hukukundan ayrı olarak kamu alacakları için kolay, hızlı ve
daha etkili yöntemleri içeren geniş kapsamlı bir usul kanunudur. Ayrıca bu Kanun, kamu
alacaklarının takip ve tahsil esaslarının düzenlendiği kamusal bir icra hukuku olup, özel icra
hukukundan farklı olarak kamu alacaklarının takip ve tahsilinde kamu gücünün
kullanabilmesine yönelik düzenlemeleri içermektedir.
6183 sayılı Kanuna göre takip edilen Kurum alacakları sosyal sigorta primleri, genel sağlık
sigortası primleri, işsizlik sigortası primleri, idari para cezası, gecikme cezası ve zamları ve
katılım paylarından oluşmaktadır.
Ayrıca, özel kanunları mülga olmakla birlikte henüz tahsil edilmemiş olması nedeniyle 6183
sayılı Kanuna göre takibine devam edilen alacaklar 3320 ve 3417 sayılı kanunlar gereğince
Kurumumuzca takip ve tahsili gereken konut edindirme yardımı ve tasarrufu teşvik kesinti ve
katkı tutarları, 4306 ve 4481 sayılı kanunlara istinaden eğitime katkı payı ve özel işlem
vergileri, 5035 sayılı Kanunla getirilen düzenlemeye istinaden Kuruma verilen aylık prim ve
hizmet belgesinden alınacak damga vergilerinden oluşmaktadır.
BİRİNCİ KISIM
Genel Esaslar
BİRİNCİ BÖLÜM
Kurum Alacaklarının Korunmasına İlişkin Hükümler
1. Borçlunun ölümü
Borçlunun ölümü halinde, mirası reddetmemiş mirasçılar hakkında 6183 sayılı Kanun
hükümleri tatbik edilir.
Borçlunun ölümünden önce takibata başlanılmış ise, takibata kaldığı yerden devam
edilecektir. Örneğin, işverene sağ iken ödeme emri tebliğ edilmiş ve bu şahsın malları
haczedilmişse, bütün bu muameleler yok sayılmayacak, bundan sonraki muameleler borçlu
sıfatıyla mirasçıları hakkında uygulanacaktır. Dolayısıyla, Kurum alacağının terekeden
karşılanamaması halinde, mirası reddetmeyen mirasçılar miras bırakanın borçlarından kişisel
olarak sorumlu tutulacaklardır.
Mirasçı tarafından mirasın istenmediğinin sulh hukuk mahkemesinden alınan mahkeme
kararıyla belgelenmesi ve reddi miras davasının borçlunun ölümünden itibaren üç aylık süre
içinde açılıp açılmadığına dikkat edilmesi gerekmektedir.
6 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
Öte yandan, mirası reddetmeye hakkı olan her mirasçı, terekenin resmi defterinin tutulmasını
bir ay içinde sulh hukuk mahkemesinden isteyebilir. Resmi deftere sulh hukuk mahkemesi
tarafından terekeye ait aktif ve pasiflerin takdir edilen değerleri yazılır.
Bu durumda, sulh hukuk mahkemesince, miras bırakanın alacaklıları ile borçlularının tespit
edilerek belli bir süre içinde alacaklarını ve borçlarını bildirmeleri için bir ay arayla iki defa
ilan yoluyla çağrı yapılır. Dolayısıyla sulh hukuk mahkemesinden defter tutulup
tutulmadığının sorulması ve defter tutulmuş ise Kurum alacaklarının da ilgili deftere
kaydedilmesi istenilecektir.
Resmi defter tutulması devam ettiği sürece miras bırakanın borçları için icra takibi yapılamaz.
Bu süre içinde zamanaşımı işlemez.
Yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde, ölen borçlunun borcundan dolayı mirasçılar ancak üç
aylık sürenin dolmasından sonra sorumlu tutulabileceğinden, bunlar hakkında bu süre
içerisinde herhangi bir haciz işlemi yapılamaz.
2. Tebliğ işlemleri
6183 sayılı Kanunun 8 inci maddesinde, hilafına bir hüküm bulunmadıkça bu Kanunda yazılı
sürelerin hesaplanmasında ve tebliğlerin yapılmasında Vergi Usul Kanunu hükümlerinin
uygulanacağı belirtilmiştir. Tebligatın amacı, hukuki işlemlerin hukuki sonuçlarından
etkilenmeleri amaçlananların bilgilendirilmesi ve bu bilgilendirmenin belgelendirilmesidir.
Tebligat esasları, Vergi Usul Kanununun 93 ila 109 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Buna
göre, hüküm ifade eden belgeler ve yazılar adresleri bilinen gerçek ve tüzel kişilere posta
aracılığıyla ilmuhaberli taahhütlü, memur eliyle veya adresleri bilinmeyenlere ilan yoluyla
tebliğ edilir.
Kural olarak, bir tebliğin hüküm ifade etmesi için usulüne uygun olarak yapılması
gerekmektedir.
2.1. Tebliğ yapılacaklar
2.1.1. Borçlulara, kanuni temsilcilere ve umumi vekillere tebliğ
Tebliğ borçlulara, bunların kanuni temsilcilerine, umumi vekillerine yapılır. Tüzel kişilere
yapılacak tebliğ, bunların başkan, müdür veya kanuni temsilcilerine; vakıflar ve cemaatler
gibi tüzel kişiliği olmayan teşekküllerde ise bunları idare edenlere veya temsilcilerine yapılır.
Tüzel kişilerin birden fazla müdür veya temsilcisi varsa tebliğin bunlardan birine yapılması
yeterlidir.
Kendisine tebligat yapılacak kimsenin bulunmaması halinde tebliğ, ikametgâh adresinde
bulunanlardan veya işyerlerinde memur ya da müstahdemlerinden birine yapılır. Muhatap
yerine bu şekilde kendisine tebliğ yapılacak kimsenin görünüşüne nazaran 18 yaşından aşağı
olmaması ve bariz bir suretle ehliyetsiz bulunmaması gerekir.
7 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
2.1.2. Veli, vasi ve kayyımlara tebliğ
Velayet veya vesayet altındaki borçlulara borçları nedeniyle yapılacak tebligat bunların veli,
vasi ve kayyımlarına yapılır.
Borçlu yerine geçen veli, vasi veya kayyım gibi birden fazla sorumlu olması halinde, tebligat
bunlardan yalnız birine yapılabilir. Şayet tebliğin konusu olan işe ayrı bir vasi veya kayyım
bakmakta ise tebligat bunlara yapılır.
2.1.3. Vasıtalı tebliğ
Kara, deniz, hava ve jandarma eratına yapılacak tebligat kıta komutanı ve müessese amiri gibi
en yakın üst vasıtası ile yapılır. Üst bu evrakı derhal tebliğ olunacak kimseye vermediği
takdirde tazminle mahkûm olur.
2.1.4. Kamu kurum ve kuruluşlarına tebliğ
Kamu kurum ve kuruluşlarına yapılacak tebliğ, bu kurum ve kuruluşların en büyük amirlerine
veya bunların yardımcılarına veya en büyük amirin yetkili kılacağı memurlara yapılır.
2.1.5. Yabancı memlekette bulunanlara tebliğ
Yabancı memlekette bulunanlara tebliğ o memleketin yetkili makamı vasıtası ile yapılır.
Bunun için anlaşma varsa veya o memleketin kanunları müsait ise o yerdeki Türk siyasi
memuru veya konsolosu tebliğin yapılmasını yetkili makamdan ister.
Yabancı ülkede bulunan tebliğ yapılacak kimsenin Türk vatandaşı olması halinde tebliğ,
Tebligat Kanunu uyarınca o yerdeki Türkiye Büyükelçiliği veya Konsolosluğu aracılığıyla
yapılabilir.
2.2. Tebliğ usulleri
2.2.1. Posta ile tebliğ
Genel tebliğ usulü, posta aracılığıyla yapılan tebliğdir.
Borçlunun bilinen adreslerine gönderilen tebliğ evrak posta dairesince muhatabına teslim
edildiği tarihte tebliğ edilmiş sayılır.
Tebliğ alındısı, tebliğin ne zaman, nerede ve kime yapıldığını ispatlayan tek belgedir.
Tebliğin usulüne göre yapıldığını ortaya koyan bir belge vasfına sahip olması tebliğ alındısına
ayrı bir önem yüklenmesine neden olmaktadır. Tebliğin usulüne uygun yapıldığının ispatı,
tebliği yapan ve yapıldığını iddia eden idareye düşmektedir. Bu nedenle, idare herhangi bir
tereddüde mahal vermemek için tebliğin yapıldığını gösterir belgeleri titizlikle ve eksiksiz
düzenlemek ve ispat sırasında ibraz etmek zorundadır.
2.2.2. İlanen tebliğ
8 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
2.2.2.1. Tebliğin ilanla yapılacağı haller
1) Muhatabın adresi hiç bilinmiyorsa,
2) Muhatabın bilinen adresi yanlış ve değişmiş olur ve bu yüzden gönderilmiş olan mektup
geri gelirse,
3) Başkaca sebeplerden dolayı posta ile tebliğ yapılmasına imkan bulunmazsa,
4) Yabancı memleketlerde bulunanlara tebliğ yapılmasına imkan bulunmazsa,
5) Vergi Usul Kanununun 102 nci maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında açıklanan
geçici ayrılmalarda bilinen adreslerin hepsine iki kez tebliğ edilemezse,
ilanla tebliğ yoluna gidilir.
2.2.2.2. İlanın içeriği ve kapsamı
İlanda;
1) Muhataba yönelik bilgiler (borçlu gerçek kişi ise ad ve soyadının, tüzel kişi ise unvanının
eksiksiz ve doğru olarak yazılması gerekir.),
2) Tebliğ edilecek borcun nev’i ve miktarına ilişkin bilgiler,
3) Usule yönelik bilgiler,
bulunmalıdır. Yapılacak ilanda, ilan tarihinden başlayarak bir ay içinde muhatapların ilanı
yapan makama bizzat veya bilvekale (vekil sıfatıyla) müracaat etmeleri veyahut taahhütlü
mektup veya telgrafla açık adreslerini bildirmeleri halinde, kendilerine bu süre ile kayıtlı
tebliğ yapılacağı ihtar edilir.
2.2.2.3. İlanen tebliğin şekil şartları
İlan yoluyla yapılacak tebliğlerde ilanın şekil şartları ile esasları Vergi Usul Kanunun 104
üncü maddesinde açıklanmıştır.
Buna göre;
1/1/2011 tarihinden itibaren, 6183 sayılı Kanun uyarınca yürütülen işlemlerden dolayı tebliğe
konu borç tutarının (borç aslı ile gecikme cezası ve gecikme zammı) 1.600,00 TL’den az
olması halinde, gazete yoluyla ilanen tebliğ yapılmaksızın ilan yazısının (tebliğ evrakı) sosyal
güvenlik il/merkez müdürlüğünün ilan asmaya mahsus (ilan tahtası) mahallinde asılması
suretiyle ilanen tebliğ işlemi yapılacaktır.
İlan yoluyla tebliğ edilecek borç tutarının (borç aslı ile gecikme cezası ve gecikme zammı)
1.600,00 TL (dahil) ile 160.000,00 TL arasında olması halinde, ilanın sosyal güvenlik
il/merkez müdürlüğünün bulunduğu yerin belediye sınırları içinde çıkan bir veya daha fazla
9 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
gazetede yayınlanması, borç tutarının (borç aslı ile gecikme cezası ve gecikme zammı)
160.000,00 TL ve üzerinde olması durumunda ise mahalli gazetelerin yanı sıra Türkiye
genelinde yayın yapan günlük gazetelerden birinde de ayrıca yayınlanması gerekmektedir.
İlan yazısının ünitenin ilan asmaya mahsus (ilan tahtası) mahalline asılması suretiyle ilan
edilmesinin geçersiz olmaması için, ilan yazısının askıya çıkarıldığı tarihi izleyen 15 inci
güne kadar asılı kalması sağlanacaktır. İlan yazısının asıldığının tarih ve imzalar konulmak
suretiyle bir tutanakla mutlaka tespit edilmesi ve ilan yazısının bir örneğinin borçlunun
bilinen son adresinin bağlı bulunduğu muhtarlığa da gönderilmesi gerekmektedir.
Gazete yoluyla yapılacak tebliğler, ilan edilmesini teminen Basın İlan Kurumuna
gönderilecektir.
2.2.2.4. İlanın sonuçları
İlan suretiyle yapılan çağrıya bir ay içinde bizzat sosyal güvenlik il müdürlüğüne/sosyal
güvenlik merkezine gelerek müracaat edenlere ödeme emrinin tebliği elden yapılır. Bir aylık
süre içinde bizzat veya vekil aracılığıyla başvurmayıp adres bildirenler varsa, bunlara da posta
ile tebliğ yapılır. Bildirilen adres yanlış veya terkedilmiş olursa ve bu nedenle evrak tebliğ
edilemezse, adres bildirilmemiş sayılır. Bu durumda, ilan tarihinden başlayarak bir ay
sonunda tebliğ yapılmış kabul edilir.
İlan tarihinden itibaren başlayan bir aylık süre içinde borçlu tarafından yukarıda nitelikleri
belirtilen türde bir başvuru yapılmamışsa, bir ayın sonunda tebligat gerçekleşmiş olur.
İlanen yapılacak tebliğlerde ilanın yapıldığı tarih itibarıyla zamanaşımı dolmadan tebligatın
yapılmış olması gerekmektedir. Ayrıca, ilanen tebliğde öngörülen bir aylık süre ve ilan
üzerine adres bildirilmesi hali de göz önünde bulundurulmalıdır.
2.2.3. Memur vasıtasıyla tebliğ
Vergi Usul Kanununun 107 nci maddesine göre tahsil dairesi, tebliğleri posta yerine memur
vasıtasıyla yaptırmaya yetkilidir. Ancak, tebliği yapacak memurlar da 101 inci ve 106 ncı
maddelerde yazılı kurallara uymakla yükümlüdürler. Memur eli ile tebliğ özellikle ve ivedi
konularda ihtiyati haciz ve posta ile yapılan tebliğlerde, muhatabın adresini değiştirmemesine
veya geçici olarak bir yere gitmemesine rağmen tebliğin yapılmaması gibi özel hallerde
yapılacaktır.
2.2.4. Elektronik ortamda tebliğ
Vergi Usul Kanununun 107/A maddesi gereği Kurum, elektronik ortamda yapılacak tebliğle
ilgili her türlü teknik altyapı kurmaya veya kurulmuş olanları kullanmaya, tebliğe elverişli
elektronik adres kullanma zorunluluğu getirmeye ve kendisine elektronik olarak tebliğ
yapılacakları ve elektronik tebliğe ilişkin diğer usul ve esasları belirlemeye yetkilidir.
Buna göre, elektronik ortamda tebligata ilişkin gerekli alt yapının kurulmasını müteakip
Kurumca belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde tebligatın elektronik ortamda yapılmasına
başlanılacaktır.
10 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
2.3. Tebligatı almaktan imtina edilmesi
6183 sayılı Kanunun uygulanmasında tebliği gereken bir evrakın tebellüğünden imtina
edilmesi durumunda, söz konusu tebliğ evrakının Vergi Usul Kanununun 102 nci maddesi
gereğince borçlunun önüne bırakılmak suretiyle tebliği yoluna gidilmesi gerekmektedir.
3. Sürelerin hesaplanması
6183 sayılı Kanunun 8 inci maddesine göre, aksine bir hüküm bulunmadığı sürece Kanunda
yazılı müddetlerinin (sürelerin) hesaplanmasında ve tebliğlerin yapılmasında Vergi Usul
Kanunu hükümleri uygulanacaktır.
Süre gün olarak belirlenmiş ise, başladığı gün hesaba katılmaz ve son günün mesai saati
sonunda biter.
Süre hafta ve ay olarak belirlenmiş ise, başladığı güne son hafta veya ayda tekabül eden
günün mesai saati sonunda biter. Sürenin bittiği ayda, başladığı güne tekabül eden bir gün yok
ise süre o ayın son gününün mesai saati sonunda biter.
Sonu belli bir gün ile tayin edilen sürelerde süre o günün mesai saati sonunda biter.
Resmi tatil günleri süreye dahildir. Ancak Kurum alacaklarının ödenmesi gereken yasal
sürenin son gününün resmi tatile rastlaması halinde ne şekilde işlem yapılacağı 5510 sayılı
Kanunda belirtilmemiş olduğundan, genel hükümlere göre tatili takip eden ilk iş gününün
mesai saati bitiminde süre sona erer.
Sözü edilen ödeme sürelerinin son günü Kurum alacağının vadesinin dolduğu, bunu izleyen
ilk gün ise borcun muaccel olduğu gündür.
4. Teminat
4.1. Teminat olarak kabul edilebilecek kıymetler
6183 sayılı Kanunun 10 uncu maddesine göre teminat olarak şunlar kabul edilir:
1) Para,
2) Bankalarca verilen süresiz teminat mektupları,
3) Hazine Müsteşarlığınca ihraç edilen Devlet İç Borçlanma Senetleri veya bu senetler yerine
düzenlenen belgeler,
4) Milli esham ve tahvilat,
5) İlgili veya ilgililer lehine üçüncü şahıslar tarafından gösterilen ve alacaklı amme
idarelerince haciz varakasına dayanılarak haczedilen menkul ve gayrimenkul mallar.
11 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
4.2. Teminat olarak gösterilenlerin değerlendirilmesi
Türk parası itibari değeri üzerinden, yabancı paralar ise resmi kur (T.C. Merkez Bankası
Döviz Satış Kuru) üzerinden değerlendirilecektir. Şayet yabancı paraların borsa rayici yoksa
değerlemeye esas alınacak kur Maliye Bakanlığınca belirlenecektir.
Teminat olarak alınan para Kurum hesabında tutulacak, kıymetli maden, mücevher, ticari
senet, hisse senedi ve tahvil gibi menkul mallar ise tahsil dairesinin kıymetli evrak kasasında
saklanacaktır. Bunların değiştirilmesini ve kaybolmalarını önlemek için her türlü tedbir
alınacaktır.
Banka teminat mektupları mutlaka süresiz ve kesin olmalı ve bunların doğrulukları ilgili
bankalardan teyit edilmelidir.
Hazine Müsteşarlığınca ihraç edilen Devlet iç borçlanma senetleri veya bu senetler yerine
düzenlenen belgeler, nominal bedele faiz dahil edilerek ihraç edilmiş ise bu işlemlerde
anaparaya tekabül eden satış değerleri esas alınır.
Hükümet tarafından belirlenecek milli esham ve tahvilat da en yakın borsa cetveli üzerinden
%15 eksiğiyle teminat olarak kabul edilir.
Milli esham ve tahvilatın hangi şirket veya ortaklarına ait olduğu Maliye Bakanlığınca
belirlenir.
Menkul ve gayrimenkul mallar, tahsil dairelerince haciz kağıtlarına dayanılarak haczedilmek
suretiyle teminat olarak kabul edilir. Menkul mallara, Kanunun 81 inci maddesi gereğince,
haczi yapan memur tarafından değer biçilir. Borçlunun başvurusu üzerine veya ünitece gerek
görüldüğü takdirde bilirkişiye değer tespiti yaptırılması mümkündür. Gayrimenkullere ise,
Kanunun 91 inci maddesine göre bilirkişilerin görüşü alınarak rayiç değer tespiti yaptırılır.
Kurum alacağının miktarının artması veya alınan teminatların değerinin düşmesi halinde,
alınan teminatın mevcut borç durumuna göre artırılması ya da yerine yeni bir teminat
gösterilmesi istenilir.
Borçlu verdiği teminatı kısmen veya tamamen aynı değerde başkalarıyla değiştirebilir.
Ayrıca, üçüncü şahsın kendisine ait malı başkasının borcuna karşılık teminat olarak vermek
istemesi halinde, bu iradesini açık bir şekilde gösteren imzalı muvafakat yazısını üniteye
bizzat getirmesi gerekmektedir. Ancak, muvafakat yazısının bizzat üçüncü şahıs tarafından
getirilmemesi halinde üçüncü şahıs tarafından imzalanmış ve noter tarafından onaylanmış bir
örneğinin üniteye gönderilmesi de yeterlidir.
Muvafakatnamenin tüzel kişiliğe haiz şirketlerce verilmesi durumunda ise, şirket yönetim
kurullarınca karar alınması ve bu kararın alındığı karar defterinin ilgili sayfasının noter
tasdikli örneği ve şirketi temsile yetkili kişilerin imza sirküleri de eklenmek suretiyle söz
konusu muvafakatnamelerin düzenlenmiş olması gerekmektedir.
12 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
Fabrikada bulunan makineler ve sair malların haczi söz konusu olduğu hallerde, öncelikle
bunların mütemmim cüz mü yoksa teferruat mı olduğunun tespit edilmesi gerekmektedir.
Yapılacak tahkikat sırasında bina, makinelere uygun gelecek şekilde bizzat yapılmış, bütün
makineler betonla yere ve duvarlara zaptedilmişse ve bunların çıkarılması ancak binayı tahrip
ederek mümkün olacaksa ve binanın kıymetini azaltacaksa, başka bir deyişle, bina ile
makineler iktisadi bir bütünlük teşkil ediyorsa, o makineler binanın mütemmim cüzüdür.
Şayet bu makineler mahalli örfe ve malikin açık arzusuna göre fabrikanın işletilmesi veya
muhafazası için daimi bir tarzda tahsis edilmiş ve takılmışsa ve bunların fabrikadan
çıkarılması halinde binanın tahribi söz konusu değilse, bu makinelerin teferruat olarak kabulü
gerekir.
Buna göre, öncelikle teferruatın tabi olduğu gayrimenkulün üçüncü bir şahsa ipotekli bulunup
bulunmadığı, ipotekli ise teferruatın ipoteğe dahil olup olmadığı hakkında tapu kaydında bir
açıklama bulunup bulunmadığı hususlarının, tapu idarelerinden sorularak tespiti ve bu
hususun mal sahibinden de tahkiki ile yapılan bu araştırmadan sonra;
Gayrimenkul ipotekli değilse,
Gayrimenkul teferruat hariç tutulmak suretiyle ipotek edilmişse,
teferruatın menkul mal gibi haczedilmesi ve teminat olarak kabul edilmesi, aksi halde
bunların teminat olarak kabul edilmemesi gerekmektedir. Bu şekilde teminat olarak kabul
edilen menkul mallar tapu kaydına teferruat olarak kaydettirilmemişse, haczinden evvel
bunların sahibinden teferruat olduğunun tapu sicilinin beyanlar hanesine kaydettirilmesi
istenecek ve gerekli tescil yaptırıldıktan sonra bunların haciz tutanağı ile haczedilmesini
müteakip, tapu sicil müdürlüklerine bu menkul malların hacizli olduğu ve ileride
gayrimenkulun rehni halinde, teferruatın rehinden istisna edilmesi gerektiğinin tapu siciline
şerhi temin edilecektir.
Ticari faaliyet yapan borçlularca, Kurumumuza olan borçlarına karşılık işletmesinde bulunan
menkul malların (makine, tezgah vb.) teminat olarak gösterilmesi halinde, bu malların ticari
rehin sözleşmesi kapsamında rehinli olup olmadığı hususunda, işletmenin bulunduğu Ticaret
veya Esnaf Sanatkarlar Sicil Müdürlüğünden sorulması gerekmektedir.
5. Şahsî kefalet
6183 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinde teminat sağlayamayanlara, Kanunun 11 inci
maddesiyle muteber bir şahsı müteselsil kefil ve müşterek müteselsil borçlu olarak
gösterilebilme imkanı tanınmıştır.
Bu durumda borçlularca, borç ödemede hüsnüniyetli ve mali gücü yüksek olan muteber bir
şahsın müteselsil kefil ve müşterek müteselsil borçlu olarak gösterilmesi halinde, şahsi
kefaleti ve gösterilen şahsı kabul edip etmeme konusunda tahsil dairesi yetkilidir.
5.1. Şahsî kefalette aranılacak şartlar
Kefalet resmî şekilde noterden onaylı sözleşme ile tesis olunmalıdır.
13 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
Kefalet senedinde borcun miktarı mutlaka yazılı olmalıdır.
Kefalet senedinde kefilin, müteselsil kefil ve müşterek müteselsil borçlu sıfatı belirtilmelidir.
Her şeyden önce kefil; muteber, güvenilir ve ödeme gücü olan bir şahıs olmalıdır. Aynı
zamanda Kuruma borcunun bulunmaması da gerekmektedir.
Ünite birden fazla kefil isteyebilir. Bu halde de müteselsil kefil ve müşterek müteselsil
borçluluk şarttır.
Şahsî kefil olarak gösterilen kişiyi kabul edip etmemekte alacaklı ünite yetkilidir.
Alacaklı ünite, asıl borçluyu takip etmeden, doğrudan doğruya kefili veya kefillerden
herhangi birini müteselsil kefil ve müşterek müteselsil borçlu sıfatıyla takip edebilir.
Kefalet edilen alacağı ödeyen kefile buna dair bir belge verilir.
6. İhtiyati haciz
İhtiyati haciz, alacaklının alacağının zamanında ödenmesini garanti altına almak için
borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulmasıdır.
Ödeme emrinin tebliği ile cebri takip işlemi başlayacağından, ödeme emrinin tebliğinden
sonra ihtiyati haczin uygulanması mümkün olmadığından kat’i haciz yoluna gidilir.
6.1. İhtiyati haczin uygulama nedenleri
1) Teminat gösterilmesine ilişkin hallerin bulunması,
2) Borçlunun yurt içinde veya yurt dışında belli bir ikametgâhının olmaması,
3) Borçlu kaçmışsa veya kaçması, mallarını kaçırması ve hileli yollara sapması ihtimalinin
bulunması,
4) Borçlunun teminat gösterilmesi istenildiği halde belli müddette teminat veya kefil
göstermemesi yahut şahsî kefalet teklifi veya gösterdiği kefilin kabul edilmemesi,
5) Mal bildirimine çağrılan borçlunun belli müddet içinde mal bildiriminde bulunmaması
veya noksan bildirimde bulunması,
6) Hüküm çıkmış bulunsun veya bulunmasın para cezasını doğurucu olay nedeniyle amme
davası açılması,
7) İptali istenen muamele ve tasarrufun mevzuunu teşkil eden mallar elden çıkarılmışsa, elden
çıkaranın diğer malları hakkında uygulanmak üzere 6183 sayılı Kanunun 27, 28, 29 ve 30
uncu maddelerinin tatbik edilmesi,
14 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
durumlarında ihtiyati haciz uygulanır.
6.2. İhtiyati haczin uygulanması ve dava konusu edilmesi
İhtiyati haciz, Kurum alacakları ile ilgili olarak 6183 sayılı Kanunun 13 üncü maddesinde
belirtilen sebeplerin bulunması halinde, hiçbir süreye bağlı kalmaksızın ünite müdürü (sosyal
güvenlik il müdürü/sosyal güvenlik merkez müdürü) kararıyla derhal uygulanır. Bu konuda
yetki devri söz konusu değildir.
Haklarında ihtiyati haciz uygulanan borçlular, haczin yapıldığı tarihten, gıyapta yapılan
hacizlerde ise haczin tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde yetkili iş mahkemesinde dava
açabilir. Borçlu tarafından ihtiyati hacze karşı 7 gün içinde ihtiyati haczin iptali için dava
açılmış olsa bile, hüküm kesinleşinceye kadar ihtiyati haciz devam eder.
İhtiyati hacze karşı;
1) İhtiyati haciz uygulamasının usulüne uygun olmadan yapıldığı iddia edilerek usul
yönünden,
2) 6183 sayılı Kanunun 13 üncü maddesindeki ihtiyati haciz nedenlerinden hiçbirinin
bulunmadığı ileri sürülmek suretiyle esas yönünden
itiraz edilebilir.
İtiraz edildiğinde kesin hüküm alınmadığı sürece kati hacze geçilmez. Teminat gösterilirse
ihtiyati haciz kaldırılır.
İhtiyati hacze karşı 7 günlük dava açma süresinin geçmesinden sonra alacaklı ünitece ödeme
emrinin tebliği ile ihtiyati haciz kesin hacze çevrilir.
İhtiyati haciz, 6183 sayılı Kanunun kesin hacze ilişkin hükümlerine göre infaz olunur.
Yapılan işlemden mutlaka borçlu haberdar edilir.
6.3. İhtiyati haczin kaldırılması
İhtiyati haciz, teminat gösterildiğinde kaldırılır. Ancak, 6183 sayılı Kanunun 10 uncu
maddesine göre gösterilecek teminatlar arasında bulunan menkul mallar, ihtiyati haczin
kaldırılması için teminat olarak kabul edilmeyecektir. Ayrıca şahsî kefalet de ihtiyati haczin
kaldırılması için kabul edilemez.
Gösterilecek teminatın ihtiyati haciz sebebi olan Kurum alacağına eş değerde olması gerekir.
Teminat gösterildiğinde ihtiyati haczin kaldırılması mecburidir.
Kanunda ihtiyati haczin ne kadar devam edeceği belirtilmediğinden, kati hacze çevrilmesi
veya yargı mercilerince kaldırılmasına karar verilmesi hallerinde de ihtiyati haciz kaldırılır.
İhtiyati haczin kaldırıldığı tatbikinde olduğu gibi yine ilgililere duyurulacaktır.
15 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
7. Kurum alacaklarında rüçhan hakkı
Rüçhan hakkı, bir hakkın aynı derecede ve nitelikteki diğer haklara üstün tutulmasıdır. 6183
sayılı Kanunun 21 inci madde hükmü ile Kurum alacağına, borçlunun diğer borçlarına karşı
öncelik tanınmıştır.
Madde hükmüne göre, üçüncü şahıslar tarafından haczedilen mallar paraya çevrilmeden önce
o mal üzerine Kurum alacağı için de haciz konulduğunda, satış bedelinin alacaklılar arasında
garameten taksim edilmesi gerekmektedir.
Sosyal güvenlik il müdürlükleri/sosyal güvenlik merkezleri hacze katılmak ve garame esasları
içinde alacağını tahsil edebilmek için mahcuz malların paraya çevrilmesinden önce haciz
kararını alarak haciz bildirisini icra dairelerine, hacze Kurumumuz alacaklarının da iştirak
etmesi hususunun 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre tebliğ edilmesi gerekmektedir. Burada
ihtiyati haciz ile kesin haciz bakımından bir ayrım yoktur. Her iki durumda da hacze katılım
imkanı vardır. Ancak, rehinli alacaklıların hakları saklıdır. Bununla beraber, malın aynından
doğan kamu alacakları rehinli alacaklara nazaran da rüçhan hakkına haizdir (gümrük vergisi,
emlak vergisi, motorlu taşıtlar vergisi gibi).
İcra ve İflas Kanununun 268 inci maddesinde; “261 inci maddeye göre ihtiyaten haczedilen
mallar, ihtiyati haciz kesin hacze dönüşmeden önce diğer bir alacaklı tarafından bu Kanuna
veya diğer kanunlara göre haczedilirse, ihtiyati haciz sahibi alacaklı, bu hacze 100 üncü
maddedeki şartlar dairesinde kendiliğinden ve muvafakaten iştirak eder. Rehinden önce
ihtiyati veya icrai haciz bulunması halinde amme alacağı dahil hiçbir haciz rehinden önceki
hacze iştirak edemez. İhtiyati haciz masrafları satış tutarından alınır. İhtiyati haciz diğer
rüçhan hakkını vermez.”
6183 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasında ise; “Üçüncü şahıslar tarafından
haczedilen mallar paraya çevrilmeden evvel o mal üzerine amme alacağı için de haciz
konulursa bu alacak da hacze iştirak eder ve aralarında satış bedeli garameten taksim olunur.
Genel bütçeye gelir kaydedilen vergi, resim, harç ile vergi cezaları ve bunlara bağlı zam ve
faizler için tatbik edilen hacizlerde 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 268 inci maddesinin
birinci fıkrasının son cümlesi hükmü uygulanmaz.”
hükümleri yer almaktadır.
Buna göre, üçüncü şahıslar tarafından haczedilmiş mallar üzerinde amme alacağı için tatbik
edilmiş hacizden önce tesis edilmiş bir rehin bulunmadığı sürece nev’i sınırlaması olmaksızın
hacze konu tüm amme alacakları, ilk haciz alacaklısı üçüncü şahsın haczine iştirak edecektir.
Diğer taraftan, 6183 sayılı Kanunun 21 inci maddesine göre, İcra ve İflas Kanununun 206 ncı
maddesi dikkate alınarak, borçlunun iflası, mirasın reddi ve terekenin resmi tasfiyeye tabi
tutulması hallerinde amme alacakları imtiyazlı alacak olarak üçüncü sırada yer alacaktır.
5502 sayılı Kanunun 35 inci maddesi ile 5510 sayılı Kanunun 88 inci maddesine göre
Kurumumuz alacakları amme alacağı niteliğinde olup imtiyazlı alacaktır.
Buna göre, üçüncü sırada, bu sıranın önceliğini alan bir alacağın bulunması halinde, Kurum
alacakları da öncelikli alacakla aynı sırada yer alacak ve bu alacaklar tamamen tahsil
16 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
edilinceye kadar diğer imtiyazlı alacaklara bir pay ayrılmayacaktır. Öncelik hakkı bulunan
alacak ile Kurum alacağı toplamının, bu sıraya tahsis edilen tutardan fazla olması halinde ise
tahsis edilen tutarın garameten taksimi yapılacaktır.
8. İptal davası açılması gereken tasarruflar
6183 sayılı Kanunun 24 ila 31 inci maddelerinde, alacağın tahsili için tüm girişimlerin
sonuçsuz kalması ve borçlunun malının bulunamaması nedeniyle, borçlunun takibe konu olan
malları üzerindeki bazı tasarruf ve işlemleri için iptal davası açılacağı öngörülmüştür.
Buna göre, süresinde veya hapis ile tazyik edilmesine karşın mal bildiriminde bulunmayan,
malının olmadığını beyan eden veya beyan ettiği malların borcunu karşılamayacağı anlaşılan
borçluların, borcun ödeme süresinin başladığı tarihten itibaren geriye doğru iki yıl içinde
veya ödeme süresinin başlamasından sonra;
1) Üçüncü kişilerle yaptıkları bağışlamalar ve ivazsız tasarruflar,
2) Üçüncü dereceye kadar (bu derece dahil) kan hısımlarıyla, eşler ve ikinci dereceye kadar
(bu derece dahil) sıhri hısımlar arasında yapılan ivazlı tasarruflar,
3) Kendi verdiği malın, aktin yapılması sırasındaki değerine göre borçlunun ivaz olarak pek
aşağı bir fiyat kabul ettiği akitler,
4) Kendisine yahut üçüncü kişi menfaatine kaydı hayat şartıyla irat ve intifa hakkı tesis ettiği
akitler,
5) Teminat göstermeyi evvelce taahhüt etmiş olduğu haller müstesna olmak üzere mevcut bir
borcu temin için yaptığı rehinler,
6) Borca karşılık para veya mutad ödeme vasıtalarından gayri bir suretle yaptığı ödemeler,
7) Vadesi gelmemiş bir borç için yapılan ödemeler,
hükümsüzdür.
Ayrıca, borçlunun malı bulunmadığı veya borca yetmediği takdirde amme alacağının bir
kısmının veya tamamımın tahsiline imkan bırakmamak maksadıyla borçlu tarafından yapılan
tek taraflı muamelelerle borçlunun maksadını bilen veya bilmesi lazım gelen kimselerle
yapılan bütün muameleler de tarihleri ne olursa olsun hükümsüzdür.
İptal davalarının açılabilmesi için her şeyden önce kesinleşmiş ve ödenebilir hale gelmiş bir
Kurum alacağının bulunması şart olmakla birlikte, Kurumca yapılmış olan takiplerin
sonuçsuz kalmış olması gerekmektedir.
Diğer taraftan, tasarruf tarihi ne olursa olsun iptal davası açma hakkı, tasarrufun yapıldığı
tarihten itibaren beş yıl geçmekle düştüğünden, iptal istemiyle ilgili olarak tasarrufun
yapıldığı tarihten itibaren 5 yıl içinde dava açılması gerekmektedir.
17 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
6183 sayılı Kanunun 24 üncü maddesinde iptal davalarının genel mahkemelerde açılacağı
belirtilmiştir. Genel mahkemelerde adli yargı içinde yer alan görevli sulh hukuk ve asliye
hukuk mahkemeleridir.
Sosyal güvenlik il müdürlüklerince/sosyal güvenlik merkezlerince borçlu hakkında yapılan
tüm takiplerin sonuçsuz kaldığı durumlarda, borçlunun Kurum alacağının tahsilini imkansız
bırakmak amacıyla 6183 sayılı Kanunun 27, 28, 29 ve 30 uncu maddelerinde düzenlenen
hükümlere göre tasarruf ve işlemde bulunup bulunmadığına ilişkin delillerin tespit ettirilmesi
için, ünite yetkililerince gerek görülmesi halinde, tüm bilgi ve belgeleriyle birlikte Kurumun
denetim ve kontrolle görevli memurlarınca incelenmesini teminen ilgili birimlere intikal
ettirilmesi gerekmektedir.
Bu tasarrufların hükümsüz hale gelmesini sağlamak için 6183 sayılı Kanunun 24 üncü
maddesinde belirtildiği gibi iptal davası açılması, bu arada borçlunun borcunu ödememek için
yaptığı işlemlere konu olan bütün varlıkları üzerine ihtiyati haciz uygulanması gerekmektedir.
8.1. Üçüncü şahısların hakları ve mecburiyetleri
6183 sayılı Kanunun 31 inci maddesi “27, 28, 29 ve 30 uncu maddelerde sözü edilen tasarruf
ve muamelelerden faydalananlar elde ettiklerini, elden çıkarmışlarsa takdir edilecek bedelini
vermeye bu Kanun hükümleri dairesinde mecburdurlar. Bunlar karşılık olarak verdikleri
şeyden dolayı alacaklı amme idaresinden bir talepte bulunamazlar.” hükmüne amirdir.
Bu madde hükmüne göre 6183 sayılı Kanunun 27 ila 30 uncu maddeleri uyarınca hükümsüz
sayılan tasarruf ve muameleler alacaklı amme idareleri tarafından iptal ettirildikleri takdirde,
bunlardan faydalanan üçüncü şahıslar elde ettikleri şeyleri aynen iade etmek zorundadırlar.
Ancak, o malları ellerinden çıkarmış olanlar bu malların takdir edilecek bedellerini 6183
sayılı Kanun hükümlerine göre tahsil dairesine ödemek mecburiyetindedirler.
Üçüncü şahıslar karşılık olarak aynen verdikleri veya bedelini ödedikleri şeylerden dolayı
alacaklı Kurumdan herhangi bir talepte bulunamazlar. Bunların genel hükümler dairesinde
Kurum borçlularına müracaat hakları saklıdır.
Alacağın, borçlu ile muamelede bulunan üçüncü şahıs tarafından ödenmesi mümkündür. Bu
durumda, iptal davası açılmasında ısrar edilmemesi gerekmektedir.
9. Tasfiyeye ilişkin korunma hükümleri
9.1. Tasfiyede görevliler
Ticaret ortaklıkları herhangi bir nedenle tasfiyeye girdikleri takdirde, tasfiyenin kapanmasına
kadar tüzel kişilikleri devam eder. Tasfiyenin başlamış olması, Kurum alacağının tahsili için
başlatılan takibi durdurmaz.
Kural olarak ortaklığın sona ermesi ile temsilcilerin ve idarecilerin görevleri de sona
ermektedir. Adi tasfiyede bunların yetkileri tasfiye memurlarına, iflasta ise iflas dairesine
geçer. Tasfiyeye girdiği halde ortaklık adına işlem yapan temsilci ve idareciler bu işlemlerden
dolayı şahsen sorumludurlar.
18 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
Tasfiyeye giren ticaret ortaklığı, ancak tasfiye amacı ile sınırlı olmak koşuluyla haklar
kazanabilir ve borç altına girebilirler. Tasfiye işlerini yönetmek ve tasfiyenin kapanmasına
kadar dış ilişkilerde ortaklığı temsil etmek tasfiye memurlarına aittir. Bunların görevleri,
tasfiyenin gerçekleşmesini sağlamaktır.
9.2. Tasfiyede sorumluluk
Tasfiyede görevli memurlar, tasfiyeye başlandığı tarihten itibaren üç gün içinde ilgili tahsil
dairelerini tespit ederek tasfiyenin başladığını bunlara bildirmek zorundadır.
Tasfiyede görevli memurlar tarafından, Kurum alacağının öncelik koşulları gözetilerek
ödemenin yapılması gerekir. Kurum alacakları ödenmeden veya ayrılmadan dağıtım
yapılamaz ve herhangi bir tasarrufta bulunulamaz. Aksi halde tasfiye memurları borçlunun
tahakkuk etmiş veya edecek borçlarından müteselsilen sorumlu olurlar. Bu sorumluluk
dağıtılan veya tasarrufta bulunulan miktarı geçemez.
Kurumumuza borcu olan gerçek veya tüzel kişilerin tasfiye işlemlerinin başladığının
bildirilmesi halinde, bu borçlulardan olan tüm alacaklarımızın en kısa zamanda ünitelerce
ilgili tasfiye masasına bildirilmesi gerekmektedir.
10. Ortaklığın feshini isteme
Borçlunun, sermayesi paylara bölünmüş olmayan ortaklıklardaki hisselerinden Kuruma olan
şahsi borçlarından dolayı, Kurum alacağının tahsili için;
1) Borçluya ait malın bulunmaması veya Kurum alacağını karşılamaya yetmemesi,
2) Borçlu ya da ortaklık tarafından bu Kanuna göre teminat gösterilmemesi,
hallerinde genel hükümlere göre ortaklığın feshi istenilebilir.
Bir ortağın şahsî alacaklısı, borçlunun şahsî mallarından ve/veya ortaklıktaki kâr payından
alacağını alamazsa, tasfiye sonunda ortağa düşecek paya haciz koydurmaya ve altı ay önce
ihbar etmek ve hesap yılı için hüküm ifade etmek şartı ile şirketin feshini isteyebilir.
Şirket ortağının diğer alacaklıları daha önce şirketin feshini istemişler ise alacaklı amme
idaresi bu isteme iştirak edebilir. Bu takdirde 6183 sayılı Kanunun 21 inci maddesindeki
esaslar dahilinde işlem yapılır.
11. Limited şirketlerde ortakların sorumluluğu
6183 sayılı Kanunun 35 inci maddesinde, “Limited şirket ortakları şirketten tamamen veya
kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağından sermaye
hisseleri oranında doğrudan doğruya sorumlu olurlar ve bu Kanun hükümleri gereğince takibe
tabi tutulurlar.
19 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
Ortağın şirketteki sermaye payını devretmesi halinde, payı devreden ve devralan şahıslar
devir öncesine ait amme alacaklarının ödenmesinden birinci fıkra hükmüne göre müteselsilen
sorumlu tutulur.
Amme alacağının doğduğu ve ödenmesi gerektiği zamanlarda pay sahiplerinin farklı şahıslar
olmaları halinde bu şahıslar, amme alacağının ödenmesinden birinci fıkra hükmüne göre
müteselsilen sorumlu tutulur.”
hükmü yer almaktadır.
Bu madde hükmüne göre, limited şirket ortakları şirketten tamamen veya kısmen tahsil
edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan Kurum alacağından dolayı sermaye hisseleri
oranında doğrudan doğruya sorumlu tutulmuş olup, 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip
edilirler.
6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun 503 ve müteakip maddelerinde limited şirketlerin
kuruluşu düzenlenmiş, Kanunun 511 inci maddesinde tescil ve ilan edilecek hususlar
arasında; ortakların kimliği ve koymayı taahhüt ettikleri sermaye miktarları yer almış, 515
inci maddesinde şirket esas mukavelesinde yapılan her değişikliğin ilk mukavelede olduğu
gibi tescil ve ilan edileceği hükme bağlanmıştır.
Aynı Kanunun 520 nci maddesinde de; “Bir payın devri, şirket hakkında ancak şirkete
bildirilmek ve pay defterine kaydedilmek şartıyla hüküm ifade eder.
Devir hususunun pay defterine kaydedilebilmesi için, ortaklardan en az dörtte üçünün devre
muvafakat etmesi ve bunların esas sermayesinin en az dörtte üçüne sahip olması şarttır.
Ortağın koymayı taahhüt ettiği sermaye ayın ise, payını şirketin kuruluşunu takip eden üç yıl
içinde başkasına devredemez.
Şirket mukavelesi payların devrini yasak edebileceği gibi yukarıki fıkralarda derpiş
edilenlerden daha ağır şartlara da bağlı tutabilir.
Payın devri veya devir vadi hakkındaki mukavele yazılı şekilde yapılmış ve imzası noterce
tasdik ettirilmiş olmadıkça ilgililer arasında dahi hüküm ifade etmez.”
hükümleri yer almaktadır.
Bu hükümlere göre payın devri için;
1) Payını devreden ortak ile devralan ortak arasında noterde “devir sözleşmesi” nin yapılması,
2) Devrin şirkete bildirilmesi,
3) Ortaklardan en az dörtte üçünün devre izin vermesi ve izin veren ortakların esas
sermayenin dörtte üçüne sahip olması,
4) Devrin pay defterine kaydedilmesi,
20 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
5) Tescil ve ilan edilmesi,
gerekmektedir.
Payın devrine muvafakat edip etmemek şirket genel kuruluna ait bir yetkidir. Bu itibarla şirket
müdürleri, devrin şirkete bildirilmesi üzerine en kısa sürede şirket genel kurulunu toplantıya
çağırarak toplantı sonucuna göre devri pay defterine kaydetmek zorundadırlar. Genel Kurulda
alınan karara rağmen devri pay defterine kaydetmeyen müdür, doğacak zararlardan sorumlu
olacaktır.
Buna göre, 520 nci maddede açıkça payın devrinin şirket hakkında ancak şirkete bildirilmek
ve pay defterine kaydedilmek şartıyla hüküm ifade edeceği belirtildiğinden, ortaklık payının
devri, tescil ve ilan edilmese de noter tasdikli devir sözleşmesi, ortakların devir işlemine
muvafakatı ve devrin pay defterine işlenmesi ile hüküm ifade etmektedir.
6183 sayılı Kanunun 35 inci maddesi uyarınca limited şirket ortakları hakkında takibe
geçilebilmesi için, Kanunun 54 ve müteakip maddelerine göre şirket hakkında yapılan takip
muameleleri sonucunda, Kurum alacağının şirketten tamamen veya kısmen tahsil
edilememesi veya tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması gerekmektedir.
6183 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinde;
Tahsil edilemeyen amme alacağı terimi; “Amme borçlusunun bu Kanun hükümlerine göre
yapılan mal varlığı araştırması sonucunda haczi kabil herhangi bir mal varlığının
bulunmaması, haczedilen mal varlığının satılarak paraya çevrilmesine rağmen satış bedelinin
amme alacağını karşılamaması gibi nedenlerle tahsil edilemeyen amme alacaklarını,”
Tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağı terimi ise; “Amme borçlusunun haczedilen mal
varlığına bu Kanun hükümlerine göre biçilen değerlerin amme alacağını
karşılayamayacağının veya hakkında iflas kararı verilen amme borçlusundan aranılan amme
alacağının iflas masasından tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması gibi nedenlerle tahsil
dairelerince yürütülen takip muamelelerinin herhangi bir aşamasında amme borçlusundan
tahsil edilemeyeceği ortaya çıkan amme alacakları,”
şeklinde tanımlanmıştır.
Bu düzenleme çerçevesinde limited şirket ortaklarının sorumluluğuna başvurulmadan önce
alacaklı tahsil dairelerince Kanunun 3 üncü maddesinde yer alan tanımlardaki hususlar
dikkate alınmak suretiyle yapılacak işlemlere dayanılarak Kurum alacağının şirketten tahsil
edilememesi veya tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması gerekmektedir.
Yine, 6183 sayılı Kanunun 35 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince, ortağın şirketteki
sermaye payını devretmesi halinde, payı devreden ve devralan şahıslar devir öncesine ait olan
ve devir tarihi itibarıyla ödenmemiş bulunan amme alacaklarının ödenmesinden birinci fıkra
hükmüne göre müteselsilen sorumludurlar.
21 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
Buna göre, şirket ortağının payını devretmesi halinde, devreden ve devralan şahıslar, şirketin
devir tarihi itibarıyla vadesi geldiği halde ödenmemiş borçlarından, 6183 sayılı Kanunun 35
inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca sermaye hisseleri oranında sorumlu olacaklardır.
Ancak bu sorumluluğa başvurulabilmesi için Kurum alacağının şirketten tamamen veya
kısmen tahsil edilememiş veya tahsil edilemeyeceğinin anlaşılmış olması gerekmektedir.
6183 sayılı Kanunun 35 inci maddesinin üçüncü fıkrası gereğince, Kurum alacağının doğduğu
ve ödenmesi gerektiği zamanlarda pay sahiplerinin farklı şahıslar olmaları halinde bu şahıslar,
Kurum alacağının ödenmesinden birinci fıkra hükmüne göre müteselsilen sorumludurlar.
Bu bağlamda, şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği
anlaşılan amme alacağının doğduğu ve ödenmesi gerektiği zamanlarda farklı kişilerin şirket
ortağı olması halinde, söz konusu kişilerin bu amme alacağından müteselsilen sorumlu
tutularak 6183 sayılı Kanunun 35 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca sermaye hisseleri
oranında takip edilmesi gerekmektedir.
Bu hükümler çerçevesinde limited şirket ortakları hakkında yapılacak takipte aşağıdaki
hususlara dikkat edilmesi gerekmektedir.
1) Öncelikle şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği
anlaşılan Kurum alacağının doğduğu ve ödenmesi gerektiği zamanlarda şirket ortaklarının
kimler olduğu ve bu ortakların sermaye hisseleri, şirket ana sözleşmesi, ana sözleşme
değişikliği veya pay defterindeki kayıtlardan tespit edilecektir.
2) Her bir ortağın sermaye hissesine göre takip konusu olan Kurum alacağından sorumlu
olduğu tutarlar dönem bazında belirlenecektir.
3) Şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan
Kurum alacağının ödenmesinden sermaye hissesi oranında sorumlu tutulması gereken ortağın
hissesini devredip devretmediği araştırılacak, hisse devrinin söz konusu olduğu hallerde,
devralan şahsın devir tarihi itibarıyla vadesi geldiği halde ödenmemiş şirket borçlarından
sorumlu tutulacağı tutar tespit edilecektir.
4) Ortaklar hakkında takip işlemlerine 6183 sayılı Kanunun 55 inci maddesine göre
düzenlenecek ödeme emrinin tebliği suretiyle başlanılacaktır.
Öte yandan, Türk Ticaret Kanununun 540 ıncı maddesinde, “aksi kararlaştırılmış olmadıkça,
ortakların hep birlikte müdür sıfatıyla şirket işlerini idareye ve şirketi temsile mezun ve
mecbur oldukları” hükme bağlanmıştır. Böyle bir durumda ortaklar hakkında 6183 sayılı
Kanun uyarınca yapılacak takip, 35 inci madde hükümlerine göre sermaye hisseleri oranında
olmayacaktır. Söz konusu ortakların hepsi hakkındaki takip, 5510 sayılı Kanunun 88 inci
maddesinin yirminci fıkrasının “… tüzel kişiliğe haiz diğer işverenlerin şirket yönetim kurulu
üyeleri de dahil olmak üzere üst düzeydeki yönetici veya yetkilileri ile kanuni temsilcileri
Kuruma karşı işverenleri ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.” hükmüne
istinaden tüzel kişilikle birlikte yürütülecektir.
6183 sayılı Kanunun “Amme alacaklarının korunması” başlıklı ikinci bölümünde yer alan
teminat isteme, ihtiyati haciz, ihtiyati tahakkuk ve diğer koruma hükümleri, yeterli şartların
varlığı halinde Kurum borçlusu sayılan ortaklar hakkında da uygulanır.
22 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
12. Üst düzey yöneticilerin sorumluluğu
5510 sayılı Kanunun 88 inci maddesinin yirminci fıkrasında, “Kurumun sigorta primleri ve
diğer alacakları haklı bir sebep olmaksızın bu Kanunda belirtilen sürelerde ödenmez ise kamu
idarelerinin tahakkuk ve tediye ile görevli kamu görevlileri, tüzel kişiliği haiz diğer
işverenlerin şirket yönetim kurulu üyeleri de dahil olmak üzere üst düzeydeki yönetici veya
yetkilileri ile kanuni temsilcileri Kuruma karşı işverenleri ile birlikte müştereken ve
müteselsilen sorumludur.” hükümleri yer almaktadır.
Bu durumda; süresinde ödenmeyen sigorta primi, idari para cezası, işsizlik sigortası primi,
genel sağlık sigortası primi ve katılım payı alacaklarından dolayı tüzel kişiliğin mal varlığı ile
birlikte, kamu kurum ve kuruluşlarının tahakkuk ve tediye ile görevli kamu görevlileri, mesul
muhasip ve saymanları ile diğer tüzel kişiliklerin yönetim kurulu üyeleri de dahil olmak üzere
üst düzey yöneticileri şahsi malvarlıklarıyla da müştereken ve müteselsilen sorumludurlar.
5510 sayılı Kanunda, müteselsil sorumluluk yönünden kamu kurum ve kuruluşlarının
tahakkuk ve tediye ile görevli kamu görevlileri, mesul muhasip ve saymanları ayrı, tüzel
kişiliğe sahip diğer işverenlerin üst düzeydeki yönetici ve yetkilileri ayrı biçimde
düzenlenmiştir.
5510 sayılı Kanunun 88 inci maddesinin Kurum borçlusu saydığı kamu idarelerinin tahakkuk
ve tediye ile görevli kamu görevlileri, tüzel kişiliği haiz diğer işverenlerin üst düzey yönetici
ve yetkililerinin kimler olduğu ve sorumluluklarının şekli Türk Ticaret Kanunu, Borçlar
Kanunu ile Medeni Kanun ve ilgili diğer mevzuatlarda belirlenmiştir. Bu durumda, sigorta
primi, idari para cezası, işsizlik sigortası primi, genel sağlık sigortası primi ve katılım payı
alacaklarının takip ve tahsil işlemleri, şirket tüzel kişiliği ile aynı anda 5510 sayılı Kanunun
88 inci maddesinin yirminci fıkrası hükümlerine göre üst düzey yönetici veya yetkilileri ile
kanuni temsilcileri hakkında da yürütülecektir.
Diğer taraftan, Türk Ticaret Kanununun 317 nci maddesine göre, anonim şirketler idare
meclisi (yönetim kurulu) tarafından idare ve temsil olunur. Bu idare ve temsil yetkisi müdüre
veya üst düzey yönetici ortaklardan herhangi birine verilmiş olsa dahi, 5510 sayılı Kanunun
88 inci maddesinin yirminci fıkrasına istinaden yönetim kurulu üyeleri de dahil olmak üzere
anonim şirket üst düzey yöneticileri görevde bulundukları dönemde tahakkuk eden borcun
tamamından sorumludurlar. Söz konusu yöneticilerin bu görevleri sona ermiş olsa dahi
görevde bulundukları dönemde tahakkuk eden borçtan dolayı haklarında takip yapılması
gerekmektedir. Üst düzey yöneticilerin bu görevlerinin sona erdiği tarihten sonra tahakkuk
eden borçtan sorumlu tutulmaları ise mümkün bulunmamaktadır.
Öte yandan, özel kanunları ile Kuruma takip ve tahsil görevi verilen diğer alacakların (damga
vergisi vs.) takip ve tahsilinde, tüzel kişiliği haiz işverenlerin üst düzey yönetici veya
yetkilileri ile kanuni temsilcileri hakkında 6183 sayılı Kanunun mükerrer 35 inci maddesi
hükmüne göre işlem yapılır.
Diğer taraftan, Kurum alacağının doğduğu ve ödenmesi gerektiği zamanlarda kamu
idarelerinin tahakkuk ve tediye ile görevli kamu görevlileri, tüzel kişiliği haiz diğer
işverenlerin şirket yönetim kurulu üyeleri de dâhil olmak üzere üst düzeydeki yönetici veya
23 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
yetkilileri ile kanuni temsilcilerinin farklı şahıslar olmaları hâlinde, bu şahısların Kurum
alacağının ödenmesinden sorumlulukları bulunmaktadır.
13. Alt işverenlerin borçları
Kurum alacaklarının takip ve tahsilinde etkililiğin artırılması ve prim ödeme yükümlüleri
hakkındaki işlemlerin tam olarak yerine getirilmesi açısından, asıl işveren ve alt işverenlere
yönelik olarak 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre yürütülecek icra takip işlemleri aşağıda
açıklandığı gibi yapılacaktır.
5510 sayılı Kanunun “İşveren, işveren vekili, geçici iş ilişkisi kurulan işveren ve alt işveren”
başlıklı 12 nci maddesinin birinci fıkrasında; “4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c)
bentlerine göre sigortalı sayılan kişileri çalıştıran gerçek veya tüzel kişiler ile tüzel kişiliği
olmayan kurum ve kuruluşlar işverendir.”
Altıncı fıkrasında ise; “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin
bir işte veya bir işin bölüm veya eklentilerinde, iş alan ve bu iş için görevlendirdiği
sigortalıları çalıştıran üçüncü kişiye alt işveren denir. Sigortalılar, üçüncü bir kişinin aracılığı
ile işe girmiş ve bunlarla sözleşme yapmış olsalar dahi, asıl işveren, bu Kanunun işverene
yüklediği yükümlülüklerden dolayı alt işveren ile birlikte sorumludur.”
Aynı Kanunun “Prim ödeme yükümlüsü” başlıklı 87 nci maddesinin birinci fıkrasının (a)
bendinde; “4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentlerine ve 5 inci maddenin (a)
bendine tabi olanlar için bunların işverenleri, prim ödeme yükümlüsüdür.”
Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 31 inci maddesinin birinci fıkrasında ise; “Alt
işveren, mevzuattan doğan yükümlülüklerini asıl işverene ait işyeri sicil numarasına ilave
olarak verilecek üç haneli alt işveren numarası ile asıl işverenin işyeri dosyası üzerinden
yerine getirir. Alt işveren adına işyeri dosyası açılmaz.”
hükümleri yer almaktadır.
Buna göre, bir kişinin alt işveren sayılabilmesi için üçüncü kişiye ait bir işyerinde yürütülen
mal veya hizmet üretimine ilişkin bir işte veya işin eklentilerinde iş alması ve bu iş için
sigortalı çalıştırması gerekmektedir. Sigortalılar alt işveren aracılığı ile işe girmiş ve alt
işveren ile karşılıklı sözleşme yapmış olsalar dahi, asıl işveren, Kanunla işverene yüklenilen
yükümlülüklerden Kuruma karşı alt işveren ile birlikte sorumlu olmaktadır.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 12/6/1991 tarihli ve 1991/10-277 Esas, 1991/359 Karar
sayılı kararında;
“… idari para cezalarının bu Kanunun işverene yüklediği ödevlere uyulmamasının sonucu ve
yaptırımı olduğu belirgindir.
506 sayılı Kanunun 87 nci maddesinde, tali işverenin ödevine uymamasının sonuçlarından
asıl işverenin de sorumlu olacağı kuralını koymuştur. Zira, tali işverenler hayat
deneyimleriyle ortadadır ki ekonomik bakımdan asıl işverenlere göre güçsüz kişilerdir.
Bunların kişisel olarak sorumlu tutulmaları gerek sigortalıların gerek sigortalılara verilecek
24 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
sosyal güvenlik haklarını uygulayan Sosyal Sigortalar Kurumu’nun hak ve alacaklarını
güvenceye almakta yetersiz olabilir. Bu nedenle, yasa koyucu ortak yükümlerde madde 86 ile
tali işverenlerin ödevlerine uymamalarının yaptırımlarından güçlü asıl işverenleri de
müteselsil sorumlu tutan, sosyal güvenlik hukukunun isteklerine uygun düşen bir düzenleme
yapmıştır.
Bu düzenleme gereğince, Kurumun parasal hak ve alacaklarından, ihale makamından iş alan
asıl işverenler de sorumludur. İşte, asıl işveren bu müteselsil sorumluluk gereğince tali
işverenin idari para cezasından sorumludur. Bunu Kuruma ödemiş ise Kurumdan geri
isteyemez. Ödemekle yükümlü olduğu bir borcu ödemiştir. Fakat asıl yükümlü tali işverenlere
rücu edebilir.” şeklinde hüküm tesis edilmiştir.
Yargıtayın asıl işverenin sorumluluğu ile ilgili muhtelif kararlarında da “birlikte sorumluluk”
deyiminden tam teselsülün, dolayısıyla müşterek ve müteselsil sorumluluğun anlaşılması
gerektiği belirtilmiştir.
Buna göre, alt işverenin Kanun ile işverene yüklenen sorumlulukları yerine getirmemesi
nedeniyle prim borçlarının yanı sıra Kurum tarafından uygulanan idari para cezalarından da
asıl işverenin sorumlu olduğu, bu sorumluluğun da müşterek ve müteselsil sorumluluk olduğu
Yargıtayın yerleşik içtihadıdır. Yargıtay Hukuk Genel Kurul kararındaki asıl işverenin kanuni
sorumluluğunu düzenleyen bu hüküm, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununda olduğu gibi
5510 sayılı Kanunda da aynen korunmuştur .
Öte yandan, 6183 sayılı Kanunun 55 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Amme alacağını
vadesinde ödemeyenlere, 7 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde
bulunmaları lüzumu bir “ödeme emri” ile tebliğ olunur.”
Sosyal Güvenlik Kurumunca 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında
Kanuna Göre Kullanılacak Yetkilere İlişkin Yönetmeliğin “Tanımlar” başlıklı 4 üncü
maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde de; “Borçlu: Kurum alacağını ödemek zorunda
olan gerçek kişiler veya bunların kanuni temsilcilerini, mirasçılarını, kefillerini, vakıflar ve
cemaatler gibi tüzel kişiliği olmayan teşekkülleri idare edenleri, tüzel kişiler ile tüzel kişiliği
haiz işverenlerin şirket yönetim kurulu üyeleri de dahil olmak üzere üst düzey yöneticileri ve
yetkilileri ile kanuni temsilcilerini ya da kamu idarelerinin tahakkuk ve tediye ile görevli
kamu görevlilerini, yabancı şahıs ve temsilcilerini, işveren vekillerini, alt işvereni, geçici iş
ilişkisi ile sigortalıyı devir alan işvereni, işyerinin devralınması veya intikal etmesi ya da
başka bir işyerine katılması veya birleşmesi halinde yeni işvereni, ifade eder.”
hükümleri yer almaktadır.
Bu hükümler muvacehesinde; Kurumca verilen alt işveren numarası ile asıl işverene ait işyeri
dosyası üzerinden yükümlülüklerini yerine getirmesi gereken alt işverenin Kuruma olan
borçlarından asıl işveren ile alt işveren birlikte sorumlu olduğundan, alt işverenin
Kurumumuza olan ve yasal süresi içinde ödenmeyen borçlarının tahsilini teminen 6183 sayılı
Kanunun 55 inci maddesine göre düzenlenecek ödeme emirlerinin asıl işverene ve alt işverene
aynı anda (birlikte) gönderilerek icra takip işlemlerinin yapılması gerekmektedir.
25 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
14. Gecikme zammı oranı
6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesinin dördüncü fıkrasının Bakanlar Kuruluna verdiği
yetkiye istinaden 19/11/2009 tarihli ve 27411 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2/11/2009
tarihli ve 2009/15565 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile amme alacağının ödeme müddeti
içinde ödenmeyen kısmına vadenin bitim tarihinden itibaren her ay için ayrı ayrı % 1,95
oranında gecikme zammı uygulanmaktaydı.
Anılan maddenin Bakanlar Kuruluna verdiği yetkiye istinaden 19/10/2010 tarihli ve 27734
sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 5/10/2010 tarihli ve 88329 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı
ile amme alacağının ödeme müddeti içinde ödenmeyen kısmına vadenin bitim tarihinden
itibaren her ay için ayrı ayrı % 1,40 oranında gecikme zammı uygulanması kararlaştırılmış ve
belirtilen Karar 19/10/2010 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiş bulunmaktadır.
Ayrıca, 5510 sayılı Kanunun 88 inci maddesinde, Kurumun süresi içinde ödenmeyen prim ve
diğer alacaklarının tahsilinde, 6183 sayılı Kanunun 51 inci, 102 nci ve 106 ncı maddeleri
hariç, diğer maddelerinin uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.
Yine, 5510 sayılı Kanunun 89 uncu maddesinde ise, Kurumun prim ve diğer alacakları süresi
içinde ve tam olarak ödenmezse, ödenmeyen kısmının sürenin bittiği tarihten itibaren ilk üç
aylık sürede her bir ay için % 2 oranında gecikme cezası uygulanarak artırılacağı ve ayrıca,
her ay için bulunan tutarlara ödeme süresinin bittiği tarihten başlamak üzere borç ödeninceye
kadar her ay için ayrı ayrı Hazine Müsteşarlığınca açıklanacak bir önceki aya ait Türk Lirası
cinsinden iskontolu ihraç edilen Devlet iç borçlanma senetlerinin aylık ortalama faizi bileşik
bazda uygulanarak gecikme zammı hesaplanacağı belirtilmiştir.
Buna göre, yukarıda sözü edilen Kurumun prim ve diğer alacakları dışında kalan, 488 sayılı
Damga Vergisi Kanununa göre tahakkuk ettirilen damga vergileri ile uygulama süreleri
1/1/2004 tarihinden önce sona ermiş olmakla beraber henüz tahsil edilmemiş eğitime katkı
payı ve özel işlem vergisi alacaklarına, 19/10/2010 tarihine kadar eski oranlar, 19/10/2010
tarihinden itibaren ise yeni oran üzerinden (% 1,40 oranında) gecikme zammı uygulanacaktır.
Gecikme zammı aylık hesaplanmakla beraber, ödemenin yapıldığı ay içindeki gecikme zammı
günlük olarak hesaplanacaktır.
Gerek 6183 sayılı Kanun çerçevesinde Bakanlar Kurulu tarafından belirlenen gecikme zammı
oranları yürürlük tarihi itibariyle, gerekse 5510 sayılı Kanuna göre gecikme zammı olarak
uygulanacak Devlet iç borçlanma senetlerinin aylık ortalama faiz oranları Ek: 8 ve Ek: 9 da
yer almaktadır.
15. İflasın açılmasından sonra gecikme zammı
Yargıtay İçtihatı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 1990/5 Esas ve 1991/5 Kararına göre
Kurum alacaklarının süresinde ödenmemesi nedeniyle uygulanacak gecikme zammının borçlu
işverenin iflasına karar verilmesi halinde, iflasın açılmasından sonrada işlemeye devam
edecektir.
26 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
Bu bağlamda, Kurumumuz alacaklarının iflas masasına kaydının yapıldığı tarihten, ödemenin
Kurumumuz hesaplarına aktarıldığı tarihe kadar geçen süre için gecikme zammı hesaplanarak
tahsil edilir.
İKİNCİ BÖLÜM
Mahsup ve Tecil
1. Mahsup işlemleri
6183 sayılı Kanunun 47 nci maddesinde mahsup işlemlerinin esasları belirlendiğinden Kurum
üniteleri tarafından gerek rızaen, gerekse cebren tahsil olunan paraların mahsup işlemleri
aşağıda açıklandığı şekilde yapılacaktır.
1.1. Mahsup sıralaması
1) Borçlunun aynı ünitede işlem gören birden fazla dosyasının bulunması halinde borçlu
istediği dosyaya ödeme yapabileceğinden, bu dosyalardaki borç türleri üzerinde
durulmayacaktır.
2) Seçilen dosyadan yatırılan para, borçlu tarafından borç türü de seçilmişse, öncelikle seçilen
borç türünün aslına ve fer’ilerine (gecikme cezası ve zammına); borç türü seçilmemişse, 5502
sayılı Kanunun 37 nci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan sıralama dikkate alınarak borç aslı
ve fer’ilerine mahsup edilecektir.
3) Sıralamada borç türlerine ilişkin gecikme cezası ve zamları da ilgili oldukları borç türleri gibi
düşünülecektir. Aynı borçlunun birden çok işyeri dosyasındaki öncelikli olan borçları aynı borç
türlerinden oluşmuşsa, bu kez en eski borca ilişkin işyeri dosyasından başlamak suretiyle mahsup
yapılacaktır.
1.2. Rızaen yapılan ödemelerde mahsup
Ödeme emri gönderilmeden önce borçlunun borcuna karşılık yaptığı ödemeler, rızaen
ödemelerdir. Yukarıda açıklanan esaslar doğrultusunda dosya ve borç türü, ister borçlu
tarafından, ister Kurumumuz tarafından seçilmiş olsun, seçilen dosyaya tahsil edilen paranın
mahsubu aşağıdaki şekilde olacaktır:
Tahsil edilen para, ödeme süresi başlamış, vadesi geçmemiş, dolayısıyla henüz gecikme zammı
doğmamış olan borçlara mahsup edilecektir.
Artan para olursa ya da ödeme zamanı gelen ve vadesi geçmeyen alacak yoksa, bu para, en eski
borçtan başlanarak borç aslı ve gecikme zammına orantılı olarak dağıtılacaktır. Dağıtım
Mahsup edilecek borç aslı veya ferileri tutarı X Mahsubu yapılacak tutar
Toplam borç tutar
27 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
formülüne göre yapılacaktır.
1.3. Cebri tahsilatta mahsup
Ödeme emri gönderilen bir borca karşılık yapılan her türlü tahsilat, cebri tahsilattır. Dolayısıyla
ödeme emri gönderilerek icra dosyası açıldıktan sonra, ister borçlu tarafından bir para
yatırılsın, isterse haciz veya satış sonucu bir para tahsil edilmiş olsun, bu tahsilatın mahsubu
cebri tahsilattaki mahsup esaslarına göre yapılacaktır.
Cebri tahsilatta tahsil olunan paradan ilk önce tahsil tarihine kadar yapılmış olan tüm icra
giderleri (posta, ilan ve satış masrafları, zor kullanma, nakil, ekspertiz, muhafaza, yediemin
ücreti, bilirkişi ücretleri vb) mahsup edilecektir.
Kurumumuz borçlusunun takip kartından açılan birden çok icra takip dosyası varsa, borçlu
istediği icra dosyasına para yatırabilecek, paranın mahsubu seçilen dosyadaki asıl ve feri
borçlara orantılı olarak yapılacaktır. Seçilen icra dosyasındaki borç tümüyle bitirilmeden
diğerine geçilmeyecektir. Burada zamanaşımına uğrayacak icra dosyasına öncelik
tanınmasında zorunluluk bulunduğu göz önünde tutulacaktır.
Kurumumuz borçlusu tarafından icra dosyası seçilmeden para yatırılırsa veya haciz yoluyla
bir para tahsil olunursa, bu kez, ilk açılan takip dosyasından başlanılarak bu icra
dosyalarındaki asıl ve fer'i borçlara orantılı olarak mahsup yapılacak ve bu dosyadaki borç
tümüyle bitirilmeden ikinci takip dosyasına geçilmeyecektir. Mahsup İşlemi
Mahsup edilecek borç aslı veya ferileri tutarı X Mahsubu yapılacak tutar
Toplam borç
formülüne göre yapılacaktır.
1.4. Tecilde mahsup
6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesine göre yapılan taksitlendirmelerde, peşinat olarak
yatırılan ilk taksitin tamamen ödendiği (ödendiği gün dahil) tarihe kadar asıl borca gecikme
zammı tahakkuk ettirilecektir. İkinci taksit ödemesinden başlanılarak, her taksit tutarı için
(taksitler ödenirken) ödeme tarihine kadar hesaplanacak tecil faizinin de tahsil edilmesi
gerekmektedir.
Tecil faizi, (a.n.t./36000) formülü ile hesaplanacaktır.
Bu formülde kullanılan;
a: Aylık taksit tutarını, (tecil faizsiz ve masrafsız)
n: Tecilin başlangıcından o ayki taksitin ödendiği güne kadar geçen gün sayısını, (ilk taksitin
yatırıldığı gün dahil edilmez ve tecil faizi alınan taksitin ödendiği gün dahil edilir.)
28 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
t: Yıllık tecil faiz oranını,
ifade eder.
İcra dosyalarındaki takip masrafları, peşinatın mahsubu sırasında öncelikle alınacak olup
peşinatın yetmemesi durumunda ilk taksit tutarının tamamlanması istenilecektir. Ayrıca, gerek
ikinci taksitin gerekse bundan sonraki taksitlerin mahsubu sırasında takip masraflarına ayrıca
mahsup yapılmayacaktır.
Taksit tutarlarının tahsilini müteakip ödenen tecil faizleri doğrudan tecil faizine mahsup
edilerek ilgili hesaba alınacak, kalan para da borç aslı ve gecikme zammına orantılı olarak
mahsup edilecektir.
Tecil ve taksitlendirme işlemi şartlarına uyularak tüm taksitlerin ödenerek bitirilmesini
müteakip icra dosyaları infaz edilecektir.
1.5. Tecil bozulduğunda mahsup işlemleri
Tecil ve taksitlendirme işleminin şartlarına uygun olarak ödenip ödenmediği kontrol edilerek
taksitlendirme işleminin şartlarına uyulmaması halinde zaman geçirilmeden taksitlendirmenin
bozulması gerekmektedir.
Buna göre öncelikle, taksitlendirme işleminin bozulduğu tarihe kadar ödenen tüm taksitlerin
mahsubuna ilişkin işlemler (tecil faizinin mahsubuna ilişkin işlemler dahil), muhasebe
yönünden ters işlem yapılarak iptal edilecektir.
İlk taksit (peşinat) olarak ödenen taksit tutarının mahsup işleminde bir değişiklik
yapılmayacaktır. Dolayısıyla, borç tutarına gecikme zammı hesaplanarak mahsup yapılmış
olduğundan ve icra takip masraflarının tamamı kapatıldığından yapılan mahsup işlemi iptal
edilmeyecektir.
Taksit bozulduğunda, gecikme zammının durduğu tarih olan ilk taksitin ödendiği tarihten
sonraki ilk günden başlayarak gecikme zammı işleyecektir. Ancak, ödenen aylık taksitler
(tecil faizsiz) ödeme tarihleri itibarıyla borç aslı ve gecikme zammına orantılı olarak mahsup
edilecektir.
Tecil ve taksitlendirmenin bozulduğu tarihe kadar tahsil olunan tecil faizleri, taksite bağlanan
borç içindeki gecikme zammına isabet eden bölümü aşağıdaki şekilde hesaplanarak irat
kaydedildikten sonra, kalan tutarın tamamı da gecikme zammına mahsup edilecek, böylece,
tecilin bozulmasından sonraki mahsup işlemleri tümüyle bitirilmiş olacak ve borçlunun son
borç durumu belirlenecektir.
İrat kaydedilecek tutar : Tecil olunan gecikme zammı tutarı x Tahsil olunan tecil faizi toplamı
Tecil olunan toplam borç
Gecikme zammına mahsup edilecek tutar : Tahsil edilen tecil faizi – İrat kaydedilen tecil faizi tutarı
formüllerine göre yapılacaktır.
29 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
Tecil ve taksitlendirme işleminin bozulduğu tarihten sonra yapılacak tahsilatlar, cebri tahsilatta
mahsup başlığı altında açıklanan yöntemlere göre mahsup edilerek, cari işlemler doğrultusunda
takibe devam edilecektir.
2. Tecil ve taksitlendirme işlemleri
6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesinde; “Amme borcunun vadesinde ödenmesi veya haczin
tatbiki veyahut haczolunmuş malların paraya çevrilmesi amme borçlusunu çok zor duruma
düşürecekse, borçlu tarafından yazı ile istenmiş ve teminat gösterilmiş olmak şartıyla, alacaklı
amme idaresince veya yetkili kılacağı makamlarca; amme alacağı 36 ayı geçmemek üzere ve
faiz alınarak tecil olunabilir.
Şu kadar ki, amme borçlusunun alacaklı tahsil daireleri itibarıyla tecil edilen borçlarının
toplamı ellibin Yeni Türk Lirasını (bu tutar dahil) aşmadığı takdirde teminat şartı aranılmaz.
Bu tutarın üzerindeki amme alacaklarının tecilinde, gösterilmesi zorunlu teminat tutarı ellibin
Yeni Türk Lirasını aşan kısmın yarısıdır. Bakanlar Kurulu; bu tutarı on katına kadar
artırmaya, yarısına kadar indirmeye, yeniden kanuni tutarına getirmeye ve alacaklı amme
idareleri itibarıyla bu hadler arasında farklı tutar belirlemeye yetkilidir.
Borcunun tecilini talep eden ancak talepleri uygun görülmeyerek reddedilen borçlular, söz
konusu borçlarını reddin tebliği tarihinden itibaren idarece 30 güne kadar verilebilecek ödeme
süresi içinde ödedikleri takdirde bu amme alacağı ödendiği tarihe kadar faiz alınmak suretiyle
tecil olunur.
Tecil salahiyetini kullanacak ve bu salahiyeti devredecek olanlar, Devlete ait amme
alacaklarında ilgili vekiller, vilayet hususi idarelerine ait amme alacaklarında valiler,
belediyelere ait amme alacaklarında belediye reisleridir.
Haciz yapılmışsa mahcuz mal, değeri tutarınca teminat yerine geçer. Tecil edilen amme
alacakları ile ilgili olarak daha önce tatbik edilen ve borcun tamamını karşılayacak değerde
olan hacizler, yapılan ödemeler nispetinde kaldırılır ve buna isabet eden teminat iade edilir.
Ancak, mahcuz malların değeri tecil edilen borç tutarından az, zorunlu teminat tutarından
fazla olması halinde, tatbik edilen hacizler, tecil şartlarına uygun olarak yapılan ödemeler
neticesinde kalan tecilli borç tutarı mahcuz mal değerinin altına inmediği müddetçe
kaldırılmaz. Tecilli borca karşılık alınan teminat ise, tecil şartlarına uygun olarak yapılan
ödemeler neticesinde kalan tecilli borç tutarının zorunlu teminat tutarının altına inmesi
durumunda, yapılan ödemeler nispetinde kaldırılır.
Tecil salahiyetini kullanacak ve bu salahiyeti devredecek olan makamlar; tecil edilecek amme
alacaklarını tür ve tutar olarak belirlemeye, amme borçlusunun faaliyetine devam edip
etmediğini esas alarak tecil edilecek alacakları tespit etmeye, tecilde taksit zamanlarını ve
diğer şartları tayin etmeye yetkilidir.
Tecil şartlarına riayet edilmemesi, değerini kaybeden teminatın veya mahcuz malların
tamamlanmaması veya yerlerine başkalarının gösterilmemesi hallerinde amme alacağı
muaccel olur. Tecil edilen amme alacağının gecikme zammı tatbik edilmeyen alacaklardan
olması halinde, ödenen tecil faizleri iade veya mahsup edilmez.”
30 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
hükmü yer almaktadır.
Buna göre, 6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesi ile 5502 ve 5510 sayılı Kanunlarda
öngörülen hükümler doğrultusunda, Yönetim Kurulumuzun 5/12/2008 tarihli ve 2008/481
sayılı kararı ile “Sosyal Güvenlik Kurumu 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü
Hakkında Kanunun 48 inci Maddesine Göre Yapılacak Tecil ve Taksitlendirmelerin Usul ve
Esasları” belirlenmiş olup, yürütülecek işlemler aşağıda açıklanmıştır.
2.1. Tecil ve taksitlendirme yetki tutarları
Sosyal güvenlik merkezlerince takip edilen 1.000.000 TL’ye kadar olan Kurum alacaklarının
tecil ve taksitlendirilmesinde sosyal güvenlik merkezlerinin müdürü, 1.000.001- 2.000.000 TL
arası Kurum alacaklarının tecil ve taksitlendirilmesinde ise sosyal güvenlik il müdürü
yetkilidir.
Ayrıca, bünyesinde icra takip, haciz ve satış işlemlerinin yürütüldüğü sosyal güvenlik merkezi
kurulmayan sosyal güvenlik il müdürlüklerinde 2.000.000 TL’ye kadar olan borçların tecil ve
taksitlendirme yetkisini il müdürleri kullanmaya devam edecektir.
Ünitelerce; 2.000.000 TL’yi aşan tutarlar için tecil ve taksitlendirme talepleri İhtilaflı Prim
İşleri ve İcra Daire Başkanlığına gönderilmekle beraber söz konusu borç tutarları ,
2.000.001- 3.000.000 TL arasında ise İhtilaflı Prim İşleri ve İcra Daire Başkanı,
3.000.001- 4.000.000 TL arasında ise Sosyal Sigortalar Genel Müdürü,
4.000.001- 5.000.000 TL arasında ise Kurum Başkanı,
5.000.001 TL ve üzerinde ise Yönetim Kurulu,
tarafından değerlendirilecektir.
Öte yandan, söz konusu yetkilerin kullanılmasında borçlunun tahsilatla görevli o ünitede
(sosyal güvenlik il müdürlüğü ya da sosyal güvenlik merkezi bazında) işlem gören tüm
işyerlerinden kaynaklanan borçlarının, borç türü (sigorta primi, işsizlik sigortası primi, idari
para cezası vb.) bazında ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekmektedir.
Örnek: İstanbul Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne bağlı sosyal güvenlik merkezlerinde işlem
gören işyerlerinden dolayı BH Ltd. Şti’nce,
Beşiktaş Sosyal Güvenlik Merkezindeki işyerlerinden dolayı gecikme cezası ve zammı dahil
1.100.000 TL sigorta primi, 300.000 TL işsizlik sigortası primi olmak üzere toplam 1.400.000
TL ve Fatih Sosyal Güvenlik Merkezindeki işyerlerinden dolayı gecikme cezası ve zammı
dahil 2.650.000 TL sigorta primi, 450.000 TL işsizlik sigortası primi olmak üzere toplam
3.100.000 TL tutarındaki borcunun tecil ve taksitlendirilmesi için anılan sosyal güvenlik
merkezlerine yazılı talepte bulunulması halinde, söz konusu bu talepler borç türü bazında
değerlendirilerek;
31 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
Beşiktaş Sosyal Güvenlik Merkezine olan 1.100.000 TL tutarındaki prim borcu için İstanbul
Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünce, 300.000 TL işsizlik sigortası prim borcu için ise Beşiktaş
Sosyal Güvenlik Merkezince,
Fatih Sosyal Güvenlik Merkezindeki işyerlerinden dolayı olan 2.650.000 TL sigorta prim
borcu için Sosyal Sigortalar Genel Müdürlüğü İhtilaflı Prim İşleri ve İcra Daire
Başkanlığınca, 450.000 TL işsizlik sigortası prim borcu için ise Fatih Sosyal Güvenlik
Merkezince,
karar alınarak tecil ve taksitlendirme işlemi sonuçlandırılacaktır.
Tecil ve taksitlendirme işlemi borç türü bazında yapılacak olmakla birlikte, borçlunun sosyal
güvenlik il müdürlüğünde/sosyal güvenlik merkezinde işlem gören icraya intikal etmiş ya da
etmemiş, tecil ve taksitlendirme talebinde bulunduğu tarihe kadar muaccel olmuş borçların
tamamının dikkate alınması gerekmektedir.
2.2. Borçluların tecil ve taksitlendirme başvuruları
6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesine istinaden borçluların tecil ve taksitlendirme
taleplerinin “Tecil ve Taksitlendirme Talep Formu” (Ek: 1) ile işyerlerinin işlem gördüğü
ünitelere (sosyal güvenlik il müdürlüğüne/sosyal güvenlik merkezine) yapılması
gerekmektedir.
Talep formu ile birlikte borçlularca, “çok zor durum” halinin tespitine ilişkin aşağıda
açıklanan esaslara göre durumuna uyan “Mali Durum Bildirim Formu” (Ek: 2) veya “Serbest
Muhasebeci Mali Müşavir veya Yeminli Mali Müşavirlerce Düzenlenen Çok Zor Durum
Halinin Tespitine İlişkin Rapor” (Ek: 3) ya da halka açık olan şirketlerin Sermaye Piyasası
Kuruluna verdikleri en son bilançonun verilmesi gerekmektedir.
Tecil ve taksitlendirme talebinde bulunan borçlularca Tecil ve Taksitlendirme Talep Formu ve
eki belgelerin tam ve eksiksiz olarak doldurulması gerekmekte olup, istenilen bilgi ve
belgelerin eksik olması halinde bunların tamamlanması istenilecek, söz konusu eksikliklerin
giderilmemesi halinde borçluların tecil ve taksitlendirme talepleri reddedilecektir.
2.3. Borçlunun çok zor durum halinin incelenmesi
6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesi uyarınca amme borcunun vadesinde ödenmesi veya
haczin tatbiki veyahut haczolunmuş malların paraya çevrilmesi borçluyu çok zor duruma
düşürecekse, tecil ve taksitlendirme işlemi yapılabilmektedir.
Bu bakımdan, yapılacak tecil ve taksitlendirme işlemlerinde borçlunun “çok zor durum”
halinin tespitinde;
“Kasa+Banka+Kısa Vadeli Alacaklar / Kısa Vadeli Borçlar”
formülü sonucu bulunacak oranın “2” ve altında olması halinde, bu durum borçlu açısından
“çok zor durum” hali olarak kabul edilecektir.
32 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
Rasyonun;
a) “1,5” ve altında olması durumunda tecil ve taksitlendirme işleminin azami 36 aya kadar,
b) “1,51” ila “2,00” aralığında olması halinde tecil ve taksitlendirme işleminin azami 30 aya
kadar,
eşit taksitler halinde ödenmesini sağlayacak şekilde söz konusu borçlar idarece ödeme planına
bağlanabilecektir.
Yukarıda belirtilen süreler azami tecil ve taksitlendirme süreleri olup, tecil ve
taksitlendirmeye yetkili makamlarca daha az süreli tecil ve taksitlendirme yapılabilecektir.
Yine, yukarıdaki formüle göre yapılacak hesaplama sonucu bulunacak rasyonun “2,01” ve
üzerinde olması halinde ise, borçluların tecil ve taksitlendirme talepleri reddedilecektir.
Ancak, belirtilen formüle göre yapılacak likidite oranı hesaplamalarında virgülden sonraki iki
rakam dikkate alınacak ve herhangi bir yuvarlama işlemi yapılmayacaktır.
Borçlunun “çok zor durum” halinin tespitinde;
a) Tecile konu borç toplamı, borç türü bazında 100.000 TL ve altında olan borçlular ile borç
miktarı üzerinde durulmaksızın kamu kurum ve kuruluşları ile belediyeler (şirketleri hariç)
için “çok zor durum” halinin tespitinde, “Mali Durum Bildirim Formu” ile beyan edecekleri
bilgiler esas alınacaktır.
b) Tecil ve taksitlendirme başvurusunda bulunan borçluların herhangi bir borç türü bazında
tecile konu borçları toplamının 100.000 TL üzerinde olması durumunda, “çok zor durum”
halinin tespitinde;
1) Halka açık olan şirketlerin Sermaye Piyasası Kuruluna verdikleri en son bilanço esas
alınarak likidite oranı Kurumca hesaplanacaktır.
2) Bu bendin (1) nolu alt bendi dışında kalan borçlular yönünden ise, 1/6/1989 tarihli ve 3568
sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre
ruhsat almış ve faaliyet belgesine sahip serbest muhasebeci mali müşavir ve yeminli mali
müşavirlerce yukarıdaki formüle göre hesaplanacak likidite oranına göre işlem yapılacaktır.
Borçların tecil ve taksitlendirilmesinde borcun eşit taksitlerle ödenmesi esastır. Ancak,
borçlularca kademeli ödeme planında ısrar edilmesi ve ünitece borçlunun taksitlerini eşit
olarak ödeyemeyecek durumda olduğuna kanaat getirilmesi halinde, en fazla ilk altı taksit,
eşit taksitlere bölünmüş ödeme planındaki taksit tutarının % 50 sinden az olmamak kaydıyla
kademeli olarak tecil ve taksitlendirilebilecektir.
2.3.1. Kamu kurum ve kuruluşları, belediyeler ve 100.000 TL ve altında borçlu olanlar
için çok zor durum halinin tespiti
33 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
Kurumumuza olan borçlarının tecil ve taksitlendirilmesi talebinde bulunan ve tecile konu borç
toplamı borç türü bazında 100.000 TL ve altında olan borçlular ile borç miktarı üzerinde
durulmaksızın kamu kurum ve kuruluşları ile belediyeler (şirketleri hariç) için “çok zor
durum” halinin tespiti, başvuru tarihi itibarıyla düzenleyecekleri “Mali Durum Bildirim
Formu” esas alınarak yapılacaktır.
Mali Durum Bildirim Formunda beyan edilen bilgilere istinaden, “Kasa+Banka+Kısa Vadeli
Alacaklar / Kısa Vadeli Borçlar” formülüne göre Kurumca hesaplanacak rasyo değeri “2,00”
ve altında ise, bu durum borçlu açısından “çok zor durum” hali olarak kabul edilecektir.
Örnek-1: AA Ltd. Şti.’nin 15/12/2008 tarihi itibarıyla muaccel olmuş (ödeme vadesi geçmiş)
30.000 TL sigorta primi ve 50.000 TL gecikme cezası ve zammından oluşan toplam 80.000
TL borcu için, 15/12/2008 tarihinde Kurumumuza başvurduğu ve başvuru tarihi itibarıyla
ibraz ettiği Mali Durum Bildirim Formundaki kasa, banka, kısa vadeli alacaklar ve kısa vadeli
borçlara ilişkin verilerin,
Kasa
Banka
Kısa Vadeli Alacaklar
Kısa Vadeli Borçlar
=
=
=
=
20.250
0,00
10.390
85.750
TL
TL
TL
TL
olduğu varsayıldığında;
Kasa+Banka+Kısa Vadeli Alacaklar
Kısa Vadeli Borçlar
formülüne göre aşağıdaki hesaplama yapılarak,
20.250 + 10.390
85.750
=
30.640
85.750
=
0,35731
likidite oranı 0,35 (virgülden sonraki iki rakam dikkate alınmıştır) bulunacak ve söz konusu
oran “2,00”in altında olduğu için borçlunun çok zor durumda olduğu kabul edilecektir.
Örnek-2: ABC Belediye Başkanlığı tarafından, 2/12/2008 tarihi itibarıyla gecikme cezası ve
zammı dahil 290.000 TL sigorta primi, 32.000 TL işsizlik sigortası primi, 2.560 TL idari para
cezası olmak üzere toplam 324.560 TL tutarındaki borcunun tecil ve taksitlendirilmesi
talebinde bulunulmuştur. Taksitlendirme başvuru tarihi itibarıyla ibraz ettiği Mali Durum
Bildirim Formundaki kasa, banka, kısa vadeli alacaklar ve kısa vadeli borçlara ilişkin
verilerinin,
Kasa
=
120.000 TL
Banka
=
3.617 TL
Kısa Vadeli Alacaklar
=
139.025 TL
34 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
Kısa Vadeli Borçlar
=
405.500
TL
olduğu varsayıldığında;
Kasa+Banka+Kısa Vadeli Alacaklar
Kısa Vadeli Borçlar
formülüne göre ilgili ünitece aşağıdaki hesaplama yapılarak,
20.000 + 3.617+ 139.025 = 262.642 = 0,64769
405.500
405,500
oranı bulunacaktır.
Yapılan hesaplamada, 0,64 olarak bulunan değer “2,00”’den küçük olduğundan, anılan
belediyenin çok zor durum halinin bulunduğu kabul edilecektir.
Biçimlendirilmiş: Yazı tipi:
(Varsayılan) Times New Roman, 12 nk,
Kalın Değil, İtalik Değil
Görüldüğü gibi, tecil ve taksitlendirmeye konu borç miktarı 100.000 TL’ nin üzerinde
olmakla birlikte borçlunun belediye tüzel kişiliği olması nedeniyle çok zor durum halinin
tespiti Mali Durum Bildirim Formundaki bilgilere göre Kurum tarafından hesaplanmıştır.
Örnek-3: ŞS Yardımlaşma Derneğinin 28/11/2008 tarihi itibarıyla ünitemize olan 22.200 TL
işsizlik sigortası primi ve 14.390 TL gecikme cezası ve zammından oluşan toplam 36.590 TL
borcunun taksitlendirilmesi için başvuruda bulunduğu ve taksitlendirme başvuru tarihi
itibarıyla ibraz ettiği Mali Durum Bildirim Formundaki kasa, banka, kısa vadeli alacaklar ve
kısa vadeli borçlara ilişkin verilerin,
Kasa
Banka
Kısa Vadeli Alacaklar
Kısa Vadeli Borçlar
=
=
=
=
56.250
40.617
12.025
53.909
TL
TL
TL
TL
olduğu varsayıldığında;
Kasa+Banka+Kısa Vadeli Alacaklar
Kısa Vadeli Borçlar
formülüne göre aşağıdaki hesaplama yapıldığında,
56.250 + 40.617 + 12.025
53.909
=
108.892
53.909
= 2,01992
oranı bulunacaktır.
Yapılan hesaplamada, 2,01 olarak bulunan değer “2,00” oranından büyük olduğundan, anılan
derneğin çok zor durum halinin bulunmadığı, mali durumunun Kurum alacağını defaten
ödemeye uygun olduğu kabul edilerek, tecil ve taksitlendirme talebi reddedilecektir.
35 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
Biçimlendirilmiş: Yazı tipi:
(Varsayılan) Times New Roman, 12 nk,
Kalın Değil, İtalik Değil
Biçimlendirilmiş: Yazı tipi:
(Varsayılan) Times New Roman, 12 nk,
Kalın Değil, İtalik Değil
Kamu kurum ve kuruluşları ile belediyeler ifadesinden, 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı
Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a)
bendinde belirtilen kamu idareleri ve kamu iktisadi teşebbüsleri ile bunların bağlı idare,
ortaklık, müessese ve işletmeleri ile bunların ödenmiş sermayesinin %50’sinden fazlasına
sahip oldukları ortaklık ve işletmelerden, Türk Ticaret Kanununa tabi olmayanlarla özel
kanunlarına göre personel çalıştıran diğer kamu kurumları ile il özel idaresi, belediyeler ve
bağlı kuruluşlar anlaşılarak işlem yapılacaktır.
2.3.2. Tecile konu borç toplamı 100.000 TL’nin üzerinde olan borçlular için çok zor
durum halinin tespiti
2.3.2.1. Halka açık olan şirketlerin “çok zor durum” halinin tespit edilmesi
Sermaye Piyasası Kurulu mevzuatı gereği halka açık ve borsada işlem gören şirketler, üçer
aylık dönemler itibarıyla mali tablolarını oluşturmak ve yayınlamak zorunda olduklarından,
söz konusu şirketlerin Sermaye Piyasası Kuruluna verdikleri en son mali tablodaki
(bilançodaki) veriler esas alınmak suretiyle çok zor durum halinin tespitine ilişkin hesaplama
Kurumca yapılacaktır.
Diğer taraftan, halka açık şirketlerden olmakla birlikte borç miktarı 100.000 TL’nin altında
olan şirketlerin çok zor durum hali yukarıda belirtildiği gibi Mali Durum Bildirim Formu ile
beyan edecekleri bilgilere istinaden Kurumca tespit edilecektir.
2.3.2.2. Tecil ve taksitlendirmeye konu borcu 100.000 TL’nin üzerinde olan diğer
borçluların “çok zor durum” halinin tespiti
Kurumumuza olan borçlarının tecil ve taksitlendirilmesi talebinde bulunan ve tecile konu borç
toplamı, borç türü bazında 100.000 TL’nin üzerinde olan borçluların “çok zor durum” hali;
Kasa+Banka+Kısa Vadeli Alacaklar/Kısa Vadeli Borçlar” formülüne göre 3568 sayılı Serbest
Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre ruhsat almış ve
faaliyet belgesine sahip serbest muhasebeci mali müşavir ve yeminli mali müşavirlerce tespit
edilecektir.
3568 sayılı Kanuna göre ruhsat almış olan meslek mensuplarından serbest muhasebeci mali
müşavir ve yeminli mali müşavirler, “Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler veya Yeminli
Mali Müşavirler Tarafından Düzenlenen Çok Zor Durum Halinin Tespitine İlişkin Rapor”
örneğine uygun olarak düzenleyecekleri, talep tarihinden en çok 3 ay öncesine ait rapora,
ruhsat belgeleri ile bağlı bulundukları meslek odalarından alınmış faaliyet belgesini ve
yaptıkları hesaplamalara esas olan belgelerin fotokopilerini de ekleyeceklerdir.
Örnek-4: SG Ltd. Şti. tarafından gecikme cezası ve zammı dahil 109.000 TL sigorta primi,
22.000 TL işsizlik sigortası primi ve 1.560 TL idari para cezasından oluşan toplam 132.560
TL tutarındaki borcun taksitlendirilmesi talebinde bulunulması halinde, sigorta primi borcu
100.000 TL’nın üzerinde olduğundan yetkili meslek mensubu tarafından düzenlenmiş raporda
belirtilen rasyoya göre işlem yapılacaktır.
36 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
Borçluların “çok zor durum” halinin belirlenmesine ilişkin oranlarının hesaplanması,
Kurumumuza ibraz edilen mali durum bildirim formlarında yer alan bilgilere veya meslek
mensuplarınca düzenlenen raporlara göre yapılacak olmakla birlikte, ihbar, şikayet veya bariz
bir şüphe olması durumunda, Kurumun denetim ve kontrolle görevli memurları vasıtasıyla
formda/raporda yer alan bilgilerin doğru olup olmadığı yönünde gerekli inceleme
yaptırılacaktır.
Yapılacak olan bu inceleme sonucunda, oranların hesaplanmasına esas olan bilgilerin doğru
olmadığının anlaşılması halinde, tecil ve taksitlendirme işlemi bozulacak, yanıltıcı rapor
düzenlediği tespit edilen meslek mensuplarının düzenleyeceği başkaca raporlara da itibar
edilmeyerek konu hakkında ayrıca ilgili meslek odasına ihbarda bulunulacaktır.
2.4. İlk taksitin ödenmesi, tecil ve taksitlendirmenin başlaması
Tecil ve taksitlendirme, talep edilen taksit sayısına göre hesaplanan ilk taksit tutarının
tamamının ödenildiği tarihte başlar.
Örnek-1: A Ltd. Şti. tarafından, 15/12/2008 tarihinde ünitemize 55.000 TL sigorta primi,
20.000 TL gecikme cezası ve zammından oluşan toplam 75.000 TL tutarındaki borcunun 10
ay süre ile tecil ve taksitlendirilmesi için başvuruda bulunularak, ilk taksit tutarına mahsuben
15/12/2008 tarihinde 2.500 TL, 22/12/2008 tarihinde de 5.000 TL ödenmesi halinde ilk taksit
tutarının tamamının ödendiği (22/12/2008) tarih, tecil ve taksitlendirme tarihi olarak kabul
edilecektir.
Örnek-2: KY Ltd. Şti. tarafından ünitemize toplam 240.000 TL tutarındaki sigorta primi,
gecikme cezası ve zammından oluşan borcunun 17/12/2008 tarihinde 24 ay kademeli olarak
taksitlendirilmesi talebinde bulunulmuş, ancak ilk taksite mahsuben 17/12/2008 tarihinde
2.000 TL, 25/12/2008 tarihinde 3.000 TL olmak üzere değişik tarihlerde toplam 5.000 TL
ödenmiş ise; tecil tarihi, ilk taksitin tamamlandığı 25/12/2008 tarihi olarak kabul edilecektir.
2.5. Tecil ve taksitlendirme süresi ve kademeli taksitlendirme
Tecil ve taksitlendirme talebinde bulunan borçlunun “çok zor durum” halinin incelemesi
sonucu bulunan rasyo değerine göre tecil ve taksitlendirmeye konu borçlar azami 30 veya 36
aya kadar taksitlendirilebilecektir. Borçluların, 36 ayı aşan ya da talepte bulunulan borç
türüne ilişkin borcun sadece icraya intikal eden kısmının tecil ve taksitlendirilmesi talepleri
kabul edilmeyecektir.
Yine, söz konusu tecil ve taksitlendirme süreleri azami süreler olup, tecile yetkili makamlarca
borç tutarına bakılarak, borçlunun zor durumuna, borçlarının ödenmesi hususundaki iyi
niyetine ve daha önce yapılan tecil ve taksitlendirmelerde borcun ödenip ödenmediği gibi
hususlara bakılarak azami taksitlendirme süreleri kadar borçların tecil ve taksitlendirilmesi
yapılabilecektir. Ancak, tecile yetkili makamlarca borcun azami taksitlendirme sürelerinden
daha az bir sürede ödenebileceğine kanaat getirilmesi halinde bu sürelerden daha az süreli
taksitlendirme işlemi yapılabilecektir.
Borçların tecil ve taksitlendirilmesinde borcun eşit taksitlerle ödenmesi esastır. Ancak,
borçlularca kademeli ödeme planında ısrar edilmesi ve ünitece borçlunun taksitlerini eşit
olarak ödeyemeyecek durumda olduğuna kanaat getirilmesi halinde, en fazla ilk altı taksit,
37 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
eşit taksitlere bölünmüş ödeme planındaki taksit tutarının % 50’ sinden az olmamak kaydıyla
kademeli olarak tecil ve taksitlendirilebilir.
Buna göre, borçlularca kademeli taksit talebinde bulunulması durumunda, en fazla
başlangıçtaki altı aya ait taksit tutarları tecil ve taksitlendirmeye konu toplam borç tutarının,
tecile yetkili makamca uygun görülen taksit sayısına bölünmesi suretiyle bulunacak tutarın
%50 sinden az olmamak kaydıyla hesaplanacaktır. (Talep edilmesi halinde düşük taksit
tutarları %50 nin üzerinde de olabilecektir.) Daha sonraki aylara ait taksit tutarları ise geriye
kalan borç miktarının kalan taksit sayısına bölünmesi suretiyle eşit olarak hesaplanacaktır.
Örnek-1: HS Belediye Başkanlığının, 120.000 TL tutarındaki sigorta primi, gecikme cezası
ve zammından oluşan borçlarının, ilk 6 ayı için (%50’den az olmamak kaydıyla) düşük olmak
üzere, 12 ay kademeli tecil ve taksitlendirme talebinde bulunduğu ve Mali Durum Bildirim
Formu ile beyan edilen bilgilere istinaden rasyonun 1,85 olduğu varsayıldığında, ödeme planı
aşağıda gösterildiği şekilde düzenlenecek ve tecil faiziyle birlikte ödenecektir.
1. TAKSİT 5.000 TL
2. TAKSİT 5.000 TL
3. TAKSİT 5.000 TL
4. TAKSİT 5.000 TL
5. TAKSİT 5.000 TL
6. TAKSİT 5.000 TL
7. TAKSİT 15.000 TL
8. TAKSİT 15.000 TL
9. TAKSİT 15.000 TL
10.TAKSİT 15.000 TL
11.TAKSİT 15.000 TL
12.TAKSİT 15.000 TL
Örnek-2: ZRH A.Ş.’nin 31/12/2008 tarihi itibarıyla 200.000 TL sigorta primi ve 160.000 TL
gecikme cezası ve zammından oluşan toplam 360.000 TL borcu için, 31/12/2008 tarihinde ilk
6 aya ilişkin taksit tutarı aylık 7.500 TL olmak üzere, toplam 24 ay kademeli tecil ve
taksitlendirme talebinde bulunduğu ve başvuru tarihi itibarıyla Serbest Muhasebeci Mali
Müşavirce düzenlenen raporda belirtilen rasyonun “1,29” olduğu varsayıldığında, ödeme
planı aşağıdaki şekilde düzenlenecek ve tecil faiziyle birlikte ödenecektir.
1.TAKSİT 7.500 TL
2.TAKSİT 7.500 TL
3.TAKSİT 7.500 TL
4.TAKSİT 7.500 TL
5.TAKSİT 7.500 TL
6.TAKSİT 7.500 TL
7.TAKSİT 17.500 TL
8.TAKSİT 17.500 TL
9.TAKSİT 17.500 TL
10.TAKSİT 17.500 TL
11.TAKSİT 17.500 TL
12.TAKSİT 17.500 TL
13. TAKSİT 17.500 TL
14. TAKSİT 17.500 TL
15. TAKSİT 17.500 TL
16. TAKSİT 17.500 TL
17. TAKSİT 17.500 TL
18. TAKSİT 17.500 TL
19. TAKSİT 17.500 TL
20. TAKSİT 17.500 TL
21. TAKSİT 17.500 TL
22. TAKSİT 17.500 TL
23. TAKSİT 17.500 TL
24. TAKSİT 17.500 TL
Örnek-3: AG Ltd. Şti’nce 30/12/2008 tarihi itibarıyla Muğla Sosyal Güvenlik İl
Müdürlüğüne 720.000 TL sigorta primi, gecikme cezası ve zammından oluşan borcu için ilk 6
aylık taksit tutarı kademeli olmak üzere 36 ay tecil ve taksitlendirme talebinde bulunulmuştur.
38 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
Başvuru tarihi itibarıyla yeminli mali müşavirce düzenlenen raporda belirtilen rasyonun 1,50
olduğu varsayıldığında, ödeme planı aşağıdaki şekilde düzenlenecek ve tecil faiziyle birlikte
ödenecektir.
1.TAKSİT 10.000 TL
2.TAKSİT 10.000 TL
3.TAKSİT 10.000 TL
4.TAKSİT 10.000 TL
5.TAKSİT 10.000 TL
6.TAKSİT 10.000 TL
7.TAKSİT 22.000 TL
8.TAKSİT 22.000 TL
9.TAKSİT 22.000 TL
10.TAKSİT 22.000 TL
11.TAKSİT 22.000 TL
12.TAKSİT 22.000 TL
13. TAKSİT 22.000 TL
14. TAKSİT 22.000 TL
15. TAKSİT 22.000 TL
16. TAKSİT 22.000 TL
17. TAKSİT 22.000 TL
18. TAKSİT 22.000 TL
19. TAKSİT 22.000 TL
20. TAKSİT 22.000 TL
21. TAKSİT 22.000 TL
22. TAKSİT 22.000 TL
23. TAKSİT 22.000 TL
24. TAKSİT 22.000 TL
25.TAKSİT 22.000 TL
26.TAKSİT 22.000 TL
27.TAKSİT 22.000 TL
28.TAKSİT 22.000 TL
29.TAKSİT 22.000 TL
30.TAKSİT 22.000 TL
31.TAKSİT 22.000 TL
32.TAKSİT 22.000 TL
33.TAKSİT 22.000 TL
34.TAKSİT 22.000 TL
35.TAKSİT 22.000 TL
36.TAKSİT 22.000 TL
2.6. Tecil ve taksitlendirmenin değerlendirilmesi, ödeme planının düzenlenmesi ve
taksitlendirme komisyonunun karar alması
Tecil ve taksitlendirmenin yapılıp yapılmaması hususunda tecile yetkili makamlar tam yetkiye
sahiptir. Tecile yetkili makamlarca tecil ve taksitlendirme talepleri değerlendirilirken,
borçlunun öteden beri borçlarını ödemede iyi niyetli olup olmadığına bakılacaktır. Borçlunun
tecil talep tarihi ile tecilin yapıldığı tarih arasında geçen sürede ilk taksit ve devam eden
taksitlerle cari ay borçlarını ödemesi iyi niyetinin bir delili olarak algılanacaktır.
Tecil ve taksitlendirmeyi yapacak makamlar, usul ve esaslara göre tayin ettikleri
taksitlendirme şartlarını belirleyeceklerdir. Tayin edilen şartların borçlu tarafından kabul
edilmesi esastır. Borçlu tecil ve taksitlendirme şartlarını kabul ettiğini yazılı olarak ilgili
makama bildirebileceği gibi, tecil ve taksitlendirmenin kabul edilmesine ilişkin yazının
Ünitede kalan nüshasını imzalamasıyla da yapabilecektir. Borçlu tarafından tecil ve
taksitlendirme şartları kabul edilmediği takdirde tecil ve taksitlendirme yapılmayacaktır.
Buna göre; sosyal güvenlik merkezlerince takip edilen 1.000.000 TL’na kadar olan Kurum
alacaklarının tecil ve taksitlendirilmesinde yetkili olan sosyal güvenlik merkezlerince tecil ve
taksitlendirme işlemi icra memuru, şef/yetkili memur, (varsa icra servisinin bağlı bulunduğu
müdür yardımcısı) merkez müdüründen oluşan komisyon tarafından (Ek: 4/a), sosyal
güvenlik il müdürünün yetkili olduğu 1.000.001- 2.000.000 TL arası Kurum alacaklarının
tecil ve taksitlendirme işleminde icra memuru, şef/yetkili memur, merkez müdürü, il müdür
yardımcısı ve il müdüründen oluşan komisyon tarafından karara (Ek :4/b) bağlanır. Tecil ve
taksitlendirme komisyon kararları her yıl birden başlamak üzere numaralandırılır ve 3 nüsha
düzenlenir. Birinci nüshası icra takip dosyasına takılır, ikinci nüshası ilgili servise gönderilir.
Üçüncü nüshası ise ayrı dosyada sıra numarasına göre klase edilir. Karar numaraları karar
kayıt defterinden izlenir.
Yapılan tecil ve taksitlendirme işlemi sonuçlandıktan sonra örneği (Ek: 5) de yer alan yazı
kullanılarak ödeme planı ile birlikte borçluya tebliğ edilir.
39 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
2.7. Teminat ve teminat aranılmayacak durumlar
Borçludan teminat alınması 6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesinde sayılan tecil şartları
arasındadır. Ancak, söz konusu maddeye 5766 sayılı Kanunla eklenen ikinci fıkrada, "Şu
kadar ki, amme borçlusunun alacaklı tahsil daireleri itibarıyla tecil edilen borçlarının toplamı
ellibin Türk Lirasını (bu tutar dahil) aşmadığı takdirde teminat şartı aranılmaz. Bu tutarın
üzerindeki amme alacaklarının tecilinde, gösterilmesi zorunlu teminat tutarı ellibin Türk
Lirasını aşan kısmın yarısıdır. Bakanlar Kurulu; bu tutarı on katına kadar artırmaya, yarısına
kadar indirmeye, yeniden kanuni tutarına getirmeye ve alacaklı amme idareleri itibarıyla bu
hadler arasında farklı tutar belirlemeye yetkilidir." hükmüne yer verilmiştir.
Buna göre, borçlunun tecil ve taksitlendirmeye konu borç toplamının 50.000 Türk Lirasını (bu
tutar dahil) aşmaması şartıyla tecil edilecek borçlar için teminat aranılmayacaktır.
Teminat aranılmaksızın yapılacak tecil ve taksitlendirmelerde 50.000 Türk Lirası sınırı, işyeri
ve borç türüne bakılmaksızın borçlunun veya işverenin alacaklı Kurum ünitesine olan borç
toplamı esas alınarak belirlenir.
Örnek-1: Eskişehir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünde işlem gören A.Y. Ltd. Şti.’nin ünitede
tescilli 2 ayrı işyerinden dolayı 15/12/2008 tarihi itibarıyla birinci işyerinden Kurumumuza
olan 25.000 TL sigorta primi, ikinci işyerinden dolayı 20.000 TL işsizlik sigortası primi ve
bunlara ilişkin gecikme cezası ve zammından oluşan toplam 45.000 TL tutarındaki borcunun
36 ay süre ile tecil ve taksitlendirilmesi için başvuruda bulunması durumunda, işyeri ve borç
türüne bakılmaksızın borç toplamı 50.000 TL’nın altında olduğundan herhangi bir teminat
istenilmeksizin Kurum alacağı tecil ve taksitlendirilebilecektir. Ancak, bu borçlunun üçüncü
bir işyerinden dolayı ayrıca 15.000 TL tutarında idari para cezası ve gecikme cezası ve
zammından oluşan borcunun bulunması durumunda toplam borç tutarı 50.000 TL’nı aştığı
için aşan kısmın yarısı (10.000/2 ) 5.000 TL kadar teminat istenilecektir.
Örnek- 2: S.S. Ltd. Şti.’nin Eskişehir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünde tescilli işyerlerinin
borcu 40.000 TL, Bursa Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünde tescilli işyerlerinin borcu 35.000
TL, Bilecik Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünde tescilli işyerlerinin borcu 25.000 TL olmak
üzere, Kuruma toplam 100.000 TL borcu olmakla birlikte, her bir il müdürlüğüne olan
borçların toplamı ayrı ayrı 50.000 TL’nin altında kaldığı için ilgili il müdürlüklerince
herhangi bir teminat aranılmaksızın tecil ve taksitlendirme işlemi yapılabilecektir.
Yine, 48 inci maddeye eklenen ikinci fıkra hükmü uyarınca, tecil ve taksitlendirilecek Kurum
alacaklarının toplam tutarının 50.000 Türk Lirasını aşması durumunda gösterilmesi zorunlu
olan teminat tutarı 50.000 Türk Lirasını aşan kısmın yarısı kadar olacaktır.
Örnek-3: KS AŞ.’nin, İstanbul Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne bağlı Bakırköy Sosyal
Güvenlik Merkezinde tescilli işyerlerinin borcu 32.000 TL, Fatih Sosyal Güvenlik
Merkezinde tescilli işyerlerinin borcu 45.000 TL, Pendik Sosyal Güvenlik Merkezinde tescilli
işyerlerinin borcu 100.000 TL olmak üzere, anılan il müdürlüğüne toplam 177.000 TL borcu
olmakla birlikte, Bakırköy ve Fatih Sosyal Güvenlik Merkezine olan borçların ünite bazında
her biri 50.000 TL’nın altında kaldığı için anılan Sosyal Güvenlik Merkezlerince herhangi bir
teminat aranılmaksızın tecil ve taksitlendirme işlemi yapılabilecektir. Ancak, Pendik Sosyal
Güvenlik Merkezine 100.000 TL borcu bulunması nedeniyle teminat aranılmayacak tutar olan
borcun 50.000 TL’nı aşan kısmı için (50.000/2) 25.000 TL tutarında teminat alınacaktır.
40 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
Örnek-4: EC Ltd. Şti.’nin Rüzgarlı Sosyal Güvenlik Merkezine olan 35.000 TL sigorta primi,
20.000 TL işsizlik sigortası primi, 5.000 TL idari para cezası ve gecikme cezası zammından
oluşan toplam 60.000 TL tutarındaki borcunun 18 ay süre ile tecil ve taksitlendirilmesi için
başvuruda bulunması halinde, tecil ve taksitlendirme talebinin kabul edilebilmesi için toplam
borcun 50.000 TL’yi aşan kısmının (60.000-50.000 = 10.000 ) yarısı kadar (10.000/2 ) 5.000
TL teminat göstermesi gerekmektedir.
Teminat aranılmaksızın yapılacak tecil ve taksitlendirmelere ilişkin olarak belirlenen 50.000
Türk Lirası tutarındaki sınır, tecil ve taksitlendirilen borçların toplamı esas alınarak
uygulanacağından, borçlunun tecil ve taksitlendirilen ve tecil şartlarına uygun olarak ödeme
yaptığı borçları için bu sınır dikkate alınmış ise yeni tecil ve taksitlendirme taleplerinde daha
önce tecil edilmiş borç tutarı ile talepte bulunulan borç tutarının toplamı dikkate alınır.
Örnek-5: ŞK Ltd. Şti.’nin Denizli Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne olan toplam 60.000 TL
tutarındaki borcu 5.000 TL değerinde teminat alınarak 20 ay süre ile tecil ve taksitlendirilmiş
iken daha sonraki bir tarihte tahakkuk eden 12.000 TL tutarındaki idari para cezası borcunun
ayrıca tecil ve taksitlendirilebilmesi için toplam borcun 50.000 TL’yi aşan kısmının (72.000 –
50.000 = 22.000 ) yarısı kadar (22.000/2) 11.000 TL teminat göstermesi gerekmektedir.
(5.000 TL’lik teminat daha önce alındığından 6.000 TL ek teminat istenilecektir.)
Örnek- 6: ŞP Ltd. Şti.’nin Artvin Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne olan toplam 49.990 TL
tutarındaki sigorta primi, gecikme cezası ve zammı borcu teminat alınmaksızın 15 ay süre ile
tecil ve taksitlendirilmiştir. Borçlu tarafından 16.010 TL cari ay sigorta primlerinin de
taksitlendirmeye dahil edilmesinin talebi halinde bu defa toplam borcun 50.000 TL’yi aşan
kısmının (66.000–50.000 = 16.000 ) yarısı kadar (16.000/2) 8.000 TL teminat göstermesi
gerekmektedir.
Kurumumuz alacakları teminat aranılmaksızın tecil ve taksitlendirilmiş olmakla birlikte, tecil
ve taksitlendirme şartlarına uygun ödeme yapılmaması nedeniyle tecil ve taksitlendirme
işlemi bozulmuş ise, borçlunun teminatsız tecil ve taksitlendirme uygulamasından
yararlanmadığı, başka bir tecil ve taksitlendirilmiş borcu bulunmadığı takdirde, 50.000 Türk
Lirası tutarındaki teminatsız tecil ve taksitlendirme uygulamasından tekrar yararlandırılır.
Örnek-7: PD Ltd. Şti.’nin Nevşehir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne olan toplam 30.000 TL
tutarındaki borcu teminat alınmaksızın 12 ay süre ile tecil ve taksitlendirilmiş olmakla
birlikte, taksitlerin ödenmemesi nedeniyle tecil ve taksitlendirme işlemi bozulmuştur. Borçlu
şirket tarafından taksitlendirme işleminin bozulmasından sonra bu defa toplam 45.000 TL
borç için tecil ve taksitlendirme talebinde bulunulması durumunda üniteye olan borcu 50.000
TL’den az olduğu için anılan şirketin borcu, diğer şartların da sağlanması kaydıyla herhangi
bir teminat istenilmeksizin yeniden tecil ve taksitlendirilebilecektir.
Tecil ve taksitlendirilen borç toplamının 50.000 TL’den fazla olması ve tecil şartlarına uygun
taksit ödemeleri devam ettiği sürece borçlu tarafından başkaca borçları için yeni tecil ve
taksitlendirme talebinde bulunulduğunda, daha önce tecil edilmiş borçların 50.000 TL’ye
kadar olan kısmı için teminat aranılmamış olması nedeniyle, tecil ve taksitlendirilmesi talep
edilen borcun yarısı değerinde teminat gösterilmesi istenilecektir.
41 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
Örnek-8: SÇ Ltd. Şti.’nin Tokat Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne olan 60.000 TL tutarındaki
işsizlik sigortası primi, gecikme cezası ve zammından oluşan borcuna karşılık 5.000 TL
değerinde teminat alınarak 16 ay süre ile tecil ve taksitlendirilen borçlarından başka 100.000
TL tutarındaki sigorta primi, gecikme cezası ve zammından oluşan borcunun da tecil ve
taksitlendirilmesi talebinde bulunması halinde, yeni tecile konu borç toplamı olan 100.000
TL’nin yarısı kadar (100.000/2) 50.000 TL teminat gösterilmesi gerekmektedir.
2.8. Teminat olarak gösterilen taşınır ve taşınmazların değer tespitlerinin yapılması
Tecil ve taksitlendirme işlemlerinde teminat olarak taşınmaz gösterilmiş ise değer
tespitlerinde;
a) Ekspertiz Raporu Yönergesi hükümleri çerçevesinde Kurum teknik elemanlarınca
düzenlenen raporlar,
b) Sermaye piyasası mevzuatı çerçevesinde yetkilendirilmiş değerleme uzmanları veya
değerleme şirketleri tarafından düzenlenen raporlar,
c) Ticaret, Sanayi ve Deniz Ticaret Odaları ile Türk Mühendis ve Mimar Odaları veya
bunların bağlı olduğu Birlik yönetimlerince bilirkişilik, eksperlik ve hakemlik yapma yetkisi
verilenler tarafından düzenlenen raporlar,
ç) Bankalar ve sigorta şirketleri tarafından yaptırılan değer tespitine ilişkin raporlar,
d) Hukuk mahkemelerince tayin edilmiş bilirkişilerce düzenlenen raporlar,
esas alınır.
Yukarıdaki fıkranın (a) ve (d) bentlerinde belirtilenler hariç olmak üzere diğer bentlerinde
sayılan şekilde değer tespitine ilişkin düzenlenen raporlarda, rapor düzenleyen ekspertiz veya
bilirkişilerin yetki veya ruhsat belgelerinin rapora eklenmesi zorunludur.
Gösterilen teminat taşınır ise, öncelikle icra memurunca değer tespiti yapılır. Taşınırın
niteliğine göre bu servislerce ya da ünite amirince gerek görülmesi halinde bilirkişilere değer
biçtirilir ya da ilgili meslek ve esnaf odalarından görüş alınır veya emsal malların piyasa
araştırması yaptırılır.
Kurum alacaklarına karşılık öncelikle, üzerinde başka idareler ile gerçek veya tüzel kişilerin
haciz, ipotek, rehin gibi kısıtlayıcı takyidatları bulunmayan ve satış kabiliyeti olan mallar
teminat olarak alınır.
Borçlunun yukarıda belirtilen nitelikte takyidatsız mallarının bulunmaması ve borçlu
tarafından teminat olarak gösterilen mallar üzerinde ipotek, rehin, haciz gibi takyidatların
bulunması halinde, tecil ve taksitlendirmeye konu alacağın güncel değeri ile birlikte diğer
güncel takyidat değerleri toplamının, teminatın tespit edilen değerini aşmaması halinde
teminat olarak kabul edilebilir.
42 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
Buna göre, tecil ve taksitlendirme işleminde Kurum alacağına karşılık teminat olarak
gösterilen malların değer tespiti için düzenlenen bilirkişi raporlarındaki değer tespiti yapılan
malın niteliği, özellikleri, satış kabiliyeti, birim değeri, gayrimenkul ise konumu, kullanım
alanı, tapu bilgileri, üzerinde işgal veya tapuya şerh edilmemiş yapıların bulunup bulunmadığı
gibi imar durumunu belirleyici hususlar ile piyasa analizleri, inşaat özellikleri ve diğer
faktörlerin yer alıp almadığına dikkat edilecek, ayrıntılı olarak düzenlenmemiş yalnızca
değerini belirtir şekilde düzenlenen ve bilirkişinin uzmanlık alanına girmeyen raporlara itibar
edilmeyecektir.
Bu nedenle, gayrimenkullerin değer tespitine ilişkin bilirkişi raporlarında önerilen hususlarda
tereddüt veya şüpheye düşülmesi halinde, yeniden başka bir bilirkişi raporu düzenlenmesi
istenebileceği gibi, gerek görüldüğü durumlarda değer tespiti yapılmış olan gayrimenkulleri
yerinde görüp incelenmek suretiyle Kurum Ekspertiz Yönergesine göre Kurum teknik
elemanlarına da değer tespiti yaptırılmak suretiyle işlem yapılacaktır.
Öte yandan, yapılacak tecil ve taksitlendirme işleminde borçlulardan teminat olarak öncelikle
6183 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinde sayılan kıymetlerden paraya çevrilmesi kolay olan
nakit niteliğindeki kıymetler, banka teminat mektubu, hazine bonosu ve devlet tahvili gibi
teminatların alınmasına gayret gösterilecektir.
Ancak, borçlularca bu nitelikteki kıymetlerin teminat olarak gösterilmesi çoğu zaman
mümkün olamadığından, 6183 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinde öngörüldüğü şekilde
Kurumca haczedilmek suretiyle teminat olarak alınması mümkün olan menkul ve
gayrimenkul niteliğindeki malların teminat olarak gösterilmesi halinde, bu nitelikteki malların
durumu olayına münhasır olarak farklılık gösterebileceğinden, değer tespitine ilişkin raporlar
da dikkate alınarak öncelikle satış kabiliyeti yüksek olan, Kurumca muhafazası kolay, zaman
içinde değer yitirmeyen ve Kurum alacağının tahsilini kolay kılan nitelikteki menkul ve
gayrimenkul malların teminat olarak alınmasına dikkat edilecektir.
Borçlularca yukarıda da açıklandığı üzere nakit niteliğinde veya üzerinde ipotek, rehin, haciz
ve diğer kısıtlayıcı nitelikteki takyidatlar bulunmayan menkul veya gayrımenkul niteliğindeki
herhangi bir malının bulunmadığının bildirilmesi ve tecil ve taksitlendirme talebinde
bulunulduğu tarihe kadar yürütülmüş olan icra takip işlemleri ile bu tarihe kadar ünitece
yapılmış olan mal varlığı araştırması neticesinde üzerinde ipotek, rehin, haciz gibi takyidat
bulunmayan menkul veya gayrimenkul mal bulunmadığının anlaşılması durumunda, teminat
olarak gösterilen mahcuz mallar üzerindeki Kurum haczinden önce takyidatların güncellenmiş
tutarları ile tecil ve taksitlendirmeye konu borç için gösterilmesi gereken teminat tutarının,
söz konusu mahcuz malın bilirkişi raporu ile tespit edilmiş değeri toplamından daha az
olması gerekmektedir.
Örnek-1: NŞ Anonim Şirketince Muğla Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne toplam 200.000 TL
tutarındaki sigorta primi, gecikme cezası ve zammından oluşan borcu için tecil ve
taksitlendirme talebinde bulunulmuş, İl Müdürlüğünce yapılan takipler sonucunda tapu
kayıtları üzerine haciz konulan fabrika niteliğindeki gayrimenkul dışında başkaca malının
bulunmadığı anlaşılmış ve bu gayrimenkulun değerinin de bilirkişi raporu ile 900.000 TL
olduğu tespit edilmiştir. Söz konusu gayrimenkul üzerinde Kurum alacağı için konulmuş
hacizlerden önce tesis edilmiş ipotek ve hacizlerin toplam güncel değerinin 500.000 TL
olarak tespit edildiği varsayılır ise, takyidatların değeri ile tecil ve taksitlendirmeye konu
43 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
Kurum alacağı için gösterilmesi gereken (150.000/2) 75.000 TL’nin toplam tutarı (575.000
TL) gayrimenkulun değerinden az olduğu için fabrika niteliğindeki bu gayrimenkulun teminat
olarak alınması mümkündür.
Diğer taraftan, borçluların teminat olarak üzerinde ipotek, rehin ve haciz gibi takyidat
bulunmayan bir kısım menkul ve gayrimenkul malının yanı sıra üzerinde ipotek, rehin ve
haciz gibi takyidat bulunan mallarının da teminat olarak gösterilmesi durumunda, öncelikle
takyidatsız malların teminat olarak alınması gerektiğinden, takyidatlı malın değerinin Kurum
alacağını karşıladığı gerekçesi ile takyidatsız mallar üzerindeki Kurum hacizleri
kaldırılmayacaktır.
2.9. Teminat dışındaki hacizlerin kaldırılması
Tecil ve taksitlendirme işlemi kesinleştikten sonra, teminat olarak gösterilen mallar üzerine
haciz konulmak kaydıyla, tecile yetkili makamlarca kendilerine tanınan yetkilerle sınırlı
kalmak suretiyle borçlunun talebi halinde fazlaya ilişkin hacizler kaldırılır.
Üçüncü kişilere 6183 sayılı Kanunun 79 uncu maddesine istinaden haciz bildirileri
gönderilmiş olması ve borçlu tarafından da bu sürede borçlarının tecil ve taksitlendirilmesi
için talepte bulunulması halinde, öncelikle haciz bildirilerinden dolayı üçüncü kişiler
nezdinde tahakkuk eden hak ve alacakların Kurum hesaplarına aktarılması ve cari esaslara
göre borca mahsup edilmesini müteakip bakiye borç tutarının tecil ve taksitlendirilmesi
gerekmektedir.
Üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklar üzerine haciz konulmuş ya da üçüncü kişiye haciz
bildirisi gönderilmiş olunması ve bu sürede borçlunun da tecil ve taksitlendirme talebinde
bulunması halinde, üçüncü kişi tarafından, haczedilmiş hak ve alacaklar Kurum hesaplarına
aktarılmadığı veya borçlunun hak ve alacağının bulunmadığı bildirilmediği sürece tecil ve
taksitlendirme işlemleri yapılmayacaktır.
Ancak, üçüncü kişilerce kendilerine gönderilen haciz bildirilerine karşılık verilen cevaplarda
borçlunun hak ve alacağının bulunduğu ancak, ödemesinin ileriki bir tarihte yapılmasının
mümkün olduğu veya haczin işlendiği ve ilerde hak ve alacağın bulunması halinde Kuruma
ödeneceğinin bildirilmiş olunması ya da maaş, kira, hakediş, istihkak, fatura bedeli vb. gibi
her ay tahakkuk eden bir alacağa haciz konulmuş ise mutlaka üçüncü kişi ile irtibata geçilerek
haczedilmiş hak ve alacağın Kurum hesaplarına aktarılmasını müteakip tecil ve taksitlendirme
talepleri değerlendirilecektir. Bu durumdaki taksitlendirmeler ünite tecil ve taksitlendirme
komisyonunda kabul edilmiş ise haczedilen hak ve alacağın Kurum hesaplarına aktarılmış
olması nedeniyle üçüncü kişideki hak ve alacaklar üzerine konulmuş hacizler kaldırılacaktır.
Dolayısıyla, haczedilen hak ve alacaklar taksitlendirmenin kabul edilmesinden önce Kurum
hesaplarına aktarıldığından, taksitlendirmenin tecil ve taksitlendirme komisyonunca
onaylanmasından sonra herhangi bir meblağın Kurum hesaplarına aktarılması söz konusu
olmayacaktır.
Öte yandan üçüncü kişilerce, kendilerine gönderilen haciz bildirilerine karşılık verilen
cevaplarda borçlunun hak ve alacağının bulunmadığı bildirilmiş ve hacze de itiraz edilmiş ise,
haciz bildirileri üçüncü kişilere tebliğ edildiğinde hüküm ifade edeceğinden, bu aşamada
44 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
borçlunun tecil ve taksitlendirme taleplerinin değerlendirilmesinde üçüncü kişiler ile
yazışma yapılarak hak ve alacağının bulunup bulunmadığının sorulmasına gerek
bulunmamaktadır.
Borç miktarına göre tecil ve taksitlendirme yetkileri ünite tecil ve taksitlendirme
komisyonunda bulunmayan alacaklar için borçlunun üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarına
haciz konulmuş ise, tecil ve taksitlendirme taleplerinin Sosyal Sigortalar Genel Müdürlüğü
İhtilaflı Prim İşleri ve İcra Daire Başkanlığına gönderilmeden önce yukarıdaki hususlar göz
önüne alınarak üçüncü kişilerdeki hak ve alacakların Kuruma ödenmiş olması gerekmektedir.
2.10. Ödemeler nispetinde hacizlerin kaldırılması, teminatın iadesi ve teminat değişikliği
Borçlunun malları üzerine haciz tatbik edildikten sonra söz konusu borcun tecil ve
taksitlendirilmesi halinde, daha önce haczedilmiş malları, tecil ve taksitlendirilen borçları için
değerleri tutarınca teminat yerine geçecektir.
Dolayısıyla, bu durumdaki Kurum alacaklarının tecil ve taksitlendirilmesinde, teminatsız
veya zorunlu teminat tutarı esas alınarak tecil ve taksitlendirme uygulaması söz konusu
olmayacaktır.
Örnek-1: AA Limited Şirketinin Kurumumuza olan borçlarının tahsilini teminen 6183 sayılı
Kanun hükümlerine göre yürütülen icra takibi sonucu borçlu şirkete ait 160.000 TL değerinde
fabrika niteliğindeki gayrimenkul ile 75.000 TL değerindeki arsa üzerine haciz konulmuştur.
AA Limited Şirketince toplam 200.000 TL tutarındaki borç için tecil ve taksitlendirme
talebinde bulunulması halinde, her iki gayrimenkul değerleri tutarınca teminat yerine
geçecektir.
Bu örneğe göre, tecil ve taksitlendirmeden önce borcun tamamını karşılayacak değerde haciz
yapılmış olduğundan, zorunlu teminat tutarı belirlenmeyecektir. Dolayısıyla zorunlu teminat
tutarının fazlası üzerindeki hacizlerin kaldırılması şeklinde bir uygulama da söz konusu
olmayacaktır.
Tecil ve taksitlendirme işleminden önce uygulanan ve tecil ve taksitlendirmeye konu alacağın
tamamını karşılayacak değerde olan hacizler ile alınmış olan teminatlar üzerindeki
hacizlerden bir kısmının borçlu tarafından daha sonraki bir tarihte kaldırılmasının veya
iadesinin istenilmesi durumunda, talep tarihine kadar olan taksit tutarlarının ve cari ay
borçlarının ödenmiş ve daha önce alınmış olan teminatın bölünebilir nitelikte olması
durumunda, ödenen miktarı aşmamak kaydıyla tecil ve taksitlendirilen borçtan fazlaya ilişkin
teminatlar üzerindeki hacizler kaldırılır veya iade edilir.
Örnek-2: Yukarıdaki örnek (1)’e göre borçlu AA Limited Şirketinin borçları 10 eşit taksitte
ödenmek üzere tecil ve taksitlendirilerek 3 taksitin ödendiği varsayıldığında, kalan borç tutarı
140.000 TL olacağından, borçlunun gayrimenkulleri üzerine tecil ve taksitlendirmeden önce
konulan hacizler ödenen taksit tutarları nispetinde kaldırılabileceğinden, kalan 140.000 TL ve
hesaplanan tecil faizinden oluşan borcu 160.000 TL tutarındaki fabrika niteliğindeki
gayrimenkulün değeri karşıladığından diğer gayrimenkul üzerindeki haciz kaldırılabilecektir.
45 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
Tecil ve taksitlendirme işleminden önce haczedilen malların değeri tecil ve taksitlendirmeye
konu borç tutarından az, zorunlu teminat tutarından fazla ise, Kurum hacizleri tecil ve
taksitlendirme şartlarına uygun olarak ödenen taksitler sonucunda kalan borç tutarı, hacizli
mal değerinin altına inmediği sürece kaldırılmaz.
Tecil ve taksitlendirme şartlarına uygun olarak yapılan ödemeler neticesinde kalan tecilli borç
tutarının hacizli malın değerinin altına inmesi durumunda, mahcuz malın bölünebilir nitelikte
olması şartıyla yapılan ödemeler nispetinde uygulanan hacizler kaldırılır.
Örnek-3: ŞK Kollektif Şirketinin 600.000 TL tutarındaki sigorta primi, gecikme cezası ve
zammından oluşan borcundan dolayı Eskişehir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğümüzce her biri
40.000 TL değerindeki 10 araç (toplam 400.000 TL) üzerine haciz tatbik edilmiştir. Borçlu
şirketçe tecil ve taksitlendirme talebinde bulunulmuş ve söz konusu borçlar 24 eşit taksitle
ödenmek üzere taksitlendirilmiştir.
Haczedilen araçların değeri tecil ve taksitlendirmeye konu borç tutarından az, ancak 48 inci
madde hükmüne göre gösterilmesi gereken zorunlu teminat tutarından (600.00050.000)/2=275.000 TL den fazladır. Bu durumda söz konusu borçların tecil ve
taksitlendirilmesinde borçlu şirketten ayrıca teminat istenilmeyecektir.
Borçlu şirketçe, 10 taksit tutarı olan 250.000 TL ödendikten sonra tecil ve taksitlendirmeye
konu kalan borç tutarı (600.000-250.000) 350.000 TL olacaktır. Bu tutar hacizli araçların
değerinden az olduğundan sadece bir araç üzerindeki haciz kaldırılabilecektir.
Borcun tecil ve taksitlendirilmesinden önce haczedilmiş malların değeri, tecil ve
taksitlendirilen borç tutarından ve istenilmesi gereken zorunlu teminat tutarından az ise,
haczedilen malların değeri ile gösterilmesi gereken zorunlu teminat tutarı arasındaki fark
kadar teminat gösterilmesi istenilir. Bu durumda yapılan tecil ve taksitlendirme işlemlerinde
istenilecek zorunlu teminat tutarı belirlenirken 50.000 TL sınırı dikkate alınır.
6183 sayılı Kanun uyarınca herhangi bir haciz uygulaması olmadan tecil ve taksitlendirilen
borçlar için alınan teminatlar, tecil ve taksitlendirme şartlarına uygun olarak yapılan ödemeler
sonucunda kalan taksitli borç tutarının zorunlu teminat tutarının altına inmesi durumunda,
yapılan ödemeler nispetinde (bölünebilir nitelikte olması şartıyla) iade edilir.
Diğer taraftan, haciz tatbik edilmemiş Kurum alacaklarının tecil ve taksitlendirmesi sırasında
gösterilmesi gereken zorunlu teminat tutarının belirlenmesinde hesaplanacak tecil faizleri
dikkate alınmamakla birlikte, hacizlerin kaldırılmasında ve teminatların iadesinde ödenmesi
gereken tecil faizinin de dikkate alınması gerekmektedir.
Tecil ve taksitlendirme talebi kabul edildikten sonra borçlunun gösterdiği teminatlarda
değişiklik talep edilmesi halinde, değişiklik talep edilen tarihe kadar olan taksitler ile cari ay
primlerinin ödenmiş olması kaydıyla, borçlunun verdiği teminat, kısmen veya tamamen aynı
değerde ve aynı nitelikte veya paraya çevrilmesi daha kolay başka teminatlarla değiştirilebilir.
Borçlunun tecil ve taksitlendirme talebi üzerine yapılan ödemeler nispetinde hacizlerin
kaldırılması, teminatların iadesi ile teminat değişikliğine ilişkin talepleri tecil ve
taksitlendirme komisyonunca değerlendirilecektir.
46 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
2.11. Aylık taksitlerin ve cari ay primlerinin aksatılması
Tecil ve taksitlendirmeye konu taksitlerden bir veya birbirini izleyen iki taksitin ödenmemiş
olması durumunda, bu taksit ya da taksitlerin ödenmeyen ilk taksiti izleyen üçüncü taksitle
birlikte tamamının ödenmiş olması ve ödeme planındaki son taksit süresinin aşılmaması
kaydıyla tecil ve taksitlendirme işlemi bozulmaz.
Ayrıca, bu hak tecil ve taksitlendirme süresi içerisinde birden fazla kullanılabilir. Ancak
ödenmeyen ya da eksik ödenen kısmın son takside ait olması halinde ise, 6183 sayılı
Kanunda belirtilen azami taksitlendirme süresinin aşılmaması kaydıyla bu tutarın son taksiti
izleyen ayın sonuna kadar ödenmeyen kısmın tecil faizi ile birlikte ödenmesi halinde de tecil
ve taksitlendirme işlemi devam eder.
Örnek-1: NY Ltd. Şti.’nin Erzurum Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne olan borçları
2009/Ocak ayında 18 ay süre ile tecil ve taksitlendirilmiştir. Borçlu tarafından 2009/Ocak,
Şubat ve Mart aylarına ilişkin taksitler süresinde ödenmiştir. Ancak, 2009/Nisan ayı içinde
ödenmesi gereken taksit tutarı ödenmemiş, 2009/Mayıs ve Haziran aylarına ait taksitler ise
vadesinde ödenmiştir. Nisan ayına ilişkin taksitin en geç 2009/Temmuz ayında ödenmesi
gereken taksitle birlikte ödenmesi durumunda tecil ve taksitlendirme işlemi bozulmayacaktır.
Borçlu şirketçe daha sonra 16 ve 17 nci taksitleri ödenmemiş iken son taksit olan 18 inci
taksitin ödenmesi gereken 2010 yılının Haziran ayı içinde 16 ve 17 nci taksitlerin ödenmesi
halinde, 28/6/2010 tarihinde ödenmesi gereken son taksitin 28/7/2010 tarihine kadar
ödenmesi durumunda tecil ve taksitlendirme işlemi bozulmayacaktır.
Örnek-2: NB Belediye Başkanlığının Bakırköy Sosyal Güvenlik Merkezine olan borçları
2009/Ocak ayında 36 ay süre ile tecil ve taksitlendirilmiştir. Borçlu tarafından 2009/Ocak ila
2011/Kasım aylarına ilişkin taksitler süresinde ödenmiştir. Ancak, 2011/Aralık ayına ait son
taksit tutarının yasal süresi içinde ödenmemesi halinde (6183 sayılı Kanunda belirtilen azami
taksitlendirme süresi 36 ay olduğundan) tecil ve taksitlendirme işlemi bozulacaktır. Diğer bir
ifade ile 2011/Aralık taksit miktarının 37 nci ayın sonunda ödenmesi mümkün
bulunmadığından, tecil ve taksitlendirme şartlarının ihlal edilmesi nedeniyle tecil ve
taksitlendirme işlemi bozulacaktır.
Borçluların tecil ve taksitlendirmeye konu borca ilişkin son ayı izleyen ayların (carî ayların)
ödeme yükümlülüklerini bir takvim yılında dört defadan fazla yerine getirmemeleri halinde,
tecil ve taksitlendirme işlemi bozulur. Ancak, bir takvim yılında en fazla dört aya ait
ödenmeyen ya da eksik ödenen cari ay borçlarının taksitlendirme süresi aşılmamak kaydıyla
en geç izleyen takvim yılının sonuna kadar ödenmesi halinde borçlunun tecil ve
taksitlendirme işlemi bozulmaz.
Borç türü bazında taksitlendirilmiş borçlarına ilişkin tecil ve taksitlendirme süresi içinde
tahakkuk eden cari ay borçlarının ödenmemesi durumunda, söz konusu cari ay borçları, bir
defaya mahsus olmak üzere ilk tecil ve taksitlendirme süresini aşmaması kaydıyla aynı esaslar
dahilinde mevcut tecil ve taksitlendirme işlemine dahil edilebilir. Dolayısıyla tecil ve
taksitlendirme işlemi devam ederken, aynı borç türü için cari aylardan kaynaklanan
47 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
borçlardan dolayı ikinci bir tecil ve taksitlendirme yapılmayacaktır. Cari ay, tecil ve
taksitlendirmeye dahil edilen son ayı izleyen aylardır.
Örnek-3: MG Ltd Şti.’nin Aydın Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne 2008/Ağustos, Eylül,
Ekim aylarına ait toplam 50.000 TL sigorta primi, gecikme cezası ve zammı borcu
bulunmaktadır. Borçlu, 15/12/2008 tarihinde borçlarının 35 ay sürede ödemek üzere tecil ve
taksitlendirilmesini talep etmiş ve ilk taksiti aynı gün ödemiştir. 2008/Kasım ayı priminin son
ödeme tarihi 31/12/2008 olduğundan taksitlendirilmeye dahil edilmemiştir. Bu durumda,
2008/Kasım ayına ait aylık prim ve hizmet belgesinden kaynaklanan borçlardan itibaren cari
ay prim borç ödeme yükümlülüğü başlayacaktır.
Yukarıdaki borçlunun tecil ve taksitlendirmesinin yapılmasını müteakip, 2009/Ocak, Şubat,
Haziran, Temmuz ve Kasım aylarına ait cari ay primlerini ödememesi halinde, bir takvim
yılında dört defadan fazla cari ay prim borçlarının ödenmemesi nedeni ile tecil ve
taksitlendirme şartları ihlal edilmiş sayılacağından, aylık taksit tutarları süresinde ödenmiş
olsa dahi tecil ve taksitlendirme işlemi bozulacaktır.
Diğer taraftan, aynı borçlunun sadece 2009/Ocak ayı cari ay primini takip eden takvim yılı
sonu olan (bu tarihin taksitlendirme süresini aşmaması kaydıyla ) 31/12/2010 tarihine kadar
ödememesi halinde, aylık taksitleri düzenli ödenmiş iken, yalnızca bir aylık cari ay primi
ödenmemiş olsa dahi tecil ve taksitlendirme şartları ihlal edilmiş sayılacağından söz konusu
tecil ve taksitlendirme işleminin bozulması gerekmektedir.
Ancak, aynı borçlunun 2009/Eylül, Ekim, Kasım, Aralık, 2010 / Ocak, Şubat, Mart, Nisan
aylarının cari ay primlerini ödememesi halinde, bir takvim yılında ödenmeyen cari ay sayısı
dört defadan fazla olmadığından, 2009 yılına ait cari ayları 31/12/2010 tarihine kadar, 2010
yılına ait cari ayları ise 35 inci son taksitin ödeme tarihi olan 15/10/2011 tarihinin cumartesi
olması nedeniyle takip eden ilk iş günü olan 17/10/2011 tarihinde ödemesi halinde tecil ve
taksitlendirme işlemi bozulmayacaktır.
Tecil ve taksitlendirme işleminde cari ay borçlarının her ay düzenli ödenmesi şartının
aranılmayacak olması bu borçların zamanında takip edilmeyeceği anlamına gelmeyeceğinden,
5510 sayılı Kanunun 88 inci maddesinin amir hükmü gereğince, yeni borç birikimine neden
olunmamasını teminen, borç türü bazında taksitlendirilmiş borçlarına ilişkin taksitlendirme
süresi içinde tahakkuk edecek aynı mahiyetteki cari ay borçları ile ilgili ödeme
yükümlülüklerini yerine getirmemeleri halinde, tecil ve taksitlendirme süresinin sona ermesi
beklenilmeden cari ay borçlarının tahsili için cari usul ve esaslar dairesinde icra takip
işlemlerine başlanılmasını teminen söz konusu borçlar icraya intikal ettirilecektir.
2.12. Tecil ve taksitlendirme şartlarına uyulmaması
Aylık taksitlerin ve cari ay borçlarına ilişkin ödeme yükümlülükleri ile diğer şartların
borçlularca yerine getirilmemesi durumunda tecil ve taksitlendirme işlemi bozularak, muaccel
olan alacağın tahsili için cebri icra işlemlerine derhal başlanılacaktır.
6183 sayılı Kanunun 56 ncı maddesi, “Karşılığında teminat gösterilmiş bulunan amme alacağı
vadesinde ödenmediği takdirde, borcun 7 gün içinde ödenmesi, aksi halde teminatın paraya
çevrileceği veya diğer şekillerle cebren tahsile devam olunacağı borçluya bildirilir. 7 gün
48 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
içinde borç ödenmediği takdirde teminat bu kanun hükümlerine göre paraya çevrilerek amme
alacağı tahsil edilir.” hükmünü amirdir.
Buna göre, tecil ve taksitlendirme koşullarına uyulmaması üzerine tecil ve taksitlendirme
işlemi bozulduğunda borçluya, “karşılığında teminat alınmış olan borcun 7 gün içinde
ödenmesi, aksi halde teminatın paraya çevrileceği ve diğer şekillerle cebren tahsile devam
edileceğinin” bildirilmesi, 6183 sayılı Kanunun 56 ncı maddesi hükmü gereği yasal
zorunluluk olduğundan, borçluya yükümlülüklerinin mutlaka bir yazı ile bildirilmesi
gerekmektedir.
2.13. Niyabeten takipte taksitlendirme işlemleri
Borçlunun veya mallarının başka mahallerde bulunması durumunda alacaklı sosyal güvenlik
il müdürlüğü veya sosyal güvenlik merkezleri, borçlu veya mallarının bulunduğu mahalde
yapılacak takipleri, o mahaldeki sosyal güvenlik il müdürlüğü veya sosyal güvenlik
merkezleri vasıtasıyla yaptırabilir.
Niyabeten takiplerde borçlu tarafından talep edilmesi halinde, tecil ve taksitlendirme
işlemleri, borçlunun dosyasının işlem gördüğü sosyal güvenlik il müdürlüğü veya sosyal
güvenlik merkezi yerine niyabeten takibi yapan sosyal güvenlik il müdürlüğü veya sosyal
güvenlik merkezi tarafından yapılabilir.
2.14. Daha önce yapılmış olan tecil ve taksitlendirmeler
Tecil ve taksitlendirme talebinde bulunan borçluların tecil ve taksitlendirme talebinde
bulunduğu tarihten önceki iki takvim yılı içinde, özel kanunlardan yararlanmak amacıyla
bozulmuş olanlar hariç olmak üzere, 6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesine göre üç defa
tecil ve taksitlendirme işleminin bozulmuş olması durumunda taksitlendirmeye konu borç
ödenmediği sürece tecil ve taksitlendirme talepleri kabul edilmeyecektir.
Buna göre, yapılacak tecil ve taksitlendirmelerin değerlendirilmesinde, borçlularca talepte
bulunulan yıl ile birlikte geriye doğru iki takvim yılı içinde bozulan tecil ve taksitlendirme
sayısı dikkate alınacaktır.
Örnek-1: 19/12/2008 tarihinde 40.000 TL tutarındaki işsizlik sigortası primi borcunun 16 ay
süre ile tecil ve taksitlendirilmesi talebinde bulunan SŞ Ltd. Şti.’nin 1/1/2006 ila 19/12/2008
tarihleri arasında bozulan tecil ve taksitlendirme sayısına bakılmak suretiyle değerlendirme
yapılacak, yapılan değerlendirme sonucunda bu süre içerisinde üç defa bozulmuş
taksitlendirme işlemi var ise, bu durumda olan borçlunun 19/12/2008 tarihli tecil ve
taksitlendirme talebi reddedilecektir.
Diğer taraftan, tecil ve taksitlendirme talebinde bulunulan tarihten önceki iki takvim yılı
içinde bozulmuş olan tecil ve taksitlendirme sayılarının belirlenmesine ilişkin uygulama
sosyal güvenlik il müdürlüğü/ sosyal güvenlik merkezi ve borçlu bazında yapılacaktır.
2.15. Tecil ve taksitlendirmelerde şahsi kefaletin kabul edilmesi
49 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
Kuruma borcu olmasına ve bu borçlarını da tecil ve taksitlendirmek suretiyle ödemek
istemelerine rağmen, bazı borçluların 6183 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinde belirtilen
teminatları gösterememesinden dolayı hem Kurum alacağının tahsilinin güçleştiği hem de
borçluların ticari faaliyetlerini sürdürememe gibi sıkıntıyla karşı karşıya kaldıkları
gözlenmektedir.
6183 sayılı Kanunun 11 inci maddesinde, 10 uncu maddeye göre teminat sağlayamayanların
muteber bir şahsı müteselsil kefil ve müşterek müteselsil borçlu gösterebilecekleri, şahsi
kefaletin tespit edilebilecek şartlara uygun olarak noterden tasdikli mukavele ile tesis
olunacağı, şahsi kefalet ve gösterilen şahsi kefili kabul edip etmemekte alacaklı tahsil
dairesinin serbest olduğu belirtilmiştir.
Buna göre, tecil ve taksitlendirme talebinde bulunan borçluların tecil ve taksitlendirme talep
tarihine kadar Kurumca yapılmış olan mal varlığı araştırması sonucunda hacze kabil bir
malının bulunmadığı veya yapılan takipler sonucunda haczolunmuş mallarının Kurum
alacağının tamamını karşılar nitelikte olmadığının tespit edilmesi ve bu borçluların 6183
sayılı Kanunun 10 uncu maddesindeki teminatları da sağlayamamaları durumunda Kurum
alacağını karşılayacak tutarda mal varlığının olduğu anlaşılan muteber bir üçüncü şahıstan
noterden tasdikli şahsi kefalet senedi alınmak suretiyle tecil ve taksitlendirme işlemi
yapılabilir.
2.16. Tecil ve taksitlendirme talepleri uygun görülmeyen borçlular
Tecil ve taksitlendirme talepleri uygun görülmeyerek reddedilen borçlular, söz konusu
borçlarını anılan yazının kendilerine tebliğ edildiği tarihinden itibaren Kurumca 30 güne
kadar verilebilecek ödeme süresi içinde ödedikleri takdirde, borcun ödendiği tarihe kadar tecil
faizi alınmak suretiyle borç tecil olunur.
Buna göre, tecil ve taksitlendirme talepleri uygun görülmeyerek reddedilen borçlulara
“taleplerinin uygun görülmediği, ancak tecil talebine konu olan borçlarını bu yazıyı tebellüğ
ettikleri tarihten itibaren verilen süre içinde ödedikleri takdirde, bu ödeme süresi içinde geçen
zaman için kendilerinden (gecikme cezası ve zammı değil) tecil faizi alınacağının, aksi
takdirde bu süreye de gecikme cezası ve zammının uygulanması gerektiğinin” tebliğ edilmesi,
6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesinin üçüncü fıkrası hükmü gereğince yasal zorunluluk
olduğundan, tecil ve taksitlendirme taleplerinin zamanında değerlendirilmesi, tecil talebinin
uygun görülmediği durumlarda ise, yukarıda açıklandığı şekilde borçlulara söz konusu
tebliğin mutlaka yapılarak Kurumumuz ile borçlular arasında ihtilafa meydan verilmemesi
gerekmektedir.
Ünitelerimizce, gerek menkul gerekse gayrimenkul malların satış ilanına kadar, borçlu
tarafından yapılan tecil ve taksitlendirme talepleri değerlendirilmeye tabi tutulacaktır.
2.17. Alt işvereni bulunan borçluların tecil ve taksitlendirme talepleri
5510 sayılı Kanunun 12 nci maddesinde, bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet
üretimine ilişkin bir işte veya bir işin bölüm veya eklentilerinde, iş alan ve bu iş için
görevlendirdiği sigortalıları çalıştıran üçüncü kişiye alt işveren denildiği, sigortalılar üçüncü
bir kişinin aracılığı ile işe girmiş ve bunlarla sözleşme yapmış olsalar dahi, asıl işverenin bu
50 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
Kanunun işverene yüklediği yükümlülüklerden dolayı alt işveren ile birlikte sorumlu olduğu
öngörülmüştür.
Buna göre, asıl işverenin tecil ve taksitlendirme için başvuruda bulunması halinde, alt
işverenin borçlarından da sorumlu olduğundan alt işverenin borçları da dahil edilmek
suretiyle tecil ve taksitlendirme işlemi yapılacaktır.
Diğer taraftan, asıl işveren tecil ve taksitlendirme talebinde bulunmamış ise, alt işverenin
kendi borcu için başvuruda bulunması halinde, bu borç asıl işverenden bağımsız olarak
taksitlendirilebilecektir.
2.18. Sosyal Sigortalar Genel Müdürlüğüne gönderilecek tecil ve taksitlendirme talepleri
Sosyal güvenlik il müdürlüklerince yetkilerini aşan tutarlardaki tecil ve taksitlendirme
talepleri, Sosyal Sigortalar Genel Müdürlüğüne gönderilmeden önce gerekli olan bilgi ve
belgelerle birlikte “Tecil ve Taksitlendirme Bilgi Formu”nun (Ek: 6) tüm bölümleri eksiksiz
olarak doldurulacak ve tanzim eden personel tarafından imzalanıp kaşelenecektir.
2.19. Tecil faizi
Sosyal Güvenlik Kurumunca 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında
Kanuna Göre Kullanılacak Yetkilerin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 13 üncü
maddesinin dördüncü fıkrasında, Kurumumuzca yapılan tecil ve taksitlendirme işlemlerinde
Maliye Bakanlığının belirlediği tecil faizi oranının, beşinci fıkrasında ise tecil faizi oranında
değişiklik yapılması halinde bu değişikliğin Resmi Gazetede yayımlandığı tarihten önce tecil
edilen alacaklara değişikliğin yapıldığı tarihe kadar eski oranlar, değişiklik tarihinden itibaren
ise belirlenen yeni oran üzerinden tecil faizi uygulanacağı öngörülmüştür.
6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesi uyarınca yapılan tecil ve taksitlendirme işlemlerinde
21/10/2010 tarihine kadar yıllık % 19 olarak uygulanmakta olan tecil faizi oranı, 21/10/2010
tarihli ve 27736 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Maliye Bakanlığının Seri: C Sıra No: 2
Tahsilat Genel Tebliği ile, bu Tebliğin yayımı tarihinden itibaren yıllık % 12’ye düşürülmüş
bulunmaktadır.
Bundan böyle, söz konusu Tebliğin yayım tarihi olan 21/10/2010 tarihinden itibaren 6183
sayılı Kanunun 48 inci maddesi uyarınca yapılacak tecil ve taksitlendirme işlemlerinde yıllık
% 12 oranında tecil faizi uygulanacaktır.
Öte yandan, bu Tebliğin yayımı tarihinden (21/10/2010) önce tecil ve taksitlendirilen ve tecil
şartlarına uygun olarak ödenmekte olan alacakların bu Tebliğin yayımı tarihinden sonra
ödenmesi gereken taksit tutarlarına, söz konusu Tebliğin yayımı tarihine kadar (bu tarih
hariç) geçen süre için geçerli olan oranlar, bu Tebliğin yayımı tarihinden sonraki süre için ise
yıllık % 12 oranında tecil faizi uygulanacaktır.
Ayrıca, Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü, Türkiye Futbol Federasyonu ve özerk spor
federasyonlarına tescil edilmiş ve Türkiye'de sportif alanda faaliyet gösteren spor kulüplerinin
5766 sayılı Kanunun Geçici 2 nci maddesinden yararlanmak üzere yapmış oldukları
müracaatlara istinaden tecil edilen alacaklar için %3,167 oranında uygulanan yıllık tecil faizi
51 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
oranı bu defa, Maliye Bakanlığının 21/10/2010 tarihli ve 27736 sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan Seri: C Sıra No: 2 Tahsilat Genel Tebliğinin yayımı tarihinden sonra ödenmesi
gereken taksit tutarlarına, bu Tebliğin yayımı tarihinden itibaren (bu tarih dahil) yıllık tecil
faizi oranının 1/6'sı olan (12/6=) % 2 oranında yıllık tecil faizi uygulanacaktır.
Geçmiş dönemler için tecil faiz oranları tablosunda (Ek: 7) yer alan oranlar esas alınacaktır.
İKİNCİ KISIM
Kurum Alacağının Cebren Tahsili
Cebren Takip Esasları
1. Cebren takip ve tahsil şekilleri
Kurum alacaklarının yasal süresi içinde ödenmemesi halinde, 6183 sayılı Kanun hükümlerine
göre cebri icra işlemleri yapılarak takip ve tahsil edilmesi gerekmektedir.
6183 sayılı Kanunda, borçlular hakkındaki cebri icra işlemlerinin;
1) Alınan teminatın paraya çevrilmesi ya da kefilin takibi,
2) Borçlunun, borcuna yetecek miktardaki mallarının haczedilerek paraya çevrilmesi,
3) Gerekli şartlar bulunduğu takdirde borçlunun iflasının istenmesi,
şekillerinden birinin uygulanması suretiyle yapılması gerektiği açıklanmıştır.
1.1. Teminatlı alacaklarda takip
6183 sayılı Kanunun 56 ncı maddesi hükmüne göre, karşılığında teminat gösterilmiş bulunan
Kurum alacağı vadesinde ödenmediği takdirde, borcun 7 gün içinde ödenmesi, aksi halde
teminatın paraya çevrileceği veya diğer şekillerde cebren tahsiline devam olunacağının
borçluya bildirilmesi gerekmektedir. Bu bildirime rağmen 7 gün içinde borç ödenmediği
takdirde teminat 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre paraya çevrilir.
Alınan teminat banka teminat mektubu ise, teminat mektubunun muhafaza edildiği muhasebe
servisinden teminat mektubunun nakde çevrilmesi istenilir. Teminat olarak menkul ya da
gayrimenkul mal alınmış ise bu malların satışı yapılarak Kurum alacağının tahsili cihetine
gidilir.
Ancak, borçlu tarafından teminat olarak şahsi kefil gösterilmiş ise, kefil hakkında icra takip
işleminin yapılması için kendisine ödeme emri tebliğ edilir. Kefilin sorumluluğu müştereken
ve müteselsilen olduğundan borçlu ile birlikte kefil hakkında da takip yapılır. Kurum
alacağının borçludan tahsil edilmiş olunması halinde kefilin sorumluluğu kalmayacağından,
kefil hakkında da takip işlemi yapılmayacağı gibi, yapılmış olan haciz işlemleri de kaldırılır.
52 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
Alınan teminatın Kurum alacağını karşılamaması halinde borçlunun teminat dışındaki malları
hakkında cebri icra işlemleri yapılarak Kurum alacağı tahsil edilir.
1.2. Ödeme emri
Kurum alacağını vadesinde ödemeyenlere 7 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal
bildiriminde bulunmaları gerektiği ödeme emri ile bildirilir. Ödeme emri Vergi Usul Kanunu
hükümlerine göre tebliğ edilir. Ödeme emrinde, borcun türü, dönemi, aslı ve gecikme zammı,
tahakkuk şekli, gecikme zammının işleyişi ve borcun ödenmemesi halinde yapılacak işlemler
ve ödemenin nereye yapılacağı belirtilir.
Kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahıs, böyle bir borcunun olmadığı veya kısmen ödendiği
veya zamanaşımına uğradığını iddia ederek ödeme emrinin tebliğ tarihinden itibaren 7 gün
içinde alacaklı ünitenin bulunduğu yetkili iş mahkemesine itirazda bulunabilir.
Ödeme emrine yapılan itirazda, borçlu tamamen veya kısmen haksız çıkarsa, borçludan,
hakkındaki itirazın reddolunduğu miktardaki alacak % 10 zamla tahsil edilir. Bu tutarın
ödenmesi için önce borçluya yazılı tebligat gönderilir. Yazıda, borcun ödenmesi için 15
günlük süre verilir. Borçlu verilen bu sürede borcunu ödemez ise bu defa ödeme emri tebliğ
edilerek hakkında 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre cebri icra takip işlemi yapılır. Ancak
bu tutara gecikme cezası ve gecikme zammı işletilmez.
5510 sayılı Kanunun 88 inci maddesinin yirminci fıkrasına istinaden, tüzel kişiliğin
borçlarından dolayı tüzel kişiliğin üst düzey yönetici ve yetkililerinin borcun ödenmesinde
müşterek ve müteselsil sorumluluğu bulunduğundan, borcun icraen takibi için tüzel kişilikle
birlikte üst düzey yönetici ve yetkililerine aynı anda ödeme emri gönderilecektir. Ancak, aynı
anda takip yapılabilmesi hususunda; sorumluluğu bulunan tüm üst düzey yönetici ile
yetkililerin ve bunların sorumlu oldukları borç dönemleri ile tutarlarının tespitinde azami
özenin gösterilmesi gerekmektedir.
1.3. Mal bildirimi
Mal bildirimi borçlunun borcunu karşılayacak miktarda, gerek kendi elindeki, gerekse üçüncü
şahıslar elindeki menkul ve gayrimenkul malları ile alacak haklarının; nev’ini, mahiyetini ve
miktarını veya malı olmadığını ve yaşayış tarzına göre geçim kaynakları ile buna nazaran
borcunu ne şekilde ödeyebileceğini tahsil dairesine yazılı veya sözlü olarak beyan etmesidir.
Buna göre, asıl olan borcu karşılayacak miktarda mal bildiriminde bulunmaktır. Mal bildirimi
servet beyanı olmadığından, borcuna yetecek miktarda mal bildiren Kurum borçlusunun daha
fazlasını bildirmeye zorlanmaması gerekmektedir.
Kendisine ödeme emri tebliğ edilen borçlu 7 gün içinde borcunu ödemek veya mal
bildiriminde bulunmak mecburiyetindedir. Mal bildirimi mutlaka bir malın bildirilmesini
ifade etmez. Haczi kabil malı olmayan borçluların malları olmadığını bildirmeleri de
mal bildirimi hükmündedir.
6183 sayılı Kanunun 62 nci maddesi hükmüne göre alacaklı Kurum ünitesi, mal bildirimi
dışında tespit ettiği borçluya ait diğer malları da, mal bildirimindeki mallarla birlikte
haczedebilir.
53 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
6183 sayılı Kanun borca yetecek miktarda mal bildirimini esas aldığından, 59 uncu maddede
yer alan borçlunun “her türlü gelirlerini” ve “yaşayış tarzına göre geçim kaynaklarını” ve
“buna nazaran borcunu ne suretle ödeyebileceğini” ibareleri ile istenen bildirim, borca
yetecek kadar mal bildiriminde bulunmayanları kapsamaktadır. Borcuna yetecek kadar mal
bildiriminde bulunan borçluların, Kanun maddesinin bu hükümlerinden kaynaklı
bildirimleri yapma mecburiyetleri bulunmamaktadır.
6183 sayılı Kanunun 111 inci maddesindeki cezalar, kasten gerçeğe aykırı bildirimde
bulunanlarla, bildirilen malları borca yetmediği veya haciz ya da satışının çok güç olması
nedeniyle ilave mal bildiriminde bulunması uyarısına rağmen, başka malı olduğu halde eksik
bildirimde bulunanlara ve geçim kaynağı ve buna bağlı yaşayış tarzı bildirimlerini gerçeğe
aykırı bir şekilde yapmış olanlara yönelik olarak düzenlenmiştir.
Borçlunun başkasının mallarını kendi malı olarak bildirmesi veya bildirdiği mallar üzerinde
üçüncü şahısların haklarını da aynı zamanda bildirmemesi, borcuna yetecek kadar malı
olduğu halde beyan ettiğinden başka malları olmadığını bildirmesi gibi haller, borçlunun
gerçeğe aykırı bildirim yaptığı hususundaki kastının karinesidir.
Mal bildiriminde borcun belirli bir süre içinde veya taksitle ödeneceği yahut hiç bir şekilde
ödenmeyeceği yönündeki bildirimler alacaklı Kurum ünitesini bağlamayacaktır.
Mal bildiriminde bu şekilde cevap verenlerin durumları alacaklı Kurum ünitesince
araştırılarak bu beyanların aksine kanaat getirilmesi halinde borçlunun beyanları ile bağlı
kalınmayarak tespit edilecek mallarının haciz ve satışı suretiyle Kurum alacağının tahsili
sağlanacaktır.
Diğer taraftan, mal bildirimlerinin doğru olmadığının tespiti halinde veya yaşayış tarzları mal
bildirimlerine uymayanlar hakkında 6183 sayılı Kanunun 111 ila 115 inci maddeleri
gereğince işlem yapılacaktır.
6183 sayılı Kanunun 61 inci maddesine göre, malı olmadığını veya borcu karşılayacak
miktarda malı olmadığını beyan eden borçlunun, daha sonra edindiği mallar ile gelirlerindeki
artışları edinme ve artış tarihinden itibaren 15 gün içinde alacaklı Kurum ünitesine
bildirmediği takdirde, bu borçlular hakkında Kanunun 112 nci maddesine göre işlem yapılır.
1.4. Hapsen tazyik
Kendisine ödeme emri tebliğ edilen borçlu borcunu ödemezse 7 gün içinde mal bildiriminde
bulunması gerekmektedir. Mal bildiriminde bulunmayan borçlu mal bildiriminde
bulununcaya kadar icra mahkemesince bir defaya mahsus olmak ve üç ayı geçmemek üzere
hapis ile tazyik olunur. Hapis ile tazyik hükmü borçluyu mal bildiriminde bulunmaya
zorlayan bir hükümdür. Bu şekilde alınan hapsen tazyik kararları, infaz için derhal yetkili
Cumhuriyet Savcılığına gönderilir.
Borçlu hakkında hapsen tazyik kararı verilebilmesi için tahsil dairesince icra mahkemesine
yapılacak başvurular için anılan maddeye göre öncelikle suçun işlendiği tarihin ve idarenin
suçu öğrendiği tarihin tespiti önem arz etmektedir.
54 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 347 nci maddesinde “Bu Bapta yer alan fiillerden dolayı
şikâyet hakkı, fiilin öğrenildiği tarihten itibaren üç ay ve her halde fiilin işlendiği tarihten
itibaren bir yıl geçmekle düşer.” hükmü yer almaktadır.
Borçlu hakkında hapsen tazyik kararı verilebilmesi ile tahsil dairesince icra mahkemesine
yapılacak başvurular için anılan maddeye göre öncelikle suçun işlendiği tarihin ve idarenin
suçu öğrendiği tarihin tespiti önem arz etmektedir.
Buna göre, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiğini gösteren tebliğ alındısının alacaklı
Kurum ünitesine intikal ettiği tarihin, tebliğ alındısının Kuruma intikal etmemesi halinde ise
tebliğ edildiğinin öğrenildiği tarihin suçu öğrenme tarihi olarak kabul edilerek en geç 15 gün
içinde borçlular hakkında hapsen tazyik kararı alınmasını teminen icra mahkemesine yazılı
talepte bulunulması gerekmektedir. Her halükarda suçun işlendiği tarihten itibaren bir yılı
geçmemek kaydıyla suçu öğrenme tarihinden itibaren üç ay içerisinde icra mahkemesine
şikayet yoluna gidilmesi gerekmektedir.
Amme borçlusunun tüzel kişi olması halinde, mal bildiriminde bulunma yükümlülüğü üst
düzey yönetici ve yetkililerine ait olduğundan, bu yükümlülüğü yerine getirmeyen üst düzey
yönetici ve yetkililer hakkında hapsen tazyik kararı alınarak uygulanması gerekmektedir.
1.5. Haciz yolu ile takip
6183 sayılı Kanunun 62 nci maddesine göre haciz, borçlunun mal bildiriminde gösterdiği ya
da amme idaresince gerek borçlunun, gerekse üçüncü kişinin elinde tespit edilen menkul ya
da gayrimenkul malları ile hak ve alacaklarından borca yetecek kadarına el konulması
işlemidir. Borçlu hakkında kati haciz yapabilmek için ödeme emrinin tebliğ edilmesi şarttır.
1.5.1. Kati haciz
Kati haciz Kurum alacaklarının vadesinde ödenmemesi üzerine borçlulara ödeme emri tebliğ
edilmesine müteakip, ödeme emrinin kesinleşmesinden sonra (ödeme emrinin tebliğ
tarihinden sonra 7 gün geçmesinden itibaren) yapılan kesin hacizdir.
İcra memurunca haciz tutanağına kaydedilerek yapılan menkul mal hacizleri fiili, tescil
kayıtlarının tutulması zorunlu olan menkul, gayrimenkul ya da hakların tescil kayıtlarına
(gayrimenkuller, araçlar, marka, patent, eser, maden işletme ruhsatı, vb.) haciz bildirisi
gönderilmek suretiyle haciz konulması ise kaydi haciz işlemidir.
Haciz işlemi yapılırken en kolay satılabilen, paraya çevrilmesinde kısıtlayıcı herhangi bir
engel bulunmayan mallara öncelik verilir. İstihkak iddiasında bulunulan malların haczinin en
sona bırakılması gerekmektedir. Borçlunun mal beyanında gösterdiği mallar öncelikle
haczedilebileceği gibi, bu mallara haciz konulmadan ünitelerimizce tespit edilen mallara da
haciz konulabilecektir. Ayrıca gerek mal bildiriminde gösterilen, gerekse ünitece tespit edilen
mallara, birlikte haciz konulması da mümkündür. Haciz işleminde Kurum alacağının kısa
sürede tahsili ve borçlunun menfaatlerinin göz önüne alınması gerekmektedir.
55 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
1.5.2. Haciz kağıdı
Kurumumuzda haciz işlemlerinin sosyal güvenlik il müdürünce veya yetki vereceği il müdür
yardımcısı ya da ilgili ünite müdürünce onaylanan haciz kâğıtlarına dayanılarak yapılması
gerekmektedir.
1.6. Menkul malların haczi
Menkul malların haczi icra memurunca yapılır. Fiili haciz uygulamasında icra memuru
kimliğini gösterir ve borcun ödenmesini ister. Borç ödenmez veya kısmen ödenir ise icra
memuru borçluya haciz kağıdını okur ve haciz yapacağını bildirerek borca yetecek kadar
menkul malı haciz tutanağına kaydetmek suretiyle haczeder.
Haciz tutanağında, haczedilen malların markası, modeli, tipi, nitelikleri, varsa seri ve sicil
nosu, sayı ve miktarları, tahmin edilen rayiç değeri ile ayırt edici diğer tüm özellikleri
belirtilir. Ayrıca, Kurum alacağına konu icra takip dosyalarının dosya numaraları haciz
tutanağına kaydedilir.
Borçlunun veya üçüncü şahsın istihkak iddiası var ise, bu iddia mutlaka haciz tutanağına
kaydedilir. Haciz tutanağının, haczi yapan icra memuru, borçlu veya temsilcisi, yediemin,
varsa bilirkişi ve diğer ilgililerce imzalanması, ayrıca bir örneğinin borçluya bırakılması
gerekmektedir.
Haciz gıyapta yapılmışsa kolluk kuvvetlerinden veya haciz mahallinde bulunan komşulardan
iki kişi bulundurulur. Gıyaben yapılan hacizler borçluya ayrıca tebliğ edilir. Borçlu süre
isterse, haciz yine yapılır ancak borcu ödemesi için üç gün süre verilebilir.
Kıymetli maden, mücevher, ticari senet, hisse senedi, tahvil gibi icra memurunun kendi
imkanları ile taşıması mümkün olan menkul mallar, kaybolmamaları ve değiştirilmemelerini
sağlayacak önlemler alınarak üniteye getirilerek ünite muhasebe servisine tutanakla teslim
edilir.
Haciz güneş battıktan doğuncaya kadar ve tatil günlerinde yapılmaz. Ancak, özellikle tatilde
ve geceleri açık olan yerlerde her türlü haciz yapılabilir. Malın kaçırılma riski varsa haciz
gece de yapılabilir. Haciz işlemi gündüz başlamış ve bitmemiş ise bitinceye kadar (gece de
olsa) devam edilir.
1.7. Üçüncü kişilerdeki menkul malların, alacak ve hakların haczi
6183 sayılı Kanunun 79 uncu maddesinde “Hamiline yazılı olmayan veya cirosu kabil senede
dayanmayan alacaklar ile maaş, ücret, kira vesaire gibi her türlü hakların ve fiilen tutanak
düzenlemek suretiyle haczi kabil olmayan üçüncü şahıslardaki menkul malların haczi, borçlu
veya zilyed olan veyahut alacak ve hakları ödemesi gereken gerçek ve tüzel kişilere,
kurumlara haciz keyfiyetin tebliği suretiyle yapılır. Tahsil dairesi tarafından tebliğ edilecek
haciz bildirisi ile; bundan böyle borcunu ancak tahsil dairesine ödeyebileceği ve amme
borçlusuna yapılacak ödemenin geçerli olmayacağı veya elinde bulundurduğu menkul malı
ancak tahsil dairesine teslim edebileceği ve malın amme borçlusuna verilmemesi gerektiği,
aksi takdirde amme borçlusuna yapılan ödemeler ile malın bedelini tahsil dairesine ödemek
56 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
zorunda kalacağı ve bu maddenin üç, dört ve beşinci fıkra hükümleri üçüncü şahsa bildirilir.
Tahsil dairelerince düzenlenen haciz bildirileri, alacaklı tahsil dairelerince ya da alacaklı
amme idaresi vasıtasıyla, posta yerine elektronik ortamda tebliğ edilebilir ve bu tebligatlara
elektronik ortamda cevap verilebilir. Elektronik ortamda yapılacak tebliğe ve cevapların
elektronik ortamda verilebilmesine ilişkin usul ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığı
yetkilidir.
Tahsil dairelerince düzenlenen haciz bildirileri; amme borçlusunun hak ve alacaklarının
bulunabileceği bankaların şubelerine doğrudan veya mahallindeki tahsil dairesi aracılığı ile
tebliğ edileceği gibi Maliye Bakanlığınca belirlenecek tutarın üzerindeki alacaklar için
doğrudan bankaların genel müdürlüklerine de tebliğ edilebilir. Haciz bildirisi bankanın genel
müdürlüğüne de tebliğ edilmiş ise tüm şubelerini kapsayacak şekilde beyanda bulunma
yükümlülüğü bankanın genel müdürlüğüne aittir.
Haciz bildirisi tebliğ edilen üçüncü şahıs; borcu olmadığı veya malın yedinde bulunmadığı
veya haczin tebliğinden önce borcun ödendiği veya malın tüketildiği ya da kusuru olmaksızın
telef olduğu veya alacak borçluya veya emrettiği yere verilmiş olduğu gibi bir iddiada ise
durumu, haciz bildirisinin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde tahsil dairesine yazılı
olarak bildirmek zorundadır. Üçüncü şahsın süresinde itiraz etmemesi halinde, mal elinde ve
borç zimmetinde sayılır ve hakkında bu Kanun hükümleri tatbik olunur.
Herhangi bir nedenle itiraz süresinin geçirilmesi halinde üçüncü şahıs, haciz bildirisinin
tebliğinden itibaren bir yıl içinde genel mahkemelerde menfi tespit davası açmak ve haciz
bildirisinin tebliğ edildiği tarih itibarıyla amme borçlusuna borçlu olmadığını veya malın
elinde bulunmadığını ispat etmek zorundadır. Menfi tespit davası açılması halinde
mahkemece bu Kanunun 10 uncu maddesinde sayılan türden teminat karşılığında takip
işlemlerinin durdurulmasına karar verilebilir. Teminat, alacaklı tahsil dairesine verilir ve haciz
varakasına dayanılarak haczedilir. Taraflar arasında teminata ilişkin olarak çıkan
anlaşmazlıklar, takip işlemlerinin durdurulması hakkında kararı veren mahkeme tarafından
çözümlenir. Davasında haksız çıkan üçüncü şahıs aleyhine, haksız çıktığı tutarın %10'u
tutarında ayrıca inkar tazminatına hükmedilir.
Bu Kanun uyarınca kendisine tebliğ edilen ödeme emrine karşı dava açıp itirazında kısmen
veya tamamen haksız çıkan üçüncü şahıs hakkında, menfi tespit davasının lehine
sonuçlanması veya asıl amme borçlusunun takip konusu amme alacağını tamamen ödemiş
olması halinde, bu Kanunun 58 inci maddesinin beşinci fıkrası hükmü uygulanmaz.
Üçüncü şahıs, haciz bildirisi üzerine yedi gün içinde alacaklı tahsil dairesine itiraz ettiği
takdirde, alacaklı amme idaresi bir yıl içinde, üçüncü şahsın yaptığı itirazın aksini genel
mahkemelerde açacağı davada ispat ederek, üçüncü şahsın İcra ve İflas Kanununun 338 inci
maddesinin birinci fıkrasına göre cezalandırılmasını ve borçlu bulunduğu tutarın ödenmesine
hükmedilmesini isteyebilir.
Menkul malların aynen teslimi mümkün olmadığı takdirde değeri ödenir. Üçüncü şahısların
genel hükümler gereğince asıl borçluya rücu hakları saklıdır.” hükmü yer almıştır.
6183 sayılı Kanunun bu hükmüne göre yürütülecek işlemler aşağıda açıklanmıştır.
57 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
1.7.1. Borçlunun üçüncü şahıslardaki menkul malları ile alacak ve haklarının haczi
6183 sayılı Kanunun 79 uncu maddesinin birinci fıkrasına göre, hamiline yazılı olmayan veya
cirosu kabil senede dayanmayan yani devir ve temlik edilmedikçe üçüncü şahıstan başkasına
intikali mümkün olmayan alacaklar ile maaş, ücret, kira, vesaire (intifa hakkı, şirket hissesi,
tereke hissesi gibi) her türlü haklar ve icra memurlarınca fiilen haciz tutanağı düzenlemek
suretiyle haczi kabil olmayan üçüncü şahıslardaki menkul malların haczi, borçlu veya zilyed
olan veyahut alacak ve hakları ödemesi gereken gerçek ve tüzel kişilere, kurum ve kuruluşlar
ile diğer şahıslara haciz bildirisinin tebliği suretiyle yapılması gerekmektedir.
Kurum üniteleri tarafından tebliğ edilecek haciz bildirilerinde; üçüncü şahısların bundan
böyle borcunu ancak tahsil dairesine ödeyebileceği ve Kurum borçlusuna yapılacak ödemenin
geçersiz sayılacağı veya elinde bulundurduğu menkul malı ancak Kurumun ilgili ünitesine
teslim edeceği ve malın Kurum borçlusuna verilmemesi gerektiği, aksi takdirde Kurum
borçlusuna yapılan ödemeler ile malın bedelini tahsil dairesine ödemek zorunda kalacağı
hususları ile 79 uncu maddenin üç, dört ve beşinci fıkra hükümlerinin üçüncü şahıslara
bildirilmesi gerekmektedir.
Haciz bildirilerinin tebliğ işlemleri, 6183 sayılı Kanunun 8 inci maddesi uyarınca posta
yoluyla, gerekli görülen hallerde memur eliyle yapılacaktır.
Öte yandan, haciz bildirilerinin posta yerine elektronik ortamda yapılması ve bu tebligatlara
elektronik ortamda cevap verilmesine ilişkin uygulamanın usul ve esasları daha sonra
açıklanacaktır.
1.7.2. Üçüncü şahısların haciz bildirilerine karşı Kuruma itirazları
6183 sayılı Kanunun 79 uncu maddesine göre gönderilen haciz bildirisini alan üçüncü
şahısların (gerçek ve tüzel kişiler ile kurumlar) Kurum borçlusuna borcu olmadığı veya malın
yedinde bulunmadığı veya haczin tebliğinden önce borcun ödendiği veya malın tüketildiği ya
da kusuru olmaksızın telef olduğu veya alacağın borçluya veya emrettiği yere verilmiş olduğu
gibi bir iddiaları var ise, haciz bildirisinin kendilerine tebliğinden itibaren 7 gün içinde
Kurumun ilgili ünitesine yazılı olarak itiraz etmek zorunda olup, bu zorunluluğu yerine
getirmemeleri halinde mal ellerinde ve borç zimmetlerinde sayılarak haklarında 6183 sayılı
Kanun hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.
Bununla birlikte, üçüncü şahısların kendilerine tebliğ edilen haciz bildirilerine karşılık
Kurumun ilgili ünitesine yazılı olarak verecekleri cevapları (itirazları), elden teslim etmeleri
ya da taahhütlü posta yoluyla göndermeleri mümkün bulunmaktadır. Üçüncü şahıslara tanınan
7 günlük cevap verme süresinin hesaplanmasında; cevapların elden teslim edilmesi ya da adi
posta ile gönderilmesi halinde Kurum kayıtlarına intikal ettiği tarihin, taahhütlü postayla
gönderilmesi halinde ise postaya verildiği tarihin esas alınması gerekmektedir.
1.7.3. Üçüncü şahısların 7 günlük süre geçtikten sonra itirazda bulunmaları
58 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
Kanunda belirtilen 7 günlük sürede alacaklı Kurum ünitesine itirazda bulunmamaları
nedeniyle “mal elinde ve borç zimmetinde” sayılarak borçlu duruma düşen üçüncü şahıslara,
Kurum borçlusuna borçlu olmadıklarının tespiti için haciz bildirisinin kendilerine tebliğinden
itibaren bir yıl içinde yetkili mahkemelerde menfi tespit davası açma ve haciz bildirisinin
tebliğ edildiği tarih itibarıyla Kurum borçlusuna borçlu olmadığını veya malın elinde
bulunmadığını ispat etme imkanı da bulunmaktadır.
6183 sayılı Kanunun 79 uncu maddesinin dördüncü fıkrasında; “… Menfi tespit davası
açılması halinde mahkemece bu Kanunun 10 uncu maddesinde sayılan türden teminat
karşılığında takip işlemlerinin durdurulmasına karar verilebilir. Teminat, alacaklı tahsil
dairesine verilir ve haciz varakasına dayanılarak haczedilir …” hükmü yer almaktadır.
Buna göre, üçüncü şahıslarca Kurum borçlusuna borçlu olmadığı veya malın elinde
bulunmadığının ispatı amacıyla borçlu ve Kurum aleyhine menfi tespit davası açılması, bu
şahıslar hakkında sürdürülen takibin durdurulması için yeterli olmayıp, bu konuda ayrıca
mahkemenin takibin durdurulmasına ilişkin karar vermiş olması gerekmektedir.
6183 sayılı Kanunun 79 uncu madde hükmüne göre, itiraza konu haciz bildirisinde yer alan
takibe konu toplam borç miktarını karşılayacak nitelikte 6183 sayılı Kanunun 10 uncu
maddesinde sayılan türde bir teminatın Kurumun alacaklı ünitesine verilmesi ve haciz
kağıtlarına istinaden haczedilmesi gerekmektedir.
Üçüncü şahıslarca açılan menfi tespit davaları üzerine mahkemece yeterli teminat gösterilmek
kaydıyla takibin durdurulmasına karar verildiği halde, teminat gösterilmemiş olması ya da
gösterilen teminatın takip konusu alacağı karşılamaması halinde üçüncü şahıslar hakkında icra
takip işlemlerine devam edilecektir. Dava konusu tutarı karşılayacak nitelikte teminat
gösterdiğini iddia eden üçüncü şahsın, bu iddiasını takip işlemini durduran mahkemeye intikal
ettirmesi ve gösterilen teminatların borcu karşılayıp karşılamadığına ilgili mahkemece karar
verilmesi gerekmektedir.
Diğer taraftan mahkemelerce teminat aranmaksızın veya yeterli teminat alınmaksızın takibin
durdurulmasına karar verilmesi halinde;
teminat verilerek takibin durdurulması Kanun hükmü olduğundan, mahkemenin bu yönde
vermiş olduğu karara mahkeme nezdinde itiraz edilmesi ve yapılan itiraz sonucunda
mahkemece bu defa verilecek karar gereğince işlem yapılması gerekmektedir.
Yine anılan maddede, açılan menfi tespit davası sonucunda haksız çıkan üçüncü şahıs
aleyhine, mahkemece haksız çıktığı tutarın %10’u tutarında ayrıca inkar tazminatına
hükmedileceği belirtildiğinden, mahkeme kararlarında inkar tazminatına hükmedilmemiş
olması halinde, kararın temyizini teminen durum hukuk servislerine intikal ettirilecektir.
1.7.4. Üçüncü şahıslar hakkında yürütülecek takip işlemleri
59 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
6183 sayılı Kanunun 79 uncu maddesine göre, Kurum borçlusu sayılan üçüncü şahıslar
hakkında takip işlemlerine aynı Kanun hükümlerine göre tanzim edilecek ödeme emrinin
tebliği ile başlanılacaktır.
Üçüncü şahıslarca; ödeme emrinin iptali veya menfi tespit davası açılması halinde
mahkemece takibin durdurulmasına karar verilmediği sürece icra takip işlemine devam
edilecektir.
Tebliğ edilen ödeme emirlerine karşı açılan davaların aleyhlerine sonuçlanması durumunda,
6183 sayılı Kanunun 58 inci maddesine göre hesaplanacak haksız çıkma zammının da üçüncü
şahıslardan tahsil edilmesi gerekmektedir.
Ancak, ödeme emrine karşı dava açmakla birlikte aynı zamanda menfi tespit davası da açan
üçüncü şahısların, menfi tespit davasının lehine sonuçlanması ya da asıl Kurum borçlusunun
takibe konu Kurum alacağını tamamen ödemiş olması hallerinde 58 inci madde hükmüne göre
ayrıca haksız çıkma zammı alınmayacaktır.
Diğer taraftan, üçüncü şahıslar hakkında sürdürülen icra takip işlemlerinin durdurulmasına
ilişkin yargı kararları, asıl borçlu hakkında sürdürülen icra takip işlemlerini durdurmayacaktır.
1.7.5. Üçüncü şahısların 7 günlük süre içinde itiraz etmeleri karşısında Kurumca
yapılacak işlemler
Madde hükmüne göre, kendisine haciz bildirisi tebliğ edilen üçüncü şahsın tebliğ tarihinden
itibaren 7 gün içinde alacaklı Kurum ünitesine itiraz etmesi halinde, alacaklı Kurum ünitesi
bir yıl içinde, üçüncü şahsın yaptığı itirazın aksini genel mahkemelerde açacağı davada ispat
ederek, üçüncü şahsın 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 338 inci maddesinin birinci
fıkrasına göre cezalandırılmasını ve borçlu bulunduğu tutarın ödenmesine hükmedilmesini
isteyebilecektir.
Buna göre, gerek Kurum, gerekse diğer Kurumların denetim ve kontrol memurlarınca üçüncü
şahısların itirazının yerinde olmadığına yönelik ispat edici bilgi ve belgelerin tespit edilmesi
halinde, üçüncü şahısların itirazının iptali için bir yıllık süre içinde dava açılmasını teminen
konu hukuk servislerine intikal ettirilecektir.
Kurumca üçüncü şahısların yaptığı itirazın iptali amacıyla açılan davanın kabul edilmesi
halinde, üçüncü şahsın 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 338 inci maddesinin birinci
fıkrasına göre cezalandırılması ve hükmedilen tutarın üçüncü şahıstan takip ve tahsiline 6183
sayılı Kanunun 55 inci maddesine göre düzenlenecek ödeme emrinin tebliği suretiyle
başlanılacaktır.
İcra takibine konu Kurum alacağının asıl borçludan tahsil edilmiş olması halinde, bu konuda
hukuk servislerine bilgi verilecektir.
6183 sayılı Kanunun 79 uncu maddesine göre, üçüncü şahıslar nezdinde yapılan takip
sırasında haczedilen menkul malların aynen teslimi mümkün olmadığı takdirde hacze konu
malın değerinin ödenmesi gerekmektedir. Bu durumda, üçüncü şahıs hakkında yapılacak
takibin mal bedeli ile sınırlı tutulması gerekmektedir.
60 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
1.7.6. Bankaların genel müdürlüklerine tebliğ edilecek haciz bildirileri
6183 sayılı Kanunun 79 uncu maddesinde, alacaklı amme idarelerince bu Kanun kapsamında
düzenlenen haciz bildirilerinin, amme borçlusunun hak ve alacaklarının bulunabileceği
bankaların şubelerine doğrudan veya mahallindeki tahsil dairesi aracılığı ile tebliğ edileceği
gibi, Maliye Bakanlığınca belirlenecek tutarın üzerindeki alacaklar için doğrudan bankaların
genel müdürlüklerine de tebliğ edilebileceği, haciz bildirisinin bankanın genel müdürlüğüne
tebliğ edilmiş olması halinde tüm şubelerini kapsayacak şekilde beyanda bulunma
yükümlülüğünün bankanın genel müdürlüğüne ait olduğu hükme bağlanmıştır.
Buna göre, takip konusu alacağın fer’ileri ile birlikte 50.000 TL ve üzerinde olması halinde,
bankaları nezdindeki hak, alacak ve mevduatlarının haczini teminen düzenlenen haciz
bildirilerinin doğrudan bankaların genel müdürlüklerine tebliğ edilmesi uygun görülmüştür.
Bu kapsamda, borç aslı ve fer’ileri toplamı 50.000 TL ve üzerinde olan alacaklarımız için,
bankaların genel müdürlüklerine gönderilecek haciz bildirilerinin borç türü ayrımına
gidilmeksizin, borçlunun o ünitede işlem gören tüm işyerlerinden kaynaklanan borç aslı ve
fer’ilerinin toplamı esas alınmak suretiyle düzenlenmesi gerekmektedir.
Ayrıca, bankaların genel müdürlüklerine gönderilecek haciz bildirisine konu alacağın borç
aslı ve fer’ileri toplamının 50.000 TL ve üzerinde olup olmadığına dikkat edilmesi, şayet
birden fazla icra takip dosyası mevcut ise tevhit tutanağı (Ek: 10) düzenlenerek ilk açılan icra
takip dosyasında birleştirilmesi ve icra takip dosyasının tevhitli olduğunun belirtilmesi, haciz
bildirilerinin banka genel müdürlüklerine 7 günlük süre içinde cevap verilmesini engelleyecek
şekilde topluca gönderilmemesi gerekmektedir.
Öte yandan, 6183 sayılı Kanunun 13 ve 62 nci maddelerine dayanılarak uygulanacak haciz ve
ihtiyati hacizlere yönelik düzenlenen haciz bildirilerine konu Kurum alacağı toplamı
fer’ileriyle birlikte 50.000 TL’nin altında ise Kurum borçlusunun hak ve alacaklarının
bulunduğu banka şubelerine doğrudan veya niyabeten diğer sosyal güvenlik il
müdürlükleri/sosyal güvenlik merkezleri aracılığı ile tebliğ edilecektir.
1.7.7. Üçüncü kişiler nezdinde haczedilen hak ve alacakların Kurum hesaplarına
aktarılması
Kendilerine haciz bildirisi tebliğ edilen üçüncü kişiler nezdinde borçlunun hak ve alacağının
bulunması halinde, bu kişiler söz konusu hak ve alacakları Kuruma derhal aktarmakla
yükümlüdürler.
Bazı hallerde üçüncü kişiler tarafından, hak ve alacak üzerine Kurum haczinin işlendiği, bloke
edildiği ya da hak ve alacağın tahakkuk etmesine karşın ödemesinin ileriki bir tarihte
yapılacağı gibi nedenler belirtilerek bu hak ve alacaklar Kuruma ödenmemektedir.
Bu durumda, üçüncü kişiler ile her türlü iletişim araçları kullanılmak suretiyle irtibata
geçilerek haczedilmiş olan hak ve alacağın Kurum hesaplarına aktarılması, ayrıca haciz
bildirisinde belirtilen
tutar kadar haczimizin devam ettiği, bundan böyle yazımız
61 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
beklenilmeden hak ve alacakların derhal Kurum hesaplarına aktarılması gerektiği hususu
kendilerine bildirilecektir.
1.8. Gayrimenkul malların haczi
Her türlü gayrimenkul haczinin tapu kayıtlarının tutulduğu ilgili tapu sicil müdürlüklerine
haciz bildirisi gönderilmek suretiyle yapılması gerekmektedir. Sicil kayıtları tutulan gemi ve
uçakların haczi de sicil kayıtlarının tutulduğu ilgili idarelere haciz bildirileri gönderilmek
suretiyle yapılacaktır.
1.9. Haczedilemeyecek mallar
1) 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname
hükümlerine tabi iktisadi devlet teşekkülleri, kamu iktisadi kuruluşları, bunların müesseseleri,
bağlı ortaklıkları, iştirakleri ve mahalli idarelerin malları hariç olmak üzere Devlet malları ile
hususi kanunlarında haczi caiz olmadığı gösterilen mallar.
2) Borçlunun şahsı ve mesleği için gerekli elbise ve eşyası ile, borçlu ve ailesine gerekli olan
yatak takımları ve ibadete mahsus kitap ve eşyası,
3) Vazgeçilmesi kabil olmayan mutfak takımı ve pek lüzumlu ev eşyası,
4) Borçlu çiftçi ise kendisinin ve ailesinin geçimleri için zaruri olan arazi ve çift hayvanları ve
taşıtları ve diğer teferruat ve tarım aletleri; çiftçi değilse sanat ve mesleği için gerekli olan alet
ve edevatı ve kitapları; arabacı, kayıkçı, hamal gibi küçük taşıt sahiplerinin ancak geçimlerini
sağlayan taşıt vasıtaları,
5) Borçlu veya ailesinin geçimleri için gerekli ise, borçlunun tercih edeceği bir süt veren
mandası veya ineği veyahut üç keçi veya koyunu ve bunların üç aylık yem ve yataklıkları,
6) Borçlu ve ailesinin iki aylık yiyecek ve yakacakları ile;
a) Borçlu çiftçi ise ayrıca gelecek mahsul için gerekli olan tohumluğu,
b) Borçlu bağ, bahçe veya meyve ve sebze yetiştiricisi ise kendisinin ve ailesinin geçimleri
için zaruri olan bağ, bahçe ve bu işler için gerekli bulunan alet ve edevatı, malzemesi ve fide
ve tohumluğu,
c) Geçimi hayvan yetiştirmeye münhasır olan borçlunun kendisinin ve ailesinin geçimleri için
zaruri olan miktarda hayvan ile bu hayvanların üç aylık yem ve yataklıkları,
7) Memleketin ordu ve zabıta hizmetlerinde malul olanlara bağlanan emekli aylıkları ile, bu
kabil kimselerin dul ve yetimlerine bağlanan aylıklar ve ordunun hava ve denizaltı
mensuplarına verilen uçuş ve dalış ikramiyeleri,
8) Bir yardım sandığı veya derneği tarafından hastalık, zaruret ve ölüm gibi hallerde bağlanan
aylıklar,
62 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
9) Vücut ve sağlık üzerine ika edilen zararlar için tazminat olarak zarar görenin kendisi veya
ailesine toptan veya irat şeklinde verilen veya verilmesi gereken paralar,
10) Askerlik malullerine, şehit yetimlerine verilen harb malullüğü zammı ile, 1485 sayılı
Kanun gereğince verilen tekel beyiyeleri,
11) Borçlunun haline münasip evi, ancak evin değeri fazla ise bedelinden haline münasip bir
yer alınabilecek miktarı borçluya bırakılmak üzere haczedilerek satılabilir,
12) Harcırah Kanununa göre yapılan ödemeler,
13) 2022 sayılı Kanun uyarınca bağlanan aylıklar.
1.10. Kısmen haczedilebilenler
Gelirler, aylıklar, ödenekler, her çeşit ücretler, intifa hakları ve hasılatı, ilama bağlı olmayan
nafakalar, emeklilik aylıkları, sigorta ve emeklilik sandıkları tarafından bağlanan gelirler
kısmen haczedilebilir.
Haczolunacak miktar bunların üçte birinden çok, dörtte birinden az olamaz. Asgari ücreti
aşmayan aylık gelirlerin onda birinden fazlası haczedilemez.
1.11. Kurumca ödenen gelir, aylık ve ödeneklerin haczi
5510 sayılı Kanunun 93 üncü maddesinin birinci fıkrasında; “Bu Kanun gereğince sigortalılar
ve hak sahiplerinin gelir, aylık ve ödenekleri, sağlık hizmeti sunucularının genel sağlık
sigortası hükümlerinin uygulanması sonucu Kurum nezdinde doğan alacakları, devir ve
temlik edilemez. Gelir, aylık ve ödenekler; 88 inci maddeye göre takip ve tahsili gereken
alacaklar ile nafaka borçları dışında haczedilemez. Bu fıkraya göre haczi yasaklanan gelir,
aylık ve ödeneklerin haczedilmesine ilişkin talepler, borçlunun muvafakati bulunmaması
halinde, icra müdürü tarafından reddedilir.” hükmü yer almaktadır.
Buna göre, 5510 sayılı Kanunun 88 inci maddesine göre takip ve tahsili gereken Kurumun
süresi içinde ödenmeyen prim ve diğer alacaklarından dolayı, Kurumca bağlanan gelir, aylık
ve ödeneklerin haczi mümkündür.
Diğer taraftan, damga vergisi, özel işlem vergisi ve eğitime katkı payı borçları Kurumca 6183
sayılı Kanuna göre takip ve tahsil edilmekle birlikte bu borçlar Kurum alacağı olmadığından
ve özel kanunlarında tahsili hususunda 5510 sayılı Kanunun 88 inci maddesine de atıf
yapılmadığından bu borçlardan dolayı Kurumca bağlanan gelir, aylık ve ödeneklerin haczi
mümkün bulunmamaktadır.
1.12. Fazlaya ilişkin hacizler
Kurumun süresinde ödenmeyen prim ve diğer alacaklarının takip ve tahsilinde 6183 sayılı
Kanunun 51 inci, 102 nci ve 106 ncı maddeleri hariç diğer hükümleri uygulanmaktadır.
63 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
Bu doğrultuda kanuni süresinde ödenmeyen Kurum alacağının tahsili için anılan Kanunun
ilgili maddeleri uyarınca borçlunun her türlü menkul ve gayrimenkul malları ile hak ve
alacakları üzerine haciz uygulanmaktadır.
6183 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasında; borçlunun, mal bildiriminde
gösterilen veya tahsil dairesince tespit edilen borçlu veya üçüncü şahıslar elindeki menkul
malları ile gayri menkullerinden, alacak ve haklarından amme alacağına yetecek miktarının
tahsil dairesince haczolunacağı,
Dördüncü fıkrasında; ancak, haczolunan gayrimenkul artırmaya çıkarılmadan, borçlu borcun
itfasına yetecek menkul veya vadesi gelmiş sağlam alacak gösterirse gayrimenkul üzerindeki
haciz baki kalmak üzere gösterilen menkul veya alacağın da haczolunacağı,
Son fıkrasında ise, tahsil dairesinin alacaklı amme idaresi ile borçlunun menfaatlerini
mümkün olduğu kadar telif etmeye mükellef olduğu,
Kanunun 73 üncü maddesinde; borçlunun alacaklı amme idaresinin muvafakatini almaksızın
hacizli mallarda tasarrufta bulunamayacağı, haczi koyan tahsil dairesinin buna aykırı
hareketin cezaya mucip olduğunu borçluya ihtar edeceği,
Kanunun 90 ıncı maddesinde ise; gayrimenkullerin satış komisyonlarınca açık artırma ile
satılacağı,
91 inci maddesinde ise; satışa çıkarılacak gayrimenkullere bilirkişinin mütalaası alınmak
suretiyle satış komisyonu tarafından rayiç değer biçileceği,
hükümleri yer almıştır.
6183 sayılı Kanunun ilgili maddelerine göre, borçlunun mal bildiriminde gösterilen malların
haciz bakımından bir önceliği veya ayrıcalığı bulunmadığı gibi, menkul ve gayrimenkul
mallarla, alacak ve haklardan hangilerinin haczedileceği konusunda Kanunda bir hüküm
bulunmadığından tahsil dairesi lüzumlu gördüğü malları haczedebilecek olmakla birlikte,
haczin amacının kamu (Kurum) alacağının tahsilinin sağlanması olduğu göz önünde
bulundurularak, yapılacak haciz işlemlerinde borçlunun borçlarına yetecek miktarda
mallarına haciz uygulanması ile yetinilmesine dikkat edilmesi gerekmektedir.
Bununla birlikte; uygulamada, özellikle gayrimenkul hacizlerinde borçluların (işverenlerin)
hacze konu olabilecek gayrimenkullerinin değer tespitinin önceden yapılabilmesi mümkün
olmadığından, ünitelerimizce tapu sicil müdürlüklerine gönderilen haciz bildirilerine
istinaden borçlu adına kayıtlı tüm gayrimenkuller üzerine haciz tatbik edilmekte, bu
durumda, bazen borçluların Kuruma olan borcuna yetecek miktardan çok daha fazla
mal varlığı üzerine haciz konulduğundan, borçlularca borcundan fazla tutarda mal
varlığı üzerine haciz konulduğu gerekçesiyle, fazlaya ilişkin hacizlerin kaldırılması talep
edilmektedir.
Yine uygulamada, borçlularca 6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesine göre taksit talebinde
bulunulması halinde, taksitlendirme işleminin yapılmasını müteakip teminat olarak gösterilen
başkaca bir mal varlığı üzerine yahut Kurum alacağının tahsilini tehlikeye düşürmeyecek ve
64 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
Kurum alacağını karşılayacak tutarda mahcuz (üzerine haciz konulmuş) mal varlığı
üzerindeki hacizler baki kalmak kaydıyla fazlaya ilişkin diğer mallar üzerindeki hacizler
anılan madde hükmüne istinaden kaldırılmaktadır.
Yönetim Kurulumuzun 22/4/2010 tarihli ve 2010/6 sayılı kararıyla fazlaya ilişkin hacizlerle
ilgili olarak; “Kurum alacaklarının tahsili amacıyla işverenlerin gayrimenkul mal varlıkları
üzerine borç tutarının çok üzerinde haciz işlemi uygulanması ve borçlularca 6183 sayılı
Kanunun 48 inci maddesine göre tecil ve taksitlendirme talebinde bulunmadan fazlaya ilişkin
haciz yapıldığı iddiası ile fazlaya ilişkin gayrimenkul hacizlerinin kaldırılması talebinde
bulunulması halinde;
1) İl özel idareleri, büyükşehir belediyeleri ve belediyeler ile bu idarelere bağlı kuruluşların
Kurumumuza olan borçlarından dolayı daha fazla tutarda gayrimenkulleri üzerine haciz
konulduğu durumlarda, söz konusu idarelerin borçlarına karşılık genel bütçe vergi gelirleri
tahsilatı üzerinden ayrılan paylarından kesinti yapıldığı hususu da nazara alınarak,
Kurumumuza olan (icraya intikal eden ve etmeyen tüm borçlar) toplam borçları tutarında,
2) Bunların dışında kalan işverenlerin, Kurumumuza olan (icraya intikal eden etmeyen tüm
borçlar) toplam borç miktarının en fazla iki katına kadar olan tutarda,
gayrimenkul haczinin baki tutularak, bu tutarlar üzerindeki fazlaya ilişkin gayrimenkul
hacizlerinin, ünitelerimizin “Gayrimenkul Satış Komisyonları” tarafından değerlendirilerek
kaldırılması,” uygun görülmüştür.
Bu bakımdan, yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde Kurum alacaklarının tahsili amacıyla
borçluların gayrimenkul mal varlıkları üzerine borç tutarının çok üzerinde faaliyetine engel
olacak şekilde haciz işlemi uygulanmış ise, söz konusu hacizlerin kaldırılması hususunda
aşağıdaki usul ve esaslar çerçevesinde işlem yapılması, gerekmektedir.
1.12.1. Fazlaya ilişkin hacizlerin kaldırılması taleplerinin değerlendirilmesi
a) İl özel idareleri, büyükşehir belediyeleri ve belediyeler ile bu idarelere bağlı kuruluşların
taleplerinin değerlendirilmesi;
Bilindiği gibi, 5779 sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Gelirlerinden Pay
Verilmesi Hakkında Kanunun değişik 7 nci maddesine istinaden çıkarılan ve 19/3/2010 tarihli
ve 27526 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Büyükşehir Belediyeleri, İl Özel İdareleri,
Belediyeler ve Bunların Bağlı Kuruluşlarının Borçlarına Karşılık Genel Bütçe Gelirleri
Tahsilat Toplamı Üzerinden Ayrılacak Paylardan Yapılacak Kesintilere İlişkin Esaslar”a göre
alınan 15/3/2010 tarihli ve 2010/238 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca; büyükşehir
belediyeleri, il özel idareleri, belediyeler ve bunların bağlı kuruluşlarının Kurumumuza
1/3/2010 tarihine kadar tahakkuk eden borçlarının genel bütçe gelirleri tahsilatı üzerinden
ayrılan paylardan kesinti yapılması suretiyle tahsili için ilgisine göre İller Bankası ya da
Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğüne bildirilmiştir. Yine 1/3/2010 tarihinden
sonra tahakkuk edecek borçlar için de gerekli kesintilerin yapılarak Kurumumuza aktarılması
için ilgili Kurumlara her iki ayda bir bildirim yapılacaktır.
65 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
Bu bakımdan, il özel idareleri, büyükşehir belediyeleri ve belediyeler ile bu idarelere bağlı
kuruluşların Kurumumuza olan borçlarından dolayı fazla tutarda gayrimenkulleri üzerine
haciz konulduğu ve taksitlendirme talebinde bulunmadan fazlaya ilişkin haciz kaldırma
talebinde bulunulması halinde, söz konusu idarelerin borçlarına karşılık genel bütçe vergi
gelirleri tahsilatı üzerinden ayrılan paylarından kesinti yapıldığı hususu da dikkate alınarak
Kurumumuza olan (borç türü ayrımı yapılmaksızın icraya intikal eden ve etmeyen tüm
borçlar) toplam borç tutarı kadar hacizleri baki tutularak diğer gayrimenkuller üzerine
konulan hacizler, ünitelerimizin gayrimenkul satış komisyonlarınca kaldırılabilecektir.
Örnek-1: A Belediyesinin Kurumumuza prim, işsizlik sigortası primi, gecikme cezası ve
gecikme zammından oluşan toplam 850.000 TL borcu olduğu varsayıldığında, söz konusu
Belediyenin 1.000.000 TL değerindeki arsası ile 2.000.000 TL değerindeki iş hanı
haczedilmiş ve belediye taksitlendirme talebinde bulunmadan fazlaya ilişkin hacizlerin
kaldırılmasını talep etmiş ise, Belediyenin borcu kadar 1.000.000 TL değerindeki arsa
üzerindeki haciz baki tutularak 2.000.000 TL değerindeki iş hanı üzerindeki haczin
kaldırılması mümkün olabilecektir.
Ancak, 1.000.000 TL değerindeki arsa üzerinde vergi dairesinin 750.000 TL tutarında
haczinin bulunması halinde söz konusu arsa üzerinde alacağımızı tehlikeye düşürecek başka
idarelerin hacizleri olduğundan, iş hanı üzerindeki haciz baki tutularak arsa üzerindeki haczin
kaldırılması mümkün olabilecektir.
b) İl özel idareleri, büyükşehir belediyeleri, belediyeler ile bunlara bağlı kuruluşların dışında
kalan borçluların taleplerinin değerlendirilmesi;
Söz konusu borçluların Kurumumuza olan borçlarından dolayı tüm gayrimenkulleri
haczedilmiş ve taksitlendirme talebinde bulunmadan fazlaya ilişkin hacizlerin kaldırılması
talep edilmiş ise borç tutarının en fazla iki katı tutarında gayrimenkul haczi baki tutularak, bu
tutar üzerinden fazlaya ilişkin gayrimenkul hacizleri borçluların talebi üzerine gayrimenkul
satış komisyonları tarafından kaldırılabilecektir.
Örnek-2: DK Ltd. Şti’nin Kurumumuza prim, idari para cezası, işsizlik sigortası primi,
gecikme cezası ve gecikme zamlarından oluşan toplam 1.250.000 TL borcu olduğunu
varsayalım.
Anılan şirketin 500.000 TL değerinde 2 adet apartman dairesi, 1.000.000 TL tutarında bir
arsasının ve üzerinde yaklaşık 2.000.000 TL tutarında takyidatı olan 5.000.000 TL değerinde
fabrika binasının bulunduğunu varsayalım.
Bu durumda, borçlu şirketçe fabrika üzerindeki haczin baki tutularak diğer arsa ve daireler
üzerindeki hacizlerimizin kaldırılması talep edilmiş olsa dahi, şirketin talebi dikkate
alınmaksızın üzerinde ipotek ve haciz bulunmayan nakde çevrilmesi kolay gayrimenkullerin
diğer nitelikleri de dikkate alınmak suretiyle 2 adet apartman dairesi ve arsa üzerindeki
haczimiz baki tutularak fabrika binası bulunan gayrimenkul üzerindeki haczin kaldırılması
mümkün bulunmaktadır.
66 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
1.12.2. Fazlaya ilişkin hacizlerin kaldırılması taleplerinin
komisyonlarınca değerlendirilmesi ve dikkate alınacak hususlar
gayrimenkul
satış
Sosyal Güvenlik Kurumunca 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında
Kanuna Göre Kullanılacak Yetkilere İlişkin Yönetmeliğin “Satış Komisyonları” başlıklı 21
inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurumca mahcuz menkul ve gayrimenkullerin satış
işlemlerini yapmak üzere satış komisyonları ve satış birimleri kurulur.
Dördüncü fıkrasında ise, gayrimenkul satış komisyonu; sosyal güvenlik il müdürü veya yetki
vereceği il müdür yardımcısı ya da ilgili sosyal güvenlik merkez müdürünün başkanlığında,
varsa avukat ve satış işlemlerinden sorumlu servis şefi veya yetkili memuru, icra memuru ve
ünite amirinin görevlendireceği bir memurdan oluşur.”
hükmü yer almaktadır.
Buna göre, Kurum alacaklarının tahsili amacıyla borçluların gayrimenkul mal varlıklarına
borç tutarının çok üzerinde haciz işlemi uygulanması ve borçlularca 6183 sayılı Kanunun 48
inci maddesine göre tecil ve taksitlendirme talebinde bulunmadan fazlaya ilişkin haciz
yapıldığı iddiası ile fazlaya ilişkin gayrimenkul hacizlerinin kaldırılması talebinde
bulunulması halinde hacizlerin kaldırılıp kaldırılmayacağı veya hangi hacizlerin kaldırılacağı
hususu gayrimenkul satış komisyonları tarafından değerlendirilip karara bağlanacaktır.
a) Borçlularca, Kurumumuza olan mevcut borçlarından daha fazla tutarda gayrimenkulleri
üzerine haciz konulduğu iddiasıyla, fazlaya ilişkin hacizlerin kaldırılmasına ilişkin bir talepte
bulunulması halinde, gayrimenkul satış komisyonlarınca öncelikle borçluların haczedilmiş
olan gayrimenkullerinin değer tespitleri bu Genelgenin üçüncü bölümünde belirtildiği şekilde
tespit edilecektir.
b) Yine, gayrimenkul satış komisyonu tarafından verilecek karara esas olması bakımından,
borçluların haczedilmiş gayrimenkullerinin güncel tapu takyidat (ipotek, haciz, tedbir vb.
kayıt ve sınırlamalar) bilgileri tapu sicil müdürlüklerinden istenecektir.
c) Kurum tarafından haczedilmiş olan gayrimenkullerin değerleri ve tapu takyidat bilgilerine
göre, şayet haczedilmiş gayrimenkullerin değeri, güncel (icraya intikal eden ve etmeyen tüm
borçlar) borç tutarının altında olması veya gayrimenkullerin değerinin güncel borç tutarının
üzerinde olmakla birlikte takyidatlardan dolayı Kurum alacağının tahsilinin güç veya
tehlikeye düşeceğine kanaat getirilmesi halinde, başka bir incelemeye gerek kalmaksızın satış
komisyonu tarafından borçluların bu talebi reddedilecektir.
d) Kurum tarafından haczedilen gayrimenkullerin değerleri ve tapu bilgilerine göre
gayrimenkul satış komisyonları borçluların haczin kaldırılmasını talep ettiği gayrimenkullerle
bağlı kalmaksızın öncelikle hacizli gayrimenkuller içerisinden durumu ve konumu, satılma
kabiliyeti, hukuki durumu gibi hususları da göz önünde bulundurarak ve satılması en kolay
olmasına dikkat edilerek Kurum alacağının tahsilinin en kolay sağlanabileceği nitelikteki
gayrimenkuller üzerindeki hacizler baki tutularak, diğer gayrimenkuller üzerindeki hacizler
kaldırılabilecektir.
e) Borçluların borcundan dolayı hem menkul mallarına, hem de gayrimenkul mallarına haciz
konulmuş ve borçlu tarafından menkul mallar üzerindeki hacizler baki kalmak kaydıyla
67 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
fazlaya ilişkin olduğu iddiası ile gayrimenkul mallar üzerindeki hacizlerin kaldırılmasının
talep edilmesi veya borçlular tarafından gayrimenkul mallar üzerindeki hacizler baki kalmak
kaydıyla fazlaya ilişkin olduğu iddiası ile menkul mallar üzerindeki hacizlerin kaldırılmasının
talep edilmesi halinde, gayrimenkul satış komisyonları tarafından bu talepler kabul
edilmeyecektir.
1.12.3. Diğer hususlar
Haciz işleminin amacı; Kurum alacağının teminat altına alınması ve kamu (Kurum)
alacağının tahsilinin sağlanması olduğundan, haciz işlemlerinin sonuçsuz kalmaması için bu
gibi durumlarda (borçlunun fazlaya ilişkin haciz yapıldığı iddiasına sebebiyet verilmeden), bu
Genelgede belirtilen sürelerde satış işlemlerine başlanılması göz önünde bulundurularak,
Kurum alacağının tahsilini teminen öncelikle satışı en kolay olan menkul malların (gerekirse
gayrimenkullerin) satış işlemine başlanılacak ve satış işlemlerinin neticesinde Kurum
alacağının tahsil edilmesini müteakip, borçlunun varsa diğer menkul ve gayrimenkulleri
üzerindeki hacizler kaldırılacaktır.
Ayrıca, borçluların yalnızca menkul malları haczedildiğinde, fazlaya ilişkin haciz yapıldığı
iddiası ile söz konusu hacizlerin kaldırılmasının talep edilmesi halinde, yukarıda açıklanan
esaslara göre işlem yapılmayacaktır.
1.13. İstihkak iddiaları
Hacze karşı istihkak iddiaları, 6183 sayılı Kanunun “Borçlu elinde haczedilen mallara karşı
istihkak iddiaları” başlıklı 66 ncı ve “Üçüncü şahıs elinde haczedilen mallara karşı istihkak
iddiaları” başlıklı 67 nci maddesinde, diğer hükümler ise 68 inci maddesinde düzenlenmiştir.
Borçlu, üçüncü şahıs ya da alacaklı Kurum ünitelerince anılan maddelere göre açılacak
istihkak davalarının 5510 sayılı Kanunun 88 inci maddesi hükmüne göre Kurumun alacaklı
biriminin bulunduğu yer iş mahkemesinde açılması gerekmektedir.
İstihkak davalarının açılması icra takibini durdurmamaktadır. Davacı takibin durdurulmasını
veya ertelenmesini mahkemeden talep edebilir. Davaya bakan mahkeme tarafından mevcut
delillerin mahiyetine göre ve muhtemel zararlara karşı yeterli teminat alınmak suretiyle
takibin durdurulmasına veya ertelenmesine karar verebilir.
İstihkak davası üzerine, takibin durdurulmasına veya ertelenmesine karar verilir ve neticede
dava reddedilirse, davanın konusunu oluşturan hacizli malın değerinin %10’u tutarında
tazminata hükmolunur. Mahkeme kararlarında gerekli şartlar olduğu halde, %10 tazminata
hükmedilmemiş olması halinde temyiz yoluna başvurulması gerekmektedir.
Mahkemece hükmolunan tazminatın takip ve tahsiline, 6183 sayılı Kanunun 55 inci
maddesine göre düzenlenecek ödeme emrinin tebliği suretiyle başlanılacaktır. Bu tazminata,
süresinde ödenmemesi halinde gecikme zammı tatbik edilmeyecektir.
68 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
1.14. Alacaklı amme idareleri arasında hacze iştirak
6183 sayılı Kanunun 69 uncu maddesinde, her amme idaresinin diğer amme idareleri
tarafından yapılan hacizlere, alacağı bu haciz tarihinden önce tahakkuk etmiş olmak şartıyla
haczedilen mallardan herhangi biri paraya çevrilinceye kadar iştirak edebileceği
düzenlenmiştir.
Amme idareleri arasında hacze iştirak edilmesi halinde hacizli malın bedelinden ilk önce
haczi yapan dairenin alacağı tahsil olunur. Artanı hacze iştirak tarihi sırasıyla alacaklarına
mahsup edilmek üzere hacze iştirak eden diğer dairelere ödenir.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Satış İşlemleri
BİRİNCİ BÖLÜM
Menkul Malların Satışı
1. Menkul malların satış işlemleri
6183 sayılı Kanunun menkul malların satılmasına dair hükümlerine göre, menkul malların
satışının esas olarak alacaklı tahsil dairelerince yapılması gerekmektedir.
6183 sayılı Kanunun 84 üncü maddesi uyarınca, borçlu veya üçüncü şahıs elinde haczedilen
borçluya ait menkul malların haczedildikleri tarihin üçüncü gününden itibaren üç ay içinde
satış işlemlerine başlanılması gerektiğinden, menkul malların muhafaza altına alındığı tarihten
itibaren bir ay içinde satış işlemine başlanılacaktır. Ancak, hacizli menkul malın bu sürede
satışa çıkarılmamış olması, bu sürenin sonrasında satışa çıkarılmayacağı anlamına gelmez.
Bozulma, çürüme ve benzeri sebeplerle muhafazasına imkan olmayan veya beklediği takdirde
önemli bir değer değişikliğine uğraması ihtimali bulunan malların derhal satılarak paraya
çevrilmesi gerekmektedir.
Menkul malların satış işlemleri sırasında toplam borç tutarı yüksek olan işyerleri ile
mevsimlik olan işyerlerine öncelik verilecektir.
1.1. İlan
Menkul mal satış komisyonu, satılacak menkul malın niteliğini, cinsini, türünü, özelliklerini,
satışa esas tutarını ve diğer satış şartlarını dikkate alarak uygun göreceği araçlar ile açık
artırma tarihinden en az 15 gün önceden başlamak suretiyle ilan edebilir.
Ayrıca satış ilanı Kurumun web sayfasında belirlenen şekilde yayınlanır.
1.2. Teminat
Her ne kadar 6183 sayılı Kanunda haczedilen menkul malların satışı sırasında teminat
alacağına ilişkin herhangi bir hüküm bulunmamakta ise de, satış işleminin ciddiyetinin
69 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
sağlanmasına ve alıcının caymamasına yönelik olarak, satış komisyonunca artırmadan önce
gayrimenkul malların satışında olduğu gibi muhammen bedel üzerinden %7,5 oranında
teminat alınacaktır.
Teminatın satış zamanından önce teamül olarak Kurum veznesine ödenmiş olması
gerekmekte ise de; satışa iştirak etmek isteyenlerden satış zamanına kadar satış komisyonu
tarafından da teminat tahsilatı yapılabilir. Bu durumda tüm teminatların tutanak mukabili
teslim alınması ve artırım sonunda ihale üzerinde kalmayan katılımcılara yine tutanak
mukabili teslim edilmesi gerekir.
1.3. Satış mahalli
Haczedilen menkul malların, tahsil dairelerinin satış mahallinde artırma usulü ile satılması
esastır. Bununla birlikte, haczedilen malın satış mahalline naklinin çok zor olması, nakli
sırasında önemli bir değer kaybına uğramasının muhtemel olması gibi nedenlerle alacaklı
tahsil dairesince uygun görüldüğü hallerde, malın mahallinde satışının yapılması da
mümkündür.
Bozulma, çürüme ve benzeri sebeplerle korunması mümkün olmayan ya da beklediği zaman
önemli bir değer düşüklüğüne uğrayacağı anlaşılan mallar ise artırma usulüne başvurulmadan
pazarlıkla satılabilir. Ayrıca, altın, zirai ürün ve hisse senedi gibi borsası bulunan malların
satışı bunların borsalarında yapılabilir.
Haczedilen altın veya kıymetli mücevherler ise günlük borsa değerleri üzerinden fatura
karşılığı paraya çevrilir.
Özellikle küçük yerleşim yerlerinde birinci artırmada alıcı çıkmaması nedeniyle satışın
gerçekleşmemesi halinde, birinci artırmada satılamayan malların ikinci artırımı bir başka il
veya ilçede yapılabilir.
Malın mutad satış mahalline naklinin külfetli veya mahallinde satışının daha uygun olduğu
durumlarda, tahsil dairesi satışı mahallinde (örneğin belediye mezat salonu veya icra
dairelerinin satış yerleri) yapabilir.
Haczedilen malın satış mahalline naklinin çok zor olması, nakil sırasında önemli bir değer
kaybına uğramasının muhtemel olması gibi nedenlerle alacaklı tahsil dairesince uygun
görüldüğü hallerde malın haczedilerek muhafaza altına alındığı yerde (örneğin fabrika veya
büro) satışının yapılması da mümkündür. Bu durumda, borçlunun yazılı muvafakatinin
alınması gerekmektedir.
Hacizli mallar, ilgili tahsil dairesinin yetki çevresi (başka il) dışında ise, satış kararı icra
takibini yürüten ünitece alınır. Niyabeten takibi yürüten ünitece de satış işlemi yapılır.
1.4. Artırım
Açık artırma herkese açık ve geneldir. Artırmaya medeni hakları kullanma ehliyetine haiz
herkes katılabilir. İhaleye kanuni temsilciler de katılabilir. İhaleye katılabilmek için iradi
temsil de mümkündür.
70 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
Satış işlemi satış ilanında belirtilen gün ve saatte başlar. Ancak, satış işlemine başlanılmadan
önce satış komisyonunca ön hazırlıkların tamamlanmış olması gerekir.
Menkul malların artırmasında üç defa yüksek sesle duyurma mecbur olup, ilk artırmada teklif
edilen en yüksek bedelin, menkulün tespit edilen değerinin %75’inden aşağı olmaması
şartının aranılması zorunludur. Bu bedele ulaşılamaması halinde satış yapılmayacaktır.
Artırma esnasında belediye tarafından görevlendirilmiş bir tellalın hazır bulunması
zorunludur. Belediye tarafından görevlendirilmiş tellalın hazır bulunmaması halinde bu
durum artırma tutanağına yazılır ve satış komisyonu başkanı tarafından, ünitede görevli bir
memur o artırma için tellal tayin edilir.
Açık artırma, satış komisyonu başkanı tarafından satış ilanında belirtilen saat ve dakikada
herkesin duyabileceği şekilde tellala satış ilanını okutması ile başlar.
Artırıma iştirak eden taliplilerin adı, soyadı, adresi, telefonu, teminatın türü ve tutarı, pey
tarihi ve imzaları “yapılan artırmalar” a ilişkin müzayede tutanağına eksiksiz kaydedilir.
Artırım işlemi herhangi bir süreye bağlı kalmaksızın taliplilerin pey sürümü sona erene kadar
devam eder.
Taliplilerin pey sürümü sona erdiğinde, tellal tarafından üç defa son pey tutarı da söylenmek
suretiyle artırım işleminin sonucu yüksek sesle ilan edilerek en çok artırana ihale edilir.
1.5. Malın birinci artırımda satılamaması
Birinci artırmada teklif edilen en yüksek bedelin, menkulün tespit edilen değerinin %75’inden
aşağı olması veya hiç alıcı çıkmaması halinde yapılacak işlem açıklanarak, satılamayan
menkul mallar, ilk artırma tarihinden başlayarak 15 gün içinde uygun görülen zamanlarda
tekrar satışa çıkarılır. Bu artırmada verilen bedel ne olursa olsun satışın yapılması mümkün
olmakla birlikte, tahsil dairesinin 6183 sayılı Kanunun 62 nci maddesinde yer alan “Tahsil
dairesi alacaklı amme idaresi ile borçlunun menfaatlerini mümkün olduğu kadar telif etmekle
mükelleftir.” hükmünün de satış bedeli açısından dikkate alınarak, satışa konu malın tespit
edilen değerinden çok az bir bedele satılmaması gerekmektedir.
1.6. Satılamayan mallar
Menkul mallar yerinde veya başka bir mahalle götürüldüğü halde yine satılamaz veya satış
komisyonunca taşıma giderlerinin çokluğu nedeniyle başka yere götürülmesi uygun
görülmediği takdirde, ilk artırma tarihinden itibaren 15 günlük sürenin bitiminden sonra 6 ay
içinde pazarlık usulüyle satılır.
Pazarlık usulü ile de satılamayan mallar borçluya geri verilebileceği gibi uzun bir süre geçtiği
halde satılamayan menkul malların yeniden değerleri tespit edilmek suretiyle tekrar satışa
çıkarılması da mümkündür.
71 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
1.7. Alıcının malı almaktan vazgeçmesi
Menkul malı satın alan kişinin (alıcı) malı almaktan vazgeçmesi veya verilen süre içinde
bedelin tamamını ödememesi durumunda, malın ikinci defa artırmaya çıkarılması
gerekmektedir.
6183 sayılı Kanunda bu artırmanın hangi sürede yapılacağına ilişkin bir hüküm
bulunmamakla birlikte, hacizli malların bir an evvel paraya çevrilerek Kurum alacağının
tahsil edilebilmesi için mümkün olan en kısa sürede artırmaya çıkarılması gerekmektedir.
İkinci defa yapılan bu artırmada malın en çok artırana ihale olunması gerekmektedir.
Menkul mal birinci defa kendisine ihale edilen kimseden, iki ihale bedeli arasındaki fark ve
diğer zararlar ile %5 faizin, ikinci ihalede alıcının çıkmaması halinde ise ilk ihale bedeli ve
diğer zararlar ile %5 faizin, derhal 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre tahsil edilmesi
gerekmektedir.
Menkul mal birinci defa kendisine ihale edilen kimse hakkında cebri takip işlemlerine ödeme
emri tebliği ile başlanılacaktır. Ayrıca, bu alacağa ihale bedelinin ödenmesi gerektiği günden
(bu tarih hariç) itibaren ödeme tarihine kadar (bu tarih dahil) geçen süre için basit faiz
usulüyle yıllık %5 oranında faiz hesaplanması gerektiğinden, ayrıca gecikme zammı
hesaplanmayacaktır.
İkinci ihalede alıcı çıkmaması nedeniyle satışın yapılamaması durumunda, sorumlu olan ilk
ihale alıcısından Kanunun aradığı tüm bedelin tahsil edilmesi halinde satışa konu malın
kendisine teslimi gerekmektedir.
1.8. Tellaliye bedeli
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun;
67 nci maddesinde, “Belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde belediyelere ait hal,
balıkhane, mezat yerleri ve ilgilinin isteğine bağlı olarak belediye münadisi veya tellalı
bulundurulan sair yerlerde, gerçek veya tüzelkişiler tarafından her ne surette olursa olsun her
çeşit menkul ve gayrimenkul mal ve mahsüllerin satışı, Tellallık Harcına tabidir.”
68 inci maddesinde, “Tellallık Harcını, mal ve mahsullerini satan gerçek veya tüzel kişiler
ödemekle mükelleftirler.
Gerçek veya tüzel kişiler yapacakları satışları, satış yapmadan önce belediye veya
mahallindeki belediye ilgililerine haber vermekle ödevlidirler. Haber verilmediği takdirde
harç yüzde 50 fazlasıyla tahsil olunur.”
70 inci maddesinde ise, “Tellallık Harcının nispeti, yüzde 2'dir. 100 Yeni Türk Lirasını aşan
satışlarda aşan kısım için nispet yüzde 1'dir.”
hükümleri yer almaktadır.
72 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
Yukarıda da açıklandığı gibi, satış komisyonunca satış ilamının bir nüshasının belediye ilan
tahtasında satış tarihine kadar asılması ve satış günü tellalın görevlendirilmesi belediye
başkanlığından talep edilir.
Taşınır veya taşınmaz malların satışında tellal hazır bulunsun veya bulunmasın satış bedeli
üzerinden Belediye Gelirleri Kanunu gereğince ödenmesi gereken tellallık resmi belirlenir.
Satış ilanı veya şartname gereğince tellallık resmi alıcı tarafından ödeneceğinden, satış bedeli
ile tellallık resminin tutarını ve satışa ilişkin bilgileri içeren bir yazı alıcıya verilerek tellallık
resminin ilgili belediyeye yatırılması sağlanır.
1.9. Borçluya bilgi verilmesi
Borçluya, mahcuz mallarının icraen satışının yapılarak satış bedelinin tahsil edildiği ve
masraflar düşüldükten sonra bakiye bedelin borcuna mahsup edildiği, satış bedeli borç
tutarından fazla ise emanet hesaplarda tutulan miktarının, Kurum haczinden önce konulmuş
diğer idarelerin alacaklarına karşılık ne kadar aktarıldığı bildirilir. Söz konusu yazıya satış
tahsilat makbuzunun bir nüshası eklenir.
1.10. Satış işleminin kesinleşmesi
Satış işlemi, menkul malın satışından itibaren 7 gün içinde yetkili iş mahkemesine başvuruda
bulunulmaz ise kesinleşir. 7 günlük süre satışın yapıldığı günü takip eden günden itibaren
başlar ve 7 nci günün mesai saati sonunda biter. Bu süre zarfında borçlu veya satışa iştirak
edenlerin yetkili iş mahkemesi nezdinde satışın iptali için dava açmaları ve durumu satış
komisyonuna bu süre zarfında bildirmeleri gerekir.
İtirazın kabulü ile duruşma günü verilmesi halinde satış işlemi duracağından, alıcıdan tahsil
edilen teminat ve satış bedeli alıcıya iade edilmez.
Ancak, mahkemece satışın iptaline yönelik itirazın reddedilmesi halinde
kesinleşir.
satış işlemi
Mahkemece satış işleminin iptal kararının kesinleşmesi durumunda ise bütün hazırlıklar ve
artırım yeniden yapılır.
İKİNCİ BÖLÜM
Gayrimenkul Satışı
1. Gayrimenkul malların satış işlemleri
6183 sayılı Kanunun gayrimenkul satışına ilişkin maddelerinde satış işlemlerinin hangi süre
içinde başlanılacağına ilişkin herhangi bir hüküm bulunmamakla birlikte, Kurum alacağının
bir an önce tahsilinin sağlanması bakımından icra takibine konu borcun ödenmemesi halinde,
gayrimenkul malların haciz tatbikine ilişkin resmi yazının Kurum kayıtlarına intikal ettiği
tarihten itibaren 3 ay içinde satış işlemlerine başlanılacaktır.
73 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
Bu durumda, hacizli malların satış işlemlerine haciz tarihinden itibaren her halükarda (tecil ve
taksitlendirme talebi, mahkemece tedbir kararı alınmış olması, istihkak iddiasında
bulunulması, vb nedenler hariç) 3 ay içinde başlanılmış olması gerekmekle birlikte, mallarını
kaçırması, devretmesi, değerini yitirecek tasarruflarda bulunulması, öteden beri borcun
ödenmesi hususunda hiçbir girişimde bulunulmaması yada borç ödememeyi alışkanlık haline
getiren borçlular yönünden ise, yukarıda belirtilen süreye bağlı kalınmaksızın haciz ve satış
işlemlerine başlanılması gerekmektedir.
6183 sayılı Kanunda haczedilen gerek menkul gerekse gayrimenkullerin hangi sürede
satışının isteneceğine ilişkin bir düzenleme yapılmadığından, mahcuz malların satışına karar
vermek tümüyle alacaklı Kurum ünitesinin yetkisinde bulunduğundan, bu Genelgede
belirtilen süreler içinde satışa çıkarılmayan veya satılamayan mallar üzerindeki Kurum haczi,
satış süreleri aşıldığı gerekçesiyle kaldırılmaz.
1.1. Gayrimenkul satış komisyonu
Gayrimenkuller, satış komisyonlarınca açık artırma ile satılır. Gayrimenkul satış komisyonu;
Sosyal Güvenlik İl Müdürü veya yetki vereceği il müdür yardımcısı ya da ilgili sosyal
güvenlik merkez müdürünün başkanlığında, varsa avukat ve satış işlemlerinden sorumlu
servis şefi veya yetkili memuru, icra memuru ve ünite amirinin görevlendireceği bir
memurdan oluşur.
1.2. Gayrimenkullerde değer tespiti
Kurum alacaklarına karşılık teminat olarak gösterilen veya satışına karar verilen
gayrimenkullerin değer tespiti, uzman gerçek veya tüzel kişilerin hazırlamış olduğu kıymet
takdir raporu dikkate alınarak gayrimenkul satış komisyonu tarafından belirlenir.
Gayrimenkul satış komisyonu, uzman gerçek veya tüzel kişilerin hazırlamış olduğu kıymet
takdir raporunu kabul edip etmemekte serbesttir. Komisyon gerekli gördüğü hâllerde yeniden
kıymet takdir raporu isteyebileceği gibi, Kurum teknik elemanlarının bulunduğu illerde, bu
elemanların da bulunduğu bir komisyon marifetiyle değer tespiti yaptırabilir.
1.3. Satış şartnamesi
6183 sayılı Kanunun 92 nci maddesinde gayrimenkullerin satış şartnamesinde hangi kayıtların
yer alması gerektiği hükme bağlanmıştır. Madde hükmüne göre ünitelerimizce satışa konu her
bir gayrimenkul için ayrı şartname düzenlenmesi gerekmektedir.
Söz konusu şartnamede;
1) Gayrimenkul malikinin adı, soyadı ve adresi,
2) Gayrimenkulün bulunduğu mahalle, sokak ve kapı numarası, durumu ve hususi vasıfları,
(gayrimenkulün tapu kaydı, varsa kadastro çapı, sair evsafı, durumu ve hususi vasıfları
tafsilatlı bir şekilde gösterilecek, müştemilatı ve eklentileri açıkça belirtilecektir.)
3) Gayrimenkulün artırmaya esas olarak biçilen rayiç değeri,
74 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
4) %7,5 nispetindeki teminat tutarı, (teminatın gayrimenkule biçilmiş değerinin %7,5’u
oranında olacağı ve teminat olarak 94 üncü madde gereğince, 10 uncu maddenin 1- 4 üncü
bentlerinde yazılı bulunan teminatların kabul edileceği belirtilecektir.)
5) Gayrimenkul üzerindeki henüz vadesi gelmemiş rehinler hakkında gerekli bilgilerle,
satışın, gayrimenkul üzerindeki irtifak hakları, gayrimenkul mükellefiyetleri, ipotekler,
ipotekli borç senetleri, irat senetleriyle birlikte yapılacağı, (gayrimenkul üzerindeki irtifak
hakları, gayrimenkul mükellefiyetleri, ipotekler, ipotekli borç senetleri, irad senetleri
hakkında tapu kaydında mevcut bilgiler gösterilecektir.)
6) Gayrimenkulün rehni suretiyle sağlanmış muaccel borçlar varsa bunların müşteriye
devredilmeyip satış bedelinden tercihan ödeneceği, (satışa çıkarılan gayrimenkulün üzerinde
mevcut olan irtifak hakkı, gayrimenkul mükellefiyeti, ipotek, ipotekli borç senedi ve irad
senedinden hangileriyle birlikte satılacağı yazılacaktır.)
7) Ne gibi giderlerin alıcıya ait olacağı,
8) Peyin ipotekli borç dikkate alınmadan sürüleceği ancak, gayrimenkul rehni suretiyle
sağlanmış muaccel borçların alıcıya devredilmeyeceği, satış bedelinden tercihan ödeneceği,
müeccel olup alıcıya intikal eden rehinli borçların ihale bedelinden tenzil edilerek alıcı
uhdesinde bırakılacağı, bakiyesinin kendisinden tahsil olunacağı,
9) Gayrimenkulün artırma sonunda üç defa bağırıldıktan sonra en çok artırana ihale olunacağı,
şu kadar ki, artırma bedelinin gayrimenkul için biçilmiş olan değerin %75’i olan
............................. lirayı bulması lazım geldiği, bundan başka Kurum alacağına rüçhanı olan
diğer alacaklar, mezkur gayrimenkul ile temin edilmiş ise artırma bedelinin bu suretle rüçhanı
olan alacakların tutarı olan ........................... lirayı geçmesi ve yapılmış yapılacak masrafları
da karşılamasının icap ettiği,
10) Artırmada 9 uncu maddede yazılı tutar elde edilemediği takdirde, en çok artıranın
taahhüdü baki kalmak şartıyla, artırmanın 7 gün daha uzatılacağı, yedinci günü aynı saatte
gayrimenkulün en çok artırana ihale edileceği,
Ancak, ihale bedelinin rüçhanlı ........................ lira alacakla birlikte masrafları da aşması
gerektiği,
11) Gayrimenkul kendisine ihale olunan kimsenin, ihale bedelini derhal veya mühlet verilirse
verilen mühlet içinde ödemekle mükellef olduğu, aksi takdirde ihale kararının feshedileceği
ve gayrimenkul satış komisyonunca hemen 7 gün müddetle artırmaya çıkarılacağı, bu
artırmada ilgililere herhangi bir tebliğ yapılmayacağı, yalnız ilanla yetinileceği,
12) Gayrimenkulün en çok artırana ihale edileceği, birinci defa kendisine ihale yapılan
kimsenin iki ihale arasındaki farktan ve diğer zararlardan sorumlu olup ihale farkı ve geçen
günlerin faizi ayrıca hükme hacet kalmaksızın teminattan mahsubu yapıldıktan sonra,
bakiyesinin %5 faiziyle birlikte 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında
Kanuna göre tahsil edileceği,
75 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
gibi hususlara yer verilmesi gerekmektedir.
Satış şartnamesinin, isteyenlere verilmek veya gösterilmek üzere, yeterli sayıda örneği
hazırlanacaktır. Gayrimenkulün yukarıda sayılan hususlardan başka özelliğinin ya da
niteliğinin bulunması halinde bunlar da şartnameye madde olarak ilave edilecektir.
1.4. Gayrimenkul satış ilanı
6183 sayılı Kanunun 93 üncü maddesi uyarınca gayrimenkul satışı, artırma tarihinden en az
15 gün önce başlamak şartıyla ilan edilir. İlanların yer, müddet ve şekilleri Kurumca tayin
olunur.
1.4.1. İlanda yer alacak hususlar
Gayrimenkul satış ilanında:
1) Satışa çıkarılan gayrimenkulün bulunduğu mahalle, cadde, sokak, kapı ve daire numarası,
2) Satışa çıkarılan gayrimenkulün durumu, tapu kaydı, varsa kadastro çapı, evsafı ile hususi
vasıfları, müştemilat ve eklentileri,
3) Gayrimenkulün artırılmasına esas olmak üzere satış komisyonunca biçilen rayiç değeri,
4) Artırmaya iştirak için alınacak teminatın tutarı ve nelerin teminat olarak alınacağı,
5) Gayrimenkulün satışının yapılacağı yer, gün ve saat,
6) Gayrimenkul satış şartnamesinin nereden alınabileceği veya nerede görülebileceği,
7) Teminatın yatırıldığına ilişkin makbuzun nereye ve hangi tarihe kadar ibraz edileceği,
8) Gayrimenkul malın satışında verilen bedel, gayrimenkule biçilen rayiç değerin %75’ini
bulmadığı ve şayet artırılan bedel Kurum alacağına rüçhanı olan alacakların tutarından fazlaya
çıkmadığı ve yapılmış ve/veya yapılacak masrafları karşılamadığı takdirde, en çok artıranın
taahhüdü baki kalmak şartıyla artırmanın 7 gün daha uzatılarak, 7 gün sonraki tarih de
belirtilmek suretiyle, gayrimenkulün aynı mahalde ve aynı saatte tekrar artırmaya çıkarılacağı,
9- İş bu ilanın tapu kaydında adresi bulunmayan ilgililer ile tapu kaydında ad ve adresleri
geçip de tebliğ edilemeyen ilgililere de tebliğ yerine geçeceği,
hususlarının yer alması gerekmektedir.
1.4.2. İlanın şekli
Sosyal Güvenlik Kurumunca 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında
Kanuna Göre Kullanılacak Yetkilerin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 23 üncü
maddesinin altıncı fıkrasında; biçilen rayiç değeri Kurumca belirlenen limitin üstünde olan
76 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
gayrimenkullerin satış ilanlarının mahalli gazeteden başka ayrıca Türkiye genelinde yayın
yapan gazetelerin birinde yayınlanacağı hükme bağlanmıştır.
Bu hüküm uyarınca, 6183 sayılı Kanunun 93 üncü maddesi ve ilgili Yönetmeliğin 23 üncü
maddesinde yer alan yetkiye istinaden, Kurumumuzca biçilen rayiç değeri 500.000,00 TL ve
üzerinde olan gayrimenkul mal satışlarının Türkiye genelinde yayın yapan günlük
gazetelerden birinde ayrıca ilan edilmesi gerekmektedir.
Gayrimenkul satışı, satışı yapacak ünite tarafından, açık artırma tarihinden en az 15 gün önce
başlamak şartıyla o yerde çıkan günlük bir gazete ile aralıklarla iki defa ilan edilecektir.
Günlük gazete çıkmayan yerlerde yapılacak gayrimenkul satışları, o yerde 15 gün içinde iki
defadan az gazete çıkıyorsa çıkan gazetede ilan edilmekle birlikte, halkın görebileceği yerlere
ve satışı yapacak ünitenin ilan panosuna ilan örneği yapıştırılacak ve belediye yayın araçları
ile duyurulacaktır.
Gazete ilanlarının Basın İlan Kurumu aracılığıyla yapılması gerekmektedir.
Ayrıca, satışlara daha fazla katılımın sağlanması için satış ilanları Kurumun web sayfasında
da duyurulacaktır.
1.4.3. İlanın tebliği
6183 sayılı Kanunun 93 üncü maddesine göre hazırlanan gayrimenkul satış ilanının birer
örneğinin borçluya veya vekil ya da mümessiline ve gayrimenkulün tapu sicilinde hakkı
kayıtlı bulunanlardan adresi belli olanlara tebliğ edilmesi gerekmektedir.
Öte yandan, bu madde hükmüne göre, borçluya veya vekil ya da mümessiline satış ilanının
tebliği zorunlu olduğundan, yapılacak tebliğlerde mutlaka 213 sayılı Vergi Usul Kanunu
hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.
Gayrimenkul satış ilanının, gayrimenkulün tapu sicilinde hakkı kayıtlı bulunanların tapu
sicilindeki adreslerine tebliğ edilmesi gerekmektedir. Ancak, bunlara tebligat yapılamaması
halinde, gayrimenkulün satış ilanı, tapu kaydında adresi bulunmayan ilgililer ile tapu
kaydında ad ve adresleri bulunmakla birlikte tebliğ edilemeyen ilgililere de tebliğ yerine
geçeceğinden bunlara ayrıca ilanen tebligat yapılmayacaktır.
1.5. Artırım
6183 sayılı Kanunda gayrimenkullerin ihale yöntemiyle satışı ve bu satışlarda artırma usulü
benimsenmiştir.
Artırma bedelinin (en son sürülen pey tutarı) gayrimenkul için biçilmiş olan değerin % 75’ ini
karşılaması gerekmektedir.
Kurum alacağına önceliği olan diğer alacaklar satışa konu gayrimenkul ile teminat altına
alınmış ise, artırma bedelinin, bu suretle öncelik hakkı olan alacakların tutarı ile yapılmış ve
yapılacak masrafların toplamından fazla olması gerekmektedir.
77 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
Alıcıların pey sürümü sona erdiğinde, satış ilanında belirtilen artırım süresi de bitmiş ise tellal
tarafından üç defa son pey tutarı da söylenmek suretiyle artırım işleminin sonucu yüksek sesle
ilan edilerek en çok artırana ihale olunur. Bu aşamadan sonra daha fazla pey sürülse dahi
kabul edilmez.
İlk artırmada teklif edilen en yüksek bedelin gayrimenkulün rayiç değerinin % 75’inden aşağı
olmaması ve rüçhanlı alacaklar ile takip masraflarını aşması şartı aranılmıştır. İlk artırmada
Kanunun aradığı bedele ulaşılamaması halinde satış yapılmayacaktır.
1.6. Gayrimenkulün birinci artırımda satılamaması
Mahcuz gayrimenkulün ilk artırımda satılması için 6183 sayılı Kanunun 94 üncü maddesi
gereği takdir edilen rayiç bedelinin % 75’ ini bulması gerekmektedir.
Birinci artırımda daha düşük bir pey sürülmüş ise ihale yapılmış olmaz. Bu durumda ilk
artırmada en çok artıranın taahhüdü baki kalmak kaydıyla, ilk artırım tarihinden başlayarak
satış ilanında belirtilen gün ve saatte (7 gün sonra) aynı şartlarla yeniden açık artırmaya
çıkılır. İkinci artırmada 6183 sayılı Kanunda herhangi bir satış bedeli alt sınırı getirilmemiş
ise de, satış bedelinin en az rüçhanlı alacakları, malın aynından doğan vergileri ve
masraflarını karşılaması gerekir.
Bu artırmada verilen bedel ne olursa olsun satışın yapılması mümkün olmakla birlikte,
herhangi bir rüçhanlı alacak olmasa dahi, 6183 sayılı Kanunun 62 nci maddesinde yer alan
“Tahsil dairesi alacaklı amme idaresi ile borçlunun menfaatlerini mümkün olduğu kadar telif
etmekle mükelleftir.” hükmünün satış bedeli açısından dikkate alınarak, satışa konu
gayrimenkulün tespit edilen değerinden çok az bir bedele satılmaması gerekmektedir.
İlk artırmada herhangi bir pey sürülmemiş olması veya hiçbir alıcının iştirak etmemiş olması
halinde, Kanunun 94 üncü maddesinin aradığı bedele ulaşılamaması hali olarak kabul
edilecek ve 95 inci madde hükmüne göre ikinci artırmaya geçilecektir.
1.7. İhalenin yapılamaması
6183 sayılı Kanunun 96 ncı maddesinde, 94 ve 95 inci maddelerine göre yapılan artırmalarda
istekli çıkmaması veya teklif edilen bedelin 95 inci maddede yazılı bedele ulaşmaması
halinde, amme idaresince teferruğ edilinceye kadar gayrimenkul üzerindeki haczin devam
edeceği hükme bağlanmıştır. Ancak, bu hükümde yer alan teferruğ edilinceye kadar haczin
devam edeceğine ilişkin belirlemenin yapılabilmesi için her hal ve takdirde Kurum alacağının
tahsil edilememiş olması gerekmektedir.
Haciz devam ettiği sürece satılamayan hacizli gayrimenkule yeni bir alıcı çıkması halinde,
satış komisyonu tarafından satış için bir gün belirlenerek ve belirlenen günden 7 gün önce ilan
edilerek, gayrimenkulün 6183 sayılı Kanunun 95 inci maddesine göre artırmaya çıkarılması
ve artırmada en yüksek peyi sürene satışın yapılması gerekmektedir.
Ayrıca, ilk ihaleden sonra geçen zaman içerisinde gayrimenkulün vasıflarında değişiklik
olması veya değerinde önemli bir artış veya azalış olması halinde, yeniden değer takdiri
78 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
yapılması ve takdir edilen bedel üzerinden 6183 sayılı Kanunun 94 ve müteakip madde
hükümlerine göre artırmanın yapılması mümkün bulunmaktadır.
1.8. Alıcının malı almaktan vazgeçmesi
6183 sayılı Kanunun 97 nci maddesinde “Gayrimenkul kendisine ihale olunan kimse derhal
veya verilen mühlet içinde parayı vermezse ihale kararı feshedilir ve gayrimenkul, satış
komisyonunca hemen 7 gün müddetle artırmaya çıkarılır. Bu artırmayı alakadarlara tebliğe
hacet olmayıp yalnız ilanla iktifa olunur ve en çok artırana ihale edilir.
Birinci defa kendisine ihale yapılan kimse iki ihale arasındaki farktan ve diğer zararlardan
mesuldür. İhale farkı ve geçen günlerin faizi ayrıca hükme hacet kalınmaksızın teminattan
mahsubu yapıldıktan sonra bakiyesi tahsil dairesince tahsil olunur. Faiz % 5 ten hesap olunur.
Aradaki farkın amme alacağını aşan miktarın bundan mesul olan şahıstan tahsil edebilmek
üzere malı satılan amme borçlusuna dairece bir vesika verilir.” hükmü yer almaktadır.
Madde ile belirlenen malın ihale edildiği kişinin sorumluluğu çerçevesinde takip edilecek
olan ve teminattan mahsubu yapıldıktan sonra kalan Kurum alacağının takibine ödeme emri
tebliği suretiyle başlanacaktır. Ayrıca, bu alacağa ihale bedelinin ödenmesi gerektiği günden
(bu tarih hariç) itibaren ödeme tarihine kadar (bu tarih dahil) geçen süre için basit faiz
usulüyle yıllık %5 oranında faiz hesaplanması gerekmekte olup, ayrıca gecikme zammı
hesaplanmayacaktır.
1.9. İhalenin sonucu, fesih ve tescil
6183 sayılı Kanunun 99 uncu maddesinde açık artırma yoluyla satışı yapılan taşınmazın
geçişine ve yapılan ihale işlemine itiraza ilişkin hususlar düzenlenmiştir.
Satış komisyonu tarafından kendisine gayrimenkul ihale edilen alıcı o gayrimenkulün
mülkiyetini iktisap etmiş olur.
İhalenin feshinin hangi mahkemeden ve hangi sürede istenebileceği 99 uncu maddede
belirlenmiş ise de, 5510 sayılı Kanunun 88 inci maddesi hükmü uyarınca, Kurumun 6183
sayılı Kanun uygulamasından doğacak uyuşmazlıkların çözümlenmesinde alacaklı birimin
bulunduğu yer iş mahkemesi yetkili olduğundan ihalenin feshi davalarının da iş
mahkemesinde görülmesi gerekmektedir.
İhalenin ilgililere tebliğ tarihi, itiraz için belirlenmiş olan 7 günlük sürenin başlangıcı
sayıldığından, ihale (satış) kararının borçluya ve diğer ilgililere tebliği gerekmektedir.
İhale kararının bir örneği, borçluya veya vekil ya da mümessiline ve gayrimenkulün tapu
sicilinde hakkı kayıtlı bulunanlardan adresi belli olanlara tebliğ edilecektir.
Diğer ilgililere tapu kayıtlarındaki adresler esas alınarak tebliğ yapılması gerektiğinden, tapu
kaydında adreslerinin bulunmaması halinde ayrıca bir tebliğ yapılmaması gerekmektedir.
Satış işlemi, ihale (satış) kararının borçluya ve diğer ilgililere tebliğ edildiği tarihten itibaren 7
gün içerisinde yetkili iş mahkemesine başvuruda bulunulmaz ise kesinleşir. Bu süre zarfında
79 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
borçlu veya diğer ilgililerin yetkili iş mahkemesi nezdinde satışın iptali için dava açmaları ve
durumu satış komisyonuna bu süre zarfında bildirmeleri gerekir.
İtirazın kabulü ile duruşma günü verilmesi halinde satış işlemi duracağından, alıcıdan tahsil
edilen teminat ve satış bedeli alıcıya iade edilmez. Ancak, mahkemece satışın iptaline yönelik
itirazın reddedilmesi halinde satış işlemi kesinleşir.
Mahkemece satış işleminin iptal kararının kesinleşmesi durumunda ise bütün hazırlıklar ve
artırım yeniden yapılır.
Gayrimenkul alıcıya ihale edilmiş ve ihale bedeli ödenmiş olmasına rağmen 7 günlük itiraz
süresi geçmedikçe veya itiraz edildiği takdirde buna ilişkin mahkeme kararı kesinleşmedikçe,
alıcı adına tescili için tapuya tescil keyfiyetinin bildirilmemesi gerekir. Bu işlem herhangi bir
zamanaşımına tabi değildir.
1.11. Borçluya bilgi verilmesi
Borçluya mahcuz mallarının icraen satışının yapılarak satış bedelinin tahsil edildiği ve
masraflar düşüldükten sonra bakiye bedelin borcuna mahsup edildiği, satış bedeli borç
tutarından fazla ise emanet hesaplarda tutulan miktarının, Kurum haczinden önce konulmuş
diğer idarelerin alacaklarına karşılık ne kadar aktarıldığı bildirilir. Söz konusu yazıya satış
tahsilat makbuzunun bir nüshası eklenir.
DÖRDÜNCÜ KISIM
İflas ve Zamanaşımı
1. İflas yolu ile takip
6183 sayılı Kanun hükümlerine göre yürütülen icra takibine rağmen Kurum alacağı tahsil
edilemediği takdirde, bu Kanunun 100 üncü maddesine göre Kurum alacağının tahsilini temin
için devreye İcra İflas Dairesi girmekte, İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre Kurum
borçlusunun mallarının tasfiyesi iflas masası oluşturulmak suretiyle yürütülmektedir.
Sosyal Güvenlik Kurumunca 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında
Kanununa Göre Kullanılacak Yetkilere İlişkin Yönetmeliğin 24 üncü maddesinde; “Kurum
alacaklarının tahsili için açılmış bulunan takibin, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas
Kanunu hükümleri dairesinde iflas yolu ile takibe dönüştürülmesi alacaklı ünitece istenir.”
hükümleri yer almaktadır.
Bu hükümlere göre, cebren tahsil şekilleri arasında gerekli şartlar bulunduğu takdirde
borçlunun iflası ilgili ünitece istenilebilecektir.
2. İflasın ertelenmesi
İcra ve İflas Kanununun ‘Erteleme Tedbirleri’ başlıklı 179/a maddesi ile; iflasın ertelenmesine
karar veren mahkemenin, şirketin veya kooperatifin malvarlığının korunması için gerekli her
80 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
türlü tedbiri, iyileştirme projesini de göz önünde tutarak alacağı, mahkemenin erteleme kararı
ile birlikte kayyım atanmasına karar vereceği, mahkemenin yönetim organının yetkilerini
tümüyle elinden alıp kayyıma verebileceği gibi yönetim organının karar ve işlemlerinin
geçerliliğini kayyımın onayına bağlı kılmakla da yetinebileceği, iflasın ertelenmesi kararında
kayyımın görev ve yetkilerinin ayrıntılı olarak gösterileceği, mahkemenin erteleme kararının
hüküm fıkrasını 166 ncı maddenin ikinci fıkrasındaki usulle ilan edeceği ve gerekli
bildirimleri yapacağı,
Aynı Kanunun ‘Erteleme Kararının Etkileri’ başlıklı 179/b maddesi ile de, erteleme kararı
üzerine borçlu aleyhine 6183 sayılı Kanuna göre yapılan takipler de dahil olmak üzere hiçbir
takibin yapılamayacağı ve evvelce başlamış takiplerin duracağı, bir takip muamelesi ile
kesilebilen zamanaşımı ve hak düşüren müddetlerin işlemeyeceği,
hükme bağlanmıştır.
Bu nedenle, iflasın ertelenmesi kararı verilmesinden sonra, erteleme kararı verilen borçlu ile
sınırlı olmak üzere hiçbir icra takip işlemi yapılmayacaktır. Ancak iflasın ertelenmesi kararı
verilmeden önce yapılmış olan hacizler ile diğer takipler kaldırılmayacaktır.
İflasın ertelenmesi süresi bitiminde mahkemeden yeni bir erteleme kararının verilip
verilmediğinin sorulması gerekmektedir.
Öte yandan, 6183 sayılı Kanuna göre uygulanan ihtiyati haciz de takip yöntemlerinden biri
olduğundan, borçlu hakkında erteleme kararının bulunması halinde ihtiyati haciz de dahil
olmak üzere hiçbir takip yöntemi uygulanmayacaktır.
Ancak, tüzel kişilik hakkında verilen gerek iflas erteleme kararı gerekse iflas kararı, tüzel
kişiliğin kanuni temsilcileri, limited şirket olması halinde kanuni temsilciler ve ortakları
hakkında takip yapılmasına engel teşkil etmemektedir. Dolayısıyla şirket hakkında iflasın
ertelenmesi kararı verilmiş, ya da iflas kararı verilmiş olunması halinde şirket müdürleri,
yönetim kurulu üyeleri, kanuni temsilcileri, üst düzey yöneticileri ile ortakları hakkında cebri
icra işlemlerine devam edilerek Kurum alacağı tahsil edilecektir. Ancak, limited şirketin iflası
halinde limited şirket ortakları hakkında icra takibi yapılabilmesi için Kurum alacağının iflas
masasından tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması gerekmektedir.
Borçlunun iflas etmesi halinde ise Kurum alacağını iflas masasına kaydedilmesi için,
alacağımıza ilişkin bilgiler iflas masasına gönderilir.
3. Zamanaşımı
5510 sayılı Kanunun 93 üncü maddesi hükmü gereğince, Kurumun prim ve diğer alacakları
ödeme süresinin dolduğu tarihi takip eden takvim yılı başından başlayarak on yıllık
zamanaşımına tabidir. Kurumun prim ve diğer alacakları; mahkeme kararı sonucunda doğmuş
ise mahkeme kararının kesinleşme tarihinden, Kurumun denetim ve kontrolle görevli
memurlarınca yapılan tespitlerden doğmuş ise rapor tarihinden, kamu idarelerinin denetim
elemanlarınca kendi mevzuatı gereğince yapacakları soruşturma, denetim ve incelemelerden
doğmuş ise bu soruşturma, denetim ve inceleme sonuçlarının Kuruma intikal ettiği tarihten
veya 5411 sayılı Kanun kapsamındaki kuruluşlar, döner sermayeli kuruluşlar, kamu idareleri
81 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
ile kanunla kurulmuş kurum ve kuruluşlardan alınan bilgi ve belgelerden doğmuş ise bilgi ve
belgenin Kuruma intikal ettiği tarihten itibaren zamanaşımı on yıl olarak uygulanır.
3.1. Zamanaşımının kesilmesi
6183 sayılı Kanunun 103 üncü maddesinde, zamanaşımının hangi hallerde kesileceği
belirtilmiştir. Kurum alacağı için zamanaşımı işlemeye başladıktan sonra bu maddede
sıralanan işlemlerden en az birinin gerçekleşmesi durumunda, zamanaşımının kesilmesinde
geçmiş olan süre ortadan kalkar ve kesilmenin rastladığı takvim yılını izleyen takvim yılı
başından itibaren yeniden işlemeye başlar.
3.2. Zamanaşımını kesen haller
a) Ödeme: Ödeme, hususi şekilleri uyarınca yapılmışsa çekin tahsil dairesine veya bankaya
verildiği, paranın bankaya veya postaneye yatırıldığı, münakale emri üzerine paranın Kurum
hesabına geçtiği gün yapılmış sayılır ve zamanaşımı da o gün kesilmiş olur. Çek veya
münakale emrinin herhangi bir nedenle ödenmemesi durumunda Kurumun borçluya rücu
hakkı saklıdır. Bu durumda zamanaşımı kesilmez.
b) Haciz uygulanması: Borçlunun menkul ve gayrimenkul malları ile alacak ve haklarına
haciz uygulanması zamanaşımını keser.
c) Cebren tahsil ve takip muameleleri sonucunda yapılan tahsilat: Cebren tahsil ve şekillerini
düzenleyen 54 üncü madde uyarınca gösterilen teminatın paraya çevrilmesi, kefilin takibi ve
borçlunun iflasının istenmesi sonucu elde edilen tahsilat ile borçlunun taşınır ve taşınmaz
mallarının satılması sonucu elde edilen paralar zamanaşımını keser.
d) Ödeme emri tebliği: Kurum alacağını vadesinde ödemeyenlere, 55 inci madde uyarınca
tebliğ edilen ödeme emri zamanaşımını keser.
e) Mal bildirimi, mal edinme ve mal artmalarının bildirilmesi: Kurum borçlusunun 59 uncu
madde gereğince mal bildiriminde bulunması zamanaşımını kesme nedenidir. Borçlunun
malının olup olmaması zamanaşımının kesilmesi bakımından önemli değildir. Zamanaşımının
kesilmesi için borçlunun mal bildiriminde bulunması yeterlidir.
Ayrıca, 61 inci madde hükmünce mal edinme ve mal artmalarının, tahsil dairesine bildirilmesi
de zamanaşımının kesilmesi için yeterlidir.
f) Yukarıdaki sıralarda gösterilen muamelelerden herhangi birinin kefile veya yabancı şahıs
ve kurumların mümessillerine tatbiki veya bunlar tarafından yapılması: Zamanaşımının
kesilmesi yönünden yukarıda sayılan beş işlemden herhangi birinin bu kişilere de yapılmış
olması da zaman aşımını keser.
g) İhtilaflı amme alacaklarında yargı organlarınca bozma kararı verilmesi: Uyuşmazlık
durumunda yargı organlarınca verilen bozma kararı zamanaşımını kesen nedenler arasındadır.
h) Alacağın teminata bağlanması: Alacağın Kanunda öngörüldüğü şekilde herhangi bir
teminata bağlanması zamanaşımını kesme nedenleri arasındadır.
82 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
ı) Yargı organlarınca yürütmenin durdurulması kararı verilmesi: Yargı organlarınca
yürütmenin durdurulması kararının verilmesi zamanaşımını keser.
j) İki kamu idaresi arasında mevcut bir borç için alacaklı amme idaresince, borçlu amme
idaresine borcun ödenmesi için yazı ile başvurulması: Amme idareleri arasında mevcut bir
borç için alacaklı amme idaresince borçlu idareye yazı ile başvurularak alacağını istemesi
zamanaşımını keser. Borçlu amme idaresine yazı ile başvurulması idarece tebellüğ edilmesi
manasına gelmektedir.
k) Amme alacağının özel kanunlara göre ödenmek üzere müracaatta bulunulması ve/veya
ödeme planına bağlanması: Alacağın özel kanunlara göre ödenmesi için müracaatta
bulunulması ve/veya ödeme planına bağlanması da tahsil zamanaşımını keser.
3.3. Zamanaşımının işlememesi
Zamanaşımının işlememesi halini düzenleyen Kanunun 104 üncü maddesi hükmü uyarınca
borçlunun yabancı bir memlekette bulunması, hileli iflas etmesi, terekesinin tasfiye edilmesi
gibi hakkında icra takibi yapılmasına imkan bulunmayan hallerde, tahsil zamanaşımı işlemez.
Sıralanan sebepler ortadan kalktıktan sonra duran zamanaşımı kaldığı yerden işlemeye devam
eder.
YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILAN GENELGE VE GENEL YAZILAR
Genelge ekinde yer alan (Ek: 11/a, 11/b ve 11/c) tabloda belirtilen genelgeler ve genel yazılar
bu Genelgenin yürürlüğe girdiği tarih itibariyle yürürlükten kaldırılmıştır. Söz konusu
genelgeler ile genel yazılar yürürlük dönemlerindeki iş ve işlemlerde kullanılabilecektir.
Bilgi edinilmesini ve gereğini rica ederim.
M. Emin ZARARSIZ
Kurum Başkanı
DAĞITIM :
Gereği :
Merkez ve Taşra Teşkilatına
Bilgi :
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına
83 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
EKLER DİZİNİ :
Ek: 1Tecil ve taksitlendirme talep formu (İki sayfa)
Ek: 2Mali durum bildirim formu (İki sayfa)
Ek: 3Çok zor durum halinin tespitine ilişkin rapor (Bir sayfa)
Ek: 4/a- Tecil ve taksitlendirme komisyon kararı - Merkez Müdürlüğü (Bir sayfa)
Ek: 4/b- Tecil ve taksitlendirme komisyon kararı - İl Müdürlüğü (Bir sayfa)
Ek: 5Tecil ve taksitlendirme kabul yazısı (Bir sayfa)
Ek: 6Tecil ve taksitlendirme bilgi formu (Bir sayfa)
Ek: 7Tecil faiz oranları (Bir sayfa)
Ek: 8Gecikme zammı oranları (6183/51. mad. göre)
Ek: 9Gecikme zammı oranları (5510/ 89. mad.göre)
Ek: 10- İcra takip dosyaları tevhit tutanağı (Bir sayfa)
Ek: 11/a- Yürürlükten kaldırılan genelgeler (Dört sayfa)
Ek: 11/b- Yürürlükten kısmi olarak kaldırılan genelgeler
Ek: 11/c- Yürürlükten kaldırılan genel yazılar
84 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
Ek: 1
TECİL VE TAKSİTLENDİRME TALEP FORMU
T.C.
SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI
…………………………. Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne
………………………………. Sosyal Güvenlik Merkezine
……………..
Müdürlüğünüze/Merkezinize aşağıda türü, miktarı ve dönemleri belirtilmiş olan …/…/……… tarihi
itibariyle toplam …………………….. TL borcum bulunmaktadır.
Mali durumumun söz konusu borcu def’aten ödemeye uygun olmaması nedeniyle bu borcumun ……
ay süre ile ödeme planına bağlanılarak 6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesi gereğince taksitler halinde ödemek
istiyorum.
…/…/…. tarihinde ilk taksit (peşinat) olarak …………………………. TL’nı Kurum veznesine /
bankaya ödemiş bulunmaktayım.
Tecil ve taksitlendirme şartlarının ihlal edilmesi halinde verilen teminatımın nakde çevrilerek
taksitlendirmeye konu bakiye borcumun tahsilini kabul ediyorum.
Mali Durum Bildirim Formu / Serbest Muhasebeci Mali Müşavir, Yeminli Mali Müşavirce düzenlenen
mali durum raporu/bilanço ile teminatın değer tespitine ait rapor, form ekinde sunulmuştur.
Tecil ve taksitlendirme talebimin değerlendirilerek gerekli işlemlerin yapılmasını arz ederim.
…./…./…
Tarih-İmza-Kaşe
Ekler:1- Makbuz
2- Mali Durum Bildirim Formu / SMMM veya YMM Raporu / Bilanço
3- Teminatın Değer Tespit Raporu
Borçluya Ait Bilgiler
T.C. Kimlik No
Adı, Soyadı / Ünvanı
İşyeri/ Sigorta Numarası
Vergi Dairesi ve Kimlik No
Ticaret Sicil No
İşyeri Adresi
İşyeri Telefon No, Faks No
e-posta Adresi
İkametgah Adresi
İkametgah Telefon No
Takip No
Borç Türü
Ait Olduğu Ay
/ Yıl
Asıl Tutar
Gecikme Zammı
Toplamı (TL)
1
2
3
4
5
6
7
85 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
“Çok Zor Durum” Hali
6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesine göre yapılacak tecil ve taksitlendirme işlemlerinde borçlunun “çok zor durum” halinin
tespitinde;
“Kasa+Banka+Kısa Vadeli Alacaklar/Kısa Vadeli Borçlar”
formülü sonucu bulunacak oranın “2” ve altında olması halinde, bu durum borçlu açısından “çok zor durum” hali olarak kabul edilir.
Rasyonun “1,50” ve altında olması durumunda tecil ve taksitlendirme işlemi azami 36 aya kadar
Rasyonun “1,51” ila “2,00” aralığında olması durumunda tecil ve taksitlendirme işlemi azami 30 aya kadar,
Rasyosu “2,01” ve üzerinde olması durumunda borçluların tecil ve taksitlendirme talepleri reddedilir.
eşit taksitler halinde ödenmesini sağlayacak şekilde idarece ödeme planına bağlanır.
Bu süreler azami tecil ve taksitlendirme süresi olup tecil ve taksitlendirmeye yetkili makamlarca daha az sürede tecil ve taksitlendirme
yapılabilir.
Borçların tecil ve taksitlendirilmesinde borcun eşit taksitlerle ödenmesi esastır. Ancak borçlularca kademeli ödeme planında ısrar
edilmesi ve ünitece borçlunun taksitlerini eşit olarak ödeyemeyecek durumda olduğuna kanaat getirilmesi halinde, en fazla ilk altı taksit, eşit
taksitlere bölünmüş ödeme planındaki taksit tutarının % 50 sinden az olmamak kaydıyla kademeli olarak tecil ve taksitlendirilebilir.
“Çok Zor Durum” halinin tespitinde;
A) Tecile konu borç toplamı, borç türü bazında 100.000 TL ve altında olan borçlular ile borç miktarı üzerinde durulmaksızın kamu
kurum ve kuruluşları ile belediyeler (şirketler hariç) için, “çok zor durum” halinin tespitinin “Mali Durum Bildirim Formu” ile beyan
edecekleri bilgiler esastır.
B) Tecile konu borç toplamı, borç türü bazında 100.000 Türk Lirası üzerinde olması durumunda “çok zor durum” halinin tespitinde;
1- Halka açık olan şirketlerin Sermaye Piyasası Kuruluna verdikleri en son bilanço esas alınarak likidite oranı Kurumca hesaplanır.
2- Bu bendin (1) nolu alt bendi dışında kalan borçlular yönünden ise, 1/6/1989 tarihli ve 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali
Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre ruhsat almış ve faaliyet belgesine sahip Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ve
Yeminli Mali Müşavirlerce yukarıdaki formüle göre hesaplanacak likidite oranına göre işlem yapılır.
Teminatlar
6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesine göre yapılacak tecil ve taksitlendirmelerde
(1) Borçlunun tecil ve taksitlendirmeye konu borç toplamının 50.000 Türk Lirasını (bu tutar dahil) aşmaması şartıyla tecil
edilecek borçlar için teminat aranılmaz.
(2) Teminat aranılmaksızın yapılacak tecil ve taksitlendirmelerde, 50.000 Türk Lirası sınırı, işyeri ve borç türüne bakılmaksızın
borçlunun veya işverenin alacaklı Kurum ünitesine olan borç toplamı esas alınarak belirlenir.
(3) Tecil ve taksitlendirilecek Kurum alacaklarının toplam tutarının 50.000 Türk Lirasını aşması durumunda, gösterilmesi zorunlu
olan teminat tutarı 50.000 Türk Lirasını aşan kısmın yarısı kadardır.
(4) Teminat aranılmaksızın yapılacak tecil ve taksitlendirmelere ilişkin olarak belirlenen 50.000 Türk Lirası tutarındaki sınır tecil
ve taksitlendirilen borçların toplamı esas alınarak uygulanacağından, borçlunun tecil ve taksitlendirilen ve tecil şartlarına uygun olarak
ödeme yaptığı borçları için bu sınır dikkate alınmış ise yeni tecil ve taksitlendirme taleplerinde daha önce tecil edilmiş borç tutarı ile talepte
bulunulan borç tutarının toplamı dikkate alınır.
(5) Kurumumuz alacakları teminat aranılmaksızın tecil ve taksitlendirilmiş olmakla birlikte tecil ve taksitlendirme şartlarına
uygun ödeme yapılmaması nedeniyle tecil ve taksitlendirme işlemi bozulmuş ise, borçlunun teminatsız tecil ve taksitlendirme
uygulamasından yararlanmadığı başka bir tecil ve taksitlendirilmiş borcu bulunmadığı takdirde, 50.000 Türk Lirası tutarındaki teminatsız
tecil ve taksitlendirme uygulamasından tekrar yararlandırılır.
(6) Tecil ve taksitlendirilen borç toplamının 50.000 Türk Lirasından fazla olması ve tecil şartlarına uygun taksit ödemeleri devam
ettiği sürece borçlu tarafından başkaca borçları için yeni tecil ve taksitlendirme talebinde bulunulduğunda, daha önce tecil edilmiş borçların
50.000 Türk Lirasına kadar olan kısmı için teminat aranılmamış olması nedeniyle, tecil ve taksitlendirilmesi talep edilen borcun yarısı
değerinde teminat gösterilmesi istenilir.
Teminat olarak gösterilen taşınır ve taşınmazların değer tespitlerinin yapılması
A) Tecil ve taksitlendirme işlemlerinde teminat olarak taşınmaz gösterilmiş ise değer tespitlerinde;
a) Ekspertiz Raporu Yönergesi hükümleri çerçevesinde Kurum teknik elemanlarınca düzenlenen raporlar,
b) Sermaye piyasası mevzuatı çerçevesinde yetkilendirilmiş değerleme uzmanları veya değerleme şirketleri tarafından düzenlenen
raporlar,
c) Ticaret, Sanayi ve Deniz Ticaret Odaları ile Türk Mühendis ve Mimar Odaları veya bunların bağlı olduğu Birlik yönetimlerince
bilirkişilik, eksperlik ve hakemlik yapma yetkisi verilenler tarafından düzenlenen raporlar,
ç) Bankalar ve sigorta şirketleri tarafından yaptırılan değer tespitine ilişkin raporlar,
d) Hukuk mahkemelerince tayin edilmiş bilirkişilerce düzenlenen raporlar,
esas alınır.
B) (A) Fıkrasının (a) ve (d) bendlerinde belirtilenler hariç olmak üzere diğer bendlerinde sayılan şekilde değer tespitine ilişkin
düzenlenen raporlarda, rapor düzenleyen ekspertiz veya bilirkişilerin yetki veya ruhsat belgelerinin rapora eklenmesi zorunludur.
C) Gösterilen teminat taşınır ise, öncelikle sosyal güvenlik il müdürlüğünde/sosyal güvenlik merkezinde görev yapan icra
memurunca değer tespiti yapılır. Taşınırın niteliğine göre bu servislerce ya da Ünite amirince gerek görülmesi halinde bilirkişilere değer
biçtirilir ya da ilgili meslek ve esnaf odalarından görüş alınır veya emsal malların piyasa araştırması yaptırılır.
D) Kurum alacaklarına karşılık öncelikle, üzerinde başka idareler ile gerçek veya tüzel kişilerin haciz, ipotek, rehin gibi
kısıtlayıcı takyidatları bulunmayan ve satış kabiliyeti olan mallar teminat olarak alınır.
86 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
Ek:2
MALİ DURUM BİLDİRİM FORMU
T.C.
SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI
…………………………. Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne
………………………………. Sosyal Güvenlik Merkezine
……………..
Müdürlüğünüzde / Merkezinizde işlem gören
……..……………
nolu işyerimden
/sigortalılığımdan kaynaklanan ve .../…/……… tarihi itibariyle gecikme cezası ve zammı dahil toplam
….…………… TL tutarındaki borcumun 6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesi gereği tecil ve
taksitlendirilmesi için …./…./…. tarihi itibariyle mali durumumun tespitine ilişkin bilgiler aşağıda
belirtilmiştir.
Beyan ettiğim bilgilerin işyeri defter ve belgelerine uygun ve doğru olduğunu kabul ve taahhüt
ederim.
…./…./….
Adı Soyadı
Ünvanı
İmza, Kaşe
T.C. Kimlik No
Adı, Soyadı ve Ünvanı
İşyeri sicil no (*)
İşyeri sicil no (*)
Vergi dairesi ve no
Ticaret sicil no
İşyeri adresi
İşyeri telefon no
İkametgah adresi
Kasa
…./…./…. Tarihi İtibari İle Mali Durumu Gösterir Değerler (Toplam)**
Banka
Kısa Vadeli Alacaklar
Kısa Vadeli Borçlar
1- Bu formun arka sayfasındaki açıklamalar eksiksiz olarak doldurulacaktır.
2- Mali durum tespitine esas olmak üzere, formda belirtilen bilgilerin işyeri kayıt ve belgeleri
ile uyumlu olup olmadığı konusunda Kurum denetim elemanları inceleme yapmaya yetkili olup,
beyan edilen bilgilerin doğru olmadığının anlaşılması halinde, borçlular bu tecil ve taksitlendirme
işleminden yararlanma hakkını kaybedeceklerdir.
Not:
(*) Bu bölüm birden fazla işyeri olanlar tarafından doldurulacaktır.
(**) Bu bölümde yer alan değerler toplam olarak belirtilecektir. Ayrıca, ayrıntılı bilgilere arka
sayfadaki bölümlerde yer verilecektir.
87 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
Kısa Vadeli Alacaklar Hakkında Bilgi
Borçlunun adı
Alacağın türü
Ödeme vadesi
Toplam tutarı (TL)
Ödeme vadesi
Toplam tutar (TL)
Kısa Vadeli Borçlar Hakkında Bilgi
Alacaklının adı
Borcun türü
Banka Bilgileri
Banka Şubesi
Hesap Numarası
Bakiye Tutarı
(TL)
1
2
3
Açıklamalar
KASA:
Borçlunun Vergi Usul Kanunu gereği tutmak zorunda olduğu ticari defterlerine göre mevcut kasa yekunu veya
deftere tabi değil ise …/…/……… tarihi itibariyle beyan edeceği kasa yekununu ifade etmektedir. Deftere tabi
olan borçlularda bu hesap, borçlunun elinde bulunan ulusal ve yabancı paraların TL karşılığının izlenmesi için
kullanılır. Tahsil olunan para tutarları borç, ödemeler ve bankaya yatırılan para tutarları alacak kaydedilir. Hesap
daima borç bakiyesi verir veya sıfır olur. Hiçbir şekilde alacak bakiyesi vermez.
BANKA BİLGİLERİ:
Banka bilgileri kısmı borçlunun yurt içi ve yurt dışı banka ve benzeri finans kurumlarına yatırılan ve çekilen
paralarının izlenmesini kapsar. Bankalara para olarak veya hesaben yatırılan değerler borç, çekilen tutarlar ile
üçüncü kişilerce tahsil edilen çek ve ödeme emirleri alacak kaydedildiğinden, bu kısma, borçlunun bankalarda
mevcut mevduat hesaplarının şube, banka hesap numarası ve bakiyesi yazılacaktır.
KISA VADELİ ALACAKLAR:
Kısa vadeli alacaklar, en çok bir yıl veya borçlunun normal faaliyet dönemi sonunda tahsil edilmesi gereken
alacaklarını kapsar.
KISA VADELİ BORÇLAR:
Kısa vadeli borçlar çok bir yıl veya borçlunun normal faaliyet dönemi sonunda ödenecek yabancı kaynakları
kapsar. Mali borçlar, ticari borçlar, diğer borçlar, alınan avans, ödenecek vergi ve diğer yükümlülükler, borç ve
gider karşılıkları, gelecek aylara ait gelirler ve gider tahakkukları ile diğer kısa vadeli borçlar gibi alt
başlıklardan oluşur.
88 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
Ek: 3
SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER VEYA YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER
TARAFINDAN DÜZENLENEN “ÇOK ZOR DURUM” HALİNİN TESPİTİNE İLİŞKİN RAPOR
T.C.
SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI
…………………………. Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne
………………………………. Sosyal Güvenlik Merkezine
……………..
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 48 inci maddesi gereği borçlarını tecil
ve taksitlendirmek üzere başvuruda bulunan aşağıda adı geçen borçlunun tarafımdan tespit edilen …/…/….
tarihi itibariyle “çok zor durum” haline ilişkin bilgi ve belgelerden “Kasa+Banka+Kısa Vadeli Alacaklar/Kısa
Vadeli Borçlar” formülü sonucunda bulunan (……………) oranının doğruluğunu kabul eder, rapor
muhteviyatının borçlunun işyeri defter ve belgelerine uygun olmadığının anlaşılması halinde, hakkımda Türk
Ceza Kanunu ve 3568 sayılı Kanunun ilgili hükümlerine göre işlem yapılmasını kabul ve taahhüt ederim.
…./…./……..
Meslek Mensubu
Adı Soyadı- İmza-Kaşe
Ekler: 1- Ruhsat Belgeleri
2- Faaliyet Belgesi
3- Hesaplamalara Esas Belgeler
Borçlunun
T.C. Kimlik No
İşyeri Sicil No
Adı Soyadı ve Ünvanı
Vergi Kimlik No
Ticaret Sicil No
İşyeri Adresi
Telefon No, Faks No, e-posta adresi
Raporun Tarihi …/…/…. Sayısı : ……..
Ruhsatname / Faaliyet Belgesi : …………………….
Mali Durumu Gösterir Değerler (Toplam)TL
Kasa
Banka
Kısa Vadeli Alacaklar
Kısa Vadeli Borçlar
RASYO
Raporu Düzenleyen Meslek Mensubunun
T.C. Kimlik No
Adı, Soyadı ve Unvan
Vergi Kimlik No
Kayıtlı Olduğu Oda
İşyeri Adresi
Telefon, Faks, e-posta
89 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
Ek:4/a
TECİL VE TAKSİTLENDİRME KOMİSYON KARARI
Karar No: .……./……..
Borçlunun Adı-Soyadı / Ünvanı
: ………………………………………………………….
Takip Kartı No
: …………………………………………………………
T.C. Kimlik No
: ………………………………………………………….
İşyeri Sicil No
: ………………………………………………………….
Vergi Dairesi ve No
: ………………………………………………………….
Ticaret Sicil No
: ………………………………………………………….
Borcun Türü, Miktarı
: ………………………………………………………….
Borcun Ait Olduğu Ay ve Yıllar
: ………………………………………………………….
Borçlu Tarafından Gösterilmesi
Zorunlu Teminat Tutarı
: ……………………………………………………….....
Borçlu Tarafından Sunulan Teminat : ………………………………………………………….
Teminatın Değeri
: …………………………………………………………
Borçlunun “Çok Zor Durum” Haline
Esas Rasyosu
: …………………………………………………………
Talep Edilen Tecil Taksitlendirme Süresi : …………………………………………………....
KARAR:
………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………….
Ek: 1- Ödeme Planı
İcra Memuru
Servis Şefi /Yetkili
Müdür Yardımcısı
OLUR
…./…./….
Merkez Müdürü
90 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
Ek:4/b
TECİL VE TAKSİTLENDİRME KOMİSYON KARARI
Karar No: …/….
Borçlunun Adı-Soyadı / Ünvanı
: ………………………………………………………….
Takip Kartı No
: …………………………………………………………
T.C. Kimlik No
: ………………………………………………………….
İşyeri Sicil No
: ………………………………………………………….
Vergi Dairesi ve No
: ………………………………………………………….
Ticaret Sicil No
: ………………………………………………………….
Borcun Türü, Miktarı
: ………………………………………………………….
Borcun Ait Olduğu Ay ve Yıllar
: ………………………………………………………….
Borçlu Tarafından Gösterilmesi
Zorunlu Teminat Tutarı
: ……………………………………………………….....
Borçlu Tarafından Sunulan Teminat : ………………………………………………………….
Teminatın Değeri
: …………………………………………………………
Borçlunun “Çok Zor Durum” Haline
Esas Rasyosu
: …………………………………………………………
Talep Edilen Tecil Taksitlendirme Süresi : …………………………………………………....
KARAR:
………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
Ek: 1- Ödeme Planı
İcra Memuru
Servis Şefi / Yetkili
Merkez Müdürü / İl Müdür Yardımcısı
OLUR
…./…./….
İl Müdürü
91 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
Ek:5
T.C.
SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI
…………… Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü
………. Sosyal Güvenlik Merkezi
Sayı : B.13.2.SGK.4……………………./
Konu: Tecil ve taksitlendirme talebiniz.
Sayın :……………………………………………..
………………………………………………
………………..
İl Müdürlüğümüze /Merkezimize olan …/…/… tarihine kadar hesaplanmış gecikme
cezası ve zammı dahil ……………… TL tutarındaki ……………. borcunuzun;
1Tecil ve taksitlendirilen borçlarınızın toplamı 50.000 TL’sini aşmadığından
teminat göstermenize gerek olmadığı,
Tecil ve taksitlendirilen borçlarınızın toplamı 50.000 TL’sini aştığından,aşan
kısmın yarısı olan …………….TL tutarında teminat gösterilmesi,
2- Bu borcunuza taksitlendirme tarihinden itibaren yıllık %..... tecil faizi uygulanması,
3- Borca karşılık her ay ödeme planında belirtilen aylık taksit tutarları ile birlikte
hesaplanacak faizlerinde ödenmesi,
4- Tecil ve taksitlendirme süresi içinde tahakkuk edecek tecile konu borca ilişkin cari
ay borçlarının yasal süresinde ödenmesi,
5- Tecil ve taksitlendirme şartlarına uyulmadığı takdirde tamamı muaccel olacak borç
için icra takibine devam edilerek teminatın derhal nakde çevrilmesi,
kayıt ve şartı ile, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 48
inci maddesi uyarınca …./…./…. tarihinden itibaren tecil ve taksitlendirilmesi ve ekte
gönderilen ödeme planı çerçevesinde tahsili uygun görülmüştür.
Bilgi edinilmesini, yukarıdaki şartların kabul edildiğinin bir yazı ile bildirilmesini rica
ederim.
Ek: 1- Ödeme planı
92 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
Ek:6
TECİL VE TAKSİTLENDİRME BİLGİ FORMU
Borçlunun Adı Soyadı/Ünvanı
Bağlı bulunduğu Sosyal Güvenlik İl
Müdürlüğü/Merkezi
Borcun Türü ve Dönemi
Borcun Miktarı
Borçlu tarafından talep edilen tecil
ve taksitlendirme süresi
Borçlu tarafından gösterilen
teminatın türü
Gösterilen teminatın değeri
Teminatın değer tespitinin kim
tarafından yapıldığı
Teminat üzerindeki haciz ve
ipoteklerin toplamı
Gayrimenkule ilişkin tapu takyidat
belgesi
Ünite görüşü
Son iki yıl içinde bozulan
taksitlendirme sayısı
İlk taksitin ödenip ödenmediği
Haciz kaldırma taleplerinin olup
olmadığı
Tespit edilen rasyo
Düzenleyen
Adı Soyadı
İmza - kaşe
93 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
Ek:7
YÜRÜRLÜK TARİHLERİNE GÖRE TECİL FAİZ ORANLARI
Dönemler
Faiz Oranları
(%)
Resmi Gazete Tarihi
tarihleri
114
09.03.1994
tarihleri
96
07.09.1995
144
02.02.1996
22.10.1996 - 09.07.1998 tarihleri arasında
120
22.10.1996
10.07.1998 - 24.01.2000 tarihleri arasında
96
10.07.1998
25.01.2000 - 20.12.2000 tarihleri arasında
48
25.01.2000
21.12.2000 - 30.03.2001 tarihleri arasında
36
21.12.2000
31.03.2001 - 01.02.2002 tarihleri arasında
72
31.03.2001
02.02.2002 - 11.11.2003 tarihleri arasında
60
02.02.2002
12.11.2003 - 03.03.2005 tarihleri arasında
36
12.11.2003
04.03.2005 - 27.04.2006 tarihleri arasında
30
04.03.2005
28.04.2006 - 20.11.2009 tarihleri arasında
24
28.04.2006
21.11.2009 - 20.10.2010 tarihleri arasında
19
21.11.2009
21.10.2010 - …………
12
21.10.2010
09.03.1994 - 06.09.1995
arasında
07.09.1995 - 01.02.1996
arasında
02.02.1996 - 21.10.1996
tarihleri arasında
94 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
Ek:8
6183 Sayılı Kanun Çerçevesinde Bakanlar Kurulu Tarafından Belirlenen Gecikme
Zammı Oranları
Genel Tebliğ No
359
367
370
372
375
Uygulama Tarihi
01/01/1981 - 29/02/1984 tarihleri arasında
01/03/1984 - 31/08/1985 tarihleri arasında
01/09/1985 - 31/05/1988 tarihleri arasında
01/06/1988 - 31/12/1988 tarihleri arasında
01/01/1989 - 31/12/1989 tarihleri arasında
378
01/01/1990 - 29/12/1993 tarihleri arasında
381
30/12/1993 - 07/03/1994 tarihleri arasında
383
08/03/1994 - 30/08/1995 tarihleri arasında
389
31/08/1995 - 31/01/1996 tarihleri arasında
391
01/02/1996 - 08/07/1998 tarihleri arasında
403
09/07/1998 - 19/01/2000 tarihleri arasında
Gecikme Zammı Oranı
1.Ay
Diğer
Aylar için
Aylık
1.Ay
Diğer
Aylar için
Aylık
1.Ay
Takip
Eden 5 Ay
için Aylık
Diğer
Aylar için
Aylık
İlk 3 Ay
Takip
Eden 3 Ay
için Aylık
Diğer
Aylar için
Aylık
İlk 4 Ay
için Aylık
Diğer
Aylar için
Aylık
Tüm Aylar
için Aylık
Tüm Aylar
için Aylık
Her ay için
Tüm Aylar
için Aylık
Tüm Aylar
için Aylık
Tüm Aylar
için Aylık
Tüm Aylar
için Aylık
(%)
10
3
10
4
10
7
5
10
8
6
10
7
7
9
12
10
15
12
95 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
408
20/01/2000 - 01/12/2000 tarihleri arasında
411
02/12/2000 - 28/03/2001 tarihleri arasında
415
29/03/2001 - 30/01/2002 tarihleri arasında
422
31/01/2002 - 11/11/2003 tarihleri arasında
429
12/11/2003 - 01/01/2004 tarihleri arasında
5035 S.K.4.Md.
02/01/2004 - 01/03/2005 tarihleri arasında
434
02/03/2005-20/04/2006 tarihleri arasında
438
21/04/2006-21/11/2009 tarihleri arasında
Seri C Sıra 1
21/11/2009 – 19/10/2010 tarihleri arasında
Seri C Sıra 2
19/10/2010 tarihinden itibaren
Her Ay
için
Her Ay
için
Her Ay
için
Her Ay
için
Her Ay
için
Her Ay
için
Her Ay
için
Her Ay
için
Her Ay
için
Her Ay
İçin
6
5
10
7
4
4
3
2,5
1,95
1,40
96 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
Ek:9
5510 sayılı Kanuna Göre Gecikme Zammı Olarak Uygulanan Devlet İç Borçlanma
Senetlerinin Aylık Ortamla Faiz Oranları
Ay/Yıl
Ocak
Şubat
Mart
Nisan
Mayıs
Haziran
Temmuz
Ağustos
Eylül
Ekim
Kasım
Aralık
2003
2,77
2.35
2.16
2.12
2.07
2004
1.91
1.81
1.84
1.75
2.13
2.05
1.97
1.87
1.91
1.73
1.73
1.75
Aylık DİBS ORANLARI
2005
2006
2007
2008
1.49
1.10
1,56
1,26
1.36
1.10
1,45
1,30
1.32
1.09
1,52
1.35
1.33
1.09
1,47
1,41
1.34
1.17
1,45
1.50
1.22
1.40
1,43
1.64
1.25
1.64
1,36
1,57
1.25
1.56
1,43
1,46
1.16
1.61
1,41
1,44
1.14
1,67
1,27
1,57
1.11
1,59
1,26
1,63
1.11
1,63
1,28
1,43
2009
1,26
1,17
1,12
1,05
0,92
0,96
0,88
0,76
0,73
0,61
0,68
0,72
2010
0,64
0,64
0,67
0,70
0,76
0,70
0,66
0,64
0,63
0,61
0,61
0,62
2011
0,57
0,65
0,71
0,71
0,67
97 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
T.C.
SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI
Ek:10
…………….. Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü
…….………. Sosyal Güvenlik Merkezi
Kurumumuza olan borçlarının takip ve tahsili için hakkında 6183 sayılı Kanun
hükümleri uyarınca cebri takip işlemlerine başlanılan …………..……………………
……………………………………………. nin aşağıda icra takip numaraları yazılı
dosyalarının birleştirilmesine karar verilmiş olup, bundan sonra bütün haciz ve satış işlemleri
ile yazışmalar borçlu hakkında ilk önce açılan icra takip dosyası olan Tevhitli …………..
numaradan yapılacaktır.
İcra Memuru
Servis Şefi /Yetkili
Müdür Yardımcısı
OLUR
…../…../
Müdür
Tevhit edilen icra takip dosya numaraları
1 - …………………………….
2 - …………………………….
3 - …………………………….
4 - …………………………….
5 - …………………………….
6 - …………………………….
7 - …………………………….
8 - …………………………….
9 - …………………………….
10 - ……………………………
98 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
Ek:11/a
YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILAN GENELGELER
GENELGENİN
SIRA
NO
TARİHİ
1
01.10.1994
16-93 Ek
2
10.11.1994
16-94 Ek
3
10.01.1995
16-103 Ek
4
28.06.1995
16-108 Ek
6183 sayılı Kanun uyarınca yürütülecek işlemler
5
11.07.1995
16-109 Ek
6183 sayılı Yasanın uygulanması
6
18.09.1995
16-113 Ek
Tecil faizi mahsup ve Anayasa Mahkemesi kararı
7
08.11.1995
16-115 Ek
3986 sayılı Kanun kapsamına giren prim borçlarının
tahsili
8
02.02.1996
16-122 Ek
Tecil faizi
9
27.09.1996
16-131 Ek
İcra takipleri
10
31.10.1996
16-132 Ek
Tecil faizi
11
26.12.1996
16-134 Ek
Tecil ve taksitlendirmede mahsup şekli
12
29.07.1997
16-143 Ek
Prim tutarlarının tam ve zamanında ödenmesi
13
11.08.1997
16-145 Ek
Prim borçları
14
22.12.1997
16-152 Ek
Cüz'i Kurum alacakları
15
22.04.1998
16-159 Ek
Tecil ve taksitlendirme yetkilerinin artırılması ve icra
takiplerine ilişkin üç aylık çalışma raporlarının
gönderilmesi
16
30.04.1998
16-160 Ek
Mahsup işlemleri
SAYISI
KONUSU
6183 sayılı Kanun gereğince yürütülecek icra, takip ve
haciz işlemleri
Tecil ve taksitlendirme işlemleri, gecikme zammı ve
harcırahlar
6183 sayılı Kanun uyarınca yürütülecek icra takip,
haciz ve satış işlemleri
99 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
17
14.07.1998
16-164 Ek
Tecil faizi
18
10.08.1998
16-166 Ek
6183 sayılı Yasada yapılan değişiklikler
19
13.08.1998
16-167 Ek
Kurumumuz alacakları
20
02.09.1998
16-170 Ek
2925 sayılı Kanuna göre tahsil edilecek primler
21
18.09.1998
16-172 Ek
6183 sayılı Kanuna göre yürütülen icra takip
işlemlerine ilişkin çalışma raporları
22
02.12.1998
16-176 Ek
Gayrimenkul mal satış ilanları
23
29.12.1998
16-180 Ek
Mahsup işlemleri
24
15.01.1999
16-182 Ek
Tecil ve taksitlendirme yetkilerinin artırılması
25
06.05.1999
16-188 Ek
Kurum alacaklarının tecilinde teminat alınmayacak
tutar
26
25.01.2000
16-208 Ek
Kanuni faiz ve temerrüt faizi
27
23.02.2000
16-211 Ek
Tecil faizinin mahsubu
28
01.09.2000
16-227 Ek
Belediyelerden olan alacaklarımızın tahsili
29
25.09.2000
16-229 Ek
Tecil ve taksitlendirme yetkilerinin artırılması
30
05.10.2000
16-231 Ek
Belediyelerden olan alacaklarımızın tahsili
31
11.01.2001
16-236 Ek
Tecil faizi
32
09.04.2001
16-243 Ek
33
30.04.2001
16-244 Ek
34
30.07.2001
16-247 Ek
Kurum alacaklarının taksitlendirilmesi
35
19.10.2001
16-250 Ek
16-244 Ek ve 16-247 Ek sayılı Genelgeler uyarınca
yapılacak taksitlendirmeler
36
12.02.2002
16-256 Ek
Tecil faizi
37
06.03.2002
16-257 Ek
Gayrimenkul satış ilanları
38
19.03.2002
16-259 Ek
Kurum alacaklarının yıllık %3 oranında tecil faizi
alınarak yeniden tecil ve taksitlendirilmesi
Tecil faizi ve belediyelerin borçlarından dolayı
kademeli ödeme planı düzenlenebileceği
Kurum alacaklarının yıllık %3 oranında tecil faizi
alınarak tecil ve taksitlendirilmesi hk.
100 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
Kurum alacaklarının 18 ay taksitle ödenmesinde geç
ödenen taksitlere uygulanacak tecil faizi
6183 sayılı Kanun uyarınca yürütülen icra takip
işlemleri
39
16.04.2002
16-261 Ek
40
26.06.2002
16-266 Ek
41
20.08.2002
16-271 Ek
42
05.09.2002
16-273 Ek
43
03.10.2002
16-274 Ek
44
08.10.2002
16-275 Ek
Kanuni faiz
45
04.03.2003
16-284 Ek
Kurum alacaklarının 18 ay taksitlendirilmesi
46
21.04.2003
16-286 Ek
Taksitlendirme
47
09.05.2003
16-288 Ek
Kanuni faiz
48
26.09.2003
16-298 Ek
16-259 Ek ve 16-284 Ek sayılı Genelgeler
49
05.12.2003
16-304 Ek
50
13.02.2004
16-308 Ek
51
27.04.2004
16-315 Ek
İlan yoluyla tebliğ ve zaman aşımını kesen haller
52
29.04.2004
16-316 Ek
Tecil, taksitlendirme yetkileri
53
14.03.2005
16-333 Ek
Tecil faizi oranı ile damga vergisi, eğitime katkı payı
ve özel işlem vergilerinde gecikme zammı oranı
54
27.05.2005
16-345 Ek
Prim ödeme yükümlülüğünü aksatan işverenler
55
03.08.2005
16-349 Ek
Kanuni faiz
56
02.05.2006
16-371 Ek
57
21.08.2006
16-381 Ek
58
05.01.2007
16-386 Ek
Prime esas kazançların alt ve üst sınırları, idari para
cezaları, ilan yoluyla tebliğ edilecek tutarlar ve damga
vergisi
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
Kanuni faiz
Kurumumuz alacaklarının 18 aylık taksitlendirme
işlemlerinde ödenmeyen taksitler
16-244, 16-247 Ek sayılı Genelgelere getirilen ek
kolaylıklar
Tecil faizi oranı ile eğitime katkı payı ve özel işlem
vergilerinde katkı payı
16-259 Ek, 16-284 Ek ve 16-298 Ek sayılı
Genelgelere göre yürütülen 18 aylık taksitlendirmeler
Tecil faizi oranı ile damga vergisi, eğitime katkı payı
ve özel işlem vergilerinde gecikme zammı oranı
Tecil ve taksitlendirme yetkilerinin artırılması ve tecil
ve taksitlendirme işlemlerinde dikkat edilecek
hususlar
101 / 104
59
06.02.2007
2007-10
Tecil, taksitlendirme yetkileri ile usul ve esasları
60
09.04.2007
2007-23
6183 sayılı Kanunun 79 uncu maddesinde yapılan
düzenlemeler
61
25.03.2008
2008-16
Tecil ve taksitlendirme usul ve esasları ile satış
süreçleri
62
03.02.2009
2009-20
Tecil, taksitlendirme yetkileri ile usul ve esasları
63
05.03.2009
2009-36
Tecil, taksitlendirme yetkileri ile usul ve esasları
64
06.05.2010
2009-59
Hak alacak haczi yapılmış borçların tecil ve
taksitlendirilmesi
65
03.12.2009
2009-147
Tecil faizi ile gecikme zammı oranları
66
07.05.2010
2010-60
Fazlaya İlişkin hacizler
67
07.05.2010
2010-61
İlan yoluyla tebliğ ve gayrimenkul satış ilanı
68
07.06.2010
2010-71
Alt işverenlerin borçları
69
01.11.2010
2010-119
Tecil faizi ile gecikme zammı oranları
102 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
Ek:11/b
YÜRÜRLÜKTEN KISMİ OLARAK KALDIRILAN GENELGELER
(6183 SAYILI KANUNUN UYGULANMASINA İLİŞKİN BÖLÜMLER)
SIRA
NO
GENELGENİN
TARİHİ
SAYISI
KONUSU
KALDIRILAN
BÖLÜM
1
29.12.1998
16-180 Ek
Mahsup işlemleri
C-Cebri tahsilatta
mahsup
D-Tecilde mahsup
E-Tecil
bozulduğunda
mahsup
işlemleri
F-Diğer işlemler
2
28.01.2000
16-209 Ek
Gecikme zammı ve tecil faizi
Tecil faizi
3
25.10.2007
2007-81
Kurum alacaklarının otomatik
İcra takip haciz ve
olarak icra havuzuna aktarımı,
satış servislerinin
icra takip haciz ve satış
yeniden
servislerinin
yeniden
yapılandırılması
yapılandırılması
4
03.01.2008
2008-1
Kurum alacaklarının icra takip
işlemleri
Haciz ve satış
işlemlerine ilişkin
süreler
103 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
Ek:11/c
YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILAN GENEL YAZILAR
GENEL YAZININ
SIRA
NO
TARİHİ
SAYISI
1
08.07.1994
520783
2
04.10.1994
735564
3
24.02.1995
151269
4
26.12.1996
909358
5
15.05.1998
353027
6
10.06.1998
436671
7
18.05.1999
350502
8
25.06.1999
458127
9
24.09.1999
685261
10
25.11.1999
872708
11
07.02.2000
82660
12
09.02.2000
87390
13
18.02.2000
115719
14
10.03.2000
183722
15
22.03.2000
194824
16
14.04.2000
269168
17
25.05.2000
381382
18
19
20.07.2000
08.09.2000
520198
634752
20
25.10.2004
804165
21
10.01.2005
17047
22
14.03.2005
178717
23
15.03.2005
181951
KONUSU
6183 sayılı Kanun uygulaması
İcra takip haciz ve satış işlemlerinde kullanılacak
belgeler
6183 sayılı Kanun uyarınca yürütülen işlemler
Prim ve gecikme zammı alacakları
Kurumumuz alacakları
Kurumumuz alacakları
Haciz bildirileri
İlan yoluyla tebliğ
Mahsup işlemleri
Teferruat haczi
Telefon hacizleri
Kanuni faiz
Kurumumuz alacaklarının tahsili
Tecil faizi
İcra takiplerine ilişkin masraflar
Kurumumuz alacaklarının tahsili
Kurum alacaklarının takip ve tahsili
Yediemin depoları ve primlerini düzenli ödeyen
işverenler
Tecil ve taksitlendirme işlemlerinde aranan hususlar
6183 sayılı Kanunun 41 inci maddesinin 7 nci
fıkrasının iptali
Fazlaya ilişkin hacizler
İlan yoluyla tebliğler
5272 sayılı Belediye Kanunu
104 / 104
Adres:Mithatpaşa Cad. No: 7 Sıhhiye/ANKARA
Tel:: (0312) 458 71 90 Faks (0312) 4321267
Ayrıntılı bilgi için irtibat: B.HANÇER İ Dai.Bşk. V.
e-posta:ihtilafliprimveicra@sgk.gov.tr . Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
Ekli belgeler
PDF Belge (PDF)PDF · Arşiv belgesi Aç ↗Bu belgenin yazdırılabilir sürümü ücretli üyelere özeldir — https://isverenim.skyside.com.tr/mevzuat/29bd3c63-7ddb-c86c-3ce0-6cc0dd025149