Engelli, Eski Hükümlü ve Terörle Mücadelede Malul Sayılmayacak Şekilde Yaralananların İstihdamı Hakkında Genelge

20.03.2020 km.corpus.com.tr/MevzuatIcer k.aspx? d=3j1y2o3u0s0m1O2T213L313O22131I2I 2020/4 Engell , Esk Hükümlü ve Terörle Mücadelede Malul Sayılmayacak Şek lde Yaralananların İst hdamı Hakkında Genelge Genelge No : 2020/4Kabul Tar h : 19.02.2020 Kurum : Türk ye İş Kurumu Genel Müdürlüğü "Engell , Esk Hükümlü ve Terörle Mücadelede Malul Sayılmayacak Şek lde Yaralananların İst hdamı Hakkında Genelge"y Word formatında nd rmek ç n tıklayınız. (http://dosya.corpus.com.tr/mevzuat/11011427/20501797f41f466198aa1d0c89265f75.docx) "Engell , Esk Hükümlü ve Terörle Mücadelede Malul Sayılmayacak Şek lde Yaralananların İst hdamı Hakkında Genelge"y PDF formatında nd rmek ç n tıklayınız. (http://dosya.corpus.com.tr/mevzuat/11011427/0c721db7a7cf496c8681cc2f53587720.pdf) Amaç Madde 1 Bu Genelgen n amacı; 4857 sayılı İş Kanununun 30 uncu maddes ne st naden şverenler n st hdam etmekle yükümlü oldukları; engell , esk hükümlü ve terörle mücadelede malul sayılmayacak şek lde yaralananların şç statüsünde st hdamına l şk n usûl ve esasları düzenlemekt r. Kapsam Madde 2 Bu Genelge; ell (tarım ve orman şler n n yapıldığı şyerler nde ell b r) veya daha fazla şç çalıştıran kamu ve özel sektör şyerler le bu şyerler nde 4857 sayılı İş Kanununun 30 uncu maddes ne göre st hdam ed lecek engell , esk hükümlü ve terörle mücadelede malul sayılmayacak şek lde yaralananları kapsamaktadır. Dayanak Madde 3 Bu Genelge; 22/5/2003 tar hl ve 4857 sayılı İş Kanunu, 25/4/2009 tar hl ve 27210 sayılı Resm Gazete’de yayımlanan Yurt ç nde İşe Yerleşt rme H zmetler Hakkında Yönetmel k, 09/08/2009 tar hl ve 27314 sayılı Resm Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşç Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmel k le 19/09/2009 tar hl ve 27354 sayılı Resm Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Esk Hükümlü veya Terörle Mücadelede Malul Sayılmayacak Şek lde Yaralananların İşç Olarak Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmel k hükümler ne dayanılarak hazırlanmıştır. km.corpus.com.tr/MevzuatIcer k.aspx? d=3j1y2o3u0s0m1O2T213L313O22131I2I 1/10 20.03.2020 km.corpus.com.tr/MevzuatIcer k.aspx? d=3j1y2o3u0s0m1O2T213L313O22131I2I Tanımlar Madde 4 Bakanlık: A le, Çalışma ve Sosyal H zmetler Bakanlığını fade eder. Engell : Doğuştan ya da sonradan herhang b r nedenle; bedensel, z h nsel, ruhsal, duyusal ve sosyal yetenekler n çeş tl derecelerde kaybetmes neden yle toplumsal yaşama uyum sağlama ve günlük gereks n mler n karşılamada güçlükler olan ve korunma, bakım, rehab l tasyon, danışmanlık ve destek h zmetler ne ht yaç duyan k ş lerden tüm vücut fonks yon kaybının en az yüzde kırk olduğu, k nc ve üçüncü basamak sağlık kurum ve kuruluşlarının engell l k sağlık kurulları tarafından düzenlenen “Ek-1 Er şk nler İç n Engell l k Sağlık Kurulu Raporu”, “Ek-2 Er şk nler İç n Terör, Kaza ve Yaralanmaya Bağlı Durum B ld r r Sağlık Kurulu Raporu”, “Ek-3 Çocuklar İç n Özel Gereks n m Raporu” ve/veya “Ek-4 Çocuklar İç n Terör Kaza ve Yaralanma Durum B ld r r Sağlık Kurulu Raporu” le belgelenen k ş d r.[1] Esk Hükümlü: Affa uğramış olsa b le, Devlet n güvenl ğ ne karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzen n şley ş ne karşı suçlar, m ll savunmaya karşı suçlar, Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, c nsel saldırı veya çocuğun c nsel st smarı suçlarından mahkûm olmamak şartıyla; kasten şlenen b r suçtan dolayı b r yıl veya daha fazla süreyle hap s cezası alan ya da ceza süres ne bakılmaksızın z mmet, rt kap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtec l k, güven kötüye kullanma, h lel flas, haleye fesat karıştırma, ed m n fasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerler n aklama veya kaçakçılık suçlarından hüküm g yenlerden; cezasını tamamlayanlar, cezası ertelenenler, koşullu salıver lenler, denet ml serbestl kten yararlananlardan esk hükümlü belges le durumlarını belgelend renler fade eder. Kurum: Türk ye İş Kurumunu fade eder. Kurum B r m : Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü le H zmet Merkezler n fade eder. Terörle Mücadelede Malul Sayılmayacak Şek lde Yaralanan (TMY): 21/6/1927 tar hl ve 1111 sayılı Askerl k Kanunu veya 16/6/1927 tar hl ve 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Asker Memurlar Kanunu kapsamına g ren ve askerl k h zmet n yaparken 12/4/1991 tar hl ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 21 nc maddes nde sayılan terör olaylarının sebep ve tes r sonucu malul sayılmayacak şek lde yaralananlardan sağlık raporu ve terörle mücadelede yaralandığını gösteren komutanlık yazısı le durumlarını belgelend renler fade eder. _________________ [1] Yurt ç nde İşe Yerleşt rme H zmetler Hakkında Yönetmel k, Er şk nler İç n Engell l k Değerlend rmes Hakkında Yönetmel k ve Çocuklar İç n Özel Gereks n m Değerlend rmes Hakkında Yönetmel k gereğ nce yapılan tanımdır. Engell Kayıtları Madde 5 (1) Engell kaydı ç n, engell b rey n 20/02/2019 tar hl ve 30692 sayılı Resm Gazete’de yayımlanan “Er şk nler İç n Engell l k Değerlend rmes Hakkında Yönetmel k” kapsamında yetk lend r len sağlık kuruluşlarından alacakları tüm vücut fonks yon kayıplarının en az yüzde kırk (@) olduğunu göster r sağlık kurulu raporunun “aslı” ya da e-devlet üzer nden alınacak barkodlu belgen n Kurum B r m ne braz ed lmes gerekmekted r. km.corpus.com.tr/MevzuatIcer k.aspx? d=3j1y2o3u0s0m1O2T213L313O22131I2I 2/10 20.03.2020 km.corpus.com.tr/MevzuatIcer k.aspx? d=3j1y2o3u0s0m1O2T213L313O22131I2I (2) Engell sağlık kurulu raporunun aslının Kurum tarafından ncelenerek uygun bulunması hal nde, tarayıcıdan taranmak suret yle k ş n n s stemdek kaydına eklen r ve asıl belge k ş ye ade ed l r. E-Devlet üzer nden alınan barkodlu belge le kayıt yapılması durumunda se belge Sağlık Bakanlığı e-Rapor S stem üzer nden doğrulanarak nd r len belge k ş n n s stemdek kaydına eklen r. (3) 20/02/2019 tar hl ve 30692 sayılı Resm Gazete’de yayımlanan “Çocuklar İç n Özel Gereks n m Değerlend rmes Hakkında Yönetmel k” kapsamında alınan ve engel oranı yazılmayan 18 yaşından küçük rapor sah pler n n “engell ” statüsündek kayıtlarının yapılmasında, aynı Yönetmel ğ n 8 nc maddes n n f bend ne st naden, özel gereks n m düzeyler yle lg l engel oranlarının bel rlenmes nde Yönetmel k ek nde yer alan aşağıdak Tablo 1’de yer alan ver ler n kullanılması gerekmekted r. Bu kapsamda yapılacak kayıtlarda engel oranı bel rlen rken aralığın en düşük değer (orta düzeyde ÖGV ç n P g b ) kullanılır. Ancak, Kuruma engell statüsünde kayıt olmak ç n en az yüzde kırk (@) oranında b r engell sağlık kurulu raporuna sah p olunması gerekt ğ nden özel gereks n m düzey -39 arasında bulunan k ş ler ç n engell kaydı yapılmaz. Tablo 1: 18 Yaşından Küçükler İç n Düzenlenen “Çocuklar İç n Özel Gereks n m Raporu (ÇÖZGER)” Oranlarının Bel rlenmes nde Kullanılacak Tablo Özel Gereks n m Kodu Özel Gereks n m Düzey Engel Oranı (%) 1 Özel gereks n m vardır (ÖGV) 20-39 2 Haf f düzeyde ÖGV 40-49 3 Orta düzeyde ÖGV 50-59 4 İler düzeyde ÖGV 60-69 5 Çok ler düzeyde ÖGV 70-79 6 Bel rg n özel gereks n m vardır (BÖGV) 80-89 7 Özel koşul gereks n m vardır (ÖKGV) 90-99 (4) Raporlarında “ağır engell ” veya “tam bağımlı” olduğu bel rt len ya da çalışma durumu değerlend r lmeyen engell ler n taleb hal nde engell kaydı yapılır. Raporlarında “çalışamaz” bares bulunan engell ler n se kaydı yapılmaz. (5) Sürel raporların süres n n dolduğu tar hten t baren engell statüsündek ş arayan kaydı Kurum portalında otomat k olarak genel statü kaydına çevr l r. Engell l ğ n devam ett ğ ne da r yen b r rapor braz ed lmes hal nde engell kaydı yen den yapılır. (6) Engell sağlık kurulu raporlarında k ş n n çalıştırılamayacağı bel rt len şler n n tel ğ k ş n n s stemdek çalışma kısıt b lg ler ne eklen r. (7) Er şk nler İç n Engell l k Değerlend rmes Hakkında Yönetmel k le Çocuklar İç n Özel Gereks n m Değerlend rmes Hakkında Yönetmel k’ n Resm Gazete’de yayımlandığı 20/02/2019 tar h nden önce engell ler ç n lg l mevzuatlarınca düzenlenm ş olan tüm vücut fonks yon kaybı oranları geçerl olup engell ler n taleb hal nde bu oranlara dayanılarak alınmış sürekl barel engell sağlık kurulu raporlarına st naden engell kayıtları yapılır. Ayrıca, sürel raporlarda rapor süres n n b t m ne kadar yen b r rapor stenmez. Ancak, 20/02/2019 tar h nden önceden alınmış b r rapor olsa dah 20/02/2019 tar h t barıyla alınmış yen b r rapor var se yen rapor geçerl olacak daha esk tar hl raporlar geçers z sayılacaktır. (8) Engell çevr leb l r. ş arayanın d lekçe le başvurması hal nde taleb üzer ne engell kaydı genel statüye km.corpus.com.tr/MevzuatIcer k.aspx? d=3j1y2o3u0s0m1O2T213L313O22131I2I 3/10 20.03.2020 km.corpus.com.tr/MevzuatIcer k.aspx? d=3j1y2o3u0s0m1O2T213L313O22131I2I Esk Hükümlü Kayıtları Madde 6 (1) Kuruma, esk hükümlü statüsünde kayıt olmak steyen ş arayanların, Adalet Bakanlığı’nın lg l b r mler nden alacakları esk hükümlü olduklarına l şk n belgey kend ler ne en yakın Kurum b r m ne braz etmeler gerek r. (2) Affa uğramış olsa b le devlet n güvenl ğ ne karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzen n şley ş ne karşı suçlar, m ll savunmaya karşı suçlar, devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk le c nsel saldırı veya çocuğun c nsel st smarı suçlarından mahkûm olanların esk hükümlü kaydı yapılmaz. Örnek 1. Türk Ceza Kanununun 314 üncü maddes kapsamında s lahlı örgüte üye olma suçundan 5 yıl hüküm g ym ş ve cezası nfaz ed lm ş, ayrıca Türk Ceza Kanununun 141 nc maddes kapsamında hırsızlık suçundan 2 yıl hüküm g ym ş ve cezası nfaz ed lm ş A’nın, hüküm g yd ğ k nc suç(hırsızlık) neden yle esk hükümlü olma koşulunu sağlamasına rağmen, lk hüküm g yd ğ suçun(s lahlı terör örgütüne üye olmak) “anayasal düzene ve bu düzen n şley ş ne karşı suçlar” kapsamında olması neden yle A’nın esk hükümlü kaydı yapılamaz. (3) Belgen n çer ğ nden k ş n n; kasten şled ğ b r suçtan dolayı b r yıl veya daha fazla süreyle hap s cezası aldığı ya da ceza süres ne bakılmaksızın; z mmet, rt kap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtec l k, güven kötüye kullanma, h lel flas, haleye fesat karıştırma, ed m n fasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerler n aklama veya kaçakçılık suçlarından hüküm g yd ğ n n anlaşılması gerek r. Örnek 2. Türk Ceza Kanununun 141 nc maddes kapsamında hırsızlık suçundan 10 ay hüküm g ym ş ve cezası nfaz ed lm ş A’nın aldığı ceza 1 yıldan az olsa da ceza süres ne bakılmaksızın esk hükümlü kaydı yapılab lecek suçlardan hüküm g ymes neden yle esk hükümlü kaydı yapılır. Örnek 3. Türk Ceza Kanununun 228 nc maddes kapsamında kumar oynanması ç n yer ve mkân sağlamaktan 1 yıl hüküm g ym ş ve cezası nfaz ed lm ş A’nın esk hükümlü kaydı yapılab l r. Ancak aynı suçtan 10 ay hüküm g yen ve cezası nfaz ed lm ş B’n n esk hükümlü kaydı aldığı ceza süres 1 yıldan az olduğu ç n yapılamaz. (4) Esk hükümlü kaydı yapılacak k ş n n cezasını tamamladığının, cezasının ertelend ğ n n, koşullu salıver ld ğ n n veya denet ml serbestl kten yararlandığının braz ett ğ belgeden anlaşılması gerek r. (5) İşlem ş olduğu suç neden yle almış olduğu hap s cezası para cezasına çevr lenler n aranan d ğer koşulları taşımaları şartıyla esk hükümlü kayıtları yapılır. (6) K ş n n kasten şled ğ farklı suçlardan dolayı b r yılın altında almış olduğu hap s cezaları toplamı b r yılı aşsa dah esk hükümlü kaydı yapılmaz. Örnek 4. Türk Ceza Kanununun 228 nc maddes kapsamında kumar oynanması ç n yer ve mkân sağlamaktan 10 ay hüküm g ym ş ve cezası nfaz ed lm ş, ayrıca Türk Ceza Kanununun 232 nc maddes kapsamında kötü muamele suçundan 8 ay hüküm g ym ş ve cezası nfaz ed lm ş A’nın kasten şled ğ tek suç b r yılı doldurmadığı ç n esk hükümlü kaydı yapılamaz. (7) Taks rl suçlardan alınan cezalar neden yle esk hükümlü kaydı yapılmaz. Örnek 5. Türk Ceza Kanununun 89 uncu maddes kapsamında taks rle yaralama suçundan 2 yıl hapse mahkûm olmuş ve denet ml serbestl k kapsamında salıver lm ş A’nın esk hükümlü kaydı taks rl suçtan hüküm g ymes neden yle yapılamaz. (8) Haklarında; hükmün açıklanmasının ger bırakılması (HAGB), ceza ver lmes ne yer olmadığı, davanın düşmes veya beraat kararı ver len k ş ler n esk hükümlü kaydı yapılmaz. km.corpus.com.tr/MevzuatIcer k.aspx? d=3j1y2o3u0s0m1O2T213L313O22131I2I 4/10 20.03.2020 km.corpus.com.tr/MevzuatIcer k.aspx? d=3j1y2o3u0s0m1O2T213L313O22131I2I (9) 25/4/2009 tar hl ve 27210 sayılı Resm Gazete’de yayımlanan Yurt ç nde İşe Yerleşt rme H zmetler Hakkında Yönetmel ğ n yürürlüğe g rmes nden önce altı ay ve b r yıl arasındak b r suçtan hüküm g yenlerden esk hükümlü statüsünde Kurum kaydı yapılmış olan k ş ler esk hükümlü statüsünde şlem görmeye devam eder. (10) Adalet Bakanlığı’nın lg l b r mler nden alınan; Esk Hükümlü Belges , Tahl ye Ed len Esk Hükümlüye A t Durum B ld r m Formu, Yer ne Get rme F ş , Adl S c l Arş v Belges , Mahkeme Kararı, Memnu Hakların İades Kararı, Müddetname (Denet ml Serbestl k Belges ), Şartlı Tahl ye (Koşullu Salıverme) Belges ve benzer belgelerden yukarıda fade ed len şartları taşıdığı anlaşılan k ş ler n esk hükümlü statüsünde kayıtları yapılır. (11) Haklarında müebbet hap s cezası ver lmes ne rağmen tahl ye ed len ve Kuruma esk hükümlü statüsünde kayıt olmak steyen k ş ler n ceza süres , karar tar h nden b hakkın (hak ederek) tahl ye tar h ne kadar geçen süre, b hakkın tahl ye tar h b l nm yorsa karar tar h nden şartlı salıver len ya da denet ml serbestl k uygulamasının başladığı tar he kadar geçen süre esas alınarak hesaplanır. Örnek 6. Türk Ceza Kanununun 95 nc maddes kapsamında şkence suçundan müebbet hapse mahkûm olmuş ancak denet ml serbestl k kapsamında salıver lm ş A’nın esk hükümlü kaydı yapılab l r. (12) Esk hükümlü ş arayanın d lekçe le başvurması hal nde taleb üzer ne esk hükümlü kaydı genel statüye çevr leb l r. Terörle Mücadelede Malul Sayılmayacak Şek lde Yaralanan Kayıtları Madde 7 (1) Kuruma, terörle mücadelede malul sayılmayacak şek lde yaralanan statüsünde kayıt olmak steyen ş arayanların, 1111 sayılı Askerl k Kanunu veya 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Asker Memurlar Kanunu kapsamına g ren ve askerl k h zmet n yaparken 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 21 nc maddes nde sayılan terör olaylarının sebep ve tes r sonucu malul sayılmayacak şek lde yaralandıklarına l şk n sağlık raporu le terörle mücadelede malul sayılmayacak şek lde yaralandıklarını gösteren komutanlık yazısını kend ler ne en yakın Kurum b r m ne braz etmeler gerek r. (2) Kayıt ç n, terörle mücadelede malul sayılmayacak şek lde yaralanmaya l şk n olmak şartıyla tek hek m tarafından düzenlenen sağlık raporları da kabul ed l r. Ayrıca, komutanlık yazısı belges nde asgar mza şartı aranmaz. (3) Terörle mücadelede malul sayılmayacak şek lde yaralanan yedek subay, erbaş ve erler n 4857 sayılı İş Kanununun 30 uncu maddes gereğ nce st hdam hakları olduğu g b Kuruma öncel kl statüde kayıt olma hakları da bulunur. (4) Terörle mücadele sırasında malul sayılmayacak şek lde yaralananların terörle mücadelede yaralandıkları olayın meydana geld ğ tar h öncel kl kayıt tar h d r. Olayın meydana geld ğ tar h n bell olmaması hal nde, komutanlık yazısı tar h , sağlık raporu tar h le askerl k terh s tar h nden daha esk olanı öncel kl kayıt tar h olarak kabul ed l r. (5) 1111 sayılı Askerl k Kanunu veya 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Asker Memurlar Kanunu kapsamına g rmeyen; subay, astsubay, uzman çavuş, uzman erbaş, sözleşmel er ve erbaşların Kuruma TMY kayıtları yapılmaz. (6) 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun Ek 1 nc maddes ne st naden st hdam hakkı tanınan; şeh t yakını, malul gaz ve malul gaz yakınlarının, bu madde kapsamında Kuruma TMY kayıtları yapılmaz. km.corpus.com.tr/MevzuatIcer k.aspx? d=3j1y2o3u0s0m1O2T213L313O22131I2I 5/10 20.03.2020 km.corpus.com.tr/MevzuatIcer k.aspx? d=3j1y2o3u0s0m1O2T213L313O22131I2I İst hdam Yükümlülüğü Madde 8 (1) İşverenler; a) 50 (tarım ve orman şler n n yapıldığı şyerler nde 51) veya daha fazla şç çalıştırdıkları, özel sektör şyerler nde yüzde üç engell şç y ; b) 50 (tarım ve orman şler n n yapıldığı şyerler nde 51) veya daha fazla şç çalıştırdıkları kamu sektörü şyerler nde yüzde dört engell le yüzde k esk hükümlü veya terörle mücadelede malul sayılmayacak şek lde yaralanan şç y ; meslek, beden ve ruh durumlarına uygun şlerde çalıştırmakla yükümlüdürler. (2) Zorunlu st hdam ed lecek engell şç ler n çalıştırılması bakımından aşağıda sayılan kuruluşlar özel sektör şveren olarak değerlend r l r. a) Mahall dareler n ve bağlı kuruluşlarının 13/1/2011 tar hl ve 6102 sayılı Türk T caret Kanunu hükümler ne göre kurdukları ş rketler le kooperat fler, b) 15/11/2000 tar hl ve 4603 sayılı Türk ye Cumhur yet Z raat Bankası, Türk ye Halk Bankası Anon m Ş rket ve Türk ye Emlak Bankası Anon m Ş rket Hakkında Kanun kapsamındak bankalar, borsalar ve bunların müessese, teşebbüs, şletme ve şt rakler le sermayes n n tamamı Haz neye a t olup 4/2/1924 tar hl ve 406 sayılı Telgraf ve Telefon Kanunu le kurulmuş kuruluşlar, c) Kamu kurum ve kuruluşlarının v zeye tab olmadan şç çalıştırılan eğ t m ve d nlenme tes s , m saf rhane, kreş, anaokulu, spor tes s , yemekhane ve benzer sosyal tes sler . Çalıştırılacak İşç Sayısının Tesp t Madde 9 (1) Zorunlu çalıştırılacak şç sayılarının tesp t nde bel rl veya bel rs z sürel ş sözleşmes ne göre çalıştırılan tüm şç ler esas alınır. Kısm sürel ş sözleşmes ne göre çalışanlar çalışma süreler d kkate alınarak tam sürel çalışmaya dönüştürülür ve şyer ndek tam sürel çalışan şç sayısına lave ed l r. İşyer nde kısm sürel olarak çalıştırılan engell , esk hükümlü ve terörle mücadelede malul sayılmayacak şek lde yaralanan şç bulunması hal nde bunlar da çalışma süreler d kkate alınarak tam sürel çalışmaya dönüştürülür ve toplam şç sayısından düşülür. Oranın hesaplanmasında yarıma kadar kes rler d kkate alınmaz. Yarım ve daha fazla olan kes rler tama dönüştürülür. (2) Aynı l sınırları ç nde b rden fazla şyer bulunan şveren n bu kapsamda çalıştırmakla yükümlü olduğu şç sayısı, l genel ndek toplam şç sayısına göre hesaplanır. (3) N tel ğ t barıyla 30 şgününden fazla devam eden şlerde aynı gerçek veya tüzel k ş yahut tüzel k ş l ğ olmayan kurum ve kuruluşlarda çalışan tüm şç ler kontenjan hesaplamasına dah l ed l r. (4) Aşağıda sayılanlar zorunlu çalıştırılacak şç sayılarının tesp t sayısının bel rlenmes nde d kkate alınmaz. ç n şyerler ndek toplam şç a) 4857 sayılı İş Kanununun 4 üncü maddes gereğ nce st sna tutulan ş ve şyerler nde çalıştırılan şç ler, b) 2828 sayılı Sosyal H zmetler Kanununun 16 ncı maddes n n dördüncü fıkrası gereğ nce ev t p sosyal h zmet b r mler nde çalıştırılan şç ler, c) Yer altı ve su altı şler nde çalıştırılan şç ler, km.corpus.com.tr/MevzuatIcer k.aspx? d=3j1y2o3u0s0m1O2T213L313O22131I2I 6/10 20.03.2020 km.corpus.com.tr/MevzuatIcer k.aspx? d=3j1y2o3u0s0m1O2T213L313O22131I2I d) 10/6/2004 tar hl ve 5188 sayılı Özel Güvenl k H zmetler ne Da r Kanuna göre kurulan özel güvenl k ş rketler le kurumların kend ht yacı ç n kurduğu güvenl k b r mler nde güvenl k elemanı olarak çalıştırılan şç ler, e) 4857 sayılı İş Kanunu hükümler ne göre çalıştırılan şç ler har ç olmak üzere, 5953 sayılı Basın Mesleğ nde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındak Münasebetler n Tanz m Hakkında Kanun kapsamında çalıştırılan gazetec ler, f) İşyerler nde hâl hazırda çalıştırılan engell , esk hükümlü veya terörle mücadelede malul sayılmayacak şek lde yaralanan şç ler, (5) Engell ler le esk hükümlü ve TMY’ ler n şyerler nde tam sürel olarak çalıştırılmaları esastır. Ancak, bu k ş ler n taleb hal nde, şyerler nde kısm sürel şç çalıştıran şverenler tarafından kısm sürel ş sözleşmes yle de st hdamları sağlanab l r. Zorunlu şç çalıştırma yükümlülüğü, kısm sürel çalıştırma le karşılandığında, kısm sürel şç sayısı b r nc fıkrada bel rt len usul le bel rlen r. Kontenjanların Hesaplanması Madde 10 (1) Aynı l sınırları ç nde; aynı gerçek veya tüzel k ş , yahut tüzel k ş l ğ olmayan kurum ve kuruluşlara a t b rden fazla şyer n n bulunması hal nde, çalıştırmakla yükümlü olunan şç sayıları bu şyerler nde çalışan toplam şç sayısına göre hesaplanır. Ancak, aynı gerçek veya tüzel k ş , yahut tüzel k ş l ğ olmayan kurum ve kuruluşlara a t olmasına rağmen ayrı ayrı tüzel k ş l ğ bulunan kuruluşlarda çalışan şç sayıları b rl kte d kkate alınmaz. (2) 5018 sayılı Kamu Mal Yönet m ve Kontrol Kanunu’na ekl l stelerde bel rt len kamu kurum ve kuruluşları le lg l mevzuatı gereğ nce tüzel k ş l ğ bulunan kamu kurum ve kuruluşlarından her b r çalıştırmaları gereken zorunlu şç sayısı bakımından farklı şyer olarak değerlend r l r. Aynı bakanlık veya kamu kurum kuruluşlarına bağlı tüzel k ş l ğ bulunmayan kamu kurum ve kuruluşlarının çalıştırmakla yükümlü oldukları şç sayıları l genel nde bu şyerler nde çalışan toplam şç sayısına göre hesaplanır. Örnek 7. Aynı gerçek veya tüzel k ş ler tarafından kurulmuş ve aynı l sınırları ç nde faal yet gösteren And İnşaat ve T caret Anon m Ş rket nde 35, Bolat Müşav rl k Taahhüt ve T caret Anon m Ş rket nde 40 şç çalışıyorsa, her b r ş rket ayrı ayrı yükümlülük sah b olacağından, her k ş rket n de zorunlu st hdam etme yükümlülüğü bulunmamaktadır. Örnek 8. Aynı l sınırları çer s nde b r özel sektör şveren ne a t 3 şyer ve bu şyerler nde 2’s engell olmak üzere toplam 153 şç çalışmaktadır. Söz konusu şveren n kontenjan hesaplaması yapılırken öncel kle çalışan engell ler toplam çalışan şç sayısından düşülecekt r (153-2=151). Engell kontenjanı hesaplanırken toplam 151 şç üzer nden hesaplanacaktır. 4857 sayılı İş Kanununun 30 uncu maddes nde bel rlenen oranlara göre, şyer 151 x % 3 = 4,53 ( yarım ve üzer tama blağ ed ld ğ nden) = 5 engell şç çalıştırması gerekmekted r. 2 engell çalıştırdığından 3 engell kontenjan açığı vardır. (3) İşverenler n 4857 sayılı İş Kanununun 30 uncu maddes ve 854 Sayılı Den z İş Kanununun 13 üncü maddes gereğ nce çalıştırması zorunlu olan şç kontenjanlarının tak b aylık şgücü ç zelgeler üzer nden yapılır. (4) Aynı l sınırları çer s ndek şyerler nde en az 10 şç çalıştıran özel sektör şverenler ne ve en az 1 şç çalıştıran kamu kurum ve kuruluşları 4904 sayılı Türk ye İş Kurumu İle İlg l Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanununun 21 nc maddes ne st naden Kuruma aylık şgücü ç zelges vermes ç n yazılı olarak b lg ver l r. km.corpus.com.tr/MevzuatIcer k.aspx? d=3j1y2o3u0s0m1O2T213L313O22131I2I 7/10 20.03.2020 km.corpus.com.tr/MevzuatIcer k.aspx? d=3j1y2o3u0s0m1O2T213L313O22131I2I (5) Bu Genelgen n 7 nc maddes n n k nc fıkrasında sayılan kuruluşlar zorunlu şç çalıştırma yükümlülüğü bakımından özel sektör şveren olarak değerlend r lmeler neden yle bağlı bulundukları kamu kurum ve kuruluşlarından ayrı olarak aylık şgücü ç zelges ver rler. Kısm Sürel Çalışanların Hesaplanması Madde 11 (1) İşyer nde kısm sürel ş sözleşmes ne göre çalışanlar varsa bunlar çalışma süreler d kkate alınmak suret yle aylık f l çalışma saat olan 195 saat üzer nden tam sürel çalışmaya dönüştürülerek, şyer nde tam sürel olarak çalışan şç sayısına lave ed l r. Bu hesaplama sonucunda bulunacak şç sayısında yarıma kadar olan kes rler d kkate alınmaz. Yarım ve daha fazla olan kes rler tama dönüştürülür. Örnek 9. B r şyer nde 60 k ş tam sürel , 4 k ş de kısm sürel olarak çalışmaktadır. Kısm sürel çalışan 4 k ş günde 5’er saatten ayda 26 gün çalışıyor. Buna göre 4X5= 20X26= 520:195= 2.6 = 3 (yarım ve üzer tama blağ ed ld ğ nden), 3 k ş n n daha toplam çalışan sayısına lave ed lmes gerek r. Bu şyer nde 60+3=63 k ş üzer nden o yıl ç n bel rlenen oranda çalıştırılması gereken zorunlu şç kontenjanı hesaplanmalıdır. Örnek 10. B r şyer nde 148 k ş tam sürel , 52 k ş de kısm sürel olarak çalışmaktadır. Kısm sürel çalışan 52 k ş günde 3’er saatten ayda 26 gün çalışıyor. Buna göre 52X3=156X26= 4056:195= 20.8 = 21(yarım ve üzer tama blağ ed ld ğ nden), 21 k ş n n daha toplam çalışan sayısına lave ed lmes gerek r. Bu şyer nde 148+21=169 k ş üzer nden o yıl ç n bel rlenen oranda çalıştırılması gereken zorunlu şç kontenjanı hesaplanmalıdır. Kurum Aracılığı Madde 12 (1) Kamu ve özel sektör şverenler , çalıştırmakla yükümlü oldukları şç ler Kurum aracılığıyla sağlar. (2) Kurum aracılığı olmadan engell st hdam eden özel sektör şveren n n, engell n n şe başlama tar h nden t baren bu durumu en geç on beş şgünü ç nde Kuruma b ld rmes ve engell y tesc l ett rmes zorunludur. Kurum tarafından tesc l yapılmayan şç , engell statüsünde değerlend r lmez. (3) İşveren n genel statüdek b r şgücü taleb ne başvuru yapmış ve şe alınmış olan k ş lerden gerekl şartları taşıyanların, lg l belgeler ne st naden ve b lg ler dâh l nde, engell , esk hükümlü veya terörle mücadelede malul sayılmayacak şek lde yaralanan statüsünde tesc ller yapılır. İşverene bu k ş lerden dolayı geçm şe yönel k olarak dar para cezası uygulanmaz. Örnek 11. B r özel sektör şveren n n büro memuru mesleğ nde yayımlanan lanına engell b r vatandaş başvuru yapmış ve şe alınmış se, şveren n taleb hal nde bu şç n n şveren adına engell tesc l yapılab l r. (4) Kamu kurum ve kuruluşlarınca Kurum aracılığı olmaksızın şe alınan ve engell , esk hükümlü veya terörle mücadelede malul sayılmayacak şek lde yaralanan statüsünde tesc l n n yapılması sten len engell , esk hükümlü ve terörle mücadelede malul sayılmayacak şek lde yaralanan tesc l şlemler yapılmaz. (5) Özel sektör şverenler tarafından çalıştırılan herhang b r şç n n en az @ oranında geçerl b r engell sağlık kurulu raporuna sah p olması ve bu k ş ç n şveren tarafından engell şç statüsünde tesc l taleb nde bulunulması hal nde, SGK şe g r ş b ld rges ve sağlık kurulu raporu tar hler ne d kkat ed lerek lg l ç n geçm şe yönel k engell tesc l yapılır ve şverene bu k ş lerden dolayı geçm şe yönel k olarak dar para cezası uygulanmaz. Zorunlu çalıştırma yükümlülüğü kapsamında şyer nde tesc l yapılmış olan k ş ler n lg l statülerdek kayıtları şverenler n b lg s ve onayı olmadan değ şt r lemez. km.corpus.com.tr/MevzuatIcer k.aspx? d=3j1y2o3u0s0m1O2T213L313O22131I2I 8/10 20.03.2020 km.corpus.com.tr/MevzuatIcer k.aspx? d=3j1y2o3u0s0m1O2T213L313O22131I2I Çalıştırmakla Yükümlü Olunan İşç Taleb Madde 13 (1) Kamu ve özel sektör şverenler , çalıştırmakla yükümlü bulundukları şç ler , yükümlülüğün doğmasından t baren beş ş günü ç nde n tel kler n de bel rterek Kurumdan talep eder. Bu süre çer s nde talep vermed ğ tesp t ed len şverenler adel taahhütlü posta yoluyla yazılı olarak tebl ğ tar h nden t baren beş ş günü çer s nde talep vermes ç n uyarılır. Bu uyarıya rağmen bel rt len süre çer s nde talep vermeyen kamu şverenler le bel rt len süre çer s nde talep vermeyen veya kend mkânları le lg l statüde şç y st hdam etmeyen özel sektör şverenler ne 4857 sayılı İş Kanununun 101 nc maddes gereğ nce dar para cezası uygulanır. (2) Taleplerde, şyer nde yapılan ş n gerekt rd ğ vasıfların üzer nde veya st hdamı zorlaştırıcı şartlar öne sürülemez. Adayların başvuru koşullarını kısıtlayıcı n tel kler taşıyan şgücü stemler kabul ed lemez. (3) Taleplerde, şç n n st hdam ed leceğ meslek le şç de aranan şartlar ve sten len belgeler arasında kabul ed leb l r b r tutarlılığın bulunması gerek r. (Örneğ n; aşçı taleb ç n b lg sayar sert f kası veya kazan ateşç s belges stenemez). (4) Engell statüsündek şç talepler nde, ş n n tel ğ gerekt rmed ğ sürece, engell l k oranına üst sınır get r lemez ve engel grupları arasında ayrım yapılamaz. İşveren n engel grupları arasında ayrım yapmakta ısrar etmes hal nde se, ş n n tel ğ n n bel rlenmes ne ve şgücü taleb nde engel grubunda ayrıma g d lmes n n uygun olup olmadığına Kurum B r m tarafından karar ver l r. (5) Kamu kurum ve kuruluşlarının esk hükümlü statüsündek şç talepler ne aranan d ğer şartları taşıyan hem esk hükümlü hem de terörle mücadelede malul sayılmayacak şek lde yaralanan adaylar müracaat edeb l rler. L steler talebe başvuru yapan hem esk hükümlü hem de terörle mücadelede malul sayılmayacak şek lde yaralanan adaylardan oluşturulur. (6) Bu madde kapsamındak şgücü talepler nden herhang b r masraf karşılığı alınmaz. (7) Kamu güvenl ğ ne l şk n h zmetlere yönel k olarak lg l mevzuatlarda yer alan özel hükümler saklı kalmak kaydıyla, suç tasn f ne göre esk hükümlüler arasında ayrım yapılamaz. Engell ler n Özel Sektörde İşe Yerleşt r lmes İst hdamı Zorunlu Olanların Kamu Sektöründe İşe Yerleşt r lmes İşyer ve Çalışma Koşullarının Engell lere Göre Hazırlanması Engell ler n Çalıştırılamayacakları İşler Esk Hükümlüler n Çalıştırılamayacakları İşler Denet m ve İdar Para Cezası Ayrımcılık Yasağına İl şk n Hükümler Engell İşç İst hdam Teşv k Tereddütler n G der lmes km.corpus.com.tr/MevzuatIcer k.aspx? d=3j1y2o3u0s0m1O2T213L313O22131I2I 9/10 20.03.2020 km.corpus.com.tr/MevzuatIcer k.aspx? d=3j1y2o3u0s0m1O2T213L313O22131I2I km.corpus.com.tr/MevzuatIcer k.aspx? d=3j1y2o3u0s0m1O2T213L313O22131I2I 10/10