Tebliğ
Mevzuat › 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Uygulamaları
İşveren Uygulama Tebliği (Yürürlükten Kaldırılmıştır.)
- Sayı / No28398
- Tarih
1 Eylül 2012 CUMARTESİ
Resmî Gazete
Sayı : 28398
TEBLİĞ
Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığından;
İŞVEREN UYGULAMA TEBLİĞİ
1- AMAÇ, DAYANAK VE TANIMLAR
1.1- Amaç
Bu Tebliğin amacı, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 11, 12, 80, 86, 88 ve 90
ıncı maddeleri ile Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin ilgili hükümleri doğrultusunda işveren yükümlülüklerine
ilişkin uygulama esaslarını düzenlemektir.
1.2- Dayanak
Bu Tebliğ, 5510 sayılı Kanunun 11, 12, 80, 86, 88 ve 90 ıncı maddeleri ve Sosyal Sigorta İşlemleri
Yönetmeliğine dayanılarak hazırlanmıştır.
1.3- Tanımlar
Bu Tebliğde geçen;
a) Kanun: 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununu,
b) Kurum: Sosyal Güvenlik Kurumunu,
c) Yönetmelik: Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğini,
d) Ünite: Merkezde daire başkanlıklarını, taşrada sosyal güvenlik il müdürlükleri ile sosyal güvenlik
merkezlerini,
ifade etmektedir.
2- KANUNUN 4 ÜNCÜ MADDESİNİN BİRİNCİ FIKRASININ (a) BENDİ KAPSAMINDA
SİGORTALI SAYILANLAR YÖNÜNDEN AYLIK PRİM VE HİZMET BELGESİNİN DÜZENLENMESİ,
VERİLMESİ VE PRİMLERİN ÖDENMESİ
2.1- Aylık Prim ve Hizmet Belgelerinin Düzenlenmesi
Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı çalıştıran işverenler, Yönetmelik
ekinde yer alan sigortalının durumuna uygun aylık prim ve hizmet belgesine,
İşveren/alt işveren/geçici iş ilişkisi kurulan işverenin;
- Adı soyadı/unvanını,
- İşyerinin adresini,
- İşyeri telefon numarasını ve e-Posta adresini,
- Vergi kimlik numarası/Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Numarasını,
Çalıştırdıkları sigortalıların;
- Sosyal güvenlik sicil numaralarını,
- Ad ve soyadları ile ikinci soyadı almış olan sigortalıların ilk soyadlarını,
- Prim ödeme gün sayılarını,
- Prime esas kazanç tutarlarını (hak edilen ücretler ile prim, ikramiye ve bu nitelikteki ödemeler olarak ayrı ayrı)
- İşe başlama ve işten çıkış tarihlerini,
-Ayın bazı günlerinde çalışmamış olmaları halinde, eksik gün sayısını ve eksik çalışma nedenlerini,
- Ay içinde işten ayrılmış olmaları halinde, işten çıkış nedenlerini,
- Sigorta primi, işsizlik sigortası primi ve aylık sosyal güvenlik destek primlerini,
Belgenin;
- İlişkin olduğu yılı ve ayını,
- Mahiyetini (asıl, ek veya iptal nitelikte olduğunu),
- Türünü,
- Varsa düzenlenmesine esas kanun numarasını,
- Toplam sayfa sayısını,
kaydetmeleri gerekmektedir.
2.1.1- İşveren ve İşyerine İlişkin Bilgiler
Aylık prim ve hizmet belgelerinin e-Sigorta kanalıyla Kuruma gönderilmesi sırasında, belgeyi gönderecek olan
işveren/alt işveren/geçici iş ilişkisi kurulan işverenlere ilişkin ad soyad/unvan, işyeri adresi, telefon numarası, e-posta
adresi ve vergi kimlik numarası/Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Numarası bilgileri, Kurumumuz işyeri tescil
kütüklerindeki kayıtlarına bakılarak, sistem tarafından aylık prim ve hizmet belgelerine kaydedilmekte olup, söz konusu
bilgilerde herhangi bir değişiklik olması halinde, durumun işyerinin bağlı bulunduğu üniteye müracaat edilmek suretiyle
düzeltilmesi gerekmektedir.
Aylık prim ve hizmet belgelerinin kağıt ortamında düzenlenerek Kuruma elden verilecek veya posta kanalıyla
gönderilecek olması halinde ise, işyerine ilişkin bilgiler, ilgililerce yazılacaktır.
2.1.2- Sigortalılara İlişkin Bilgiler
2.1.2.1- Sigortalıların Sosyal Güvenlik Sicil Numaraları ve Ad/Soyad Bilgilerinin Girişi
1/10/2008 tarihinden itibaren sosyal güvenlik sicil numarası olarak sigortalıların Türkiye Cumhuriyeti Kimlik
Numaraları esas alınacağından, aylık prim ve hizmet belgesinin “Sosyal Güvenlik Sicil Numarası” bölümüne,
sigortalıların 11 haneli TC kimlik numaraları kaydedilecektir. Sigortalının yabancı uyruklu olması halinde ise, söz
konusu bölüme, bu kişiler için İçişleri Bakanlığınca verilecek olan kimlik numarası girilecektir.
Yabancı uyruklu sigortalıların aylık prim ve hizmet belgesine kaydedilmesi sırasında bu kişilerin kimlik
numaralarının Kurum veri tabanında kayıtlı bulunmaması halinde, öncelikle kimlik numaralarının İçişleri Bakanlığından
öğrenilmesi, ardından söz konusu numaraların sigortalı tescil kütüklerine kaydedilmesi amacıyla işyerinin bağlı
bulunduğu üniteye müracaat edilmesi gerekmektedir.
Aylık prim ve hizmet belgelerinin e-Sigorta kanalıyla gönderilmesinde, sosyal güvenlik sicil numarasının
kullanıcı tarafından sisteme girilmesinin ardından, sigortalının ad/soyad ve varsa ilk soyad bilgisi sigortalı tescil
kütüklerine bakılarak sistem tarafından ekrana getirilecek olup, sosyal güvenlik sicil numarası girilen sigortalının ad
soyad bilgisinin doğru olup olmadığı kullanıcılar tarafından kontrol edilecek, sosyal güvenlik sicil numarasının hatalı
girilmiş olduğunun anlaşılması halinde, doğru sicil numarası sisteme yeniden girilecektir.
Aylık prim ve hizmet belgesinin kağıt ortamında düzenlenerek Kuruma elden verildiği veya posta kanalıyla
gönderildiği durumlarda ise, sigortalıların sosyal güvenlik sicil numaraları ve ad/soyad/ilk soyadı bilgileri aylık prim ve
hizmet belgesine ilgililerce yazılacaktır.
2.1.2.2- Sigortalıların, Prim Ödeme Gün Sayılarının, Prime Esas Kazançlarının, İşe Başlama ve İşten
Çıkış Tarihleri İle İşten Çıkış Nedenlerinin Girişi
Sigortalıların; ay/dönem içinde ücret almaya hak kazandıkları süreler “Prim Ödeme Günü” bölümüne, hak
ettikleri ücretleri “Prime Esas Kazanç” bölümüne, ay içinde ödenen prim, ikramiye ve bu nitelikteki istihkaklar ise
“Prim, İkramiye ve Bu Nitelikteki İstihkak” bölümüne kaydedilecektir.
a) Ay/Dönem İçindeki Çalışmaları Tam Olan Sigortalıların Prim Ödeme Gün Sayılarının Hesaplanması
Ay/dönem içindeki çalışmaları tam olan sigortalıların prim ödeme gün sayıları, ay/dönemin kaç gün olduğuna
bakılmaksızın (ay/dönemin 28, 29, 30 veya 31 gün çektiği üzerinde durulmaksızın) 30 gün olarak sisteme girilecektir.
Örnek- (A) sigortalısının, özel sektöre ait bir işyerinde 2012/Mart ayının tamamı için ücret almaya hak kazanmış
olduğu varsayıldığında, 2012/Mart ayındaki prim ödeme gün sayısı, Mart ayının 31 gün olduğu üzerinde durulmaksızın
30 olarak, 2012/Şubat ayının tamamı için ücret almaya hak kazanmış olduğu varsayıldığında ise, 2012/Şubat ayındaki
prim ödeme gün sayısı, Şubat ayının 29 gün olduğu üzerinde durulmaksızın yine 30 olarak sisteme girilecektir.
b) Ay/Dönem İçinde İşe Başlayan Sigortalıların Prim Ödeme Gün Sayılarının Hesaplanması
Ay/dönemin ilk gününde işe giren ve o ayda tam çalışan sigortalılar hariç, ay/dönem içinde işe giren sigortalıların
prim ödeme gün sayıları, işe giriş tarihleri ve ay/dönemin kaç gün olduğuna bakılarak parmak hesabı yapılmak suretiyle
hesaplanacaktır.
Ay/dönemin ilk gününde işe başlamış ve ayın tamamı için ücret almaya hak kazanmış olan sigortalıların, ilgili
ay/dönemdeki prim ödeme gün sayıları, (a) bölümünde açıklandığı gibi olacaktır.
Örnek- (D) sigortalısının, özel sektöre ait bir işyerinde 19/3/2012 tarihinde işe başladığı ve işe başladığı tarihten
itibaren ayın kalan günlerinin tamamı için ücret almaya hak kazanmış olduğu varsayıldığında, söz konusu sigortalının
2012/Mart ayındaki prim ödeme gün sayısı 13 gün olarak, işe başlama tarihi ise 19/3/2012 olarak sisteme girilecektir.
c) Ay/Dönem İçinde İşten Ayrılan Sigortalıların Prim Ödeme Gün Sayılarının Hesaplanması
Ay/dönemin son gününde çalıştıktan sonra işten ayrılan sigortalılar hariç olmak üzere, ay içinde işten ayrılan
sigortalıların prim ödeme gün sayıları, işten çıkış tarihleri ve ay/dönemin kaç gün olduğuna bakılarak parmak hesabı
yapılmak suretiyle hesaplanacaktır.
Ay/dönemin son gününde çalıştıktan sonra işten ayrılmış ve ayın tamamı için ücret almaya hak kazanmış olan
sigortalıların ilgili ay/dönemdeki prim ödeme gün sayıları ise, (a) bölümünde açıklandığı gibi olacaktır.
Örnek- (K) sigortalısının, özel sektöre ait bir işyerinde 19/2/2012 tarihinde çalıştıktan sonra işten ayrıldığı ve
işten ayrıldığı tarihe kadar olan sürelerin tamamı için ücret almaya hak kazanmış olduğu varsayıldığında, söz konusu
sigortalının 2012/Şubat ayındaki prim ödeme gün sayısı 19 olacak ve işten çıkış tarihi olarak 19/2/2012 tarihi sisteme
girilecektir.
d) İşe Başladığı Ay/Dönem İçinde İşten Ayrılan Sigortalıların Prim Ödeme Gün Sayılarının Hesaplanması
İşe başladığı ay/dönem içinde işten ayrılan sigortalıların ilgili ay/dönemdeki prim ödeme gün sayıları
(ay/dönemin ilk günü işe başlayıp son günü işten ayrılanlar hariç), sigortalının işe giriş tarihi ve işten çıkış tarihleri dahil
kaç gün olduğuna bakılarak, parmak hesabı yapılmak suretiyle hesaplanacaktır.
Ay/dönemin ilk günü işe başlayıp son günü işten ayrılan ve ayın tamamı için ücret almaya hak kazanmış olan
sigortalıların ilgili ay/dönemdeki prim ödeme gün sayıları ise, (a) bölümünde açıklandığı gibi olacaktır.
Örnek- (B) sigortalısının, özel sektöre ait bir işyerinde 17/3/2012 tarihinde işe başlayıp 28/3/2012 tarihinde işten
ayrıldığı ve işe başlayıp ayrıldığı sürelerin tamamı için ücret almaya hak kazanmış olduğu varsayıldığında, söz konusu
sigortalının işe başlama tarihi 17/3/2012 olarak, işten ayrılış tarihi 28/3/2012 olarak, 2012/Mart ayındaki prim ödeme
gün sayısı ise 12 olarak sisteme kaydedilecektir.
2.1.2.3- Ay/Dönem İçinde Bazı Günlerde Çalışmamış ve Çalışmadığı Günler İçin Ücret Almamış
Sigortalıların Prim Ödeme Gün Sayılarının Hesaplanması
a) Ay/Dönem İçinde İşe Girişi veya İşten Çıkışı Bulunmayan Sigortalılar Yönünden
Ay/dönem içinde işe girişi veya işten çıkışı bulunmayan, çeşitli nedenlerle (istirahat, ücretsiz izin, disiplin cezası
gibi) ay/dönemin bazı günlerinde çalışmayan ve çalışmadığı günler için de ücret almayan sigortalıların ilgili
ay/dönemdeki prim ödeme gün sayıları, ilgili ay/dönemdeki gün sayısından, ücret almaya hak kazanılmamış gün sayısı
çıkartılmak suretiyle hesaplanacaktır.
Örnek - Özel sektöre ait bir işyerinde çalışan (A) sigortalısının, 2012/Şubat ayında 10 gün ücretsiz izinli olduğu
ve ayın kalan günlerinin tamamı için ücret almaya hak kazanmış olduğu varsayıldığında, söz konusu ayda 29 gün
bulunması ve sigortalının 10 gün eksik çalışmış olması nedeniyle, bahse konu sigortalının 2012/Şubat ayındaki prim
ödeme gün sayısı 19 olacaktır.
b) Ay/Dönem İçinde İşe Girişi veya İşten Çıkışı Bulunan Sigortalılar Yönünden
Ay/dönem içinde işe başlayan veya işten ayrılan sigortalıların, aynı zamanda çeşitli nedenlerle (istirahat, ücretsiz
izin, disiplin cezası gibi) ay/dönem içinde hak kazanılmış hafta tatili dışında, çalışmadığı ve çalışmadığı günler içerisinde
ücret almadığı günlerin bulunması durumunda, ilgili ay/dönemdeki prim ödeme gün sayısı, ücret alınan gün sayısı esas
alınmak suretiyle, başka bir ifade ile ilgili ay/dönemdeki gün sayısından, işe başladığı tarihten önceki gün sayısı, işten
ayrıldığı tarihten sonraki gün sayısı ve ücret alınmayan gün sayısı çıkartılmak suretiyle hesaplanacaktır.
Örnek - Özel sektöre ait bir işyerinde 8/3/2012 tarihinde işe başlamış olan sigortalının, 2012/Mart ayında işe
başladığı tarihten sonra 3 gün istirahatlı bulunduğu ve hak kazanılmış hafta tatili dışında söz konusu ayın diğer günlerinin
tamamında çalışmış olduğu varsayıldığında, ilgili aydaki prim ödeme gün sayısı 31 - 7 - 3 = 21 olacaktır.
Hak kazanılmadığı halde kullanılmış olan hafta tatili için ücret ödenmesi halinde, bu sürelere ilişkin ücretler de
prime esas kazanca dahil edileceğinden, bu durumda bahse konu süreler prim ödeme gün sayısına dahil edilecektir.
2.1.2.4- İşverenlerce Kurumumuzdan Geçici İş Göremezlik Ödeneği Alan Sigortalılara İstirahatli
Oldukları Süreler İçin Ücret Ödenmesi Halinde Prim Ödeme Gün Sayısının Hesaplanması
İşverenlerce Kurumumuzdan geçici iş göremezlik ödeneği alan sigortalılara, Kurumumuzca ödenen geçici iş
göremezlik ödeneği ile normal günlük kazançları arasındaki fark ücretleri veya Kurumumuzca ödenen geçici iş
göremezlik ödeneği dikkate alınmaksızın ayrıca normal günlük ücretlerinin ödendiği durumlarda, geçici iş göremezlik
ödeneği alan sigortalılara istirahatlı bulundukları süreler için işverenlerince yapılan bu ödemeler, Kanunun 80 inci
maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (1) numaralı alt bendi kapsamında değerlendirilerek prime tabi tutulacaktır.
Kurumumuzdan geçici iş göremezlik ödeneği alan (ay/dönem içinde istirahatli olan) sigortalıların prim ödeme
gün sayıları, “2.1.2.3” bölümünde açıklandığı üzere ücret aldığı günler dikkate alınmak suretiyle hesaplanmaktadır.
Dolayısıyla prime tabi tutulan bu ödemelerin sigorta primine esas günlük kazanç alt sınırının altında kalması
halinde, Kanunun 82 nci maddesi gereğince prime esas günlük kazanca tamamlanarak, iş kazası ve meslek hastalığı
sigortası primi de dahil olmak üzere prime tabi tutulması ve bu primlerin ilişkin olduğu sürelerin aylık prim ve hizmet
belgesinde prim ödeme gün sayısına ilave edilmesi gerekmektedir.
Örnek - Özel sektöre ait bir işyerinde çalışmakta iken 17/3/2012 - 25/3/2012 döneminde istirahatli olması
nedeniyle Kurumumuzdan geçici iş göremezlik ödeneği alan bir sigortalı için, işvereni tarafından bu süreler için
Kurumumuzca ödenen geçici iş göremezlik ödeneği dikkate alınmaksızın tam ücretinin ödendiği varsayıldığında, söz
konusu sigortalının 2012/Mart ayındaki prim ödeme gün sayısı 30 olacaktır. İstirahatli sürelerde işverence ücret
ödenmemesi halinde ise sigortalının 2012/Mart ayı prim ödeme gün sayısı 31-9=22 olacaktır.
2.1.2.5- Hafta Tatili Ücretine Hak Kazanıp Kazanılmamasına Göre Prim Ödeme Gün Sayısının
Hesaplanması
394 sayılı Hafta Tatili Hakkında Kanunda, hafta içindeki çalışma süresi altı gün olarak belirlenmiş ve her altı
günlük çalışma sonucu işçinin yirmidört saatten az olmamak üzere dinlendirileceği,
4857 sayılı İş Kanununda ise, genel bakımdan haftalık çalışma süresinin haftada en çok kırkbeş saat olduğu, aksi
kararlaştırılmamış ise bu sürenin işyerinde haftanın çalışılan günlerine eşit ölçüde bölünerek uygulanacağı, 4857 sayılı
Kanun kapsamına giren işyerlerinde, işçilere tatil gününden önce 63 üncü maddeye göre belirlenen iş günlerinde çalışmış
olmaları koşulu ile yedi günlük bir zaman dilimi içinde kesintisiz en az yirmidört saat dinlenme (hafta tatili) verileceği,
çalışılmayan hafta tatili günü için işveren tarafından bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücretinin tam olarak ödeneceği,
öngörülmüştür.
Buna göre, sigortalıların işe başladığı ay/dönemdeki prim ödeme gün sayılarının ve prime esas kazanç
tutarlarının hesaplanması sırasında, 394 ve 4857 sayılı Kanunlarda öngörülen hafta tatili ücretine hak kazanıp
kazanmadığı hususu da göz önüne alınacak ve hak kazanılan hafta tatili prim ödeme gün sayısına dahil edilecektir.
Diğer taraftan, hafta tatiline hak kazanmadıkları halde hafta tatili yapan sigortalılara, kullanmış oldukları hafta
tatili için ücret ödenmesi zorunlu olmadığından, bu sürelerin prim ödeme gün sayısının hesaplanması sırasında dikkate
alınması mümkün bulunmamaktadır. Ancak, bu durumda Kanunun 86’ncı maddesinin dördüncü fıkrasına istinaden, ay
içindeki eksik çalışmaya (hafta tatiline) ilişkin puantaj kaydının yasal süresi içinde Kurumumuza verilmesi
gerekmektedir. Buna karşın, hak kazanılmadığı halde kullanılmış olan hafta tatili için ücret ödenmesi halinde, bu sürelere
ilişkin ücretler de prime esas kazanca dahil edileceğinden, bu durumda bahse konu süreler prim ödeme gün sayısına
dahil edilecektir.
2.1.2.6- Eksik Gün Nedenlerinin ve İşten Çıkış Nedenlerinin Bildirilmesi
a) Eksik Gün Nedenlerinin Bildirilmesi
Ay içinde bazı iş günlerinde çalıştırılmayan ve çalıştırılmadığı günler için ücret ödenmeyen sigortalıların eksik
çalışma nedenlerinin aylık prim ve hizmet belgesine kaydedilmesi gerekmektedir. Sigortalının eksik çalışma nedenleri
Yönetmeliğin 9 nolu ekinde yer alan aylık prim ve hizmet belgesinin arka sayfasında açıklanmıştır.
Ay içinde bazı iş günlerinde çalıştırılmayan ve çalıştırılmadığı günler için de ücret ödenmediği beyan edilen
sigortalılara ilişkin olarak, aylık prim ve hizmet belgesinde kayıtlı eksik gün nedeni hanesine, sigortalının durumunu
açıklayan kod numarası kaydedilecektir.
Genel bütçeye dahil dairelerin, özel bütçeli idarelerin, döner sermayelerin, fonların, belediyelerin, il özel
idarelerinin, belediyeler ve il özel idareleri tarafından kurulan birlik ve işletmelerin, bütçeden yardım alan kuruluşlar ile
özel kanunla kurulmuş diğer kamu kurum, kurul, üst kurul ve kuruluşların, kamu iktisadi teşebbüslerinin ve bunların
bağlı ortaklıkları ile müessese ve işletmelerinde ve sermayesinin P'sinden fazlası kamuya ait olan diğer
ortaklıklarının, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ve üst kuruluşlarının, sendikaların, vakıfların, 5411
sayılı Bankacılık Kanunu kapsamındaki kuruluşların işyerleri ve toplu iş sözleşmesi yapılan işyerleri ile 30 ve üzerinde
sigortalının çalıştırıldığı aylara ilişkin özel sektör işyerleri hariç olmak üzere, ay içinde bazı iş günlerinde çalıştırılmadığı
ve ücret ödenmediği beyan edilen sigortalıların eksik çalıştıklarını ispatlayan belgelerin Yönetmeliğinin 10 nolu ekinde
yer alan belge ile aylık prim ve hizmet belgesinin verilmesi gereken süre içinde işyerinin bağlı bulunduğu üniteye elden
verilmesi veya aynı süre içinde posta ile gönderilmesi gerekmektedir.
30 ve üzerinde sigortalı çalıştırılıp çalıştırılmadığının tespiti sırasında, ay içinde hizmet akdi devam eden
sigortalılarla birlikte;
-Alt işverenler tarafından çalıştırılan sigortalılar,
-Ay içinde çeşitli nedenlerle çalışması olmayan sıfır gün ve sıfır kazançlı sigortalılar,
-Ay içinde işe giren ve işten ayrılan sigortalılar,
hesaplamaya dahil edilecektir.
Eksik gün nedenlerine ilişkin bilgi ve belgelerin Kuruma verilmemesi veya verilmesine rağmen Kurumca geçerli
sayılmaması halinde, işverenden/ alt işverenlerden eksik bildirilen günlere ilişkin ek nitelikteki aylık prim ve hizmet
belgelerinin bir aylık süre içinde verilmesi 7201 sayılı Kanuna göre tebliğ edilecek yazı ile istenilecek, ek nitelikteki
aylık prim ve hizmet belgelerinin söz konusu yazının tebliğinden itibaren bir aylık süre içinde verilmemesi halinde,
bahse konu prim belgeleri ilgili ünitece re’sen düzenlenerek, tahakkuk eden primler yazı ile işverene/alt işverenlere
tebliğ edilecektir.
Eksik bildirilen günlere ilişkin ek nitelikteki aylık prim ve hizmet belgelerinin Kuruma verilmesine ilişkin
yapılan tebligat üzerine, işverene/alt işverenlere, ek nitelikte aylık prim ve hizmet belgesi yerine söz konusu belgede
kayıtlı sigortalıların eksik çalışma nedenlerine ilişkin her zaman düzenlenebilir nitelikte olmayan belge ibraz edilmesi
halinde söz konusu belgelere de itibar edilecektir.
İşyerlerinde kısmi zamanlı (part-time) olarak çalışan sigortalılar için düzenlenmiş olan yazılı sözleşmenin
noterden tasdikli olması zorunlu değildir. Kısmi süreli çalışmalara ait iş sözleşmesi noterden onaysız ve yasal süresi
dışında verilmiş ise, verildiği ay ve sonrası için hüküm ifade edecektir. Kısmi iş sözleşmesinin, Yönetmeliğin 10
numaralı ekinde yayınlanan “Eksik Gün Bildirim Formu” ekinde ve aylık prim ve hizmet belgesinin verilmesi gereken
yasal süre içinde Kuruma verilmiş olması kaydıyla, söz konusu form ve sözleşme işverenlerden, sözleşme süresi
boyunca, her ay tekrar istenilmeyecektir.
Eksik gün nedenlerine ilişkin bilgi ve belgeleri Kuruma vermekle yükümlü tutuldukları halde vermeyen veya
vermelerine rağmen Kurumca geçerli sayılmayan işverene/ alt işverenlere gönderilecek olan tebligatlarda, ek nitelikteki
aylık prim ve hizmet belgelerinin hangi sigortalılar için düzenlenmesi gerektiği, prim ödeme gün sayısı ve prime esas
kazanç tutarı da belirtilecektir.
İşverenden/alt işverenlerden istenilecek olan ek nitelikteki aylık prim ve hizmet belgesindeki prime esas kazanç
tutarının ne kadar olacağı, sigortalının ilgili ayda daha önce Kuruma bildirilmiş olan prime esas kazanç tutarının prim
ödeme gün sayısına bölünmesi suretiyle bulunan günlük kazanç tutarının eksik bildirilen gün sayısı ile çarpılması
suretiyle hesaplanacaktır.
Örnek - (A) işverenince 2012/Mart ayına ilişkin olarak düzenlenen aylık prim ve hizmet belgesinde kayıtlı
sigortalıların prim ödeme gün sayısının ve prime esas kazanç tutarının,
Sigortalı
Gün
SPEK
İşe Giriş Tarihi
İşten Ayrılış Tarihi Eksik Gün Nedeni
A Sigortalısı
25
900,00
------------İstirahatli
B Sigortalısı
28
1000,00
------------Ücretsiz izinli
olduğu ve eksik gün nedenlerine ilişkin bilgi ve belgelerin Kuruma verilmediği varsayıldığında, işverence
düzenlenmesi gereken ek nitelikteki aylık prim ve hizmet belgesindeki prim ödeme gün sayısı (A) sigortalısı için 5 gün,
(B) sigortalısı için 2 gün olacak, prime esas kazanç tutarı ise;
A Sigortalısı için
: 900,00/ 25 gün
=
36,00
: 36,00 x 5 gün
=
180,00 TL
B Sigortalısı için
: 1000,00/ 28 gün
=
35,71
: 35,71 x 2 gün
=
71,42 TL olacaktır.
b) İşten Çıkış Nedenlerinin Bildirilmesi
Sigortalının ay içinde işten ayrılması halinde, işten çıkış tarihi sisteme girildikten sonra, işten ayrılma nedeninin
aylık prim ve hizmet belgesine kaydedilmesi gerekmektedir. İşten ayrılma nedenleri Yönetmeliğin 9 nolu ekinde yer
alan aylık prim ve hizmet belgesinin arka sayfasında açıklanmıştır.
2.1.3- Belgeye İlişkin Bilgiler
Aylık prim ve hizmet belgesinin e-Sigorta kanalıyla gönderilmesi sırasında, belgenin ilişkin olduğu yıl ve ay,
sigortalıların niteliklerine uygun belge türü ve varsa düzenlenmesine esas Kanun numarası, ilgililerce seçilecektir. Belge
türleri Yönetmeliğin 9 nolu ekinde yer alan aylık prim ve hizmet belgesinin arka sayfasında açıklanmıştır.
Aynı işyerinde çalışmakla birlikte, farklı nitelikteki sigortalılar, farklı belge türü seçilmek suretiyle Kuruma
bildirilecektir.
Kanunun 4 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a), (b), (d), (e) ve (f) bentlerinde belirtilenlerden hizmet akdine
istinaden çalışmayanlar için 13 nolu belge türü seçilecektir.
Örnek- (B) Limited Şirketinin 2012/Mart ayında çalıştırmış olduğu toplam 11 sigortalıdan,
- 6’sının tüm sigorta kollarına tabi,
- 3’ünün sosyal güvenlik destek primine tabi,
- 2’sinin tüm sigorta kollarına tabi olmakla birlikte 60 gün fiili hizmet süresi zammına tabi,
olduğu varsayıldığında, her bir belge türüne giren sigortalı grubu, ilişkin oldukları belge türleri seçilmek
suretiyle ayrı ayrı düzenlenecek olan aylık prim ve hizmet belgeleri ile Kuruma bildirilecektir.
Yönetmeliğin 9 nolu ekinde yer alan aylık prim ve hizmet belgesinin arka sayfasında açıklanmış olan 7, 14, 19,
21, 22, 23, 24, 25, 28, 39, 42, 43, 44, 39, 90, 91 ve 92 nolu belge türlerini seçen kurum, kuruluş ve işletmelerin, bahse
konu belge türlerini seçebilmeleri amacıyla çalıştırdıkları sigortalıların niteliklerini de belirtmek suretiyle işyerlerinin
bağlı bulunduğu üniteye yazılı olarak başvurmaları gerekmekte olup, yapılan başvurular üzerine ilgili ünite tarafından
gerekli kodlama yapılmak suretiyle, aylık prim ve hizmet belgesinin gönderilmesi sırasında ilgili belge türleri
kendilerine açılacaktır. Bu kurum, kuruluş ve işletmelerin, yukarıda belirtilen nitelikteki sigortalılardan ayrı olmak
üzere, farklı nitelikte sigortalı istihdam etmeleri halinde bu sigortalılar için ayrıca işyeri dosyası tescil ettirmeleri
gerekmektedir.
İşyerinin ve sigortalıların çeşitli teşvik kanunları kapsamına girmesi halinde, söz konusu kanunlar kapsamına
giren sigortalılar ayrı ayrı belge türü ve kanun numarası seçilmek suretiyle düzenlenecek olan aylık prim ve hizmet
belgeleri ile Kuruma bildirilecektir.
Örnek- Kurumumuza yasal ödeme süresi geçmiş prim ve idari para cezası borcu bulunmayan (A) işvereninin
2012/Mart ayında çalıştırdığı toplam 103 sigortalıdan;
- 3’ünün, 4857 sayılı Kanunun 30 uncu maddesine istinaden kontenjan dahilinde tüm sigorta kollarına tabi olarak
çalışan özürlü sigortalı,
- 7’sinin, 4857 sayılı Kanunun 30 uncu maddesine istinaden kontenjan haricinde tüm sigorta kollarına tabi olarak
çalışan özürlü sigortalı,
- 10’unun 4447 sayılı Kanunun Geçici 10 uncu maddesine istinaden tüm sigorta kollarına tabi olarak çalışan
sigortalı,
- 6’sının herhangi bir teşvik kanunu kapsamına girmeyen sosyal güvenlik destek primine tabi olarak çalışan
sigortalı,
- 77’sinin de yine herhangi bir teşvik kanunu kapsamına girmeyen tüm sigorta kollarına tabi olarak çalışan
sigortalı,
olduğu varsayıldığında,
- 4857 sayılı Kanunun 30 uncu maddesine istinaden kontenjan dahilinde tüm sigorta kollarına tabi olarak çalışan
özürlü sigortalılar, 1 nolu belge türü ve 14857 nolu kanun numarası,
- 4857 sayılı Kanunun 30 uncu maddesine istinaden kontenjan haricinde tüm sigorta kollarına tabi olarak çalışan
özürlü sigortalılar, 1 nolu belge türü ve 54857 nolu kanun numarası,
- Sosyal güvenlik destek primine tabi olarak çalışan sigortalılar 2 nolu belge türü,
- 4447 sayılı Kanunun Geçici 10 uncu maddesine istinaden tüm sigorta kollarına tabi çalışan sigortalılar, 1 nolu
belge türü ve 06111 nolu Kanun numarası,
- Tüm sigorta kollarına tabi olarak çalışan diğer sigortalılar ise, 1 nolu belge türü ve 05510 sayılı Kanun
numarası,
seçilmek suretiyle Kuruma bildirilecektir.
2.1.4- Belgeyi Düzenleyen Kişiye İlişkin Bilgiler
Aylık prim ve hizmet belgeleri, e-Sigorta kullanıcı kodu ve kullanıcı şifresi verilmiş olan kişilerce Kuruma
gönderilebilecek olup, bu kişiler sistemde kayıtlı tutulmaktadır. Aylık prim ve hizmet belgelerinin e-Sigorta kanalıyla
gönderilmesi sırasında, belgeyi gönderen kişinin ayrıca kaydedilmesine gerek bulunmamaktadır. Ancak, aylık prim ve
hizmet belgelerinin kağıt ortamında Kuruma verildiği durumlarda, varsa, 3568 sayılı Kanuna tabi olan meslek
mensubunun adı ve soyadı ile bunların meslekî oda kayıt numarasının, işverenin kamu idaresi olması hâlinde tahakkuk
veya tediye görevlisinin ad ve soyadının belgeye kaydedilmesi gerekmektedir.
2.2- Aylık Prim ve Hizmet Belgelerinin Kuruma Verilmesi
Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılanları çalıştıran;
- Özel nitelikteki işyeri işverenleri cari aya ilişkin olarak düzenleyecekleri asıl, ek veya iptal nitelikteki aylık
prim ve hizmet belgelerini, en geç belgenin ilişkin olduğu ayı izleyen ayın 23’ünde,
- Resmi nitelikteki işyeri işverenleri ise, cari aya ilişkin olarak düzenleyecekleri asıl, ek veya iptal nitelikteki
aylık prim ve hizmet belgelerini, en geç belgenin ilişkin olduğu dönemi izleyen takvim ayının 7’sinde,
saat 23.59’a kadar e-Sigorta kanalıyla Kuruma göndermek zorundadırlar. Belgenin gönderilmesi gereken sürenin
son gününün resmi tatile rastlaması halinde, aylık prim ve hizmet belgesi, son günü izleyen ilk iş günü saat 23:59 a
kadar, Kuruma, e-Sigorta kanalıyla gönderilebilecektir.
Diğer taraftan, bazı özel nitelikteki işyeri işverenleri ayın 15’i ila müteakip ayın 14’ü arasında; bazı resmi
nitelikteki işyeri işverenleri ise ayın 1’i ila 30’u arasında ücret alan sigortalılar çalıştırdığından, bu nitelikteki işyeri
işverenlerince;
- Ayın 1’i ila 30’u arasındaki çalışmaları karşılığı ücret alan sigortalılar için düzenlenecek olan aylık prim ve
hizmet belgeleri, en geç belgenin ilişkin olduğu ayı izleyen ayın 23’ünde,
- Ayın 15’i ila müteakip ayın 14’ü arasındaki çalışmaları karşılığı ücret alan sigortalılar için düzenlenecek olan
aylık prim ve hizmet belgeleri, en geç belgenin ilişkin olduğu dönemi izleyen takvim ayının 7’sinde,
Kuruma gönderilecektir.
Ayrıca;
a) Toplu iş sözleşmeleri uyarınca geriye yönelik olarak ödenmesine karar verilen ücret farklarına ilişkin ek
nitelikteki aylık prim ve hizmet belgelerinin, toplu iş sözleşmesinin imzalandığı tarihi,
b) Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan ve toplu iş sözleşmesi dışında kalan sigortalılar ile özel sektöre ait
işyerlerinde sendikalara üye olmamaları sebebiyle toplu iş sözleşmesi kapsamı dışında kalan sigortalılara, geriye dönük
ödenmesine karar verilen ücret farklarına ilişkin ek nitelikteki aylık prim ve hizmet belgelerinin, alınan karar tarihini,
c) Ücretleri Maliye Bakanlığının vizesine tabi olan personele ödenen ücretlere ilişkin ek nitelikteki aylık prim
ve hizmet belgelerinin, vize işleminin gerçekleştiğine ilişkin yazının tarihini,
ç) Bir aydan fazla istirahat alan sigortalılara Kurumca ödenen geçici iş göremezlik ödeneğinin yanı sıra istirahatlı
bulunulan süre için işverenlerince toplu iş sözleşmesine dayanılarak ücret ödenmesi hâlinde, bu ücretlere ilişkin ek
nitelikteki aylık prim ve hizmet belgelerinin istirahat süresinin sona erdiği tarihi,
d) 4857 sayılı İş Kanununun 21 inci maddesine istinaden iş mahkemelerince veya özel hakem tarafından verilen
kararların tebliğinden sonra, on iş günü içinde sigortalı, işe başlamak üzere işverene başvurduğu takdirde, iş mahkemeleri
veya özel hakemlerce verilen karar uyarınca ödenmesine karar verilen ücretlere ilişkin ek nitelikteki aylık prim ve hizmet
belgelerinin kesinleşen mahkeme kararının sigortalıya tebliğ edildiği tarihi izleyen onuncu iş gününün içinde bulunduğu
ay/dönemi,
e) İdare mahkemesi kararlarına göre görevlerine iade edilen sigortalı personele ödenmesine karar verilen
ücretlere ilişkin ek nitelikteki aylık prim ve hizmet belgelerinin mahkeme kararının idareye tebliğ edildiği tarihi,
f) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (b) bendi kapsamında bulunanlardan Kanunun 4
üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamına girenler gibi sigortalı olması öngörülenlere enflasyon farkı veya
başka ad altında geriye yönelik olarak yapılan ödemelere ilişkin ek nitelikteki aylık prim ve hizmet belgelerinin,
ödemenin yapıldığı tarihi,
g) Toplu iş sözleşmelerine tabi işyeri işverenlerince veya kamu idarelerince ya da yargı mercilerince verilen
kararlara istinaden, hizmet akdinin mevcut olmadığı veya askıda olduğu bir tarihte ödenen ücret dışındaki ödemelere
ilişkin ek nitelikteki aylık prim ve hizmet belgelerinin (ücret dışındaki bu ödemeler hizmet akdinin devam ettiği en son
ayın kazancına dahil edilecektir.) yukarıda belirtilen mercilerin kararlarının kesinleşme tarihlerini,
ğ) Yabancı ülkelere sefer yapan ulaştırma araçları, aylık prim ve hizmet belgesinin Kuruma verilme süresi içinde
Türkiye’ye dönmemişse, bu araçlarda çalıştırılan sigortalıya ait aylık prim ve hizmet belgesi, bu Tebliğde belirtilen
verilme süresinin sona erdiği tarihten itibaren bir ayı geçmemek şartıyla araçların Türkiye’ye dönüş tarihini,
h) Kamu kurumlarında Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında çalışan sigortalılar
için idare mahkemesi kararları veya idarece verilen kararlar gereğince geriye yönelik ücret ödenmesi halinde, mahkeme
kararının idareye tebliğ edildiği tarihi takip eden günden veya idarenin karar tarihini,
takip eden ay/dönemin, işyerinin özel nitelikte olması halinde 23’üne, resmi nitelikte olması halinde 7’sine
kadar, Kuruma, e-Sigorta kanalıyla gönderilmesi veya kağıt ortamında verilmesi halinde yasal süresi içinde verilmiş
kabul edilecek ve Kanunun 102 nci maddesinde belirtilen idari para cezası uygulanmayacaktır.
Yasal süresi geçirildikten sonra düzenlenecek olan aylık prim ve hizmet belgeleri Kuruma elden verilir ya da
posta kanalıyla gönderilir.
Yasal süresi dışında verilen aylık prim ve hizmet belgelerinin Yönetmeliğin 103 üncü maddesinin ikinci
fıkrasında belirtilen açıklamalar uyarınca incelemeye sevk edilmesi ve işverenlerce inceleme sonucu beklenilmeksizin
tahakkuk eden primlerin gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte ödenmek istenilmesi halinde, incelemeye sevk
edilen aylık prim ve hizmet belgelerinin tahakkuk kısmı, inceleme sonucu beklenilmeksizin işleme alınacak, hizmet
kısmı (sigortalıların yer aldığı bölüm) ise yapılacak incelemenin ardından uygun görülmesi halinde işleme alınacaktır.
2.3- E-Sigorta Uygulamasına Başvurulması, Sözleşmenin Düzenlenmesi ve Şifre Zarfının Teslimi
2.3.1- Başvuru
Aylık prim ve hizmet belgesinin Kuruma e-Sigorta kanalıyla gönderilebilmesi için, işveren veya yetkili kişiler
tarafından usulüne uygun olarak doldurulmuş ve imzalanmış e-Sigorta Hizmetleri İnternet Kullanıcı Kodu ve Kullanıcı
Şifresi Başvuru Formu ile Kurumun ilgili ünitesine başvurulması ve işveren veya yetkili kişiler tarafından e-Sigorta
Sözleşmesinin imzalanması gerekmektedir.
İşveren haricindeki kişilerce e-Sigorta hizmetleri internet kullanıcı kodu ve kullanıcı şifresi başvurusunun
yapılabilmesi ve/veya e-Sigorta sözleşmesinin imzalanabilmesi için, işveren vekili veya işvereni temsil ve ilzama yetkili
olunması ya da işveren adına; Sosyal Güvenlik Kurumuna her türlü başvuruyu yapmaya, Kurumla her türlü sözleşmeyi
imzalamaya, Kurumdan her türlü belgeyi teslim almaya ve Kuruma her türlü belgeyi vermeye yetkili olunduğuna veya
e-Sigorta hizmetleri internet kullanıcı kodu ve kullanıcı şifresi başvurusu yapmaya, e-Sigorta sözleşmesi imzalamaya,
kullanıcı kodu ve kullanıcı şifresi teslim almaya, Kuruma e-Sigorta kanalıyla aylık prim ve hizmet belgesi göndermeye
yetkili olunduğuna dair özel vekâletname bulunması icap etmektedir. Dolayısıyla, belirtilen hususların yer almadığı özel
vekâletnameler ile e-Sigorta hizmetleri internet kullanıcı kodu ve kullanıcı şifresi başvurusunda bulunulması veya eSigorta sözleşmesinin imzalanması mümkün bulunmamaktadır.
Alt işvereni olan işyerlerinde, hem işveren, hem de alt işverenlerin her biri ayrı ayrı başvuruda bulunarak, ayrı
ayrı kullanıcı kodu ve kullanıcı şifresi alacaklardır.
İşverenin gerçek kişi olması durumunda kullanıcı kodu ve şifresi almak için yapılacak başvurular, gerçek kişi
olan işverenlerce yapılabileceği gibi, gerçek kişi işverenlerin yetki verilmesini talep ettikleri kullanıcılar tarafından da
yapılabilecektir. Ancak bu durumda, yetki verilmesi talep edilen kullanıcı için düzenlenmiş vekaletnamenin aslının veya
noter onaylı suretinin ya da ilgili idarelerce onaylı suretinin de e-Sigorta Sözleşmesi ile birlikte başvuru formunun ekinde
ibraz edilmesi gerekmektedir. İşverence yetki verilmesi talep edilen kişinin, serbest muhasebeci veya serbest
muhasebeci mali müşavir olması durumunda da yine aynı yol izlenecektir.
İşverenin özel hukuk tüzel kişisi olması halinde, kullanıcı kodu ve şifresi almak için yapılacak başvurular, tüzel
kişiliği temsil ve ilzama yetkili bulunan kişilerce (yönetim kurulu başkanı, şirket müdürü, kooperatif, dernek, oda, vakıf
başkanları vs.) veya bu kişilerin yönetim kurulu kararı, noterden onaylı vekaletname veya imza sirküleri ile yetki
verilmesini talep ettikleri kişilerce de yapılabilecektir. Bu durumda, başvuru formunda hem tüzel kişiyi temsil ve ilzama
yetkili bulunan kişinin işveren olarak imzası, hem de bu kişi tarafından yetkili kılınan kişinin imzası bulunacak olup,
başvuru formuna imza sirkülerinin veya vekaletnamenin aslı ya da noter onaylı sureti veya ilgili idarelerce onaylı sureti
eklenecektir.
İşverenin kamu kurum veya kuruluşu olması halinde, ilgili kurum ve kuruluş tarafından kullanıcı kodu ve şifresi
verilmesi talep edilmiş olan kişiler başvuruda bulunabileceklerdir. Bu durumda, ilgili kamu kurum veya kuruluşu
tarafından düzenlenmiş görevlendirme yazısı başvuru formuna eklenecektir.
Apartman yöneticiliklerince (kat malikleri kurullarınca) yapılacak olan başvuru sırasında,
a) Kullanıcı kodu ve şifresinin yönetici adına verilmesinin talep edilmesi halinde, başvuru sırasında, noter onaylı
karar defterinin;
- Binaya ilişkin bilgilerin yer aldığı ilk sayfasının,
- Yönetici seçimine ilişkin kat malikleri kurul kararının yer aldığı sayfanın,
birer fotokopisinin, e-Sigorta sözleşmesi ile birlikte başvuru formu ekinde ibraz edilmesi,
b) Kullanıcı kodu ve şifresinin başka bir kişiye verilmesinin talep edilmesi halinde ise,
- Binaya ilişkin bilgilerin yer aldığı ilk sayfasının,
- Yönetici seçimine ilişkin kat malikleri kurul kararının yer aldığı sayfanın,
- Yetki verilmesi talep edilen kullanıcı için çıkartılmış vekâletnamenin aslı veya noter onaylı sureti ya da ilgili
idarelerce onaylı suretinin,
e-Sigorta sözleşmesi ile birlikte başvuru formunun ekinde ibraz edilmesi gerekmektedir.
Başvuru formları, evrak servisince evrak tarih ve numarası verildikten sonra, e-Sigorta Servisinde çalışan
personel tarafından teslim alınacak, gerekli kontrollerin yapılmasının ardından “Kurum Ünitesi” bölümü teslim alan
personel tarafından kaşelenip imzalanacaktır.
2.3.2- Başvuru Formlarının Kaydedilmesi ve Klase Edilmesi
E-Sigorta sözleşmeleri iki nüsha olarak düzenlenecek olup, ilk nüshası ilgili Sosyal Güvenlik İl
Müdürlüğünce/Sosyal Güvenlik Merkezince başvurunun alındığı tarih ve sıraya göre klase edilecek, ikinci nüshası ise
işverene/yetki verilen kullanıcıya verilecektir.
2.3.3- E-Sigorta Sözleşmesinin Düzenlenmesi ve Şifre Zarfının Teslimi
Şifre zarfının tesliminden önce, iki nüsha olarak düzenlenen e-Sigorta sözleşmesinin, Kurum yetkilisi ile işveren
veya yetkili kişiler tarafından imzalanmış olması gerekmektedir.
E-Sigorta sözleşmesini, Kurum adına e-Sigorta işlemlerinin yapıldığı servis şefi veya bağlı olduğu müdür
yardımcısı, diğer tarafta ise işveren veya yetkili kişi, kamu kurum veya kuruluşlarında görevlendirme yazısı ile yetki
verdiği belirtilen kişi imzalayacaktır.
E-Sigorta sözleşmesinin imzalarının tamamlanmasını müteakip, “İnternet Kullanıcı Kodu ve Kullanıcı Şifresi
Teslim Tutanağı” iki nüsha olarak düzenlenerek taraflar arasında imzalanacak ve e-Sigorta servisi memuru tarafından
http://ebildirge.sgk.intra/ebbasvuru/jsp/login.jsp adresindeki uygulamanın aktivasyon sayfasından kullanıcı kodu ve
kullanıcı şifresi zarfının üzerindeki “başvuru aktivasyon kodu” girilerek, aktivasyon işlemi gerçekleştirilecek ve “eSigorta Sözleşmesi” ve “İnternet Kullanıcı Kodu ve Kullanıcı Şifresi Teslim Tutanağı”nın birer suretleri ile birlikte
kullanıcı kodu ve kullanıcı şifresi zarfı işveren veya yetkili kişiye teslim edilecektir. “e-Sigorta Sözleşmesi” ile “İnternet
Kullanıcı Kodu ve Kullanıcı Şifresi Teslim Tutanağı”nın birer nüshası “e-Sigorta Hizmetleri İnternet Kullanıcı Kodu ve
Kullanıcı Şifresi Başvuru Formu” ile birleştirilerek e-Sigorta Servisinde muhafaza edilecektir.
2.3.4- Şifrenin İptali
E-Sigorta sözleşmesinin 8 inci maddesinde sayılan sebeplerden herhangi birinin varlığı halinde, durum yazılı
olarak ilgili Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne/Sosyal Güvenlik Merkezine yazılı olarak bildirilecek ve e-Sigorta
servisinde görevli memur tarafından http://ebildirge.sgk.intra/ebbasvuru/jsp/login.jsp adresindeki uygulamanın
kullanıcı işlemleri menüsünden işverene veya yetkili kişiye verilen kullanıcı kodu ve kullanıcı şifresi, işveren veya
yetkili kişinin belge verme yükümlülüğünün yasal olarak sona erdiği tarih itibariyle iptal edilecek, ayrıca bu durum ile
sözleşmenin fesh edildiği, işveren ve/veya yetkili kişiye bir yazı ile bildirilecektir.
2.3.5- Şifrenin Çalınması, Kaybolması, Unutulması
İşveren veya yetkili kişi tarafından kullanıcı kodu ve kullanıcı şifresinin; çalındığı, kaybolduğu veya unutulduğu
gibi hususların yazılı olarak ilgili üniteye bildirilmesi halinde, e-Sigorta servisinde görevli memur tarafından
http://ebildirge.sgk.intra/ebbasvuru/jsp/login.jsp adresindeki uygulamanın kullanıcı işlemleri menüsünden derhal
kullanıcı kodu ve kullanıcı şifresi iptal edilecektir.
Bu durumda, işveren veya yetkili kişinin aynı işyeri için yeni kullanıcı kodu ve kullanıcı şifresi verilmesini yazılı
olarak talep etmesi halinde, http://ebildirge.sgk.intra/ebbasvuru/jsp/login.jsp adresindeki uygulamanın kullanıcı
işlemleri menüsünden daha önce girişi yapılan başvuru bilgileri sistemden çağırılarak, yeni kullanıcı kodu ve kullanıcı
şifresi verilecektir.
2.4- Kanunun 4 üncü Maddenin Birinci Fıkrasının (a) Bendi Kapsamında Sigortalı Olanlar Yönünden
Primlerin Ödenme Süreleri ve Usulleri
Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalıları çalıştıran işverenler, bir ay
içinde çalıştırdıkları sigortalıların prime esas kazançları üzerinden hesaplanacak sigortalı hissesi prim tutarlarını
sigortalıların ücretlerinden keserek, kendi hissesine isabet eden prim tutarlarını da bu tutarlara ekleyerek en geç takip
eden ay/dönemin sonuna kadar Kuruma ödeyeceklerdir.
Ödeme süresinin son gününün resmi tatile rastlaması halinde, prim tutarları, en geç son günü izleyen ilk iş günü
içinde Kuruma ödenecektir.
Öte yandan,
a) 2822 sayılı Kanuna göre toplu iş sözleşmesi akdedilen işyerlerinden dolayı toplu iş sözleşmesine istinaden
geriye yönelik olarak ödenen ücretlere ilişkin sigorta priminin, toplu iş sözleşmesinin imzalandığı tarihi,
b) Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan ve toplu iş sözleşmesi dışında kalan sigortalı personel ile toplu iş
sözleşmesine tabi olmakla beraber sendikalara üye olmamaları sebebiyle özel sektöre ait işyerlerinde sözleşme
kapsamında bulunmayan personele yapılan geriye dönük ücret artışlarına ilişkin sigorta primlerinin, kararların alındığı
tarihleri,
c) Ücretleri Maliye Bakanlığının vizesine tabi olması sebebiyle ödenmesine sonradan karar verilen kamu
sektöründe görevli sigortalı için vizenin gecikmesine bağlı olarak yasal süresi dışında verilmek zorunda kalınan ek prim
belgelerine ilişkin sigorta primlerinin, vize işleminin gerçekleştiğine ilişkin yazının ilgili kuruluşa intikal tarihini,
ç) Bir aydan fazla istirahat alan sigortalılara Kurumca ödenen geçici iş göremezlik ödeneğinin yanı sıra
işverenlerince toplu iş sözleşmesine dayanılarak istirahatlı bulunulan süre için ücret ödenmesi hâlinde, bu ücretlere
ilişkin sigorta primlerinin, istirahat süresinin sona erdiği tarihi,
d) 4857 sayılı İş Kanununun 21 inci maddesine istinaden iş mahkemelerince veya özel hakem tarafından verilen
kararlar uyarınca, göreve iadesine karar verilen sigortalı için kesinleşen mahkeme veya özel hakem kararının, sigortalıya
tebliğinden sonra on iş günü içinde sigortalı işverene işe başlamak üzere başvurduğu takdirde, iş mahkemeleri veya özel
hakemlerce verilen karar uyarınca ödenmesine karar verilen ücretlere ilişkin sigorta primlerinin, kesinleşen mahkeme
veya özel hakem kararının işçiye tebliğ edildiği tarihten itibaren (tebliğ edilen gün hariç) onuncu iş gününün içinde
bulunduğu ay/dönemi,
e) İdare mahkemesi kararlarına göre görevlerine iade edilen sigortalı ile ilgili olarak, ödenmesine karar verilen
ücretlere ilişkin sigorta primlerinin, mahkeme kararının idareye tebliğ edildiği tarihi takip eden günü,
f) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (b) bendi kapsamında bulunanlardan Kanunun 4
üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamına girenler gibi sigortalı olması öngörülenlere enflasyon farkı veya
başka ad altında geriye yönelik olarak yapılan ödemelere ilişkin sigorta primlerinin, ödemenin yapıldığı tarihi,
g) Toplu iş sözleşmelerine tabi işyeri işverenlerince veya kamu idarelerince ya da yargı mercilerince verilen
kararlara istinaden, hizmet akdinin mevcut olmadığı veya askıda olduğu bir tarihte ödenen ücret dışındaki ödemelere
ilişkin sigorta primlerinin (ücret dışındaki bu ödemeler hizmet akdinin devam ettiği en son ayın kazancına dahil
edilecektir) yukarıda belirtilen mercilerin kararlarının kesinleşme tarihlerini,
h) Kamu kurumlarında Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında çalışan sigortalılar
için idare mahkemesi kararları veya idarece verilen kararlar gereğince geriye yönelik ücret ödenmesi halinde mahkeme
kararının idareye tebliğ edildiği tarihi takip eden günden veya idarenin karar tarihini,
izleyen ay/dönemin sonuna kadar Kuruma ödenirse yasal süresi içinde ödenmiş kabul edilir.
Libya’da daimi işçi çalıştıran işverenlerin, Kanun hükümlerine göre her ay için sigortalılardan kesecekleri
sigorta primlerini kendilerine ait prim tutarlarına da ekleyerek en geç ilgili olduğu ayı takip eden üç ay içinde ödemeleri
halinde, söz konusu primler yasal süresi içerisinde ödenmiş sayılacak olup, bu süre içinde ödenmeyen primlere Kanunun
89 uncu maddesinin ikinci fıkrasında öngörülen gecikme cezası ve gecikme zammının uygulanması gerekmektedir.
2.5- Afet Durumunda Aylık Prim ve Hizmet Belgelerinin Verilme ve Muhteviyatı Primlerin Ödenme
Süresi
15/5/1959 tarihli ve 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısiyle Alınacak Tedbirlerle Yapılacak
Yardımlara Dair Kanun uyarınca genel hayatı etkilediğine karar verilen afetler nedeniyle, afet bölgesinde doğrudan veya
dolaylı olarak zarar gören işverenlerle sigortalı ve hak sahiplerinin, afetin olduğu tarihten afetin olduğu tarihi takip eden
ayın sonuna kadar Kanuna göre vermekle yükümlü oldukları belgelerin ve bu belgelere bağlı olarak ödemekle yükümlü
oldukları primlerin, afetin meydana geldiği tarihi izleyen ayın sonuna kadar verilmesi ve primlerin de aynı süre içinde
ödenmesi halinde; belgeler süresi içinde verilmiş, primler ise süresi içinde ödenmiş sayılır.
7269 sayılı Kanun uyarınca genel hayatı etkilediğine karar verilen afetler nedeniyle, erteleme süresini ve Kanun
uyarınca düzenlenen belgelerin verilme süresi ile primlerin ödenme süresini uzatmaya Kurum yetkilidir. Kurum bu
yetkiyi; bölge, il, ilçe, mahal ve afetten zarar görenler ile afetten zarar görme derecesi veya prim türleri itibarıyla farklı
süreler halinde tespit etmek suretiyle de kullanabilir.
3- KANUNUN 4 ÜNCÜ MADDESİNİN BİRİNCİ FIKRASININ (b) BENDİ KAPSAMINDAKİ
SİGORTALILARIN BEYANDA BULUNMA ESASLARI VE PRİMLERİN ÖDENME SÜRELERİ
3.1 – Beyanda Bulunma Esasları
Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalı olanlar, aylık prim ve hizmet
belgesi düzenlemeyeceklerdir. Bu kapsamdaki sigortalılar aylık prime esas kazançlarını, beyanda bulunmak suretiyle
bildireceklerdir.
Bu sigortalıların aylık prime esas kazançları, Kanunun 82 nci maddesine göre belirlenen prime esas günlük
kazancın alt sınırı ile üst sınırı arasında kalmak şartı ile kendileri tarafından beyan edilecek günlük kazancın otuz katıdır.
Sigortalının prime esas kazancı ile ilgili beyanı, Kurumun ilgili ünitesine yazılı olarak yapılır.
Sigortalıların prime esas kazançları ile ilgili olarak yapacakları beyanlarının dikkate alınma tarihi; yazılı olarak
yapılan beyanda, beyanın Kuruma intikal ettiği tarihtir. Prime esas kazanç beyanı ay içinde bir kez verilebilir. Belirtilen
şekilde yapılan ve başlangıcı gösterilen bu beyan, değiştirilmediği sürece sonraki aylar için de yapılmış sayılır. Yapılan
beyana istinaden üst üste oniki aydan fazla prim ödemesinde bulunulmaması halinde, bu oniki aylık sürenin sonundan
itibaren beyanın geçerliliği ortadan kalkar.
Beyanda bulunmayan, beyanının geçerliliği ortadan kalkan veya beyanları Kanunun 82 nci maddesine göre
belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz katının altında kalan sigortalının aylık prime esas kazancı, prime
esas günlük kazanç alt sınırının otuz katı olarak dikkate alınır.
Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalı sayılmayı gerektirecek birden fazla
durumun söz konusu olması halinde, yukarıda belirtilen esaslara göre tek beyanda bulunulur.
3.2 – Primlerin Ödenme Süresi
Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalı olanlar, her aya ait primlerini takip
eden ayın sonuna kadar Kuruma öderler.
Kanunun 4 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilenler ile aynı Kanunun 5 inci maddesinin (c) bendinde
belirtilip 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında çalışanlar da, Kanunun 4 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalı sayıldıklarından, bu sigortalıların ödeyecekleri primler de aynı süre içinde
Kuruma ödenecektir.
Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendine tabi olarak tarımsal faaliyette
bulunanlar, genel sağlık sigortası primi ile kısa ve uzun vadeli sigorta kolları primlerini ait oldukları ayı takip eden ayın
sonuna kadar Kuruma öderler.
3.3- Prime Esas Kazançlar
Kanunun 80 inci maddesi gereğince, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalıların
aylık prime esas kazançları, 82 nci maddeye göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırı ile üst sınırı arasında
kalmak şartı ile kendileri tarafından beyan edilecek günlük kazancın otuz katı olacaktır. Prime esas kazanç beyanı ay
içinde bir kez verilebilir. İlişkin olduğu aya ait primin oniki ay süresince ödenmemesi halinde, söz konusu prim tutarı
oniki aylık sürenin sonundan itibaren prime esas günlük kazanç alt sınırı üzerinden tahakkuk ettirilir.
İş kazasının olduğu veya meslek hastalığı dolayısıyla iş göremezliğin başladığı tarihte, verilecek ödenek veya
bağlanacak gelirin hesabına esas tutulan son aya ait prime esas kazanç beyanında bulunulmamış ise, varsa son aydan bir
önceki ay için prim tahakkuku yapılan prime esas kazanç, yok ise prime esas günlük kazanç alt sınırı esas alınır.
Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalı sayılan kişi, aynı zamanda işveren
ise, beyan edeceği aylık kazancı, çalıştırdığı sigortalıların prime esas günlük kazancının en yükseğinin otuz katından az
olamaz. Aylık prime esas kazancı, çalıştırdığı sigortalılardan günlük kazancı en yüksek olan sigortalının otuz günlük
prime esas kazancından düşük olduğu tespit edilen sigortalıların aylık prime esas kazançları, tespit edilen kazanç
düzeyine çıkartılarak aradaki prim farkı, Kanunun 89 uncu madde hükümlerine göre gecikme cezası ve gecikme zammı
uygulanmak suretiyle tahsil edilir. Ancak tüzel kişiliğe haiz kuruluşların ortakları hakkında bu fıkra hükmü uygulanmaz.
Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalı sayılanların erken ödemeye ilişkin
işlemleri, Kanunun 88 inci maddesinin altıncı fıkrası ve Yönetmeliğin 108 inci maddesi hükümlerine göre yürütülür.
3.4 – Geçiş Hükümleri
Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine tabi sigortalılardan tarımsal faaliyetlerde bulunanlar
hariç, kendi adına ve hesabına bağımsız çalışan sigortalılardan, Kanunun yürürlük tarihinden önce sigortalı olarak kaydı
ve tescili yapılmış olanların, 1/10/2008 (dâhil) ilâ 31/12/2008 (dâhil) dönemine ilişkin olmak üzere, aynı Kanunun 80
inci maddesine göre belirlenen prime esas kazançlarını beyan etmemeleri hâlinde, ödeyecekleri aylık primler, beyanda
bulununcaya kadar daha önce bulundukları en son gelir basamaklarına karşılık gelen tutarlar üzerinden alınır. Bu süre
içinde beyanda bulunulması hâlinde, beyan ettiği prime esas kazanç üzerinden ilgili ayın prim tahakkuku yapılır. Prim
tahakkukuna esas bu tutarlar, Kanunun 82 nci maddesinde belirtilen asgari günlük kazanç alt sınırına göre hesaplanan
aylık prime esas kazanç tutarından az olamaz ve aynı Kanunun 80 inci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi hükmü
saklıdır.
Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan köy muhtarları ile (4) numaralı alt bendinde
belirtilenler için, Kanunun 80 inci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi ile bu Tebliğin 3.1- Beyanda Bulunma Esasları
başlıklı bölümünde belirtilen “otuz” ibareleri, Kanunun yürürlüğe girdiği yıl için “onbeş” olarak uygulanır ve prime esas
günlük kazancın otuz katını geçmemek üzere takip eden her takvim yılı için bir puan artırılır.
4- KANUNUN 4 ÜNCÜ MADDESİNİN BİRİNCİ FIKRASININ (c) BENDİ KAPSAMINDA
SİGORTALI SAYILANLAR YÖNÜNDEN AYLIK PRİM VE HİZMET BELGESİNİN DÜZENLENMESİ,
VERİLMESİ VE PRİMLERİN ÖDENMESİ
4.1- Kanunun Yürürlüğe Girdiği Tarihten Sonra 4 üncü Maddenin Birinci Fıkrasının (c) Bendi
Kapsamında İlk Defa Sigortalı Olanlar Yönünden Aylık Prim ve Hizmet Belgelerinin Düzenlenmesi
4.1.1- Aylık Prim ve Hizmet Belgesinde Bulunması Gerekli Bilgiler
İşveren, Yönetmelik ekinde yer alan sigortalının durumuna uygun aylık prim ve hizmet belgesine,
-İşyeri sicil numarasını,
-İşverenin adını,
-İşyerinin adresini,
-Bağlı olduğu saymanlığı,
-Belgenin ait olduğu yıl ve ayını, belgenin asıl, ek veya iptal nitelikte olduğunu gösterir mahiyetini, belgenin
türünü, sayfa sayısını,
-Tüm sayfalara ait toplam sigortalı bilgilerini,
-Toplam prim tahakkuk bilgilerini,
-Ay içinde çalıştırılan sigortalıların; sosyal güvenlik sicil numaralarını, emeklilik sicil numaralarını, adını,
soyadını, durum kodunu, ödemeye esas aylık bilgilerini, prime esas kazanç toplamını, prim ödeme gün sayılarını,
tahakkuk eden prim tutarlarını, sigortalının ay içerisinde göreve başlama ve ayrılma tarihleri ile nedenlerini,
-İşveren veya işveren vekili ile birlikte tahakkuk ve tediye ile ilgili kamu görevlisinin adı, soyadı ve
imzasını, kaydetmeleri gerekmektedir.
4.1.2- Belgenin Mahiyetinin Belirlenmesi
4.1.2.1- Asıl Mahiyetteki Aylık Prim ve Hizmet Belgesi
Sigortalılara ait cari aya ilişkin prime esas kazanç ve prim tutarları ile ilgili bilgilerin, asıl mahiyetteki aylık prim
ve hizmet belgesi ile gönderilmesi gerekmektedir.
4.1.2.2- Ek Mahiyetteki Aylık Prim ve Hizmet Belgesi
Sigortalıların;
- Bakanlar Kurulu Kararı veya mahkeme kararına istinaden geriye yönelik olarak yapılan ödemelerin prime esas
kazançlarına ait bildirimleri,
- Açığa alınarak prime esas kazançlarının yarısı üzerinden prim alınanların, görevlerine iade edilerek tam aylığa
hak kazanmaları halinde prime esas kazancının kalan yarısı ile bu kazançlar üzerinden tahakkuk ettirilecek primleri,
- Geçmişe dönük yapılan terfi işlemi sonucu yapılan ödemelerin prime esas kazançlarına ait bildirimleri,
- Görevine son verilenlerden, sonradan görevlerine iade edilerek tam aylığa hak kazanıp aylıklarının ödenmesi
halinde geriye yönelik ödenen ücretlerinin prime esas kazançlarının tamamı üzerinden alınacak primleri,
- Cari aya ait aylık prim ve hizmet belgesi süresi içinde Kuruma gönderildikten sonra göreve başlayan sigortalıya
ödenen kıst ücretlerinin prime esas kazancına ait primleri,
- Cari aya ait aylık prim ve hizmet belgesi süresi içinde Kuruma gönderildikten sonra prime esas kazançlarının
eksik hesaplandığı tespit edilenlerin eksik hesaplanan prime esas kazanç tutarları üzerinden alınacak primleri,
için ek aylık prim ve hizmet belgesi düzenlenecektir.
4.1.3- Sigortalının Durum Kodunun Belirlenmesi
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 86 ncı maddesine göre açıktan vekil olarak atanan (vekil öğretmen,
vekil imam, vekil memur vb.) sigortalılar için durum kodu bölümüne “V” kodu yazılacaktır. Ancak, Kanunun 80 inci
maddesi gereğince vekalet veya ikinci görev karşılığında ilgili mevzuatı uyarınca yapılacak ödemeler prime esas
kazancın hesabında dikkate alınmayacağından, vekalet ve ikinci görev aylığı alan sigortalılar için “V” kodu
kullanılmayacaktır.
Örnek- (B) İlköğretim Okulu Müdürlüğünde kadrolu bir öğretmenin müdür yardımcısı kadrosuna vekâlet
etmesi halinde, açıktan vekil olarak atanmadığından aylık prim ve hizmet belgesinin durum kodu bölümüne herhangi
bir kod yazılmayacaktır.
Görevden uzaklaştırılan, görevi ile ilgili olsun veya olmasın herhangi bir suçtan tutuklanan veya gözaltına
alınanlardan kanunları gereğince eksik aylığa müstahak bulunan sigortalı için “A” kodu yazılacaktır.
Kanunun ilgili maddeleri gereğince, genel sigortası primi alınmadan sadece malullük-yaşlılık ve ölüm sigortaları
primi alınacak sigortalılar için durum koduna “M” kodu yazılacaktır.
4.1.4- Ödenen Aylık Bilgileri
Sigortalıların prime esas kazancının hesabında dikkate alınacak, gösterge aylığına ait derece ve kademe
rakamları, ek gösterge aylığının hesabında dikkate alınacak ek gösterge rakamı, kıdem aylığının hesabında dikkate
alınacak kıdem hizmet süresi ile prime esas kazancın hesabında dikkate alınacak tazminatlar ve 2802 sayılı Kanunun
106 ncı maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca ödenen ek ödeme tutarları yazılacaktır.
4.1.4.1- Derece, Kademe, Ek Gösterge ve Kıdem Hizmet Süresi
Bu bölüme sigortalının maaş ödenen derece, kademe, ek gösterge rakamları ile sigortalının kazanılmış hak
aylığında değerlendirilen ve kıdem aylığı ödenmesine esas hizmet süresi yıl-ay-gün olarak yazılacaktır.
4.1.4.2- Tazminatlar
Sigortalının Kanunun 80 inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre prime esas kazancın hesabında dikkate alınacak
makam, temsil, görev tazminatları ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 152 nci maddesi uyarınca (bölge, kurum,
birim, çalışma mahalli, görevin niteliği ve benzeri kriterlere dayalı olarak asıl tazminatlara ilave, ek veya ayrıca ödenen
tazminatlar hariç) ödenen tazminatlar (375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname eki (III) sayılı Cetvelin 1 inci ve 2 nci
sıralarında sayılanlar ile düzenleyici ve denetleyici kurumların emsali personeli için, 152 nci maddenin “II- Tazminatlar”
kısmının “A- Özel Hizmet Tazminatı” bölümünün (ğ) bendi ile “F- Denetim Tazminatı” bölümünün (b) bendinde yer
alan tazminatlar) 27/7/1967 tarih ve 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun ek 17 nci maddesinin (A)
bendinde yer alan cetvelde belirtilen oranlar üzerinden ödenen hizmet tazminatı (28/2/1982 tarih ve 2629 sayılı Kanun
ile 17/11/1983 tarih ve 2955 sayılı Kanuna göre tazminat veya üniversite ödeneği alanların sadece rütbelerinin karşılığı
hizmet tazminatları), 11/10/1983 tarihli ve 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununun 2 nci maddesi uyarınca
ödenen üniversite ödeneği, 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanununun 106 ncı maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca
ödenen ek ödeme tutarları toplamı yazılacaktır.
4.1.4.3- Aylık Tutarı
Bu bölüme, Kanunun 80 inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre prime esas kazancın hesabında dikkate alınacak
ve sigortalıya ilgili kanunları uyarınca ödenen gösterge aylığı, ek gösterge aylığı, taban aylığı ve kıdem aylığı
toplamından oluşan tutar yazılacaktır.
4.1.5- Prime Esas Kazanç Toplamı
Sigortalıların Kanunun 80 inci maddesine göre tespit edilecek ve prime esas kazancın hesabında dikkate
alınacak tüm unsurların toplam tutarı yazılacaktır.
Görevden uzaklaştırılan, görevi ile ilgili olsun veya olmasın herhangi bir suçtan tutuklanan veya gözaltına
alınanların aylıkları 657 Sayılı Kanunun 141 inci maddesine istinaden 2/3 oranında ödenmesine karşın, Kanunun 45 inci
maddesine istinaden sigorta primleri tam prime esas kazancın yarısı üzerinden alınacaktır. Sonradan görevlerine iade
edilerek tam aylığa hak kazanan ve kalan 1/3 maaşları iade edilenlerden ise Kanunun aynı maddesine istinaden tam
prime esas kazancının kalan yarısı üzerinden sigorta primi alınacaktır.
Bu nedenle, sigortalının açıkta kaldığı süre içerisinde 2/3 oranında aylık ödenmesine karşılık aylık prim ve
hizmet belgesinin tazminatlar ve aylık bölümüne, sigortalının Kanunun 80 inci maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen
prime esas kazançların hesabında dikkate alınacak ve mevzuata uygun olarak ödenmesi gereken tazminat ve aylık
tutarlarının yarısı yazılacaktır.
Örnek: 15 Nisan- 14 Mayıs dönemi maaşını 15 Nisan tarihinde peşin alan bir sigortalının 15/Nisan/2012
tarihinde açığa alınması halinde, Nisan ayına ait aylık prim ve hizmet belgesinin Durum Kodu bölümüne “A” kodu,
tazminatlar ve aylık bölümüne ise sigortalının tazminat ve aylık tutarlarının yarısı yazılacaktır.
4.1.6- Prim Ödeme Gün Sayılarının Belirlenmesi
Sigortalının hizmetlerine ilişkin prim ödeme gün sayısı bölümüne, sigortalının ay içinde ücret aldığı gün sayısı
yazılacaktır.
4.1.6.1- Ay İçinde Tam Çalışan Sigortalıların Prim Ödeme Gün Sayıları
İşyerinde ay içinde tam olarak çalıştırılan bir sigortalı için o ayın 28, 29, 30 veya 31 gün olmasının bir önemi
bulunmadığından, tam çalışılan bir ayda sigortalının Kuruma bildirilecek olan prim ödeme gün sayısı 30 gün olarak
yazılacaktır.
4.1.6.2- Ay İçinde Göreve Başlayan Sigortalıların Prim Ödeme Gün Sayıları
Ay içinde göreve başlayan sigortalılardan ayın ilk gününde göreve girenler hariç olmak üzere, ay içinde göreve
başlayan ve tam ay çalışmayan sigortalıların prim ödeme gün sayısı, o ayda ücret ödenen gün sayısı ve ayın 28, 29, 30,
31 çektiği dikkate alınarak parmak hesabı yapılarak hesap edilecektir.
Örnek: Ücretlerin ayın 15’inde peşin ödendiği bir işyerinde 17/04/2012 tarihinde işe başlayan bir sigortalı için,
17/04/2012 - 14/05/2012 dönemine ilişkin olarak 28 günlük ücret ödendiğinden söz konusu sigortalının prim ödeme gün
sayısının 28 gün olarak yazılması gerekmektedir.
4.1.6.3- Ay İçinde Görevden Ayrılan Sigortalıların Prim Ödeme Gün Sayıları
Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı sayılanların; ölüm veya emeklilik
aylığı bağlanmasını gerektiren hallerde görev aylıklarının kesildiği tarihi, 5434 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesinde
belirtilen yaş hadleri ile sıhhi izin sürelerinin doldurulması halinde ise bu süre ve hadlerin doldurulduğu tarihleri takip
eden aybaşından itibaren sigortalılığı sona ereceğinden, emeklilik ve ölüm nedeniyle görevleri sona erenlerin
çalışmadığı günlere ait aylıkları borç çıkarılmadığından, prim ödeme gün sayısı 30 gün olarak belirlenecektir. Diğer
hallerde ise görevden ayrılış tarihi itibari ile sigortalılığı sona ereceğinden sigortalıya ücret ödenen gün sayısı prim
ödeme gün sayısı olarak belirlenecektir.
Örnek- 15 Nisan- 14 Mayıs dönemi ücretini 15 Nisan tarihinde peşin alan bir sigortalının, 20/4/2012 tarihinde
vefat etmesi halinde, görev aylıklarının kesildiği tarihi takip eden aybaşında sigortalılığı sona ereceğinden primleri tam
hesaplanarak Nisan ayı aylık prim ve hizmet belgesine de prim ödeme gün sayısı 30 gün yazılacaktır.
Örnek- 15 Nisan - 14 Mayıs dönemi ücretini 15 Nisan tarihinde peşin alan bir sigortalının 20/4/2012 tarihinde
istifa etmesi halinde o ayda ücret ödenen gün sayısı üzerinden hesaplanarak Nisan prim ödeme gün sayısı 6 gün olarak
belirlenecektir.
4.1.6.4- Görevden Uzaklaştırılan, Görevi İle İlgili Olsun veya Olmasın Herhangi Bir Suçtan Tutuklanan
veya Gözaltına Alınanlardan, Kanunları Gereğince Eksik Aylığa Müstahak Bulunanların Prime Ödeme Gün
Sayıları
Sigortalının açıkta olma hali devam ettiği sürece, prime esas kazançlarının yarısı üzerinden prim alınanların
prim ödeme gün sayısı bu sürelerin yarısı olarak hesap edilir. Bu nedenle aylık prim ve hizmet belgesinde sigortalıların
açık aylığı ödenen aya ait prim ödeme gün sayısı, açıkta kaldığı sürelerin yarısı olarak yazılacaktır.
Açıkta geçen sürelerden dolayı prim ödeme gün sayısının kesirli çıkması durumunda gün sayısı tama iblağ
edilecektir.
4.1.7- Ay/Dönem İçerisinde Göreve Başlama ve Ayrılma Tarihleri İle Nedenleri
Belgenin ait olduğu ay içinde göreve başlayan veya ayrılan sigortalı bulunması halinde, göreve başlama ve
görevden ayrılma tarihleri yazılarak, sebep bölümüne Yönetmeliğin 9-A nolu ekinde yer alan aylık prim ve hizmet
belgesinin arka sayfasında açıklanan kodlamalardan uygun olan kod girilecektir.
4.2- Kanunun Geçici 4 üncü Maddesi Gereğince Emekli Kesenek ve Kurum Karşılıkları 5434 sayılı
Kanunun Mülga Hükümlerine Göre Tespit Olunanlar Yönünden Aylık Prim ve Hizmet Belgelerinin
Düzenlenmesi
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce iştirakçi olup, Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla Kanunun 4
üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamına alınanların emekli keseneğine esas aylıklarının tespiti ile kesenek
ve karşılıklarının tahakkuku 5434 sayılı Kanunun mülga hükümlerine göre yapılacaktır.
4.2.1- Aylık Prim ve Hizmet Belgesinde Bulunması Gerekli Bilgiler
İşveren Yönetmelik ekinde yer alan sigortalının durumuna uygun aylık prim ve hizmet belgesine,
- İşyeri sicil numarasını,
- İşverenin adını,
- İşyerinin adresini,
- Bağlı olduğu saymanlığı,
- Belgenin ait olduğu yıl ve ayını, belgenin asıl veya ek nitelikte olduğunu gösterir mahiyetini, belgenin türünü,
sayfa sayısını,
- Tüm sayfalara ait iştirakçi bilgilerini,
- Tüm sayfalara ait toplam tahakkuk bilgilerini,
- İştirakçilerin sosyal güvenlik sicil numaraları ve emeklilik sicil numaralarını, adı ve soyadlarını, durum kodunu,
emekli keseneğine esas aylık bilgilerini, ödemeye esas aylık bilgilerini, kıdem hizmet süresini, emekli keseneğine esas
aylık toplamını, kesenek ve kurum karşılıkları ile 0 artış farklarını, genel sağlık sigortası prim tutarını, geçmiş hizmet
borçlanmasını, intibak tashihini (terfi farkları), aylıktan kesim cezasını, sigortalıların göreve başlama ve ayrılma tarihleri
ile nedenlerini,
- İşveren veya vekili ile tahakkuk ve tediye ile ilgili kamu görevlisinin adı, soyadı ve imzasını,
kaydetmeleri gerekmektedir.
4.2.2- Belgenin Mahiyeti
4.2.2.1- Asıl Mahiyetteki Aylık Prim ve Hizmet Belgesi
Cari ayda çalışan sigortalılara ilişkin bilgiler, emekli kesenek ve kurum karşılıkları asıl mahiyette aylık prim ve
hizmet belgesi ile gönderilecektir.
4.2.2.2- Ek Mahiyetteki Aylık Prim ve Hizmet Belgesi
İştirakçilerin;
- Açığa alınarak emekli keseneğine esas aylıklarının yarısı üzerinden kesenek alınanların görevlerine iade
edilerek tam aylığa hak kazanmaları halinde emekli keseneğine esas aylıklarının kalan yarısı üzerinden tahakkuk
ettirilecek emekli kesenekleri ve kurum karşılıkları,
- Görevine son verilenlerin sonradan görevlerine iade edilerek tam aylığa hak kazanıp geriye yönelik aylıklarının
ödenmesi halinde, ödenen aylıklarından kesilecek emekli kesenekleri ve kurum karşılıkları,
- Kamu idaresinin/işyerinin tüm personelinin cari aya ait aylık prim ve hizmet belgesi süresi içinde
gönderildikten sonra, nakil, açıktan atama, ücretsiz izin veya askerlik sonrası göreve başlama vb. durumlarda atama
onayının sonradan gelmesi, sigortalının göreve geç başlaması gibi nedenlerle o aya ait sonradan yapılan maaş
tahakkuklarından kesilecek emekli kesenekleri ve kurum karşılıkları,
- İştirakçilerin sehven eksik hesaplanan emekli kesenek ve kurum karşılıkları, kanunla emekli keseneğine esas
aylık unsurlarında yapılacak düzenleme sonucu geriye yönelik tahakkuk ettirilecek emekli kesenekleri ve kurum
karşılıkları,
ek mahiyette aylık prim ve hizmet belgesi düzenlenerek gönderilecektir.
İştirakçilerin, yeni bir hizmetinin intibakında değerlendirilmesi sonucunda hesaplanacak kesenek
farkları, bürokratik işlemler nedeniyle terfi onayı veya okul bitirme onayının geç gelmesi nedeniyle geriye yönelik
tahakkuk ettirilecek terfi/artış farklarına ait kesenek ve kurum karşılıkları ek aylık prim ve hizmet belgesi
düzenlenmeden, keseneklerin yatırıldığı aya ait asıl aylık prim ve hizmet belgesinde iştirakçinin intibak tashihi (terfi
farkı) bölümüne yazılarak gönderilecektir.
Ancak, kamu idarelerinde/işyerlerinde daha önce görev yapmış eski personeline ait geçmişe yönelik yatırılması
gereken emekli keseneği ve kurum karşılıkları asıl mahiyetteki aylık prim ve hizmet belgesi ile gönderilemeyeceğinden
ek mahiyette aylık prim ve hizmet belgesi ile gönderilecektir.
4.2.3- Durum Kodunun Belirlenmesi
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 86 ncı maddesine göre açıktan vekil olarak atanan (vekil öğretmen,
vekil imam, vekil memur vb.) iştirakçi için “V” kodu yazılacaktır. Ancak, vekalet ve ikinci görev aylığı alan iştirakçiler
için “V” kodu kullanılmayacaktır.
Görevden uzaklaştırılan, görevi ile ilgili olsun veya olmasın herhangi bir suçtan tutuklanan veya gözaltına
alınanlardan kanunları gereğince eksik aylığa müstahak bulunan sigortalı için “A” kodu yazılacaktır.
Kanunun ilgili maddeleri gereğince, genel sağlık sigortası primi kesilmeden sadece emekli keseneği ve kurum
karşılığı kesilecek iştirakçiler için durum koduna “M” kodu yazılacaktır.
4.2.4- Emekli Keseneğine ve Ödemeye Esas Aylık Bilgileri
Emekli keseneğine esas aylık bilgileri bölümüne sigortalının emekli keseneği ve kurum karşılığına esas tutulan
derece, kademe ve ek gösterge rakamı, ödemeye esas aylık bilgileri bölümüne ise sigortalıya fiilen aylık ödenen derece,
kademe ve ek gösterge rakamı yazılacaktır.
Emekli Keseneğine esas aylığa ait ek göstergenin tespitinde ödemeye veya kazanılmış hak aylığına ait dereceye
tanınan ek gösterge veya sigortalı daha önce yüksek ek göstergeli bir görevde bulunmuş ise 5434 sayılı Kanunun Ek 67
nci maddesi gereğince yüksek olan ek gösterge dikkate alınarak yazılacaktır.
5434 sayılı Kanunun Ek 67 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca daha önce atanmış ya da seçilmiş oldukları
kadro, görev veya aylık almış oldukları dereceler için belirlenmiş olan ek göstergelerden daha düşük ek gösterge
ödenmesi gereken veya ek göstergesi olmayan bir kadro, görev veya dereceye atanan ya da seçilenler; daha önceden
yararlanmış oldukları ek gösterge rakamı ile halen bulundukları kadro, görev veya dereceye ilişkin ek gösterge rakamı
arasındaki farktan kaynaklanan kesenek ve karşılık tutarının tamamının aylıklarından kesilmesi suretiyle emeklilik
açısından yüksek olan ek göstergeden yararlanmaya devam ederler. 5434 sayılı Kanunun 12 nci maddesinin (II) numaralı
fıkrasının (n) bendinde sayılanlar hariç, atandıkları veya seçildikleri kadro, görev ya da derecede en az altı ay görev
yapmaksızın ek göstergesi daha düşük bir kadro, görev ya da dereceye atanan veya seçilenler hakkında bu fıkra hükümleri
uygulanmaz
Örnek- Yüksekokul mezunu olan ve 3 üncü derece şef kadrosunda 2 nci derecenin 2 nci kademesinde 7 ay
kıdemli olarak görev yapmakta iken 5/5/2012 tarihinde 4 üncü derecenin 8 inci kademesine memur olarak atanan bir
sigortalının daha önceki kadrosuna uygulanmakta olan 1600 ek gösterge rakamı ile yeni atandığı kadrosuna uygulanmakta
olan 800 ek gösterge arasındaki 800 ek gösterge farkından kaynaklanan kesenek ve karşılık farkının tamamının
sigortalının aylıklarından kesilerek gönderilmesi gerekmektedir. Aylık Prim ve Hizmet Belgesinde ise emekli keseneğine
esas aylık bilgileri bölümüne Derece: 2 Kademe: 2 Ek Gösterge: 1600, ödemeye esas aylık bilgileri bölümüne ise
Derece: 4, Kademe: 8, Ek Gösterge: 800 olarak yazılacaktır.
Örnek- Yüksekokul mezunu olup 1 inci derecenin 4 üncü kademesinde 3000 ek göstergeli Daire Başkanı olarak
8 aydır görev yapmakta iken, 12/05/2012 tarihinde 1 inci derecenin 4 üncü kademesi 2200 ek göstergeli Şube Müdürü
olarak atanan sigortalının, 2012/Mayıs ayından itibaren emekli keseneği ve kurum karşılıklarının 2200 ile 3000
arasındaki ek gösterge farkına ait kesenek ve karşılık tutarının tamamı ilgilinin aylıklarından kesilmek suretiyle emeklilik
açısından yüksek olan ek göstergeden yararlanmaya devam edecektir ve Aylık Prim ve Hizmet Belgesinde emekli
keseneğine esas aylık bilgileri bölümüne Derece:1 Kademe:4 Ek Gösterge:3000, ödemeye esas aylık bilgileri bölümüne
ise Derece:1, Kademe:4, Ek Gösterge: 2200 olarak yazılacaktır.
657 sayılı Kanunun 43/B maddesinin üçüncü paragrafında sayılan kadrolara atananlara bu kadrolarda
bulundukları sürece daha önce almış oldukları en yüksek ek gösterge üzerinden aylık ödendiğinden Aylık Prim ve Hizmet
Belgesinde ödemeye esas aylık bilgileri bölümünde bu husus dikkate alınacaktır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68 inci maddesinin (B) bendine göre yapılan atamalarda, emekli
keseneği ve karşılığı, emekli keseneğine esas aylığına ait derece ve kademesi ile fiilen alınan ek gösterge üzerinden
tahakkuk ettirilir.
Örnek- 4 yıllık yüksekokul mezunu olup 8 yıl fiili hizmeti olan ve emeklilik keseneğine esas aylığı 6 ncı
derecenin 1 inci kademesinde bulunan ve 68 inci maddenin (B) bendine göre 4 üncü dereceli Şef kadrosundan aylık
alan bir sigortalının emekli kesenek ve kurum karşılıkları 6 ncı derecenin 1inci kademesi ve 800 ek gösterge üzerinden
tahakkuk ettirileceğinden, aylık prim ve hizmet belgesinin emekli keseneğine esas aylık bilgileri bölümüne Derece: 6
Kademe: 1 Ek Gösterge: 800, ödemeye esas aylık bilgileri bölümüne ise Derece: 4, Kademe: 1, Ek Gösterge: 800 olarak
yazılacaktır.
4.2.5- Kıdem Hizmet Süresi
İştirakçinin kazanılmış hak aylığında değerlendirilen (borçlanılsın veya borçlanılmasın askerlik süresi dahil)
kıdem aylığının ödenmesine esas hizmet süresi yıl-ay-gün olarak yazılacaktır.
4.2.6- Emekli Keseneğine Esas Aylık Toplamı
Emekli keseneğine esas aylık toplamına,
- Aylıklarını personel kanunları hükümlerine göre alan sigortalıların emeklilik keseneklerine, emekli keseneğine
esas aylık derece ve kademelerinin gösterge rakamının her yıl Bütçe Kanununda tespit edilen katsayı ile çarpımı
sonucunda bulunacak tutarı,
- Emekli keseneğine esas alınacak ek gösterge rakamının her yıl Bütçe Kanununda tespit edilen katsayı ile
çarpımı sonunda bulunacak tutarı,
- Memuriyet taban aylığı,
- Kıdem aylığı tutarı,
- Zam, tazminat ve ödenekler ile benzeri ödemeler toplamına karşılık gelmek üzere 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununa tabi en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) brüt tutarının,
ek göstergesi
8400
ve daha yüksek
ek göstergesi
7600
(dahil)
-
8400
(hariç)
arasında
olanlarda
% 240’ına,
olanlarda
%
200’üne,
ek göstergesi
6400
(dahil)
-
7600
(hariç)
arasında
olanlarda
%
180’ine,
ek göstergesi
4800
(dahil)
-
6400
(hariç)
arasında
olanlarda
%
150’sine
ek göstergesi
3600
(dahil)
-
4800
(hariç)
arasında
olanlarda
%
130’una,
ek göstergesi
2200
(dahil)
-
3600
(hariç)
arasında
olanlarda
%
70’ine,
diğerlerinde
% 40’ına,
tekabül eden miktarın toplanması sonucunda bulunacak tutar yazılır.
4.2.7- Tahakkuk Ettirilen Kesenek, Karşılık, Genel Sağlık Sigortası Primi ve Diğer Kesintiler
İştirakçinin 5434 sayılı Kanuna göre tespit edilecek emekli keseneğine esas aylık tutarları üzerinden aynı
Kanunda belirtilen oranlarda tahakkuk ettirilecek emekli kesenekleri ve kurum karşılıkları ile Kanunun geçici 4 üncü
maddesinin sekizinci fıkrasında belirtilen oranında genel sağlık sigortası primi ilgili bölümlerine yazılacaktır.
Emekli keseneğine esas aylık toplamları üzerinden kesilecek emekli keseneği ve kurum karşılıkları
tahakkuk ettirilirken, 5434 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinin (a) bendinde öngörülen “aybaşlarından sonra vazifeye
girenlerin, o aya ait eksik aylık veya ücretlerinden kesenek alınmaz, aybaşlarından sonra vazifeden ayrılanların ise eksik
aylık veya ücretlerinden tam kesenek alınır” hükmü dikkate alınacaktır.
4.2.7.1- Emekli Keseneği, Kurum Karşılığı ve Genel Sağlık Sigortası Primi
a) Kesenek
İştirakçinin emeklilik kesenek ve kurum karşılığına esas alınan derece, kademe ve ek gösterge tutarı ile emekli
keseneğine esas diğer unsurların toplamı üzerinden, iştirakçi payına düşen % 16 emekli keseneği tutarı yazılacaktır.
b) Kurum Karşılığı
İştirakçinin emeklilik kesenek ve kurum karşılığına esas alınan derece, kademe ve ek gösterge tutarı ile emekli
keseneğine esas diğer unsurların toplamı üzerinden, ilgili kurumunca ödenmesi gereken % 20 kurum karşılık tutarı
yazılacaktır.
c) 0 Artış Farkları (Şahıs Hissesi ve Kurum Karşılığı)
Emekli keseneğine esas derece ve kademeleri ile ek göstergeleri yükselmek suretiyle artanların, ilk aya ait 0
artış farkının ve aynı miktarda verilecek kurum karşılığı tutarları yazılacaktır.
657 sayılı Kanunun 26/6/1984 tarih ve 241 sayılı KHK ile değişik 154 üncü maddesinin ikinci fıkrasında, katsayı
değişiminin aylıklarda artış sayılmayacağı hükme bağlandığından katsayı değişiklikleri sebebiyle meydana gelen
artışlardan 0 artış farkı kesilmeyecektir.
ç) Genel Sağlık Sigortası Primi
Her ay emekli keseneklerine esas aylıklarının ’si oranında, sigortalıların Kurumlarınca karşılanacak genel
sağlık sigortası primi tutarı yazılacaktır.
4.2.7.2 Diğer Kesintiler
a) Geçmiş Hizmet Borçlanması
Sigortalının talebi üzerine 5434 sayılı Kanunun ilgili maddelerine istinaden borçlandırılan hizmetine ait borç
tahakkuk tutarının, her ay ilgilinin oranındaki emekli keseneği tutarı kadar geçmiş hizmet borçlanması kesilerek
yatırılacak miktar yazılacaktır.
b) Aylık Kesim Cezası/İnzibati Para Cezası
İştirakçinin aylıktan kesme cezası alması halinde, tahsil edilen ceza tutarı yazılacaktır.
c) Terfi Farkları/İntibak Tashihi
İştirakçinin yeni bir hizmetinin intibakında değerlendirilmesi veya normal terfisinin zamanında yapılamaması
nedeniyle eski intibakı ile yeni intibakı arasındaki farkların hesaplanarak yatırılması gereken miktar yazılacaktır.
4.2.8- Ay İçerisinde Göreve Başlama ve Ayrılma
Belgenin ait olduğu ay içinde göreve başlayan veya ayrılan iştirakçi bulunması halinde, göreve başlama ve
görevden ayrılma tarihleri yazılarak sebep bölümüne Yönetmeliğin 9-A nolu ekinde yer alan aylık prim ve hizmet
belgesinin arka sayfasında açıklanan kodlamalardan uygun olan kod girilecektir.
4.3- Kanunun 4 üncü Maddenin Birinci Fıkrasının (c) Bendi Kapsamında Sigortalı Olanlar Yönünden
Aylık Prim ve Hizmet Belgesinin Kuruma Verilme Şekli ve Süreleri
4.3.1- Aylık Prim ve Hizmet Belgesinin İnternet Ortamında Kuruma Gönderilmesi
4.3.1.1- Zorunluluk
Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı çalıştıran kamu idareleri
(işverenler) asıl veya ek aylık prim ve hizmet belgesini internet ortamında Kuruma göndermekle zorunlu olup, bu
yükümlülüğün kâğıt ortamında yerine getirilmesi halinde bu belgeler işleme konulur. Ancak yasal süresi içinde veya
yasal süresi dışında kağıt ortamında verilen belgeler ile yasal süresi dışında internet ortamında verilen belgeler için
Kanunun 102 nci maddesi uyarınca idari para cezası uygulanır.
4.3.1.2- Aylık Prim ve Hizmet Belgelerinin İnternet Ortamında Gönderilmesi
Kamu idareleri çalıştırdıkları sigortalılara ait aylık prim ve hizmet belgelerini www.sgk.gov.tr. web sayfasında
“e-sgk” bölümünde bulunan “Kesenek Bilgi Sistemi”nden internet ortamında Kuruma göndereceklerdir.
Aylık prim ve hizmet belgesini internet üzerinden Kuruma gönderecek olan kamu idarelerinin asıl veya ek
mahiyetteki aylık prim ve hizmet belgelerinin Kuruma gönderilmesi gereken yasal süresinin son günü saat 23.59’a kadar
göndermeleri gerekmektedir.
4.3.2- Aylık Prim ve Hizmet Belgelerinin Kuruma Verilme Süresi
Kanuna göre ilk defa 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı sayılanlar ile Kanunun
yürürlüğe girdiği tarihten önce iştirakçi olup Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibariyle 4 üncü maddenin birinci
fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı sayılanları çalıştıran işverenler, bir ay içinde çalıştırdığı sigortalılara ilişkin
örneği Yönetmelik ekinde yer alan aylık prim ve hizmet belgesini en geç maaş ödemelerinin yapılması gereken tarihi
takip eden 10 uncu günü saat 23.59’a kadar e-sigorta kanalı ile Kuruma göndermekle yükümlüdür. Buna göre, bu
işverenler, söz konusu belgeleri;
a) Her ayın 15’i ile müteakip ayın 14’ü arasındaki maaşını ayın 15’inde peşin alan sigortalılar için maaş
ödemelerinin yapılması gereken ayın 25’inci günü sonuna kadar,
b) Her ayın 1’i ile 30’u arasındaki maaşını ayın 1’inde peşin alan sigortalılar için, maaş ödemelerinin yapılması
gereken ayın 11’inci günü sonuna kadar,
c) Her ayın 15’i ile müteakip ayın 14’ü arasındaki maaşını müteakip ayın 15’inde çalıştıktan sonra alan
sigortalılar için, maaş ödemelerinin yapılması gereken ayın 25’inci günü sonuna kadar,
d) Her ayın 1’i ile 30’u arasındaki maaşını müteakip ayın 1’inde çalıştıktan sonra alan sigortalılar için maaş
ödemelerinin yapılması gereken ayın 11’inci günü sonuna kadar,
e) Her ayın 1’i ile 30’u arasındaki maaşını müteakip ay içerisinde çalıştıktan sonra alan aile hekimleri ve aile
sağlığı elemanları için, maaş ödemelerinin yapılması gereken ayın 25 inci günü sonuna kadar,
her bir maaş ödeme dönemi için ayrı ayrı Kuruma vermekle yükümlüdür. Son günün resmi tatile rastlaması
durumunda aylık prim ve hizmet belgeleri bu günü izleyen ilk iş günü sonuna kadar gönderilecektir.
Örnek- (A) Kamu idaresince, 4 ayrı maaş ödeme dönemine ait sigortalı çalıştırıldığı varsayıldığında, bu kamu
idaresince 2012/Mayıs ayına ilişkin asıl mahiyetteki veya ek nitelikteki,
a) 15/5/2012-14/6/2012 ayına ait ücretleri 15/5/2012 tarihinde peşin ödenen sigortalılara ilişkin aylık prim ve
hizmet belgelerinin, 25/5/2012 günü sonuna kadar,
b) 1/5/2012-31/5/2012 ayına ait ücretleri 1/5/2012 tarihinde peşin ödenen sigortalılara ilişkin aylık prim ve
hizmet belgelerinin, 11/5/2012 günü sonuna kadar,
c) 15/5/2012-14/6/2012 ayına ait ücretleri 15/6/2012 tarihinde çalıştıktan sonra ödenen sigortalılara ilişkin aylık
prim ve hizmet belgelerinin, 25/6/2012 günü sonuna kadar,
d) 1/5/2012-31/5/2012 ayına ait ücretleri 1/6/2012 tarihinde çalıştıktan sonra ödenen sigortalılara ilişkin aylık
prim ve hizmet belgelerinin, 11/6/2012 günü sonuna kadar,
Kuruma gönderilmesi zorunludur.
Örnek- (A) Kamu idaresinde, 24/11/2004 tarihli ve 5258 sayılı Aile Hekimliği Pilot Uygulaması Hakkında
Kanun hükümlerine göre sözleşmeli olarak çalıştırılan ve her ayın 1’i ila 30’u arasındaki maaş ödemeleri çalışılan ay
sonuçlarının il sağlık müdürlüklerine bildiriminden itibaren onbeş gün içinde yapılan aile hekimleri ve aile sağlığı
elemanlarının, 1/5/2012-31/5/2012 tarihleri arası ücretlerinin 13/6/2012 tarihinde (1/6/2012 tarihinden itibaren onbeş
gün içinde) çalıştıktan sonra ödendiği varsayıldığında, Mayıs dönemine ilişkin aylık prim ve hizmet belgelerinin, en
geç 25/6/2012 günü sonuna kadar Kuruma gönderilmesi gerekmektedir.
4.3.3- Sonradan Verilen Aylık Prim ve Hizmet Belgeleri
Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde belirtilen sigortalılar için;
Kanuni düzenleme veya Bakanlar Kurulu Kararı ile enflasyon farkı veya başka ad altında geriye yönelik olarak
yapılan ödemelere ilişkin, ödemenin yapıldığı tarihi takip eden günden başlayarak onuncu günün sonuna kadar verilen
ek mahiyetteki aylık prim ve hizmet belgeleri,
Görevden uzaklaştırılması veya görevine son verilmesine rağmen idari tasarrufla ya da yargı kararı ile
görevlerine iade edilenler için geriye yönelik olarak ödenen aylık, ücret veya tahsisata ilişkin, ödemenin yapıldığı tarihi
takip eden günden başlayarak onuncu günün sonuna kadar verilen ek mahiyetteki aylık prim ve hizmet belgeleri,
yasal süresi içerisinde verilmiş kabul edilecektir.
Operasyonlara katılmak amacıyla görev yerleri değiştirilen askeri birliklerin bu durumu belgelemeleri kaydıyla
yasal süresi dışında verilen belgeler süresinde verilmiş sayılacaktır.
Operasyonlara katılmak amacıyla görev yerleri değiştirilen askeri birliklerin bu durumları belgelendirilmek
kaydıyla, bu birliklerde görev yapan sigortalılara ait aylık prim ve hizmet belgeleri, askeri birliğin görev yerine döndüğü
tarihi takip eden günden başlamak üzere onuncu günün sonuna kadar Kuruma verilmesi halinde yasal süresinde verilmiş
sayılacaktır.
Aylık veya ücretleri Maliye Bakanlığının vizesine tabi olması sebebiyle ödenmesine sonradan karar verilen
personel için vizenin gecikmesine bağlı olarak yasal süresi dışında, ancak, vize işleminin gerçekleştiğine ilişkin yazının
ilgili idareye tebliğ tarihinden, başlamak üzere onuncu günün sonuna kadar verilen aylık prim ve hizmet belgeleri yasal
süresi içerisinde verilmiş sayılacaktır.
4.4- Kanunun 4 üncü Maddenin Birinci Fıkrasının (c) Bendi Kapsamında Sigortalı Olanlar Yönünden
Primlerin Ödenme Süreleri ve Usulleri
Kamu idareleri, 2008/Ekim ayı başından itibaren Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi
kapsamında ilk defa sigortalı olanların primleri ile Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce iştirakçi olup Kanunun
yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamına alınanların
keseneklerini, karşılıklarını ve 0 artış farklarını,
a) Her ayın 15’i ile müteakip ayın 14’ü arasındaki maaşını ayın 15’inde peşin alan sigortalılar için, maaş
ödemelerinin yapılması gereken takvim ayının son gününe kadar,
b) Her ayın 1’i ile 30’u arasındaki maaşını ayın 1’inde peşin alan sigortalılar için, maaş ödemelerinin yapılması
gereken ayın 15 inci günü sonuna kadar,
c) Her ayın 15’i ile müteakip ayın 14’ü arasındaki maaşını müteakip ayın 15’inde çalıştıktan sonra alan
sigortalılar için, maaş ödemelerinin yapılması gereken takvim ayının son gününe kadar,
d) Her ayın 1’i ile 30’u arasındaki maaşını müteakip ayın 1’inde çalıştıktan sonra alan sigortalılar için, maaş
ödemelerinin yapılması gereken ayın 15 inci günü sonuna kadar,
e) Her ayın 1’i ile 30’u arasındaki maaşını müteakip ay içerisinde çalıştıktan sonra alan aile hekimleri ve aile
sağlığı elemanları için, maaş ödemelerinin yapılması gereken takvim ayının son gününe kadar,
Kuruma ödemek zorundadırlar.
Örnek - (A) Kamu idaresinin, 4 ayrı maaş ödeme dönemine ait sigortalı çalıştırdığı varsayıldığında, bu kamu
idaresince 2012/Mayıs ayına ait primlerin/keseneklerin,
a) 15/5/2012-14/6/2012 ayı maaşları 15/5/2011 tarihinde peşin ödenen sigortalılar için en geç 31/5/2012 günü
sonuna kadar,
b) 1/5/2012-31/5/2012 ayı maaşlarını 1/5/2012 tarihinde peşin alan sigortalılar için en geç 15/5/2012 günü
sonuna kadar,
c) 15/5/2012-14/6/2012 ayı maaşını 15/6/2012 tarihinde çalıştıktan sonra alan sigortalılar için 30/6/2012
tarihinin hafta sonu tatiline rastlaması nedeniyle en geç 2/7/2012 günü sonuna kadar,
d) 1/5/2012-31/5/2012 ayı maaşlarını 1/6/2012 tarihinde çalıştıktan sonra alan sigortalılar için en geç 15/6/2012
günü sonuna kadar,
e) 1/5/2012-31/5/2012 ayı maaşlarını Haziran ayı içerisinde çalıştıktan sonra alan aile hekimleri ve aile sağlığı
elemanları için 30/6/2012 tarihinin hafta sonu tatiline rastlaması nedeniyle en geç 2/7/2012 günü sonuna kadar,
Kurum adına prim tahsilatı yapan banka şubelerine yatırmak zorundadır.
Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine göre sigortalı olanlar için yasal düzenleme veya
Bakanlar Kurulu kararı ile geriye yönelik olarak ödenmesine karar verilen aylık, ücret veya tahsisata ait olmak kaydıyla
tahakkuk ettirilecek primler ödeme gününü takip eden günden başlamak üzere 15 inci günün sonuna kadar ödenen
sigorta primleri,
Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine göre sigortalı olanlardan görevden uzaklaştırılması
veya görevine son verilmesine rağmen idari tasarrufla ya da yargı kararı ile görevlerine iade edilenler için geriye yönelik
olarak ödenen aylık, ücret veya tahsisata ait tahakkuk ettirilecek primler ödemenin yapıldığı tarihi takip eden 15 inci
günün sonuna kadar ödenen sigorta primleri,
Operasyonlara katılmak amacıyla görev yerleri değiştirilen askeri birliklerin bu durumunu belgelemeleri
kaydıyla yasal süresi dışında vermiş oldukları prim belgelerine ilişkin sigorta primlerinin askeri birliğin görev yerine
döndüğü tarihi takip eden günden başlayarak 15 inci günün sonuna kadar ödenen sigorta primleri,
Aylık veya ücretleri Maliye Bakanlığının vizesine tabi olması sebebiyle ödenmesine sonradan karar verilen
personel için vizenin gecikmesine bağlı olarak yasal süresi dışında, ancak, vize işleminin gerçekleştiğine ilişkin yazının
ilgili idareye tebliğ tarihinden, başlamak üzere 15 inci günün sonuna kadar ödenen sigorta primleri, yasal süresi
içerisinde ödenmiş kabul edilir ve yukarıda belirtilen süre içinde ödenirse ayrıca gecikme cezası ile gecikme zammı
alınmaz.
Prim ödeme süresinin son gününün hafta sonu veya resmi tatil gününe denk gelmesi halinde
primlerin/keseneklerin takip eden ilk iş günü sonuna kadar ödenmesi halinde yasal süresi içerisinde ödenmiş kabul edilir.
4/10/1987 tarih ve 19949 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Devlet Memurları ile Diğer Kamu Görevlilerinin
Aylıklarının Ödeme Zamanının Değiştirilmesine Dair 9/9/1987 tarihli ve 289 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin
Kabulüne Dair 28/9/1988 tarihli ve 3472 sayılı Kanunun 1 inci maddesinde, aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları
Kanunu hükümlerine göre almakta bulunan Devlet Memurları ile diğer kamu görevlilerinin (sözleşmeli statüdeki
personel dahil) aylık veya sözleşme ücretlerinin ilkinin 15 Ekim 1987 tarihinde olmak üzere her ayın 15’inde ödeneceği,
Devlet Memurları ile diğer kamu görevlilerine ilişkin kanunlarda yer alan “aybaşı” ibarelerinin “ayın 15’i” olarak
uygulanacağı, hükme bağlanmıştır.
Bu hükümler uyarınca, aylıklarını 657 sayılı Kanun hükümlerine göre alan devlet memurları ile diğer kamu
görevlilerine (sözleşmeli statüdeki personel dahil) her ayın 15’inde aylık ödemesi yapılması gerekmekte olduğundan
aylık, ücret veya tahsisatın ödeme günü olarak ayın 15’i kabul edilecektir.
Buna göre, Bakanlar Kurulu kararı ile kamu idarelerinde çalışan devlet memurlarının maaş ödemelerinin avans
olarak erken ödenmesi halinde veya maaş ödeme günü olan ayın 15’inin resmi tatil veya hafta sonuna denk gelmesi
veya maaşların herhangi bir nedenle geç ödenmesi durumu maaş ödeme gününü değiştirmeyeceğinden
primlerin/keseneklerin maaş ödeme günü olan ayın 15’inin içinde bulunduğu ayın sonuna kadar ödenmesi
gerekmektedir.
4.5- Kanunun Geçici 4 üncü Maddesi Gereğince Emekli Kesenek ve Kurum Karşılıkları 5434 sayılı
Kanunun Mülga Hükümlerine Göre Tespit Olunanlar Yönünden Aylıksız İzinli Sayılan Kamu Personelinin
Genel Sağlık Sigortası Primlerinin Ödenme Şekli ve Süresi
4.5.1- Prim Ödeme Yükümlüleri
Aylıksız izinli sayılan kamu personelinin genel sağlık sigortası primleri;
— Personel mevzuatı uyarınca aylıksız izinli sayılanlar ile 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu
uyarınca aylıksız izinli sayılanların aylıksız izinli sayıldıkları sürede genel sağlık sigortası primleri aylıksız izinli
sayıldıkları kurumlarınca,
— Kurumlarından aylıksız izinli sayılarak başka bir kamu kurum ve kuruluşunda kuruluş kanunları uyarınca
görev alanların genel sağlık sigortası primleri ise fiilen görev yaptıkları kamu kurum ve kuruluşlarınca,
— Muvazzaf askerlik görevi nedeniyle Kurumlarından aylıksız izinli sayılanların bakmakla yükümlü olduğu
kişilerinin bulunması halinde genel sağlık sigortası primleri aylıksız izinli sayıldıkları kurumlarınca,
aylıksız izin için tanınan sürelerde ödenir.
4.5.2- Genel Sağlık Sigortası Primlerinin Hesaplanması
Personel mevzuatı uyarınca aylıksız izinli sayılanların ve muvazzaf askerlik görevi nedeniyle kurumlarından
aylıksız izinli sayılanlardan bakmakla yükümlü olduğu kişileri bulunanların genel sağlık sigortası primleri, aylıksız izine
ayrıldıkları tarihteki emekli keseneğine esas derece, kademe, ek gösterge ve kıdem hizmet süresi ve primin ait olduğu
ayda geçerli olan kamu personelinin maaşlarının hesabında esas tutulan katsayı rakamı ve taban aylık tutarına göre hesap
edilecek emekli keseneğine esas aylık tutarı üzerinden % 12 oranında tahakkuk ettirilerek tamamı aylıksız izinli
sayıldıkları kurumlarınca ödenir.
4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu uyarınca aylıksız izinli sayılanların genel sağlık sigortası
primleri, görevli oldukları sendikaları tarafından emekli kesenekleri ve kurum karşılıkları ödenen sürelerinin de emekli
keseneğine esas aylık ve kazanılmış hak aylığında değerlendirilmesi suretiyle bulunacak emekli keseneğine esas aylık
tutarları üzerinden % 12 oranında tahakkuk ettirilerek, tamamı aylıksız izinli sayıldıkları kurumlarınca ödenir.
4.5.3- Genel Sağlık Sigortası Prim Belgelerinin Gönderilme Şekli, Süresi ve Ödenmesi
Aylıksız izine ayrılan kamu personelinin genel sağlık sigortası primine ait prim belgelerinin gönderilme şekli,
süresi ve primlerin ödenmesi, personelin ücretsiz izine ayrıldığı tarihteki aylık ödenme zamanı dikkate alınarak Tebliğin
4 numaralı bölümü altında belirtilen şekilde gerçekleştirilir.
4.5.4- Geçiş Hükümleri
Prim ödeme yükümlüsü olan kamu idareleri, aylıksız izinli sayılan kamu personellerinin 2010 yılı Ocak ve Şubat
aylarına ait genel sağlık sigortası prim belgelerini 25/3/2010 tarihine kadar Kuruma vermeleri ve muhteviyatı prim
tutarlarını da aynı süre içinde ödemeleri halinde, söz konusu aylara ilişkin yükümlülüklerini yasal süresi içinde yerine
getirmiş sayılır.
Aylıksız izinli sayılan kamu personelinin 2010 yılı Ocak ve Şubat aylarına ait genel sağlık sigortası prim
belgelerinin 25/3/2010 tarihine kadar Kuruma verilmemesi halinde Kanunun 102 nci maddesi uyarınca idari para cezası,
muhteviyatı primlerinin aynı süre içinde ödenmemesi halinde ise aynı Kanunun 89 uncu maddesi uyarınca gecikme
cezası ve gecikme zammı uygulanır.
4.5.5- Açığa Alınma veya Görevine Son Verilme Sonrası Görevlerine Tekrar İade Edilenlerin Genel
Sağlık Sigortası Primleri
Görevden uzaklaştırılan, görevi ile ilgili olsun veya olmasın herhangi bir suçtan tutuklanan veya gözaltına
alınanlardan kanunları gereğince tam veya eksik aylığa müstahak bulunanların genel sağlık sigortası primleri, emeklilik
keseneğine esas aylıklarının yarısı üzerinden tahakkuk ettirilerek Kuruma ödenir.
Kanunlarına göre sonradan görevlerine iade edilerek tam aylığa hak kazananlardan ise birinci paragrafta
belirtilen süreler için emeklilik keseneğine esas aylık veya ücretlerinin tamamı üzerinden genel sağlık sigortası
primlerinin alınması gerektiğinden, daha önce emeklilik keseneğine esas aylıklarının yarısı üzerinden tahakkuk
yapılması nedeniyle eksik tahakkuk ettirilmiş olan genel sağlık sigortası primlerinin, ilgili aydaki emeklilik keseneğine
esas aylıklarının yarısı üzerinden ilave tahakkuklarının yapılarak, karşılığı primlerinin bu sürelere ait emekli keseneği
ve kurum karşılıkları ile birlikte Kuruma ödenmesi gerekmektedir.
Görevine son verilenlerden daha sonra yargı kararı ile görevlerine tekrar iade edilenlerin, görevine son verildiği
tarihten görevine tekrar başladığı tarihe kadar olan emekli kesenek ve kurum karşılıkları ile birlikte genel sağlık sigortası
primi de tahakkuk ettirilerek Kuruma ödenir.
4.5.6- Kanunun Yürürlüğe Girdiği Tarihten Sonra 4 üncü Maddenin Birinci Fıkrasının (c) Bendi
Kapsamında İlk Defa Sigortalı Olanlar Yönünden Aylıksız İzinli Sayılan Kamu Personelinin Genel Sağlık
Sigortası Primlerinin Ödenme Şekli ve Süresi
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten (2008 yılı Ekim ayı başından) sonra 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c)
bendi kapsamında ilk defa sigortalı sayılanlardan aylıksız izinli sayılan kamu personelinin genel sağlık sigortası primleri;
a) Personel mevzuatı uyarınca aylıksız izinli sayılanlar ile 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu
uyarınca aylıksız izinli sayılanların bakmakla yükümlü olunan kişileri olup olmadığına bakılmaksızın bir yıl süreyle
sınırlı olacak şekilde,
b) Muvazzaf askerlik görevi nedeniyle Kurumlarından aylıksız izinli sayılanların (Yedek subay okulu öğrencilik
süreleri dahil) bakmakla yükümlü olduğu kişilerinin bulunması halinde bir yıllık süre sınırı uygulanmaksızın,
aylıksız izinli oldukları süreler için aylıksız izinli sayıldıkları kurumlarınca ödenir.
Genel sağlık sigortası primleri 82 inci maddede belirtilen prime esas kazanç alt sınırının altında olmamak
kaydıyla primin ilişkin olduğu aydaki kamu personelinin maaşlarının hesabında esas tutulan katsayı rakamı ve taban
aylık tutarına göre tespit edilecek aylıksız izne ayrıldıkları tarihteki prime esas kazançları üzerinden oranında hesap
edilir.
Aylıksız izne ayrılan kamu personelinin genel sağlık sigortası primine ait prim belgelerinin gönderilme şekli,
süresi ve primlerin ödenmesi, personelin ücretsiz izine ayrıldığı tarihteki aylık ödenme zamanı dikkate alınarak Tebliğin
4 numaralı bölümü altında belirtilen şekilde gerçekleştirilir.
4.6- Kanunun 4 üncü Maddesinin Birinci Fıkrasının (c) Bendi Kapsamında Sigortalı Olanlara İlişkin Fiili
Hizmet Süresi Zammı Prim Belgelerinin Gönderilmesi ve Primlerin Ödenmesi
Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı çalıştıran kamu idareleri asıl veya
ek nitelikteki fiili hizmet süresi zammı prim belgesini, “www.sgk.gov.tr” web sayfasında “e-sgk” bölümünde bulunan
“Kesenek Bilgi Sistemi”nden internet ortamda Kuruma göndermekle zorunlu olup, bu yükümlülüğün yasal süresi içinde
veya yasal süresi dışında kâğıt ortamında yerine getirilmesi halinde bu belgeler işleme konulur, ancak Kanunun 102 nci
maddesi uyarınca idari para cezası uygulanır.
Aylık fiili hizmet süresi zammı prim belgelerini internet ortamında Kuruma gönderecek olan kamu idarelerinin
asıl veya ek mahiyetteki aylık prim ve hizmet belgelerinin Kuruma gönderilmesi gereken yasal süresinin son günü saat
23.59’a kadar göndermeleri gerekmektedir.
4.6.1- Kanunun Yürürlüğe Girdiği Tarihten Sonra 4 üncü Maddenin Birinci Fıkrasının (c) Bendi
Kapsamında İlk Defa Sigortalı Olanlar Yönünden
4.6.1.1- Aylık Fiili Hizmet Süresi Zammı Prim Belgesinin Kuruma Verilme Süresi
Kanuna göre ilk defa 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı olanlardan Kanunun 40
ıncı maddesi kapsamında görev yapan sigortalıları çalıştıran işverenler, bir ay içinde çalıştırdığı sigortalılara ilişkin,
Yönetmelik ekinde yer alan Aylık Fiili Hizmet Süresi Zammı Prim Belgesi’ni
a) Her ayın 15’i ile müteakip ayın 14’ü arasındaki maaşını ayın 15’inde peşin alan sigortalılar için, maaş
döneminin bittiği güne ait ayın 14’ünden ayın son gününe kadar,
b) Her ayın 1’i ile 30’u arasındaki maaşını ayın 1’inde peşin alan sigortalılar için, ait olduğu ayın sonundan
itibaren on beşinci günün sonuna kadar,
c) Her ayın 15’i ile müteakip ayın 14’ü arasındaki maaşını müteakip ayın 15’inde çalıştıktan sonra alan
sigortalılar için, maaş ödemelerinin yapılması gereken takvim ayının son gününe kadar,
d) Her ayın 1’i ile 30’u arasındaki maaşını müteakip ayın 1’inde çalıştıktan sonra alan sigortalılar için maaş
ödemelerinin yapılması gereken ayın on beşinci günü sonuna kadar,
her bir maaş ödeme dönemi için ayrı ayrı Kuruma vermekle yükümlüdür. Son günün resmi tatile rastlaması
durumunda aylık fiili hizmet süresi zammı prim belgeleri bu günü izleyen ilk iş günü sonuna kadar Kuruma
gönderilecektir.
Örnek- Kamu idaresince, 4 ayrı maaş ödeme dönemine ait sigortalı çalıştırıldığı varsayıldığında, bu kamu
idaresince 2012/Mart ayına ilişkin asıl nitelikteki aylık fiili hizmet süresi zammı prim belgelerinin;
-15/03/2012-14/04/2012 ayı ücretlerini 15/03/2012 tarihinde peşin alan sigortalılar için 30/04/2012 günü sonuna
kadar,
-01/03/2012-31/03/2012 ayı ücretlerini 01/03/2012 tarihinde peşin alan sigortalılar için, 15/04/2012 gününün
hafta sonu tatiline rastlaması nedeniyle 16/04/2012 günü sonuna kadar,
-15/03/2012-14/04/2012 ayı ücretlerini 15/04/2012 tarihinde çalıştıktan sonra alan sigortalılar için 30/04/2012
günü sonuna kadar,
-01/03/2012-31/03/2012 ayı ücretlerini 01/04/2011 tarihinde çalıştıktan sonra alan sigortalılar için 15/04/2012
gününün hafta sonu tatiline rastlaması nedeniyle 16/04/2012 günü sonuna kadar,
Kuruma gönderilmesi gerekmektedir.
Ancak, operasyonlara katılmak amacıyla görev yerleri değiştirilen askeri birliklerin bu durumları
belgelendirilmek kaydıyla, bu birliklerde görev yapan sigortalılara ait fiili hizmet süresi zammı prim belgeleri, askeri
birliğin görev yerine döndüğü tarihi takip eden günden başlamak üzere 15 inci günün sonuna kadar Kuruma verilmesi
halinde yasal süresinde verilmiş sayılacaktır.
4.6.1.2- Primlerin Ödenme Süresi
Kamu idareleri, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında ilk defa sigortalı olanlardan Kanunun
40 ıncı maddesi kapsamında görev yapan sigortalıların fiili hizmet süresi zammı primlerini;
a) Her ayın 15’i ile müteakip ayın 14’ü arasındaki maaşını ayın 15’inde peşin alan sigortalılar için, maaş
döneminin bittiği güne ait ayın 14’ünden ayın son gününe kadar,
b) Her ayın 1’i ile 30’u arasındaki maaşını ayın 1’inde peşin alan sigortalılar için, ait olduğu ayın sonundan
itibaren on beşinci günün sonuna kadar,
c) Her ayın 15’i ile müteakip ayın 14’ü arasındaki maaşını müteakip ayın 15’inde çalıştıktan sonra alan
sigortalılar için, maaş ödemelerinin yapılması gereken takvim ayının son gününe kadar,
d) Her ayın 1’i ile 30’u arasındaki maaşını müteakip ayın 1’inde çalıştıktan sonra alan sigortalılar için maaş
ödemelerinin yapılması gereken ayın on beşinci günü sonuna kadar,
Kuruma ödemek zorundadırlar.
Ancak, operasyonlara katılmak amacıyla görev yerleri değiştirilen askeri birliklerin bu durumu belgelemeleri
kaydıyla yasal süresi dışında vermiş oldukları fiili hizmet süresi zammı prim belgesinde belirtilen fiili hizmet süresi
zammı primleri, askeri birliğin görev yerine döndüğü tarihi takip eden günden başlayarak 15 inci günün sonuna kadar
ödenirse yasal süresi içerisinde ödenmiş kabul edilir.
Örnek - Kamu idaresince 15/03/2012-14/04/2012 ayı maaşları 15/03/2012 tarihinde peşin ödenen sigortalıların
2012 yılı Mart ayına ait fiili hizmet süresi zammı primleri, maaş döneminin son günü olan 14/04/2012 tarihinden Nisan
ayının son günü olan 30/04/2012 kadar ödenmesi gerekmektedir.
Örnek- Kamu idaresince 01/03/2012-31/03/2012 ayı maaşları 01/03/2012 tarihinde peşin ödenen sigortalıların
2012 yılı Mart ayına ilişkin fiili hizmet süresi zammı primleri, maaş döneminin son günü olan 31/03/2012 tarihinden
Nisan ayının 15’i sonuna kadar yatırılması gerekmekle birlikte, anılan tarih Pazar gününe denk geldiğinden 16/04/2012
günü sonuna kadar yatırılması gerekmektedir.
Prim ödeme süresinin son gününün hafta sonu veya resmi tatil gününe denk gelmesi halinde fiili hizmet süresi
zammı primi, takip eden ilk iş günü sonuna kadar ödenmesi halinde yasal süresi içerisinde ödenmiş kabul edilir.
4.6.1.3- Sonradan Verilen Ek Nitelikteki Aylık Fiili Hizmet Süresi Zammı Prim Belgelerinin Kuruma
Verilme ve Primlerin Ödenme Süresi
Ek mahiyetteki aylık fiili hizmet süresi zammı prim belgesi, sigortalıların geçmiş ay/aylara ilişkin fiili hizmet
süresi zamları ve prim tutarları ile bu kapsamda geçen çalışmalara ilişkin bilgileri kapsayacak şekilde;
-Kanuni düzenleme veya Bakanlar Kurulu Kararı ile katsayı farkı, enflasyon farkı veya başka ad altında geriye
yönelik olarak yapılan ödemelere ilişkin fiili hizmet süresi zammı primleri,
-Görevden uzaklaştırılması veya görevine son verilmesine rağmen idari tasarrufla ya da yargı kararı ile
görevlerine iade edilenler için geriye yönelik olarak ödenen aylık, ücret veya tahsisata ilişkin fiili hizmet süresi zammı
primleri,
-Kamu idaresinin tüm personelinin cari aya ait aylık fiili hizmet süresi zammı prim belgesi süresi içinde
gönderildikten sonra, nakil, açıktan atama, ücretsiz izin veya askerlik sonrası göreve başlama vb. durumlarda, atama
onayının sonradan gelmesi veya sigortalının göreve geç başlaması nedeniyle sonradan ödenen aylık veya ücretlere
ilişkin fiili hizmet süresi zammı primleri,
-Geçmişe dönük yapılan terfi işlemi sonucu yapılan ödemelerin prime esas kazançları üzerinden alınacak fiili
hizmet süresi zammı primleri,
-Prime esas kazanç tutarları veya prim ödeme gün sayıları eksik hesap edilenlerin, eksik hesaplanan prim esas
kazanç tutarları veya prim ödeme gün sayıları üzerinden alınacak fiili hizmet süresi zammı primleri,
-Mahkeme kararıyla geriye yönelik çalışmalarından dolayı yararlandırıldığı fiili hizmet süresi zammına ait
primleri,
-Asaleti tasdik olunan emniyet mensuplarının, adaylık sürelerine ilişkin olarak geçmişe dönük hesap edilecek
fiili hizmet süresi zammı primleri,
için düzenlenecektir.
Yukarıda belirtilen nedenlerden dolayı geçmişe yönelik olarak düzenlenecek ek mahiyetteki fiili hizmet süresi
zammı prim belgelerinin, aylık, ücret veya tahsisatın ödemesinin yapıldığı tarihi takip eden günden başlayarak 15 inci
günün sonuna kadar, mahkeme kararıyla fiili hizmet süresi zammından yararlandırılmasına karar verilenler için
mahkeme kararının ilgili kuruma tebliğ edildiği tarihi takip eden günden başlayarak 15 inci günün sonuna kadar, asaleti
tasdik olunan emniyet mensuplarının adaylık sürelerine ilişkin geçmişe dönük olarak hesap edilecek fiili hizmet süresi
zammı primleri ise asaletin tasdik edildiğinin ilgiliye tebliğ edildiği tarihi takip eden günden başlayarak 15 inci günün
sonuna kadar Kuruma verilecek ve muhteviyatı prim tutarları aynı sürelerde ödenecektir..
4.6.1.4- Görevden Uzaklaştırılan, Görevi İle İlgili Olsun veya Olmasın Herhangi Bir Suçtan Tutuklanan
veya Gözaltına Alınanlardan, Kanunları Gereğince Eksik Aylığa Müstahak Bulunanların Fiili Hizmet Süresi
Zammı Primleri
Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamına giren sigortalılardan Türk Silahlı
Kuvvetlerinde, emniyet ve polis mesleğinde, Milli İstihbarat Teşkilatında çalışan sigortalılar için; görevden
uzaklaştırılan, görevi ile ilgili olsun veya olmasın herhangi bir suçtan tutuklanan veya gözaltına alınanlardan, kanunları
gereğince eksik aylığa müstahak bulunanların prime esas kazançlarının yarısı; kanunlarına göre bu müddetler için
sonradan görevlerine iade edilerek tam aylığa hak kazananların aylıklarının ödenmesi halinde, prime esas kazançlarının
tamamı üzerinden fiili hizmet süresi zammı primi alınacaktır. Prime esas kazançların yarısı üzerinden fiili hizmet süresi
zammı primi alınanların fiili hizmet süresi zammı, faydalandırıldığı sürenin yarısı olarak hesap edilecektir. Buna göre,
açığa alınan veya tutuklananların aylıklarının 2/3 oranında ödenmesine karşın fiili hizmet süresi zammı primleri, tam
prime esas kazancın yarısı üzerinden alınacaktır. Görevlerine sonradan iade edilerek tam aylığa hak kazanan ve kalan
1/3 maaşları ödenenlerin ise tam prime esas kazancının kalan yarısı üzerinden fiili hizmet süresi zammı primi alınacaktır.
4.6.2- Kanunun Geçici 4 üncü Maddesi Kapsamında Olan Sigortalılar Yönünden
Kanunun geçici 4 üncü maddesi ile Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce iştirakçi olup, Kanunun yürürlüğe
girdiği tarihte veya daha sonra Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamına alınanlardan, Kanunun
40 ıncı maddesi uyarınca fiili hizmet süresi zammına hak kazananların kesenek ve karşılıkları hakkında 5434 sayılı
Kanunun mülga hükümleri uyarınca işlem yapılacağı hükme bağlandığından, bu kapsamda olanların fiili hizmet süresi
zammı kesenek ve karşılıklarının tahakkuku 5434 sayılı Kanuni hükümlerine göre yapılacaktır,
Bu kapsamda çalışması olanlar için fiili hizmet süresi zammı prim belgelerinin ilişkin olduğu yıla ilişkin fiili
hizmet süresi zamları, kesenek ve karşılık tutarları ile bu kapsamda geçen çalışmalara ilişkin bilgileri içerecek şekilde
yıllık olarak düzenlenerek www.sgk.gov.tr” web sayfasında “e-sgk” bölümünde bulunan “Kesenek Bilgi Sistemi”nden
internet ortamda Kuruma gönderilmesi gerekmektedir..
Süresi içerisinde gönderilmeyen fiili hizmet zammı belgeleri hakkında Kanunun 102 nci maddesine göre idari
para cezası, süresi içerisinde ödenmeyen kesenek ve karşılık tutarları hakkında ise 89 uncu maddeye göre gecikme cezası
ve zammı uygulanır.
4.6.2.1- Yıllık Fiili Hizmet Süresi Zammı Prim Belgesinin Kuruma Gönderilme Süresi
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce iştirakçi olup, Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla Kanunun 4
üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamına alınan sigortalıları çalıştıran kamu idareleri, bir yıl içinde
çalıştırdığı sigortalılara ilişkin örneği Yönetmelik ekinde yer alan Yıllık Fiili Hizmet Süresi Zammı Prim Belgesini, ait
olduğu yılı takip eden 3 ay içerisinde (31 Mart günü saat 23:59’a kadar) Kuruma göndereceklerdir.
Mart ayının son gününün tatile rastlaması durumunda, söz konusu belgeler bu günü izleyen ilk iş günü sonuna
kadar Kuruma verildiği takdirde yasal süresi içerisinde verilmiş sayılacaktır.
Ancak, sigortalının yıl içinde herhangi bir nedenle işten ayrılması halinde Aralık ayı beklenmeden fiili hizmet
süresi zammına ait kesenek ve kurum karşılık tutarları ve buna ait prim belgeleri sigortalının işten ayrıldığı tarih ve
maaş ödeme tarihi dikkate alınmak suretiyle,
a) Her ayın 15’i ile müteakip ayın 14’ü arasındaki maaşını ayın 15’inde peşin alan sigortalılar için, maaş
döneminin bittiği güne ait ayın 14’ünden ayın son gününe kadar,
b) Her ayın 1’i ile 30’u arasındaki maaşını ayın 1’inde peşin alan sigortalılar için, ait olduğu ayın sonundan
itibaren on beşinci günün sonuna kadar,
c) Her ayın 15’i ile müteakip ayın 14’ü arasındaki maaşını müteakip ayın 15’inde çalıştıktan sonra alan
sigortalılar için, maaş ödemelerinin yapılması gereken takvim ayının son gününe kadar,
d) Her ayın 1’i ile 30’u arasındaki maaşını müteakip ayın 1’inde çalıştıktan sonra alan sigortalılar için maaş
ödemelerinin yapılması gereken ayın on beşinci günü sonuna kadar
Kuruma gönderilecektir.
Örnek- 15/03/2012-14/04/2012 tarihleri arasındaki Mart ayı maaşı 15/03/2012 tarihinde peşin ödenen bir
sigortalının 20/03/2012 tarihinde görevinden ayrılması halinde bu sigortalının 15/01/2012-20/03/2012 tarihleri
arasındaki süreye ilişkin fiili hizmet zammı prim belgesinin maaş döneminin son gününe (14/04/2012) ait ay olan Nisan
ayının sonuna kadar (30/04/2012) gönderilmesi gerekmektedir.
Örnek- 01/04/2012-30/04/2012 tarihleri arasındaki Nisan ayı maaşı 01/04/2012 tarihinde peşin ödenen bir
sigortalının 18/04/2012 tarihinde görevinden ayrılması halinde bu sigortalının 01/01/2012-18-04/2012 tarihleri
arasındaki süreye ilişkin fiili hizmet zammı prim belgesinin, Nisan ayının sonundan itibaren on beşinci günün sonu olan
15/05/2012 tarihinde kadar gönderilmesi gerekmektedir.
4.6.2.2- Fiili Hizmet Süresi Zammı Kesenek ve Karşılık Tutarlarının Ödenme Süresi
Kanunun geçici 4 üncü maddesi kapsamında bulunan sigortalının, yıl içerisinde Kanunun 40 ıncı maddesinde
belirtilen işyerlerinde ve işlerde fiilen çalıştığı gün sayısına göre anılan maddede belirtilen miktarlarda verilen süreyle
orantılı olarak tespit edilen gün sayısına göre yılın son ayındaki emekli keseneğine esas aylık tutarının % 36’sı (
kesenek ve karşılık toplamı) oranında fiili hizmet süresi zammı kesenek ve karşılık tutarı tahakkuk ettirilerek
tamamı işverenler tarafından ait olduğu yılı takip eden ilk üç ay içerisinde ödenecektir.
Örnek- Kamu idaresince 15/01/2012-14/01/2013 dönemini kapsayan 2012 yılı fiili hizmet süresi zammı
kesenek ve karşılık tutarlarının en geç 01/04/2013 tarihine kadar, (31/03/2013 tarihinin hafta sonu tatiline rastlaması
nedeniyle) ödenmesi gerekmektedir.
Sigortalının ilgili yıldaki fiili hizmet süresi zammı kesenek ve karşılık tutarının hesabında sigortalının yılın son
ayındaki emekli keseneğine esas aylık tutarına göre önce bir aylık (30 günlük) fiili hizmet süresi zammı tutarı tespit
edilerek, bulunan rakam ilgiliye o yılda verilen fiili hizmet süresi zammı gün sayısı ile çarpılarak 30 güne bölünür ve o
yılda gönderilecek fiili hizmet süresi zammı kesenek karşılık tutarı bulunur.
Örnek- 90 gün fiili hizmet süresi zammı verilecek işlerde çalışan sigortalının, 2011 yılının son ayındaki emekli
keseneğine esas aylığı 1.400,00 TL, fiili hizmet süresi zammının 39 gün olması halinde, Kuruma gönderilmesi gereken
2011 yılı fiili hizmet süresi zammı kesenek ve karşılık tutarı; (1400 x 0,36) x 39 / 30 = 655,20 TL olur.
4.6.2.3- Sonradan Verilen Ek Nitelikteki Yıllık Fiili Hizmet Süresi Zammı Belgelerinin Kuruma Verilme,
Kesenek ve Karşılık Tutarlarının Ödenme Süresi
Bu kapsamda çalışan sigortalılara ait ek mahiyetteki fiili hizmet süresi zammı belgeleri hakkında “4.6.1.3
Sonradan verilen ek nitelikteki aylık fiili hizmet süresi zammı prim belgelerinin Kuruma verilme ve primlerin ödenme
süresi” başlıklı bölümünde açıklanan hususlara göre işlem yapılacaktır.
4.6.2.4-Görevden Uzaklaştırılan, Görevi İle İlgili Olsun veya Olmasın Herhangi Bir Suçtan Tutuklanan
veya Gözaltına Alınanlardan, Kanunları Gereğince Eksik Aylığa Müstahak Bulunanların Fiili Hizmet Süresi
Zammı Primleri
Kanunun geçici 4 üncü maddesi kapsamındaki sigortalılardan Türk Silahlı Kuvvetlerinde, emniyet ve polis
mesleğinde, Milli İstihbarat Teşkilatında çalışan sigortalılar için; görevden uzaklaştırılan, görevi ile ilgili olsun veya
olmasın herhangi bir suçtan tutuklanan veya gözaltına alınanlardan, kanunları gereğince eksik aylığa müstahak
bulunanların açıkta geçen sürelerdeki fiili hizmet süresi zammı kesenek ve karşılık tutarlarının yılın son ayındaki emekli
keseneğine esas aylık tutarının yarısı; kanunlarına göre bu müddetler için sonradan görevlerine iade edilerek tam aylığa
hak kazananların aylıklarının ödenmesi halinde ise, emekli keseneğine esas aylıklarının tamamı üzerinden fiili hizmet
süresi zammı kesenek ve karşılığı alınacaktır.
Emekli keseneğine esas aylıklarının yarısı üzerinden fiili hizmet süresi zammı kesenek ve karşılık alınanların
fiili hizmet süresi zammı, faydalandırıldığı sürenin yarısı olarak hesap edilecektir.
Buna göre, açığa alınan veya tutuklananların aylıklarının 2/3 oranında ödenmesine karşın fiili hizmet süresi
zammı kesenek ve karşılıkları emekli keseneğine esas aylık tutarının yarısı üzerinden alınacaktır. Görevlerine sonradan
iade edilerek tam aylığa hak kazanan ve kalan 1/3 maaşları ödenenlerin ise yılın son ayındaki emekli keseneğine esas
aylığının kalan yarısı üzerinden fiili hizmet süresi zammı kesenek ve karşılığı alınacaktır.
4.7- Kanunun Geçici 4 üncü Maddesi Kapsamında Olan Sigortalılar Yönünden İtibari Hizmet Süresi
Zammından Yararlananların Kuruma Bildirilmesi ve Primlerin Ödenmesi
5434 sayılı Kanuna tabi olarak çalışmakta iken Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi
kapsamında çalışmaya devam edenlerden itibari hizmet süresi almaya müstahak olanları çalıştıran işverenlerce,
sigortalının her yılın son ayındaki emekli keseneğine esas aylığına göre düzenlenecek olan ve Yönetmelik ekinde yer
alan “Yıllık İtibari Hizmet Süresi Prim Belgesinin” ait olduğu yılın sonundan itibaren üç ay içinde (31 Mart tarihine
kadar) “www.sgk.gov.tr” web sayfasında “e-sgk” bölümünde bulunan “Kesenek Bilgi Sistemi”nden elektronik
(internet) ortamda Kuruma gönderilmesi ve muhteviyatı kesenek ve karşılık tutarının da aynı sürede ödenmesi
zorunludur.
5434 sayılı Kanuna tabi olarak çalışmakta iken Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi
kapsamında çalışmaya devam edenlerin itibari hizmet süresine ait emekli keseneği ve kurum karşılığı, Kanunun geçici
4 üncü maddesinin sekizinci fıkrası uyarınca sigortalının yıl içinde yararlandırılacağı itibari hizmet süresinin her 30
günü için o yılın son ayındaki emekli keseneğine esas aylık toplamının 6’sı üzerinden hesaplanacak olup,
hesaplanacak kesenek ve kurum karşılığı tutarının tamamı Kurumunca, yukarıda belirlenen süre içinde ödenecektir.
İtibari hizmet süresi belgelerinin süresi içerisinde gönderilmemesi halinde102 nci madde uyarınca idari para
cezası, itibari hizmet süresi kesenek ve karşılık tutarlarının süresi içerisinde ödenmemesi halinde 89 uncu maddesi
uyarınca gecikme cezası ve gecikme zammı uygulanacaktır.
Kanunun yürürlüğe girdiği Ekim-2008 tarihten önceki dönemlere ilişkin olup, gönderilmeyen kesenek karşılık
tutarları olması durumunda ise 5434 sayılı Kanunun mülga17 nci maddesinde belirtilen gecikme faizi uygulanacaktır.
5- SOSYAL GÜVENLİK DESTEK PRİMİNİN ÖDENME ŞEKLİ VE SÜRESİ
Yaşlılık/emeklilik aylığı almakta olanlardan Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında
(tarımsal faaliyetlerde kendi adına ve hesabına bağımsız çalışma hariç) çalışmaya başlayanlar, aylıklarının kesilmemesi
için yazılı istekte bulunmaları halinde yaşlılık/emeklilik aylıklarının ödenmesine devam edilir. Bunlardan almakta
oldukları aylıklarının % 15’i oranında sosyal güvenlik destek primi kesilir. Yaşlılık/emeklilik aylığından kesilecek olan
bu tutar, Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine tabi sigortalılara, ilgili yılın Ocak ayında ödenen en
yüksek yaşlılık aylığından alınabilecek sosyal güvenlik destek priminden fazla olamaz. Aylıklarından sosyal güvenlik
destek primi kesilen sigortalılardan ayrıca kısa vadeli sigorta kolları primi alınmaz.
Kanundan önce iştirakçi veya sigortalı olanlar, yaşlılık veya emekli aylığı bağlananlar ve 1/10/2008 tarihinden
sonra da sosyal güvenlik destek primi ödeyerek çalışmaya devam edenlerden Kanunun 4 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (a) bendi kapsamında çalışanların prime esas kazançları üzerinden, kısa vadeli sigorta kolları prim oranına %
30 oranı eklenmek suretiyle sosyal güvenlik destek primi kesilir. % 30 oranının dörtte biri sigortalı, dörtte üçü işveren
hissesidir. Bu kapsamda sayılan kişilerden sosyal güvenlik destek primine tabi olanların prim ödeme yükümlüsü
bunların işverenleridir. Sosyal güvenlik destek primi, ait olduğu ayı/dönemi takip eden ay/dönemin sonuna kadar
Kuruma ödenir. Bu sigortalılara ilişkin aylık prim ve hizmet belgesi, Tebliğin 2.1- Aylık prim ve hizmet belgelerinin
düzenlenmesi bölümünde belirtildiği şekilde düzenlenir ve 2.2- Aylık prim ve hizmet belgelerinin Kuruma verilmesi
bölümünde açıklanan süre ve şekilde verilir.
Kanundan önce iştirakçi veya sigortalı olanlar, yaşlılık veya emekli aylığı bağlananlar ve 1/10/2008 tarihinden
sonra da sosyal güvenlik destek primi ödeyerek çalışmaya devam edenlerden, Kanunun 4 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (b) bendi kapsamında (tarımsal faaliyetlerde kendi adına ve hesabına bağımsız çalışma hariç) çalışmaya
başlayanlar hakkında, bu maddenin birinci fıkrasında yazılan hükümler uygulanır. Bu durumda yukarıda belirtilen %
15’lik oran, 2008 yılı Ekim ayı başından itibaren % 12, takip eden her yılın Ocak ayında bir puan artırılarak % 15’i
geçmeyecek şekilde uygulanır.
Harp malûlleri ile 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu, 3/11/1980 tarihli ve 2330 sayılı
Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanuna göre aylıkları hesaplanarak ödenen veya asayiş ve güvenliğin
sağlanması ile ilgili kanunlara göre vazife malûllüğü aylığı almakta iken; 1/10/2008 tarihi itibarıyla çalışmaya devam
edenler ile sonradan Kanuna tabi çalışmaya başlayacaklar için sosyal güvenlik destek primi uygulanmaz.
6- PRİM BORÇLARININ KATMA DEĞER VERGİSİ İADE ALACAĞINDAN MAHSUP SURETİYLE
ÖDENMESİ
Prim borçlarının katma değer vergisi iade alacağından mahsup suretiyle ödenmesinin talep edilmesi durumunda,
primin en geç ödenmesi gereken yasal süre; Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine tabi sigortalı
çalıştıran işverenlerden; sigortalılara ait ücretleri her ayın 1’i ila sonu arasına ilişkin olarak ödeyen işverenler yönünden,
primin ilişkin olduğu ayı takip eden ayın sonu (vade) yerine, vadeyi izleyen onbeşinci, sigortalılara ait ücretlerin her
ayın 15’inden, ertesi ayın 14’üne kadarki döneme ilişkin olarak ödendiği işverenler yönünden ise, primin ilişkin olduğu
dönemi takip eden dönemin sonu (vade) yerine, vadeyi takip eden onbeşinci gün olacaktır.
Örnek- Ücretlerin her ayın 1’i ila sonu arasında geçen süreye ilişkin ödendiği özel sektöre ait bir işyerinde
çalıştırılan sigortalılara ilişkin bulunan 2012/Nisan ayına ait prim borcunun, katma değer vergisi (KDV) iadesi
alacağından mahsup suretiyle ödenmesinin talep edilmesi halinde, KDV iadesi alacağından mahsup talep edilmemiş
olması durumunda prim borcu en geç ait olduğu 2012/Nisan ayını takip eden 2012/Mayıs ayı sonuna, diğer bir ifadeyle
31/05/2012 tarihine kadar ödenmesi gerekmekte iken, prim borcunun KDV iadesi alacağından mahsubu suretiyle
ödenmesinin talep edilmiş olması nedeniyle söz konusu sigorta primine denk gelecek iade tutarının, ilgili vergi
dairesince 15/6/2012 tarihine kadar (bu tarih dahil) Kuruma aktarılması halinde, bahse konu aya ait primler yasal süresi
içinde ödenmiş kabul edilecektir. Onbeşinci günün resmi tatile rastlaması ve bu nedenle prim borçlarının onbeşinci günü
takip eden ilk iş günü içinde mahsup edilmesi halinde de yine primler yasal süresi içinde ödenmiş kabul edilecektir.
Örnek- Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı çalıştıran resmi nitelikteki
(B) Kamu Kurumu, 15/01/2012 - 14/02/2012 döneminde çalıştırmış olduğu sigortalıların primlerini en geç 14/3/2009
tarihine kadar ödenmesi gerekmekte iken, prim borcunun KDV iadesi alacağından mahsubu suretiyle ödenmesinin talep
edilmiş olması halinde, söz konusu sigorta primine denk gelecek iade tutarının ilgili vergi dairesince 29/3/2012 tarihine
kadar (bu tarih dahil) Kuruma aktarılması halinde, bahse konu döneme ait primler yasal süresi içinde ödenmiş kabul
edilecektir.
Cari aya ilişkin prim borçlarının yasal ödeme süresinin sona erdiği tarihi izleyen onbeş günlük süre içinde katma
değer vergisi iade alacağından mahsup suretiyle ödenmesi sırasında, mahsup edilen tutarın prim borcunun tamamını
karşılamaması durumunda, mahsup edilen kısım yasal süresi içinde ödenmiş sayılacak, buna karşın ödenmemiş kısmı,
onbeş günlük süre dikkate alınmaksızın, yasal ödeme süresinin sona erdiği tarihten ödemenin yapılacağı tarihe kadar
gecikme cezası ve gecikme zammı uygulanmak suretiyle ödenecektir.
Cari aya ilişkin prim borçlarının yasal ödeme süresinin sona erdiği tarihi izleyen onbeş günlük süre geçirildikten
sonra katma değer vergisi iade alacağından mahsup suretiyle ödenmesi halinde ise, söz konusu borçlara, yine onbeş
günlük süre dikkate alınmaksızın, yasal ödeme süresinin sona erdiği tarihten ödemenin yapılacağı tarihe kadar gecikme
cezası ve gecikme zammı uygulanacaktır.
Örnek- Ücretleri her ayın 1’i ila 30’u arasında ödenen özel sektöre ait bir işyerinde çalıştırılan sigortalılara
ilişkin 2012 /Mart ayına ait prim borcunun, katma değer vergisi (KDV) iadesi alacağından mahsup suretiyle ödenmesinin
talep edilmesi halinde, söz konusu sigorta primine denk gelecek iade tutarının, ilgili vergi dairesince 15/5/2012 tarihine
kadar Kuruma aktarılmaması halinde, bahse konu aya ait primler yasal süresi içinde ödenmiş kabul edilmeyeceğinden,
yasal ödeme süresinin sona erdiği 30/4/2012 tarihini takip eden günden, ödemenin yapıldığı tarihe kadar gecikme cezası
ve gecikme zammı hesaplanacaktır.
7- PRİME ESAS KAZANCIN TESPİTİNE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR
7.1- Genel Açıklamalar
Prime esas kazancın tespitine ilişkin hususlar Kanunun 80 inci ve Yönetmeliğin 97, 98 ve 99 uncu maddelerinde
düzenlenmiştir. Söz konusu düzenlemelerde yer almayan ve açıklık getirilmesi gereken esaslar aşağıda açıklanmıştır.
7.2- Ücret ve Ücret Niteliğindeki Kazançların Prime Tabi Tutulmasına İlişkin Hususlar
4857 sayılı Kanunun 59 uncu maddesinde iş sözleşmesinin, herhangi bir nedenle sona ermesi halinde işçinin
hak kazanıp da kullanmadığı yıllık izin sürelerine ait ücretin, sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücreti üzerinden
kendisine veya hak sahiplerine ödeneceği öngörülmüştür. Bu nedenle, sigortalıların hak kazanıp da kullanmadıkları
yıllık izin sürelerine ait ücretlerin hizmet akdinin feshinden sonra ödenmesi halinde, 4857 sayılı Kanunun 59 uncu
maddesine göre akdin feshedildiği tarihte hak kazanıldığı nazara alınarak, bu nitelikteki yıllık izin sürelerine ilişkin
ücretler akdin feshedildiği ayın kazancına dahil edilecektir. Akdin feshedildiği ayda çalışılan gün sayısına tekabül eden
günlük prime esas kazancın, prime esas günlük kazanç alt sınırının 6,5 katından fazla olması halinde, aşan kısım prime
esas kazanca dahil edilmeyecektir.
Diğer taraftan,
- Toplu iş sözleşmeleri uyarınca veya kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan ve toplu iş sözleşmesi dışında kalan
personel ile toplu iş sözleşmesine tabi olmakla birlikte sendikalara üye olmamaları nedeniyle özel sektöre ait işyerlerinde
sözleşme kapsamında bulunmayan personele geriye yönelik olarak ücret farkı ödenmesine karar verilmesi halinde, söz
konusu ücret farkları, ilişkin oldukları ayların,
- Toplu iş sözleşmesi hükümlerinin uygulandığı işyerlerinde, bir aydan fazla istirahat alan sigortalılara,
Kurumumuzca ödenen geçici iş göremezlik ödeneğinin yanı sıra işverenlerce de toplu iş sözleşmelerine dayanılarak
istirahatli bulunan süre için ayrıca ücret ödenmesi durumunda, bu ücretler istirahatli bulunulan ayların,
- Kamu kurumlarında Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında çalışan sigortalılar
için idare mahkemesi kararları veya idarece verilen kararlar gereğince geriye yönelik ücret ödenmesi halinde, bu ücretler
ilişkin oldukları ayların,
kazancına dahil edilerek prime tabi tutulacaktır.
Örnek- Özel nitelikteki bir işyerinde 2012/Nisan ayında imzalanan toplu iş sözleşmesine istinaden geriye
yönelik olarak 2012 Ocak ila Mart dönemi aylarına ilişkin her bir ay için 100,00 TL ücret farkı ödenmesine karar
verildiği varsayıldığında, bu ücret farkları 2012 Ocak ila Mart dönemi prime esas kazançlarına dahil edilecektir.
7.3 - Hizmet Akdinin Feshinin Geçersizliği Halinde Yapılacak Ödemeler
İşçinin işe iadesi için kesinleşen mahkeme veya özel hakem kararının kendisine tebliğinden itibaren on iş günü
içinde işe başlamak üzere başvurmuş olması kaydıyla, işe başlatılsın veya başlatılmasın bu nitelikteki işçilere
çalıştırılmayan süre için ödenen en çok dört aya kadar ücret ve diğer haklar, akdin feshedildiği aydan başlanılarak ilgili
ayların prime esas kazançlarına dahil edilerek işsizlik sigortası primi de dahil olmak üzere tüm sigorta kollarına ait
primler kesilecek ve bu süreler hizmetten sayılacaktır.
İşçi işe başlatıldığında bildirim süresine ait (ihbar) ücreti ile kıdem tazminatı peşin olarak ödenmiş ise işçiye
ödenecek en çok dört aya kadar olan ücret ve diğer alacaklarından mahsup edileceğinden, Kanunun 80 inci maddesi
uyarınca bildirim süresine ait (ihbar) ücret ile kıdem tazminatının prime tabi tutulmaması nedeniyle işçiye işe
başlatılması halinde ödenecek en çok dört aya kadar olan ücret ve diğer hakları mahsup edilmemiş haliyle prime tabi
tutulacak ve bu süreler prim ödeme gün sayısından sayılacaktır.
7.4- Sigortalıların İdari Yargı Kararlarına İstinaden Görevlerine İade Edilmesi Üzerine Yapılacak İşlem
Anayasa ile tanınan, kamu hizmetinin gerektirdiği asli ve sürekli görevleri yürütmek üzere “diğer kamu
görevlilerinin” çalıştırılması, bu kişilerin “atanma, görev, yetki, her türlü özlük hakları ile hukuki durumlarının
kanunlarla düzenlenmesi” esasının sonucu olarak bazı kişiler; toplu iş sözleşmesi ile istihdam edilen ve iş hukuku
kurallarına bağlı bulunan işçilerden farklı olarak idare hukuku içinde yer almaktadırlar.
Bu nedenle, bazı işyerlerinin hukuki statüleri, hangi istihdam şeklinde personel çalıştırılacağını belirtmekte ve
bunlardan bir kısmı, memur ya da işçi statüsünde olmayan sözleşmeli personel niteliğini taşımaktadır. Kamu hizmeti
görevi yapan bu durumdaki personel ile işveren arasındaki ilişkiden doğan uyuşmazlıklar da idari yargının görev alanına
girmektedir.
Bu durumdaki personelin görevlerine işverenlerince son verilmesi veya işten uzaklaştırılması üzerine
görevlerine iadesi amacıyla idari yargı nezdinde açılan davalar üzerine anılan mahkemelerce yürütmenin
durdurulmasına karar verilmesi durumunda, esas hakkında karar verilinceye kadar eski, yani idari işlemin tesisinden
önceki durumun devamı sağlanmaktadır. İdareler bu kararların gereklerine göre ve gecikmeksizin işlem yapmaya veya
eylemde bulunmaya mecburdur. Bu konudaki ana kural, yürütmenin durdurulması kararının geriye yürür biçimde sonuç
doğurması, dava konusu işlemin yapıldığı andan önceki durumun geri gelmesidir.
Aynı şekilde, kamu personeli durumunda olan bir kimsenin işverence görevine son verilmesi üzerine işveren
(idare) aleyhine açtığı iptal davası sonucunda mahkemece işlemin iptaline karar verilmişse, idarece yapılmış idari işlem
ve buna bağlı olarak yapılmış diğer işlemlerin eski durumuna getirilmesi gerekmektedir.
İptal davası sonucunda iptal veya göreve iade kararı verilmesiyle yasa gereği, kişinin görevde olmadığı
sürelerdeki hakları kendisine verilmekte, ücreti ödenmekte ve kişinin bu idari davadan önceki durumu işverence
(idarece) sağlanmaktadır.
İdari yargı tarafından verilen kararlara istinaden sigortalılara fiilen çalışmadıkları süreler için ücret ve benzeri
nitelikte ödeme yapılması halinde; ücretler, ilişkin olduğu aylara mal edilmek, ücret dışındaki diğer ödemeler ise
ödendiği ayın kazancına dahil edilmek suretiyle prime tabi tutulacaktır.
7.5- Prime Esas Kazancın Üst Sınırını Aşan Ücret Dışındaki Ödemeler
Sigortalılara, çeşitli nedenlerle (ücretsiz izin, istirahat gibi) ay içinde çalışmasının bulunmadığı ve ücret
ödenmediği aylarda prime esas kazanca dahil olacak nitelikte ücret dışında bir ödeme yapılması halinde, ücret dışındaki
bu ödemeler, ödemenin yapıldığı ayda sigortalının prim ödeme gün sayısının bulunmaması nedeniyle ödemenin
yapıldığı tarihi takip eden iki ayı geçmemek üzere ilgili ayların prime esas kazancına dahil edilecektir. Ancak ödemenin
yapıldığı tarihi takip eden iki ayda da ücret ödemesine hak kazanılmadığı durumlarda, ücret dışındaki bu ödemeler prime
esas kazanca dahil edilemeyecektir.
Ücret dışında sigortalılara ödenmekte olan prim, ikramiye gibi her türlü ödemeler, ödemenin yapıldığı ayın
kazancına dahil edilerek prime tabi tutulmaktadır. Ancak, sözü geçen ödemelerin ücret ile birleştirilerek prime tabi
tutulması durumunda, bazı sigortalıların aylık prime esas kazançları tutarı, prime esas kazancın üst sınırını
aşabilmektedir.
Bu durumda, sigortalılara, ücretinin yanı sıra prime esas kazanca dahil edilebilecek nitelikte ücret dışında ödeme
yapılması halinde, bu nitelikteki kazançlar, prime esas günlük kazanç üst sınırının otuz katı aşılmamak kaydıyla prime
tabi tutulacak, buna karşın her iki kazanç toplamının üst sınırı aşması halinde, ücret dışındaki ödemenin üst sınırı aşan
kısmı, Kanunun 82 nci maddesi hükmü de dikkate alınarak en fazla takip eden iki ayın prime esas kazanç tutarına dahil
edilecektir.
Örnek- Aylık brüt ücreti 4.000,00 TL olan (D) sigortalısının 2012/Ocak ayında ücretsiz izinli olduğu ve ilgili
ayda brüt 6.000,00 TL ikramiye ödendiği varsayıldığında, 1/1/2012 ila 30/6/2012 tarihleri arasında aylık kazanç üst
sınırı 5.762,25 TL olduğu nazara alınarak bahse konu sigortalının, Ocak ayında prim ödeme gün sayısı bulunmadığından
ücret dışındaki ikramiye Şubat ve Mart aylarının prime esas kazançlarına dahil edilecektir.
2012 /Ocak ayındaki prime esas kazancı=0 TL
2012/Şubat ayındaki prime esas kazancı 4.000,00 TL ücret + 1.762,25 TL ikramiye = 5.762,25 TL
2012/ Mart ayındaki prime esas kazancı 4.000,00 TL ücret + 1.762,25 TL ikramiye = 5.762,25 TL
olarak Kuruma bildirilecek,
1.762,25 TLX 2=3.524,50 TL prime esas kazanca dahil edilen ikramiye,
6.000,00 TL- 3.524,50 TL =2.475,50 TL tutarındaki ikramiye ise prime esas kazanca dahil edilmemiş olacaktır.
7.6- Kanunda İstisna Olarak Sayılmayan Diğer Ödemeler
Kanunun 80 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde, aynı maddenin (b) bendinde belirtilen istisnalar
dışında her ne adla yapılırsa yapılsın, tüm ödemelerin prime tabi tutulacağı ve diğer kanunlardaki prime tabi tutulmaması
gerektiğine dair muafiyet ve istisnaların Kanunun uygulanmasında dikkate alınmayacağı öngörülmüştür. Bu bakımdan,
sigortalılara yakacak, temizlik, aydınlatma ve benzeri nitelikteki giderleri için yahut tahsil veya mesken yardımı gibi
kanunda ismen sayılmayan nedenlerle yapılan ödemeler, ödemenin yapıldığı aydaki prime esas kazanca dahil
edilecektir.
Öte yandan, 6772 sayılı Devlet ve Ona Bağlı Müesseselerde Çalışan İşçilere İlave Tediye Yapılması ve 6452
Sayılı Kanunla 6212 Sayılı Kanunun 2 nci Maddesinin Kaldırılması Hakkında Kanuna istinaden ödenmekte olan
ikramiyeler ile ilave tediyeler prime tabi tutulacağı gibi, 4857 sayılı Kanunun 61 inci maddesindeki istisnai hüküm
üzerinde durulmaksızın hak kazanıldığı halde kullanılmayan yıllık izin süresi için ödenecek ücretlerden de kısa vadeli
sigorta kolları primi kesilecektir.
7.7- Kısmen Prime Tabi Tutulacak Kazançlar
7.7.1- Yemek Paraları (Yardımı)
Sigortalılara yemek parası adı altında yapılan ödemelerin, işyerinde veya müştemilatında işveren tarafından
yemek verilmemesi şartıyla, fiilen çalışılan gün sayısı dikkate alınarak 16 yaşından büyükler için belirlenen günlük
asgari ücretin % 6 sının, yemek verilecek gün sayısı ile çarpılması sonucunda bulunacak miktarı, prime esas kazançların
tespitinde dikkate alınmayacak, dolayısıyla bu tutardan prim kesilmeyecektir.
Bu durumda, yemek parası adı altında yapılan ödemelerden prime esas kazanca dahil edilecek tutar,
Brüt Günlük Asgari Ücret X % 6 X (Ay İçinde Fiilen Çalışılan Gün Sayısı) Yemek Parası Verilen Gün Sayısı
= İstisna Tutarı,
Ödenen Yemek Parası – İstisna Tutarı = Prime Esas Kazanca Dahil Edilecek Yemek Parası,
formülü vasıtasıyla hesaplanacaktır.
Öte yandan, sigortalılara ay içinde yemek parası olarak nakit ödeme yapılmaksızın, çalıştıkları işyerinin dışında
yemek üretimi yapan başka firma veya şahıslar tarafından (örneğin yemek kuponu karşılığında) gerek işyerinde, gerekse
işyerinin dışında yemek verilmesi halinde, işverenlerce bu firma veya şahıslara fatura karşılığında yemek bedeli olarak
ödenen fatura bedelleri prime esas kazanca dahil edilmeyecektir.
Örnek- Aylık brüt ücreti 2.000,00 TL olan (E) sigortalısına 2012/Nisan ayında 300 TL tutarında yemek parası
ödenmiştir. (E) sigortalısının ilgili ayda hafta sonları (Cumartesi ve Pazar günleri) ve 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve
Çocuk Bayramında fiilen çalışmadığı göz önüne alındığında yemek parası adı altında yapılan ödemelerden prime esas
kazanca dahil edilecek tutar;
Brüt Günlük Asgari Ücret X % 6 X (Ay içinde Fiilen Çalışılan gün sayısı) Yemek Parası Verilen Gün Sayısı =
İstisna Tutarı
29,55 TL X % 6 X 20 Gün= 35,46 TL (İstisna Tutarı)
300 TL – 35,46 TL= 264,54 TL ( Prime Esas Kazanca dahil edilecek yemek parası)
7.7.2- Çocuk Zammı ( Yardımı)
Sigortalının hizmet akdinin devam etmesi şartıyla ve fiilen çalışmasının olup olmadığı üzerinde durulmaksızın;
sigortalı veya isteğe bağlı sigortalı sayılmayan, kendi sigortalılığı nedeniyle gelir veya aylık bağlanmamış olan
çocuklarından 18 yaşını, lise ve dengi öğrenim veya 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Meslekî Eğitimi Kanununda belirtilen
aday çırak, çırak ya da işletmelerde meslekî eğitim görmesi halinde 20 yaşını, yüksek öğrenim görmesi halinde 25 yaşını
doldurmamış ve evli olmayan çocukları ile yaşına bakılmaksızın Kanuna göre malûl olduğu tespit edilen evli olmayan
çocuklarından en fazla iki çocuk (iki çocuk dahil) için çocuk zammı adı altında yapılan ödemelerin, çocuk başına 16
yaşından büyükler için belirlenen aylık asgari ücretin %2'si oranındaki tutarı, aylık prime esas kazançların
hesaplanmasında dikkate alınmayacaktır.
Bu durumda, çocuk zammı adı altında yapılan ödemelerden prime esas kazanca dahil edilecek tutar;
Brüt Aylık Asgari Ücret X % 2 X Çocuk Sayısı (İki Çocuğa Kadar) = İstisna Tutarı,
Ödenen Çocuk Zammı – İstisna Tutar = Prime Esas Kazanca Dahil Edilecek Çocuk Zammı,
formülü vasıtasıyla hesaplanacaktır.
Örnek- Aylık brüt ücreti 2.000,00 TL olan (E) sigortalısına 2012/Nisan ayında 3 çocuğu göz önüne alınarak
çocuk başına 100 TL çocuk zammı verilmiştir. Sigortalı (E) nin prime esas kazancına dahil edilecek tutar;
Brüt Aylık Asgari Ücret X % 2 X Çocuk Sayısı (İki Çocuğa Kadar) = İstisna Tutarı
886,50 X %2 X 2 =35,46 TL ( İstisna Tutarı)
300 TL – 35,46 TL = 264,54 TL (Prime Esas Kazanca dahil edilecek çocuk zammı)
7.7.3- Aile Zammı (Yardımı)
Sigortalılara aile zammı adı altında yapılacak ödemelerin, sigortalının hizmet akdinin devam etmesi şartıyla
fiilen çalışmasının olup olmadığı üzerinde durulmaksızın, sigortalının eşinin Kanuna tabi zorunlu sigortalı olmayı
gerektirecek şekilde çalışmaması ve Kurumdan gelir veyahut aylık almaması durumunda, 16 yaşından büyükler için
belirlenen aylık asgari ücretin 'u oranındaki tutar aylık prime esas kazançların hesaplanmasında dikkate
alınmayacaktır.
Bu durumda, aile zammı adı altında yapılan ödemelerden prime esas kazanca dahil edilecek tutar;
Brüt Aylık Asgari Ücret X % 10 = İstisna Tutarı,
Ödenen Aile Zammı – İstisna Tutarı = Prime Esas Kazanca Dahil Edilecek Aile Zammı,
Formülü vasıtasıyla hesaplanacaktır.
Örnek- Aylık brüt ücreti 2.000,00 TL olan (E) sigortalısına 2012/Nisan ayında 200 TL tutarında aile zammı
verilmiştir. Sigortalı (E) nin prime esas kazancına dahil edilecek tutar;
Brüt Aylık Asgari Ücret X % 10 = İstisna Tutarı
886,50 X = 88,65 TL ( istisna Tutarı)
200 TL – 88,65 TL = 111,35 TL (Prime Esas Kazanca dahil edilecek aile zammı)
Diğer taraftan, sigortalılara yemek parası ile çocuk ve aile zamlarının yıllık olarak bir defada ödenmesi halinde,
bu defa ödemenin yapıldığı tarihteki 16 yaşından büyükler için belirlenen asgari ücret üzerinden,
Yemek parası için;
Brüt Günlük Asgari Ücret X % 6 X (Yıl İçinde Fiilen Çalışılan Gün Sayısı) Yemek Parası Verilen Gün Sayısı
= Yıllık İstisna Tutarı,
Yıllık Olarak Ödenen Yemek Parası – Yıllık İstisna Tutarı = Yıllık Prime Esas Kazanca Dahil Edilecek Yemek
Parası,
Çocuk zammı için;
Brüt Aylık Asgari Ücret X % 2 X Çocuk Sayısı (İki Çocuğa Kadar) X 12 Ay = Yıllık İstisna Tutarı,
Yıllık Olarak Ödenen Çocuk Zammı – Yıllık İstisna Tutarı = Yıllık Prime Esas Kazanca Dahil Edilecek Çocuk
Zammı,
Aile zammı için ise,
Brüt Aylık Asgari Ücret X % 10 X 12 Ay = Yıllık İstisna Tutarı
Yıllık Olarak Ödenen Aile Zammı – Yıllık İstisna Tutarı = Yıllık Prime Esas Kazanca Dahil Edilecek Aile
Zammı,
Formülü vasıtasıyla ödemenin yapıldığı ayın kazancına dahil edilecektir.
7.7.4- İşverenler Tarafından Sigortalılar İçin Özel Sağlık Sigortalarına ve Bireysel Emeklilik Sistemine
Ödenen Özel Sağlık Sigortası Primi ve Bireysel Emeklilik Katkı Payları Tutarları
Kanunun 80 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, “… işverenler tarafından sigortalılar için özel
sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen ve aylık toplamı asgarî ücretin % 30’unu geçmeyen özel
sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik katkı payları tutarları, prime esas kazanca tâbi tutulmaz.” denilmektedir.
Sigortalı adına ay içinde özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik katkı payı adı altında işverence yapılan
ödemeler toplamının aylık asgari ücretin % 30’una isabet eden kısmı prime esas kazanca dahil edilmeyecek, kalan tutar
ise ödendiği ayın prime esas kazancına dahil edilecektir.
Özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik katkı payı adı altında işverenlerce yapılan ödemelerden prime
esas kazanca dahil edilecek tutar;
Brüt Aylık Asgari Ücret X % 30 = İstisna Tutarı,
Özel Sağlık Sigortası Primi + Bireysel Emeklilik Katkı Payı – İstisna Tutarı = Prime Esas Kazanca Dahil
Edilecek Özel Sağlık Sigortası Primi ve Bireysel Emeklilik Katkı Payı Tutarı,
Formülü vasıtasıyla hesaplanacaktır.
Örnek - 2012/ Nisan ayında (A) sigortalısı için işverence brüt 200,00 TL özel sağlık sigortası primi ve brüt
100,00 TL bireysel emeklilik katkı payı ödendiği varsayıldığında, bu tarihte yürürlükte bulunan asgari ücret de 886,50
TL olduğundan,
886,50 X % 30 = 265,95 TL istisna tutarı,
200,00 TL + 100,00 TL = 300, 00 TL
300,00 TL – 265,95 TL = 34,05 TL 2012/Nisan ayının prime esas kazancına dahil edilecektir.
Buna karşın, sigortalının özel sağlık sigortası ve bireysel emeklilik katkı payının ödendiği aydaki prime esas
kazancının, 82 inci maddeye istinaden belirlenen prime esas kazanç üst sınırının üzerinde olması halinde, söz konusu
özel sağlık sigortası ve bireysel emeklilik katkı payları takip eden iki ayda üst sınır aşılmamak kaydıyla sigortalının
prime esas kazancına dahil edilecektir.
Sigortalı adına işveren tarafından yalnızca özel sağlık sigortası primi veya yalnızca bireysel emeklilik katkı payı
ödenmiş olması durumunda ise, prime esas kazanca dahil edilecek tutar, ödenen özel sağlık sigortası primi veya bireysel
emeklilik katkı payı üzerinden 0 oranındaki istisna tutarının düşülmesi suretiyle hesaplanacaktır.
7.8- Prime Tabi Tutulmayacak Kazançlar
7.8.1- Ayni Yardımlar
İşverenlerce sigortalılara mal olarak yapılan yardımlar, tutarları üzerinde durulmaksızın, prime esas kazançlara
dahil edilmeyecektir. Ancak, ayni yardımların sigortalılara nakden ödenmesi halinde (örneğin yağ parası, un parası,
ayakkabı parası gibi) prime tabi tutulması gerekmektedir.
7.8.2- Ölüm, Doğum ve Evlenme Yardımları
Ölüm, doğum ve evlenme hallerinde yapılan yardımlar, miktarı ne olursa olsun, prime esas kazançların
hesabında dikkate alınmayacaktır.
Sigortalının anne ve babası, eşi veya çocuğunun ölümü halinde sigortalıya verilen ölüm yardımı ile sigortalının
evlenmesi veyahut çocuğunun olması halinde işveren tarafından yapılan doğum ve evlenme yardımları prime esas
kazançların hesabına dahil edilmeyecektir.
7.8.3- Görev Yollukları
Görev 6245 sayılı Harcırah Kanununun 3 üncü maddesinde açıklanmıştır.
Anılan maddede belirtilen yol masrafı, gündelik, aile masrafı ve yer değiştirme masrafı niteliğinde yapılan
ödemeler yolluk kapsamındadır.
Bu bakımdan, sigortalılara bireysel iş sözleşmesine veya toplu sözleşmeye dayanılarak ve işveren tarafından
sigortalının geçici bir görevle başka yere gönderilmesi veya görev yerini değiştirmesi dolayısıyla verilen ve yolluk
kavramına giren ödemeler prime esas kazanca dahil edilmeyecektir.
7.8.4- Seyyar Görev Tazminatı, Kıdem Tazminatı, İş Sonu Tazminatı veya Kıdem Tazminatı
Mahiyetindeki Toplu Ödemeler ve Keşif Ücreti
Görevleri gereği sigortalılara ödenen seyyar görev tazminatı, iş akdinin feshi veya çeşitli sebeplerle işten ayrılan
işçilere işveren tarafından bir defaya mahsus olmak üzere ödenen kıdem tazminatı, iş sonu tazminatı veya kıdem
tazminatı mahiyetindeki toplu ödemeler ve keşif ücreti; prime esas kazancın hesaplanması sırasında dikkate
alınmayacaktır.
Ancak, yukarıda belirtilen ödemeleri kanıtlayıcı nitelikteki belgeler, gerektiğinde denetim elemanlarına ibraz
edilecektir.
7.8.5- İhbar Tazminatı
4857 sayılı Kanunun 17 nci maddesinde, belirsiz süreli iş sözleşmelerinin feshinden önce durumun diğer tarafa
bildirilmesi gerektiği, işçinin kıdemine göre değişen süreler sonunda iş sözleşmesinin feshedilmiş sayılacağı, bildirim
şartına uymayan tarafın, bildirim süresine ilişkin ücret tutarında tazminatı (ihbar tazminatı) ödemek zorunda olduğu
belirtilmiştir. Bu durumda sigortalının işyeri ile hukuki ilişkisi iş sözleşmesinin feshi ile sona ermiş olduğundan, ödenen
tazminat, ücret niteliğinde olmadığı için prime esas kazanca da dahil edilemeyecektir.
Ayrıca, işverenin bildirim şartına uymaması veya bildirim süresine ait ücreti peşin ödeyerek sözleşmeyi
feshetmesi, 4857 sayılı İş Kanununun 18, 19, 20 ve 21 inci maddeleri hükümlerinin uygulanmasına engel teşkil
etmeyeceğinden, İş Kanununun 18 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 18, 19, 20 ve 21 inci maddelerinin uygulama
alanı dışında kalan işçilerin iş sözleşmesinin, fesih hakkının kötüye kullanılarak sona erdirildiği durumlarda işçiye
bildirim süresinin üç katı tutarında tazminat ödenmesi gerekmektedir. Bu durumda da işçinin işyeri ile olan hukuki bağı,
iş sözleşmesinin feshi ile sona erdiğinden, işçiye ödenen kötü niyet tazminatı prime esas kazanca da dahil
edilemeyecektir.
Ancak, işçiye bildirim süresince iş araması için belli bir süre izin verilmesi İş Kanununun gereği olup, bu süre
zarfında işçi-işveren arasındaki hukuki bağ sona ermediğinden bildirim süresi içinde işçinin aldığı ücretler prime esas
kazanca da dahil edilecektir.
7.8.6- Kasa Tazminatı
İşyerlerinde para veya kıymetli evrak ya da eşya muhafazası ile görevli bulunan sigortalılara muhtemel açıkları
kapatmak amacıyla işverenler tarafından ödenen kasa tazminatları, ücret niteliğinde sayılamayacağından, prime esas
kazançtan istisna tutulması gerekmektedir.
Ancak, kasa tazminatı niteliğinde olan ödemelerin para ve kıymetli evrak veyahut eşya muhafazası ile görevli
bulunan sigortalıya ödenmesi gerektiğinden, bu tür sorumluluğu bulunmayan sigortalılara bu nitelikte bir ödemenin
yapılması halinde söz konusu ödemeler prime esas kazanca dahil edilecektir.
8- DİĞER HUSUSLAR
8.1- Kanunun 4 üncü Maddesinin Birinci Fıkrasının (a) Bendi Kapsamında Sigortalı Çalıştıran
İşyerlerinin Tesciline İlişkin Bazı Hususlar
8.1.1- İşyerinin Tescili
Tescili yapılacak işyerinde, hem ayın 1’i ila 30’u arasında, hem de ayın 15’i ila müteakip ayın 14’ü arasındaki
çalışmalarına istinaden ücret alan sigortalıların bulunması halinde, her iki çalışma döneminden dolayı iki ayrı işyeri
bildirgesi düzenlenerek ayrı ayrı işyeri tescili yapılacaktır.
İşverenin 18 yaşından küçük olması halinde, işyeri bildirgesinin işverene ait bölümlerinin “18 yaşından küçük
kimseye velayeten velisinin adı” ibaresi ile doldurularak imzalanmasını müteakip, veli işveren vekili sayılarak işyeri
tescil edilecektir.
İşverenin, Medeni Kanuna göre sınırlı ehliyetsiz olması nedeniyle kendisine vasi atanması halinde, işyeri
bildirgesinin işverene ait bölümlerinin “Sınırlı ehliyetsiz kimseye vesayeten vasisinin adı” ibaresi ile doldurularak
imzalanmasını müteakip, vasi işveren vekili sayılarak işyeri tescil edilecektir.
4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu gereğince işsizlik ödeneğinden yararlanan kişiler ile Türkiye İş Kurumu
tarafından düzenlenen meslek edinme, geliştirme ve değiştirme eğitimine katılan kursiyerler için Türkiye İş Kurumunun
ilgili il müdürlüklerince, Kurumumuzun ilgili ünitesinde işyeri dosyası tescil ettirilecektir.
Aynı kamu kurum ve kuruluşunda, Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamına
giren sigortalıların çalıştırılması halinde, (a) bendi kapsamına giren sigortalılar için ayrı, (c) bendi kapsamına giren
sigortalılar için ayrı işyeri bildirgesi düzenlenerek ayrı ayrı işyeri dosyası tescil edilecektir.
Devir veya intikal nedeniyle düzenlenen işyeri bildirgesine istinaden ayrıca işyeri dosyası tescil edilmeyecek,
işlemlerin eski işyeri numarasından devam ettirilebilmesi için, devir veya intikale ilişkin gerekli değişiklikler tescil
kütüklerine kaydedilecektir.
Şirketlerin nevilerinin değişmesi, birleşmesi veya bir şirketin diğer bir şirkete katılması ya da adi şirketlerde
yeni ortak alınması durumunda, yeni işyeri dosyası tescil edilmeyecek, eski işyeri dosyası üzerinden işlemler devam
ettirilecektir.
İşyerinin, gerek başka bir ildeki adrese nakledilmesi nedeniyle düzenlenen işyeri bildirgesine istinaden, gerekse
aynı il içinde olmakla birlikte başka bir ünitenin görev alanındaki adrese nakledilmesi nedeniyle yapılan yazılı bildirim
üzerine yeni işyeri dosyası tescil edilecektir.
İşyerinin başka bir ünitenin görev alanına giren adrese nakledilmesi halinde, durum yeni ünite tarafından
bildirimin kendisine yapıldığı tarihten itibaren onbeş gün içinde eski işyeri dosyasının bulunduğu üniteye yazılı olarak
bildirilecek ve yapılan bildirim üzerine eski işyeri dosyası Kanun kapsamından çıkartılacaktır.
İşyerinin aynı ünitenin görev alanına giren başka bir adrese nakledilmesi halinde, yeni adres, işyerinin
nakledildiği tarihten itibaren on gün içinde işyerinin işlem gördüğü üniteye yazı ile bildirilecektir. Bu durumda yeni
işyeri dosyası tescil edilmeyecektir.
Aynı işkolunda birden fazla nakil aracı bulunan işverence nakil araçlarının kayıtlı olduğu ilgili idareyi gösterir
belge ibraz edilerek tek işyeri bildirgesi düzenlenecek ve işyeri, idarenin bulunduğu bölgeyi içine alan Kurum ünitesince
tescil edilecektir. İstanbul ilinde bulunan deniz ulaşım araçları için dosya tescil işlemi Beyoğlu Sosyal Güvenlik Merkez
Müdürlüğünce yapılacaktır.
8.1.2- Ruhsat Vermeye Yetkili Mercilerce Verilen Ruhsatlar Sonucu İşyeri Tescili
Yapı ruhsatı ve diğer tüm ruhsat veya ruhsat niteliği taşıyan işlemlere ilişkin bilgi ve belgeler ile varsa bunların
verilmesine esas olan istihdama ilişkin bilgiler, verildikleri tarihten itibaren bir ay içinde valilikler, belediyeler ve ruhsat
vermeye yetkili diğer kamu ve özel hukuk tüzel kişilerince ilgili üniteye gönderilir. Ruhsatın düzenlenmesine esas olan
işi çevresine alan Kurumun ilgili ünitesi tarafından, yapılacak işlemlere esas olmak üzere ruhsata konu işe/inşaata
başlanılıp başlanılmadığı, başlanılmış ise hangi tarihte başlanıldığı gibi hususların açıklığa kavuşturulması amacıyla
ruhsat vermeye yetkili mercilerden istenilen bilgiler süresinde Kuruma gönderilecektir
Ruhsat veya ruhsat niteliği taşıyan işlemlere ilişkin bilgi ve belgelerin ünitelere intikali üzerine, yapı ruhsatları
ile istihdama ilişkin bilgileri ihtiva edenler yönünden öncelikle ruhsata konu işin/inşaatın ünitede tescilli olup olmadığı
araştırılacak, sigortalı çalıştırıldığı halde söz konusu iş/inşaat tescilli değilse, işyeri Yönetmeliğin 32 nci maddesine
istinaden ünitece re’sen tescil edilecektir.
Valilikler, belediyeler, il özel idareleri ve ruhsat vermeye yetkili diğer merciler tarafından geçici iskan veya yapı
kullanma izin belgesi verilmeden önce, yapılan inşaat dolayısıyla ilgililerden Kuruma borçlarının bulunmadığına dair
Kurumca düzenlenmiş ilişiksizlik belgesinin istenilmesi zorunludur. Bu nitelikteki yazı ibraz edilmedikçe ilgililere
geçici iskan veya yapı kullanma izin belgesi verilmeyecektir.
8.2- Kanunun 4 üncü Maddesinin Birinci Fıkrasının (c) Bendi Kapsamında Sigortalı Çalıştırılan
İşyerlerinin Tescili
Maaş ödemeleri saymanlıklarca yapılan kamu kurum ve kuruluşlarının tahakkuk dairelerinin her biri ayrı işyeri
olarak tescil edilebileceği gibi, istenilmesi halinde tahakkuk dairelerinin birleştirilmesi suretiyle bir veya birkaç işyeri
olarak da tescil edilebilecektir.
İşyerinde, Kanunun 4 üncü maddesi birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı çalıştıran işveren, işyeri
bildirgesini e-sigorta ile Kuruma göndermek zorundadır. İşyeri bildirgesinin internet ortamında düzenlenerek
gönderilmesinden sonra bilgisayardan alınan sıra numaralı çıktısı ıslak imza ile onaylanarak Kuruma gönderilecektir.
İşyerinin internetten tescil edilmesi işlem adımları aşağıda belirtildiği gibidir:
i) Kullanıcı, Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Numarasını kullanmak suretiyle sisteme giriş yapacaktır.
ii) Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Numarasının geçerli bir numara olduğunun doğrulanmasından sonra, bu numara
ile işyeri tescil uygulamasına girilecektir. Uygulama ile onay aşamasına kadar işyeri tescili oluşturulabilmekte,
düzeltilebilmekte veya silinebilmektedir. Onaylanan belge üzerinde herhangi bir değişiklik yapılması mümkün değildir.
İnternet ortamında gönderilen işyeri bildirgesinin sıra numaralı bilgisayardan alınan çıktısı, ıslak imza ile onaylı
bir şekilde Kuruma gönderilir. Kuruma verilecek ıslak imzalı ve onaylı işyeri bildirgesine göre işyeri dosyası açılarak,
işyeri sicil numarası ve tahakkuk / tediye ile ilgili kamu görevlileri adına oluşturulan kullanıcı adı ve kullanıcı şifresi
yazıyla ilgili kamu idaresine bildirilir.
9- YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILAN TEBLİĞLER
28 Eylül 2008 tarihli ve 27011 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 5510 Sayılı Kanunun 4 üncü Maddesinin
Birinci Fıkrasının (a) ve (b) Bentleri Kapsamındaki Sigortalılar İle Sadece Genel Sağlık Sigortasına Tabi Sigortalıların
Prime Esas Tutulacak Kazançlarına Dair Tebliğ,
28 Eylül 2008 tarihli ve 27011 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık
Sigortası Kanunu Uyarınca İşyerlerinin Tesciline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ,
28 Eylül 2008 tarihli ve 27011 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Aylık Prim ve Hizmet Belgesinin Sosyal
Güvenlik Kurumuna Verilmesine ve Primlerin Ödenme Sürelerine Dair Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ,
9 Ekim 2008 tarihli ve 27019 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası
Kanununun 4. Maddesinin Birinci Fıkrasının (c) Bendi Kapsamında Çalışan Sigortalıların Prime Esas Kazancının
Tespitine İlişkin Tebliğ,
22 Ekim 2008 tarihli ve 27032 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Ruhsat Vermeye Yetkili Mercilerce Verilen
Ruhsatların Sosyal Güvenlik Kurumuna Gönderilmesi İle Geçici İskan veya Yapı Kullanma İzin Belgesinin
Verilmesinde İlişiksizlik Belgesinin Aranılması Hakkında Tebliğ,
22 Ekim 2008 tarihli ve 27032 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sosyal Güvenlik Prim Borçlarının KDV İade
Alacağından Mahsup Edilmesi Suretiyle Ödenmesi Hakkında Tebliğ,
yürürlükten kaldırılmıştır.
10- YÜRÜRLÜK
Bu tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
11- YÜRÜTME
Bu tebliğ hükümlerini Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanı yürütür.
Ekli belgeler
PDF Belge (PDF)PDF · Arşiv belgesi Aç ↗Bu belgenin yazdırılabilir sürümü ücretli üyelere özeldir — https://isverenim.skyside.com.tr/mevzuat/586146c5-16a2-a6f0-b3f6-170e25a32994