Uluslararası Sözleşmeler
Mevzuat › 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Uygulamaları
Türkiye Cumhuriyeti İle Belçika Kralliği Arasında Sosyal Güvenlik Hakkinda Genel Sözleşme
- Sayı / No12595
- Tarih
TÜRKİYE CUMHURİYETİ İLE BELÇİKA KRALLIĞI ARASINDA SOSYAL
GÜVENLİK SÖZLEŞMESİ
İmza Tarihi: 04.07.1966
Resmi Gazete Tarihi: 11.05.1967
Resmi Gazete No: 12595
Yürürlülük Tarihi: 01.05.1968
Türkiye CumhurbaĢkanı ve Majeste Belçika Kralı,
Haklarında akit tarafların sosyal güvenlik mevzuatı uygulanan veya uygulanmıĢ bulunan
kimselerin her iki Akit Tarafın sosyal Güvenlik mevzuatıyla sağlanan yardımlardan
faydalanmalarını arzu ederek bir sözleĢme akdetmeyi kararlaĢtırmıĢlar ve bu maksatla tam
yetkili temsilciler olarak:
Türkiye CumhurbaĢkanı: Ekselans Fuat BAYRAMOĞLU
Türkiye Cumhuriyeti Brüksel Büyükelçisi,
Majeste Belçika Kralı : Ekselâns P.de PAEPE
Belçika Sosyal Güvenlik ĠĢleri Bakanı’nı
görevlendirmiĢlerdir.
Temsilciler, usulü dairesinde düzenlenmiĢ bulunan selâhiyet belgelerini teati ettikten sonra,
aĢağıdaki hususlar üzerinde mutabık kalmıĢlardır.
Madde 1
Genel Hükümler
(1) Bu sözleĢmenin uygulanmasında
a) Belçika, Belçika Krallığını, Türkiye, Türkiye Cumhuriyetini,
b) “VatandaĢ” terimi: Belçika ile ilgili olarak, Belçika vatandaĢı olan bir kimseyi, Türkiye ile
ilgili olarak Türk vatandaĢı olan bir kimseyi,
c) “Mevzuat” terimi: 2nci maddenin 1’inci fıkrasında zikredilen kanun ve yönetmelikleri,
d) “Yetkili Makam” veya “Yüksek Ġdari Makam” terimi: Belçika ile ilgili olarak, 2’nci
maddenin1.inci fıkrasında zikredilen mevzuatın uygulanması konusunda, her biri kendi
alanında sorumlu yükümlü Bakanları, Türkiye ile ilgili olarak ÇalıĢma ve Sosyal Güvenlik
Bakanlığını ve yetkili diğer bakanlıkları,
e) “Kurum” terimi: 2’nci maddenin 1’inci fıkrasında zikredilen mevzuatların
uygulanmasından tamamen sorumlu olan kurum, teĢkilat veya yetkili makamı,
f) “Sigortalılık süresi” terimi: taraflardan birinin mevzuatına göre sigortalılık süresi olarak
kabul edilen süre ile bu mevzuata göre sigortalılık süresine muadil olarak kabul edilen her
türlü süreyi,
g) “Yardımlar” terimi: 2’nci maddenin 1’inci fıkrasında zikredilen mevzuatlarca uygulanması
öngörülen ek ve zamlar da dahil olmak üzere, akit Devletlerden her birinin mevzuatında
bulunan yer türlü aylık veya her türlü aynı veya nakdi yardımı,
h) “Aile yardımları” terimi: çocukların sayısına ve yaĢına göre periyodik olarak verilen nakdi
yardımları,
i) “Aile ferdi “ terimi: yardımların yapıldığı mevzuat uyarınca veya 10’uncu maddede
belirtilen durumda ikamet ettiği akit Devletin mevzuatı tarafından ailenin üyesi olarak
tanımlanan veya kabul edilen kimseyi
j) “Hak sahibi” terimi: yardımların yapılmasını sağlayan mevzuat uyarınca hak sahibi olarak
tanımlanan veya sayılan kimseyi,
k) “Ġkamet” terimi: sürekli ikamet yerini,
l) “Geçici ikamet” terimi: Ġdari AnlaĢmada tanımlandığı Ģekilde geçici olarak bulunmayı,
m) “Vatansız” terimi: Vatansızların Statüsüne iliĢkin 28 Eylül 1954 tarihli sözleĢmenin birinci
maddesine göre vatansız olarak tanımlanan kimseyi
n) “Mülteci” terimi: 28 Temmuz 1951 tarihli Mültecilerin Statüsüne iliĢkin SözleĢme ve 31
Ocak 1967 tarihli ek protokolün uygulanmasına istinaden kendisi mülteci statüsünü elde etmiĢ
olan kimseyi ifade eder.
(2) Bu madde de tanımlanmayan her terim kendisine uygulanan mevzuatın verdiği anlamı
ifade eder.
Madde 1 BİS
(1) Aksine hükümler dıĢında, bu sözleĢme:
a) Akit Devletlerden birinin mevzuatına tabi veya tabi olmuĢ olan ücretli iĢçiler ve benzerleri
ile kıyas yolu ile,kendi ad ve hesabına çalıĢan kimselerden,
(i) Akit Devletlerden birinin vatandaĢlığına sahip olanlara, veya
(ii) Akit Devletlerden biri tarafından tanınmıĢ vatansızlara veya mültecilere, ve de onların aile
fertlerine ve geride kalan haksahiplerine,
b) Akit Devletlerden birinin mevzuatına tabi olmuĢ olan ücretli iĢçiler ve benzerleri ile kıyas
yolu ile kendi ad ve hesabına çalıĢan kimselerin geride kalan haksahipleri ve aile fertleri, bu
haksahipleri veya aile fertlerinin, Akit Devletlerden birinin vatandaĢı veya vatansız olmaları
veya Akit Devletlerden biri tarafından mülteci olarak tanınmaları halinde vatandaĢlık
durumları dikkate alınmaksızın uygulanır.
(2) Bu sözleĢmede baĢka hüküm konulmadığı takdirde 1’inci fıkrada zikredilen kimseler Akit
Devletlerden her birinin mevzuatında öngörülen yükümlülüklere tabidirler ve sözkonusu
mevzuatları bu Devletin vatandaĢları ile aynı Ģartlarda yararlanırlar.
Madde 2
(1)Bu SözleĢme aĢağıda yazılı Sosyal Güvenlik mevzuatı hakkında uygulanır:
1) Türkiye'de :
a) ĠĢ kazaları ve meslek hastalıkları, hastalık, analık, malullük, yaĢlılık ve ölüm
Sigortaları ile ilgili yürürlükteki Sosyal Sigorta mevzuatı;
b) Küçük Esnaflar ve Sanatkârlar ve Bağımsız çalıĢanlar hakkında uygulanan yürürlükteki
malullük, yaĢlılık ve ölüm Sigortaları mevzuatı;
c) Devlet Memur ve Hizmetlileri hakkında uygulanan Emekli Sandığı mevzuatı;
d) Sosyal Sigortalar Kanununa göre Sosyal Sigorta sistemine dahil edilen Sigorta
Sandıklan mevzuatı;
2) Belçika'da :
a) Ücretli ve Bağımsız olarak çalıĢanların rejimleri ile ilgili Hastalık, Malullük Sigortası
mevzuatı:
b) Ücretli bağımsız olarak çalıĢanların rejimi ile ilgili emekli ve ölüm aylıkları
mevzuatı;
c) ĠĢ kazası ve Meslek hastalıklarından doğan zararların tazminine iliĢkin mevzuatı;
d) Ücretli ve Bağımsız olarak çalıĢanların rejimleri ile ilgili
Aile Yardımları mevzuatı;
(2) Bu SözleĢme hükümleri, ticaret gemilerinde çalıĢan gemi adamları hakkında
yapılacak bir idari anlaĢmadan sonra uygulanır,
(3) Bu SözleĢme hükümleri, bu maddenin 1’inci fıkrasında yazılı mevzuatı tadil edecek
veya tamamlayacak olan bütün kanun ve tüzüklere de uygulanır.
ġu kadarki, sözleĢme:
a) Yeni bir Sosyal Sigorta koluna iliĢkin mevzuata, Akit Taraflar arasında bu maksatla bir
anlaĢma yapıldığı,
b)Mevcut Sosyal Sigorta rejimlerinin yeni çalıĢanlar zümrelerine teĢmiline mütedair
mevzuata, bu hükümlerin yayınlandığı tarihten itibaren 3 ay içinde ilgili hükümet
tarafından diğer Akit Taraf hükümetine aksine bir bildiride bulunulmadığı, takdirde
uygulanır.
Madde 3
Bu madde, 29.05.2000 tarihinde onaylanan ve 01.04.2002 tarihinde yürürlüğe giren Revizyon
SözleĢmesinin 4’üncü maddesi ile yürürlükten kaldırılmıĢtır.
Madde 4
(1) Akit Taraflardan birinin ülkesinde çalıĢan iĢçiler veya bu memlekette uygulanan
mevzuat bakımından bunların benzerleri, çalıĢtıkları yerde yürürlükte olan mevzuata
tabidirler.
Mesleki faaliyetlerini ülkelerden birinde icra eden bağımsız çalıĢanlar, diğer ülkede
daimi olarak ikamet etseler dahî birinci ülkenin mevzuatına tabidirler.
Bu ülkelerden birinde ve diğerinde ücretli ya da ücretsiz olarak aynı zamanda iki veya
daha fazla mesleki faaliyet icra edilmesi halinde, bu faaliyetlerin her biri, icra edildiği
ülkenin mevzuatına göre yürütülür.
Ülkelerden birinin mevzuatının uygulanması için diğer ülkede yapılmıĢ bulunan faaliyetler
nazara alınır.
Ancak, katkılar her ülke tarafından kendi ülkesinde gerçekleĢtirilen gelirler üzerinden
gerçekleĢtirilebilecektir.
(2) AĢağıda yazılı haller bu maddenin 1’inci fıkrası hükümlerinden istisna edilmiĢtir.
a) Akit Devletlerden birinin toprakları üzerinde bulunan bir müessese hizmetinde çalıĢan
ücretli bir iĢçi bağlı bulunduğu Ģirket tarafından bu Ģirket adına yapılacak bir iĢ için
diğer akit Devlet topraklarında bulunan bir Ģirkete geçici olarak gönderildiği takdirde, bu
iĢçi ve kendisine refakat eden aile fertleri, yapmak zorunda olduğu ĠĢin tahmini süresi
yirmi dört ayı aĢmamak ve geçici görev süresi sona eren baĢka bir kimsenin yerine
gönderilmemek Ģartıyla, kendi toprakları üzerinde istihdam edilmeye devam
ediliyormuĢ gibi birinci Devlet mevzuatına tabi olmaya devam ederler.Geçici görev
süresi yetkili makamların karĢılıklı mutabakatı ile Ġstisnai olarak uzatılabilir.
b) Akit Taraflardan birinin resmi veya Özel nakliyat müessesesinde çalıĢan iĢçiler
veya benzerleri, devamlı veya geçici veyahut gezici olarak diğer Akit Taraf
ülkesinde çalıĢtırıldıkları müddetçe münhasıran, müessese merkezinin bulunduğu
memlekette yürürlükte bulunan hükümlere tabi olurlar, Ģu kadar ki, müessesenin,
diğer akit taraf ülkesinde bir Ģubesi veya daimi temsilciliği varsa, bu Ģube veya tem silcilik tarafından çatıĢtırılan kimseler Ģubenin veya daimi temsilciliğin bulunduğu
Akit Taraf mevzuatına tabi olurlar.
c) Bu bent, 29.05.2000 tarihinde onaylanan ve 01.04.2002 tarihinde yürürlüğe giren
Revizyon SözleĢmesinin 4’üncü maddesi ile yürürlükten kaldırılmıĢtır.
(3) Akit Tarafların yüksek idare makamları, aralarında anlaĢmak suretiyle, bu maddenin
1’inci fıkrası hükümlerinden istisnalar yapılmasını öngörebilirler. Bu makamlar, 2’nci
fıkrada yer alan Ġstisna hükümlerinin bazı özel halterde uygulanmaması hususunda da
bazı özel hallerde uygulanmaması hususunda anlaĢabilir.
Madde 5
(1) Devlet memurları ve benzeri personel kendilerini istihdam eden idarenin bağlı
bulunduğu akit Devlet mevzuatına tabidirler. Bu kimseler ve aile ferileri, bu bakımdan,
diğer akit Devlette bulunsalar da, bu akit Devlette ikamet ediyor olarak kabul edilirler.
(2)a) Bir akit Devlet Hükümeti tarafından diğer akit Devlet topraklarına diplomatik
misyon veya konsolosluk görevlisi olarak gönderilen kimseler ilk akit Devletin
mevzuatına tabidirler.
b) Bir akit Devletin diplomatik misyonu veya konsoloslukları tarafından diğer akit
Devlet topraklarında iĢe alınan kimseler bu son akit Devlet mevzuatına tabidirler.
Bununla birlikte, Ġlk akit Devletin vatandaĢı olan kimseler bu akit Devlet mevzuatının
uygulanmasını tercih edebilirler.
c) Bir akit Devletin diplomatik misyonu veya konsolosluğunca bu fıkranın (b) bendine
uygun olarak diğer akit ülke mevzuatına uygun olarak istihdam edilen kimseler okluğu
takdirde, misyon veya konsolosluk bu akil Devlet tarafından iĢverenlere uygulanan
mevzuatı dikkate alınır.
d) Bu fıkranın (b) ve (c) bentlerinin hükümleri kıyaslama yoluyla iĢbu fıkranın (a)
bendinde belirtilen bir kimsenin özel hizmetinde Ġstihdam edilen kimselere uygulanırlar.
e) Bu fıkranın (a) dan (d) ye kadar olan bentlerinin hükümleri bir konsolos luğun fahri
üyelerine ve bu kimselerin özel hizmetinde istihdam edilen kimselere uygulanmaz.
f) Bu fıkranın hükümleri aynı zamanda (a) dan (e) ye kadar olan bentlerde zikredilen
kimselerin onlarla aynı çatı altında yaĢayan aile ferilerine de, bir mesleki faal iyet icra
etmemeleri kaydıyla, uygulanırlar.
Madde 6
Akit Taraflardan birinin mevzuatına göre, bir yardımın diğer bir sosyal güvenlik yardımı
veya bir meslekî gelirle birleĢmesi halinde yardımın azaltılması, kesilmesi veya
durdurulması gerektiği taktirde, diğer Akit Taraf mevzuatına göre bir sosyal güvenlik
yardımına hak kazanılmıĢ olması veya diğer Akit Taraf ülkesinde bir meslekî gelir elde
edilmesi halinde de aynı hüküm uygulanır.
ġu kadar ki, Akit tarafların ülkelerinde geçen sürelere göre kısmi olarak hesaplanan
aynı mahiyetteki iki yardımın birleĢmesi halinde bu hüküm uygulanmaz.
KISIM II
ÖZEL HÜKÜMLER
BÖLÜM I
HASTALIK VE ANALIK YARDIMLARI
Madde 7
Türkiye'den Belçika'ya veya Belçika'dan Türkiye'ye giden iĢçiler veya benzerleri ile aile
fertleri, yeni iĢyerinin bulunduğu memleketin hastalık sigortası yardımlarından aĢağıda
yazılı Ģartlarla faydalanırlar:
ĠĢçilerin,
(1) Bu memlekette de iĢçi olarak çalıĢmıĢ olmaları;
(2) Bu akit taraf ülkesine de son defa girdikleri tarihte çalıĢabilir
durumda olmaları;
(3) Ayrıldıkları memlekette geçen sigortalılık süreleri ile geldikleri
memlekette çalıĢmaya baĢladıktan sonra geçen süreler nazara alınmak suretiyle, yeni
iĢyerinin bulunduğu memleket mevzuatına göre bu yardımlardan faydalanmak için gerekli
Ģartları yerine getirmiĢ bulunmaları.
Madde 8
Türkiye'den Belçika'ya veya Belçika'dan Türkiye'ye giden iĢçiler veya benzerleri ile aile
fertleri, yeni iĢyerlerinin bulunduğu memlekette analık sigortası yardımlarından, aĢağıda
yazılı Ģartlarla faydalanırlar.
ĠĢçilerin,
(1) Bu memlekette de iĢçi olarak çalıĢmıĢ olmaları;
(2) Ayrıldıkları memlekette geçen sigortalılık süreleri ile geldikleri
memlekette çalıĢmaya baĢladıktan sonra geçen süreler nazara alınmak suretiyle, yeni
iĢyerinin bulunduğu memleket mevzuatına göre bu yardımlardan faydalanmak için gerekli
Ģartları yerine getirmiĢ bulunmaları.
Madde 9
Bu madde, 29.05.2000 tarihinde onaylanan ve 01.04.2002 tarihinde yürürlüğe giren
Revizyon SözleĢmesinin 5’inci maddesi ile yürürlükten kaldırılmıĢtır.
Madde 10
Sigortalı bulunduğu memleket mevzuatına göre yardıma hak kazanmıĢ olan iĢçi veya
benzerinin aile fertleri, diğer Akit Taraf ülkesinde ikamet ettikleri sırada da, ikamet
ettikleri memleketin mevzuatına göre sağlık yardımlarından faydalanma hakkına sahip
bulunmamak Ģartıyla, hastalık ve analık sigortasıyla sağlanan sağlık yardımlarından
faydalanırlar.
Söz konusu yardımlara hak kazanılıp kazanılmadığı sigortalının çalıĢtığı memleket mevzuatına
göre; aile fertleri, yardımların kapsamı, süresi ve ifa Ģekli ise aile fertlerinin ikamet ettiği
memleket mevzuatına göre tayin edilir.
Yetkili sosyal sigorta kurumu, bu yardım giderlerine iliĢkin olarak, iki akit ülkenin
Yüksek idari Makamlarınca tespit edilecek götürü bir miktarın tamamını ikamet
mahallindeki sosyal sigorta kurumuna öder.
Madde 11
ĠĢçiler veya benzerleri ile bunların aile fertleri, akit Taraflardan birinin ülkesinde Ġdari
AnlaĢma ile tespit edilecek bir süreyi aĢmamak üzere geçici olarak bulundukları sırada,
sigortalı oldukları memleket mevzuatına göre yardımlardan faydalanma hakkına sahip
bulundukları takdirde, geçici olarak Ġkamet ettikleri memleket mevzuatına göre
sağlanmakta olan hastalık ve analık sigortası sağlık yardımlarından ve durumunun
yardımları acilen gerektirmesi Ģartıyla yararlanır.
Bağlı olunan kurum, bu yardımların, yardımı yapmıĢ olan kurumların muhasebe
kayıtlarından çıkacak fiili tutarlarını, geçici olarak ikamet olunan ülkenin kurumuna öder.
Madde 12
Akit Taraflardan birinin mevzuatına göre yardım görmeye baĢlamıĢ bulunan iĢçiler veya
benzerleri, ikâmetgâhlarını diğer Akit Taraf ülkesine naklettikleri takdirde de, yetkili
sosyal sigorta kurumunun bu yer değiĢtirmeye muvafakat etmiĢ olması Ģartı ile
yardımdan faydalanma hakkını muhafaza ederler.
Bağlı olunan kurum, bu yardımların, yardımı yapmıĢ olan kurumların muhasebe
kayıtlarından çıkarılacak fiilî tutarlarını, geçici olarak ikamet olunan ülkenin kurumuna
öder.
10’uncu maddenin (2)’inci bendi hükümleri kıyas yoluyla uygulanır.
Madde 13
(1) Her iki Akit Taraf mevzuatına göre malûllük, yaĢlılık veya ölüm aylığı almakta olan
bir kimse, Ġki memlekette geçen sigortalılık sürelerinin toplamı nazara alınmak
suretiyle ikamet ettiği memleket mevzuatına göre sağlık yardımlarından faydalanma
hakkına sahip bulunuyorsa, kendisine veya aile fertlerine yapılacak sağlık yardımları,
sanki yalnız bu tarafın mevzuatına göre aylık alıyormuĢ gibi, bu tarafın sosyal sigorta
kurumunca sağlanır.
(2) Akit Taraflardan yalnız birinin mevzuatına göre malullük, yaĢlılık veya ölüm aylığı
almakta olan bir kimsenin diğer Akıt Taraf ülkesinde ikamet etmesi halinde, kendisine
veya aile fertlerine yapılacak sağlık yardımları sanki aylık, ikamet olunan taraf
mevzuatına göre ödeniyormuĢ gibi, bu tarafın sosyal sigorta kurumunca sağlanır.
Söz konusu yardımlara hak kazanılıp kazanılmadığı, aylığı ödeyen taraf mevzuatına göre,
yardımların kapsamı, süresi ve ifa Ģekli Ġse ikamet olunan taraf mevzuatına göre tayin
edilir.
Ġlgili kimsenin ikamet ettiği memlekette baĢka bir sıfatla bu yardımlardan faydalanma
hakkına sahip olmaması Ģartıyla, bu yardımların tutarı, aylığı bağlamıĢ olan tarafın yetkili
kurumunca ödenir.
(3) Akit Tarafların Yüksek Ġdare Makamları 11’nci madde ile bu maddenin 2’nci
fıkrasında öngörülen masraf ödemelerinin, tespit edecekleri götürü bir miktar üzerinden
yapılmasına karar verebilirler.
Madde 13 BİS
Aynı yardımlara gelince, Türk Mevzuatı bu yardımları bağımsız çalıĢanlara sağladığı anda, bu
baĢlık altında yer alan hükümlerin uygulanması serbest ĠĢçi olanlara da bir idari
düzenleme ile teĢmil edilebilir.
BÖLÜM II
İŞ KAZALARI VEYA MESLEK HASTALIĞI SONUCU
MALÛLLÜK HALLERİ DIŞINDAKİ MALULLÜK YARDIMLARI
Madde 14
(1) Birbirini takip eden sürelerde veya münavebeli olarak, her iki Akit Taraf ülkesinde bir
veya birden fazla malûllük sigortasına tabi tutulmuĢ bulunan Türk veya Belçikalı
iĢçilerle benzerlerinin bu sigortalara tabî olarak geçmiĢ sigortalılık süreleri ile muadil
süreler, sağlık yardımlarına veya para yardımlarına hak kazanılıp kazanılmadığının veyahut
bu hakkın idamesi veya ihyasının gerekip gerekmediğinin tayini bakımından, 20’nci
maddenin 1, 2 ve3’üncü fıkralarında yazılı Ģartlarla birleĢtirilir.
(2) Malûllük, sebebiyle yapılacak para yardımları, malullükle sonuçlanan iĢ göremezlik
halinin vukua geldiği tarihte ilgilinin tabii bulunduğu mevzuat hükümlerine göre tayin
edilir ve bu yardımlar sözü edilen mevzuatı uygulamakla görevli sosyal sigorta kurumu
tarafından ödenir.
(3) ġu kadar ki, iĢçinin Akit Taraflardan birinin ülkesine vardığı tarihten itibaren bir
yıldan daha kısa bir süre içinde meydana çıkan bir iĢ göremezliğin sonucu olan
malûllük hali, bu Akit Tarafça para yardımı yapmasına hak kazandırmaz; ilgili, daha önce
diğer Akit Taraf ülkesinde bir malûllük sigortasına tabi olmuĢ ise, bu Taraf mevzuatıyla
sağlanan yardımlardan bu mevzuattaki Ģartlar dahilinde faydalanır.
Madde 15
Türkiye ve Belçika'da madenlerde çalıĢmıĢ bulunan iĢçilere yapılacak malûllük yardımları
14’üncü maddenin 2’nci fıkrası hükümleri dıĢında olmak üzere ve 23’üncü madde hükmü
uygulanmadığı takdirde, bu memleketlerde geçen sigortalılık sürelerinin toplamı nazara
alınmak suretiyle, maden iĢçilerinin emekliliği hakkında özel Belçika mevzuatında
belirtilen Ģartlar yerine getirilmiĢ olmak ve bu memleketlerden her birinde geçen
sigortalık süreleri 20’inci maddenin 4’üncü fıkrasında öngörülen bir yıllık süreden
daha az olmamak kaydıyla mezkur 4’üncü fıkrada yazılı esaslara göre tayin edilir.
Madde 16
15’inci maddede bahis konusu olan sigortalı, malullükle sonuçlanan iĢ göremezlik halinin
meydana çıktığı tarihte Türkiye'deki bir maden ocağında çalıĢmakta bulunuyorsa, maden
iĢçilerinin' emekliliği hakkındaki özel Belçika rejiminden bağlanacak aylığın hesabında,
sigortalının bu tarihte dahil bulunduğu meslek sınıfındaki iĢçilere Belçika'da ödenmekte
olan ücret esas alınır.
Madde 17
(1) Malûllük aylık veya ödeneğin durdurulmasından sonra sigortalı bu yardıma tekrar
hak kazandığı takdirde, malullük halinin ilk yardımın yapılmasına sebep olan iĢ
göremezlik vakasından ileri gelmiĢ olması kaydıyla, ilk aylık veya ödeneği bağlamıĢ
olan sosyal sigorta kurumu tarafından bu yardımın ödenmesine devam olunur.
(2) Malullük aylık veya ödeneğinin kesilmesinden sonra sigortalının durumu kendisine
yeniden bir malûllük aylık veya ödeneği bağlanmasını gerektirdiği takdirde bu yardım,
icabında, 15’inci madde hükümleri de göz önünde bulundurulmak suretiyle, 14’üncü
maddede belirtilen esaslara göre yeniden tespit edilir.
Madde 18
Malullük aylık veya ödeneğinin ödenmesine baĢlamadan önce ilgili hastalık sigortasından
ödenek verilmesi süre, her halde, malullükle sonuçlanan iĢ göremezlik halinin meydana
çıktığı tarihte sigortalının çalıĢmakta olduğu memleket mevzuatında öngörülen süredir.
Madde 19
Malullük aylık veya ödeneği, icabında, ilgiliye yaĢlılık aylığı bağlanması mümkün olan iki
memleketten birinin mevzuatında ön görülen Ģartlar yerine getirildiği tarihte, yaĢlılık aylığına
çevrilir.
Gerekirse, aĢağıdaki III bölüm hükümleri uygulanır.
B Ö L Ü M III
YAŞLILIK YARDIMLARI VE İŞ KAZASI VEYA MESLEK HASTALIĞI
SONUCU ÖLÜM HALLERİ DIŞINDAKİ ÖLÜM (AYLIK) YARDIMLAR
Madde 20
(1) Birbirini takip eden sürelerde veya münavebeli olarak, iki Akit Taraf ülkesinde bir
veya birden fazla yaĢlılık veya ölüm sigortasına tabi tutulmuĢ bulunan Türk ve
Belçikalı iĢçilerle benzerlerinin bu sigortalara tabi olarak geçen sigortalılık süreleri ile
muadil süreler, aynî zamana rastlamamak Ģartıyla, yardımlara hak kazanılıp kazanamadığının
veya bu hakkın Ġdamesinin veya ihyasının tayininde birleĢtirilir.
Sigortalılık sürelerine muadil olarak nazara alınacak süreler, her Akit Taraf
mevzuatına göre muadil süre olarak kabul edilen sürelerdir.
Aynı zamanda hem Türkiye hem de Belçika mevzuatına göre muadil süre olarak kabul
edilen bir süre, yardımın tayin ve tespitinde, ilgilinin bu süreden önce son olarak
çalıĢtığı memleketteki sosyal sigorta kurumu tarafından nazara alınır.
(2) Akit Tarafların birinin mevzuatına göre, bazı yardımların yapılması sigortalılık
sürelerinin özel sosyal sigorta rejimine tabi bir meslekte geçmiĢ olması Ģartına bağlandığı
takdirde, bu yardımlardan faydalanıp faydalanılmayacağının tayininde, diğer memlekette
yalnız bu rejime tekabül eden bir veya birden fazla özel rejimlere tabi olarak geçmiĢ
olan süreler birleĢtirilir. Bununla beraber, iki memleketten birinde bu meslek için Özel
bir sigorta rejimi yoksa, yukarıdaki 1’inci fıkrada bahis konusu olan rejimlerden birine
tabi olarak aynı meslekte geçmiĢ olan süreler de toplama katılır.
Akit Taraflardan birinin mevzuatına göre bazı yardımların yapılması sigortalılık
sürelerinin özel bir sosyal sigorta rejimine tabi bir meslekte geçmiĢ olması Ģartına bağlı
ise ve bu süreler söz konusu mevzuat gereğince sağlanan yardımlardan faydalanma hakkını
kazandırmadığı takdirde, sözü edilen süreler, iĢçiler hakkında uygulanan mevzuatta
öngörülen yardımların tasfiyesinde muteber sayılır.
(3) Maden iĢçileri ile benzeri iĢçilere uygulanan aylıkla ilgili, Belçika mevzuatı
hükümlerinin uygulanmasında;
a) Yalnız bu hükümler gereğince geçerli olan süreler ile bir leĢtirilebilecek süreler,
Türk maden iĢyerlerinde geçen ve bu iĢyerlerinin Belçika'da bulunması halinde anılan
hükümler gereğince geçerli olan sürelerdir.
b) Akit Taraflardan her birinin mevzuatına göre sigortalılık süresine muadil sayılan
sürelerden, yalnız maden ocaklarında geçen bir süreyi takip eden veya maden
ocaklarında geçmiĢ bir süreden hemen önce gelen süreler nazara alınır. Bu süreler,
yardımların hesabında, sigortalının bu süreden hemen önce maden ocaklarında çalıĢmıĢ
bulunduğu memleketin Sosyal Sigorta Kurumu tarafından nazara alınır. Sigortalı daha önce
madenlerde çalıĢmamıĢ ise, bahis konusu süreler, sigortalının bu sürelerden hemen sonra
madenlerinde çalıĢmıĢ bulunduğu memleketin sosyal sigorta kurumu tarafından nazara alınır.
(4) Bir sigortalıya yetkili sosyal sigorta kurumlarının her biri tarafından yapılacak
yardımların tutarı, esas itibariyle, yukarıdaki 1 ve 2’nci fıkralarda belirtilen sürelerin
tamamı bu sosyal sigorta kurumunun uyguladığı mevzuata tabi olarak geçmiĢ bulunsaydı
sigortalının hak kazanabileceği yardım tutan ne olacak idiyse, bu tutar bahis konusu
mevzuata tabi olarak geçmiĢ süreye göre azaltılmak suretiyle tayin edilir.
Her sosyal sigorta kurumu, sürelerin geçtiği Akit Taraf ülkeleri arasında bir fark
gözetmeksizin, bu sürelerin toplamını nazara almak suretiyle ve kendi uyguladığı
mevzuat hükümlerine göre, ilgilinin bu mevzuatta öngörülen yardımlara hak kazanıp
kazanmadığını tespit eder.
Her Sosyal Sigorta Kurumu, birleĢtirilen sigortalılık sürelerinin tamamını münhasıran
kendi mevzuatına göre geçmiĢ gibi kabul ederek ilgilinin hak kazanabileceği nazari
yardım tutarını hesap eder ve bu tutarın, kendi mevzuatına tabi olarak geçmiĢ sürelere
tekabül eden kısmını tayin eder.
ġu kadar ki, bir Sosyal Sigorta Kurumunun uyguladığı mevzu ata göre geçen sürelerin
toplamı, bu mevzuatta öngörülen asgari bil fiil çalıĢma günü veya benzeri bir gün
sayısını ihtiva etmek üzere, bir yılı doldurmadığı takdirde, bu kurum tarafından hiç bir
yardım yapılmaz; bu takdirde, diğer Akit Tarafın Sosyal Sigorta Kurumu, sigortalılık
sürelerinin toplamı nazara alınmak suretiyle, kendisinin uyguladığı mevzuata göre ilgilinin
hak kazanacağı yardımın tamamını öder.
Akit Taraflardan birinin mevzuatına göre, aylık bağlanmasına hak kazanılması için
belirli bir sigortalılık süresi Ģartı aranmaksızın, sigortalılık süresinin her yıl için belirli
bir miktar üzerinden aylık bağlandığı takdirde, bu Akit Tarafın yetkili sosyal sigorta
kurumu bağlayacağı aylığı, doğrudan doğruya ve münhasıran bu memlekette geçen
sigortalılık süreleriyle muadil sürelere göre hesaplar; bu halde, ilgili Sosyal Sigorta
Kurumu, aylık bağlama kararının muteber olduğu tarihte normal ihtiyarlık yaĢına varmıĢ
olan sigortalılar hakkında yürürlükte olan mevzuat hükümlerini uygular.
Madde 21
(1) Bir sigortalı, 20’nci maddenin 1, 2 ve 3’üncü fıkralarında belirtilen sigortalılık
sürelerinin toplamı nazara alınmak suretiyle, her iki memleket mevzuatına göre gerekli
Ģartları aynı anda yerine getirmediği takdirde, bahis konusu mevzuatın her biri
bakımından yardım hakkı, bu Ģartlar yerine geldikçe doğar.
(2) Bir memleket mevzuatına göre gerekli Ģartların yerine getirilmiĢ olması dolayısıyla 1’inci
fıkra gereğince aylık ödenmiĢ bulunan süreler, diğer memleket mevzuatına göre aylığa hak
kazanılıp kazanılmadığının tayininde, aylığı ödeyen taraf ülkesinde geçmiĢ sigortalılık
süreleri imiĢ gibi kabul edilir.
(3) Bu maddenin 1’inci fıkrasında bahis olunan hallerde, daha önce bağlanmıĢ olan
aylık, diğer Akit Taraf mevzuatına göre aylığa hak kazanıldığı tarihten Ġtibaren, 20’nci
maddenin 1-4’üncü fıkraları hükümlerine uygun olarak yeniden tespit edilir.
Madde 22
Belçika mevzuatında maden iĢçilerine erken aylık bağlanmasını öngören hükümler, 20’nci
madde hükümleri dıĢında olmak üzere, yalnız Belçika kömür madenlerinde geçen hizmetler
nazara alınmak suretiyle, sözü geçen mevzuata göre gerekli Ģartları yeri ne getirmiĢ olan
kimseler hakkında uygulanır.
Madde 23
Her sigortalı, aylığa hak kazandığı tarihte, hakkında bu SözleĢmenin 20’nci maddesi
hükümlerinin uygulanmamasını Ġsteyebilir. Bu takdirde sigortalının Akit Taraflardan her
birinin mevzuatına göre hak kazandığı yardımlar, ilgili sosyal sigorta kurumları
tarafından, diğer Akit Taraf ülkesinde geçen sigortalılık süreleriyle muadil süreler
nazara alınmaksızın tespit edilir.
Madde 24
20-23’üncü maddeler hükümleri, ölen sigortalının hak sahiplerine bağlanacak aylıklar
hakkında da, kıyas yoluyla, uygulanır.
BÖLÜM IV
II VE III. BÖLÜMLERE İLİŞKİN MÜŞTEREK HÜKÜMLER
Madde 25
Akit Taraflardan birinin mevzuatına göre, malûllük, aylık veya ödenekleriyle yaĢlılık,
ölüm veya aile aylıklarının ödenmesi ikamet Ģartına bağlı bulunduğu takdirde,
gerek 20’nci madde hükümlerine göre, gerekse yalnız bir memleket mevzuatına tabi
olarak geçmiĢ sigortalılık sürelerine göre bağlanan aylıkların ödenmesinde, Akit Taraflardan birinin ülkesinde ikamet ettikleri sürece, Türk ve Belçika vatandaĢları için
bu Ģart aranmaz; ġu kadar ki, maluliyet aylık veya ödeneği almakta olan kimse
diğer Akit Taraf ülkesine dönmeden veya ikametgahını diğer Akit Taraf
ülkesine nakletmeden önce yetkili kurumun müsaadesini al mak zorundadır.
Müsaade talebi, yalnız, ilgilinin yer değiĢtirmesinin sağlık bakımından mahzurlu
olduğunun usulü dairesinde tespit edilmesi halinde reddolunabilir.
Madde 26
Akit Taraflardan birinin mevzuatına göre yardım tutarının tayininde bütün
sigortalılık süresi veya bu sürenin bir kısmında elde edilen kazançların ortalaması
nazara alındığı takdirde, bu tarafça Ödenecek yardımın hesabında nazara alınacak ortalama
kazanç, yalnız bu memlekette geçen sigortalılık süresi içinde elde edilen kazançlara göre
tespit edilir.
Akit ülkelerden birinin mevzuatına göre, yardımların tespitinde, tüm sigortalılık süresi
veya bu sürenin bir kısmı ile ilgili ortalama mesleki gelir nazara alınıyorsa, bu ülkenin
yapmakla yükümlü olduğu yardımların hesaplanmasında nazara alınan ortalama mesleki
gelir anılan ülke mevzuatına göre geçen sigortalılık süresinde ödendiği tespit olunan
mesleki gelirlere göre belirlenir.
Madde 27
Sigortalının bağlı bulunduğu sosyal sigorta kurumlarından yalnız birine yapılan müracaat,
diğer yetkili kurumlara da yapılmıĢ sayılır.
Madde 28
Malullük, yaĢlılık ve ölüm sigortaları hakkında Türk mevzuatı nın uygulanmasında;
sigortalı, Türkiye'de yaĢlılık sigortasına tabi iĢe girmeden önce Belçika'da bir yaĢlılık
sigortasına tabi olmuĢ ise, bu sigortaya tabi tutulduğu Ġlk gün, Türk mevzuatına göre
sigorta kanunlarına tabi iĢe ilk defa girdiği gün olarak kabul edilir.
BÖLÜM V
AİLE YARDIMLARI
Madde 29
(1) Milli mevzuata göre aile yardımlarından yararlanma hakkının doğması bir çalıĢma
süresinin veya muadil sürenin tamamlanmıĢ olması Ģartına bağlandığı takdirde, her Ġki
ülkede geçen süreler de dikkate alınır.
(2) Belçika'da çalıĢan ĠĢçilerden çocukları Türkiye'de ikamet edenler, özel yardımlar ve
zamlar hariç olmak üzere, Belçika mevzuatında "Aile yardımları" olarak adlandırılan
yardımlardan yararlanırlar.
(3) Çocukları Türkiye'de yaĢayan yaĢlılık, dulluk, malullük, iĢ kazası veya meslek
hastalıyı yardımlarından yararlananlar, Özel yardımlar ve zamlar hariç olmak üzere,
Belçika mevzuatında öngörülen aile yardımlarından yararlanırlar.
( 4 ) (2) ve (3)’üncü paragraflarda zikredilenlerin yetimlerinden Türkiye'de Ġkamet
edenler, özel yardımlar ve zamlar hariç olmak üzere, Belçika mevzuatında
Öngörülen aile yardımlarından yararlanırlar.
(5) Hangi çocukların yardımlardan yararlanacakları, yardımlardan faydalanma Ģartları ve
yardım tutarları ile yardım süreleri bir Ġdari AnlaĢma ile tespit edilir.
B Ö L Ü M VI
İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞI HALİNDE YAPILACAK YARDIMLAR
Madde 30
Akit Taraflardan birinin mevzuatına göre, bir iĢ kazası veya meslek hastalığı halinde
yapılacak yardımların ödenmesi ikamet Ģartına bağlı olduğu takdirde, Akit Taraflardan
birinin veya diğerinin ülkesinde ikamet ettikleri sürece, Türk veya Belçika
vatandaĢları için bu Ģart aranmaz.
M a d d e 31
Bu madde, 11.11.1980 tarihinde onaylanan ve 01.07.1981 tarihinde yürürlüğe giren
Revizyon SözleĢmesinin 12’nci maddesi ile yürürlükten kaldırılmıĢtır.
Madde 32
Türkiye'de çalıĢan Belçikalı bir iĢçinin veya Belçika'da çalıĢan bir Türk iĢçisinin
uğradığı iĢ kazası veya tutulduğu meslek hastalığı, ölümle yahut tam veya kısmi sürekli is
göremezlikle sonuçlanabilecek nitelikte olduğu takdirde, bu iĢ kazası veya meslek hastalığı,
iĢveren yahut yetkili sosyal sigorta kurumu tarafından, iĢ kazasına uğrayan veya meslek
hastalığına tutulan kimsenin vatandaĢı bulunduğu tarafın mahalli konsolosluk
makamlarına bildirilir.
Madde 33
(1) Akit Taraflardan birinin ülkesinde bir meslek hastalığı sebebiyle kendisine yardım
yapılmıĢ olan bir sigortalı, aynı mahiyetteki bir meslek hastalığı sebebiyle, yeni iĢyerinin
bulunduğu memleket mevzuatına göre yardım talebinde bulunduğu takdirde, kendisine
daha önce bu hastalık sebebiyle, yapılmıĢ olan yardım hakkında bu memleketin yetkili
sosyal sigorta kurumuna bilgi vermeye mecburdur. Yeni yardımı yapmakla yükümlü
olan sosyal sigorta kurumu, daha önce hak kazanılmıĢ olan yardımı, kendisi tarafından
yapılmıĢ gibi nazara alır,
(2) Ġlgili kimse, ĠĢçinin meslek hastalığına tutulduğu memlekette değil de diğer Akit
Taraf ülkesinde ikamet ediyorsa, yardım talebi, ilgilinin ikamet ettiği memleketteki sosyal
sigorta kurumuna verilebilir. Bu takdirde talebin, yardımı ödeyecek olan tarafın
mevzuatında belirtilen Ģekil ve Ģartlara göre yapılması gerekir.
Madde 34
Akit Taraflardan birinin mevzuatına göre meslek hastalığı sebebiyle yardım yapılabilmesi
bu hastalığa sebep olabilecek iĢlerde belirli bir süre çalıĢmıĢ olma Ģartına bağlı bulunduğu
takdirde, yardıma hak kazanılıp kazanamadığının tespitinde, iĢçinin diğer Akit Taraf
ülkesinde aynı mahiyetteki iĢlerde çalıĢtığı süreler de nazara alınır.
Madde 35
Bir iĢ kazasına uğrayan veya meslek hastalığına tutulan ve yetkili kurum hesabına
sağlanan yardımlardan faydalanmaya baĢladıktan sonra diğer Akit Taraf ülkesine dönmesine
veya ikâmetgâhını diğer Akit Taraf ülkesine nakletmesine yetkili kurumca müsaade
edilen iĢçi ve aile fertleri hakkında da, 13’üncü maddenin: 2 ve 3’üncü fıkraları
hükümleri, kıyas yoluyla, uygulanır.
B Ö L Ü M VII
CENAZE YARDIMLARI
Madde 36
(1)Akit Taraflardan birinin ülkesinden diğerine giden iĢçilerin veya benzerlerinin ölümü
halinde, yeni iĢyerinin bulunduğu memleket mevzuatıyla sağlanan yardımlara, aĢağıda
yazılı Ģartlarla hak kazanılır :
1. Bu memlekette iĢçi veya benzeri olarak çalıĢmıĢ olmak;
2. Ölüm tarihinde, ayrıldıkları memlekette geçen sigortalılık süreleri ile bu memlekette
çalıĢmaya baĢladıktan sonra geçen süreler nazara alınmak suretiyle, yeni iĢyerinin
bulunduğu memleket mevzuatına göre yardımlardan faydalanmak için gerekli Ģartları
yerine getirmiĢ bulunmak,
(2) Sigortalılık sürelerinin birleĢtirilmesi suretiyle, kendisine her Ġki memleketin sosyal
sigorta kurumlarınca aylık ödenmekte olan bir kimsenin veya aile fertlerinden birinin
ölümü halinde, cenaze yardımı, sigortalılık sürelerinin toplamı nazara alınmak
suretiyle, iĢçinin son olarak sigortalı bulunduğu memleket mevzuatına göre gerekli Ģartlar
yerine getirilmiĢ ise, bu memleketteki yetkili sosyal sigorta kurumu tarafından ödenir.
(3) Akit Taraflardan yalnız birinin sosyal sigorta kurumunca kendisine aylık Ödenmekte
olan veya iĢ kazalarıyla meslek hastalıkları hakkındaki Türk veya Belçika mevzuatına
göre sağlanan yardımlardan faydalanmakta bulunan bir kimsenin veya aile fertlerinden
birinin ölümü halinde, cenaze yardımı, bu aylık veya geliri ödeyen taraf mevzuatına göre
gerekli Ģartlar yerine getirilmiĢ ise, bu memleketin yetkili sosyal sigorta kurumu
tarafından ödenir.
K I S I M III
İDARÎ YARDİMLAR
Madde 37
(1) Her iki Akit Tarafın idare makamlarıyla sosyal sigorta veya sosyal güvenlik
kurumları kendi mevzuatlarının uygulanması bahis konusu imiĢ gibi, karĢılıklı olarak,
birbirine yardım ederler.
Akit Tarafların, birbirleriyle doğrudan doğruya yazıĢmaya ve gerekirse ilgililerin
müracaatlarını ve ödemeleri merkezileĢtirmeye yetkili sayılacak makam ve kurumları
bir idari anlaĢma ile tayin edilir.
(2) Bu makam ve kurumlar, aynı maksatla, diğer Akit Tarafın elçilik ve
konsolosluklarının da yardımlarını talep edebilirler.
(3) Akit taraflardan birinin elçilik ve konsoloslukları, kendi vatandaĢlarının
menfaatlerinin korunması için lüzumlu bilgileri toplamak maksadıyla, diğer Akit
Tarafın idari makamları ve milli sosyal sigorta veya sosyal güvenlik kurumları
nezdinde doğrudan doğruya teĢebbüste bulunabilirler.
Madde 38
(1) Akit Taraflardan birinin mevzuatına göre, bu tarafın makamlarına, sosyal sigorta
kurumlarına ve kaza mercilerine verilecek olan belgeler, kaydiye, harç, pul ve
konsolosluk resimlerinden muaf ise bu muafiyet, bu SözleĢmenin uygulanmasında,
diğer Akit Tarafın makamlarına, sosyal sigorta kurumlarına veya kaza mercilerine
verilecek olan belgelere de teĢmil olunur.
(2) Bu sözleĢmenin uygulanmasında düzenlenecek bütün belgeler, elçilik ve
konsoloslukların tasdikinden muaftır.
Madde 39
Bu sözleĢmenin uygulanmasında, SözleĢmeden faydalanan kimselerle, Akit Taraflardan
birinin idare makamları, sosyal sigorta kurumları veya kaza mercileri tarafından diğer Akit
Tarafın idare makamlarına, sosyal sigorta kurumlarca veya kaza mercilerine gönderilecek
yazılar Akit Tarafların resmi dillerinden biriyle yazılır.
Madde 40
Akit Taraflardan birinin, sosyal güvenlik konusunda yapılacak bir müracaat veya talebi
kabul etmeye yetkili bir makamına, sosyal sigorta kurumuna veya kaza merciine
belirli bir süre içinde yapılması gereken müracaat veya talepler, aynı süre içinde,
diğer Akit Tarafın bunlara tekabül eden bir makamına, kurumuna veya merciine
yapılabilir. Bu müracaat veya talepleri alan makam, kurum veya merciler, bunları
gecikmeksizin gerekli yere intikal ettirirler.
Madde 41
(1) Akit Tarafların Yüksek Ġdari Makamları bu SözleĢmenin icrası ve uygulanması için
gerekli bütün tedbirleri alırlar.
(2) Aynı idare makamları, 2’nci maddede yazılı sosyal güvenlik mevzuatında yapılacak
değiĢiklikler hakkında, birbirine zamanında bilgi verirler.
(3) Akit Tarafların yetkili makamları, bu sözleĢmenin kendi memleketlerinde icrasıyla
ilgili olarak ittihaz olunan hükümler hakkında da birbirlerine bilgi verirler.
Madde 42
Bu madde,29.05.2000 tarihinde onaylanan ve 01.04.2002 tarihinde yürürlüğe giren Revizyon
SözleĢmesinin 9’uncu maddesi ile yürürlükten kaldırılmıĢtır.
K I S I M IV
Madde 43
(1) Bu SözleĢme gereğince yapılacak yardımları ödemekle yükümlü sosyal sigorta kurumlan,
bu ödemeyi kendi memleketlerinin parasıyla yapmak suretiyle görevlerini yerine
getirmiĢ olurlar.
Akit Taraflardan birinin ülkesinde döviz alıĢ veriĢini kısıtlayan hükümler yürürlüğe
konduğu takdirde, bir veya öbür tarafça ödenecek paraların bu SözleĢme esaslarına göre
transfer edilmesini mümkün kılacak tedbirler, iki Hükümet arasında mutabık kalınmak
suretiyle, derhal alınır.
(2) Akit tarafların Yüksek Ġdari Makamları arasında mektup teati suretiyle tespit
edilecek bir miktarın altındaki aylık veya gelirleri ödemekle görevli sosyal sigorta
kurumu, bu aylık veya gelirleri 3 aylık, 6 aylık veya yıllık olarak ödeyebilir.
Ġlgili sosyal sigorta kurumu, yukarıdaki bentte öngörüldüğü gibi mektup teatisi suretiyle
tespit olunacak bir miktarın altındaki aylık veya gelirleri, bu aylık veya gelirlerin
sermaye değerine tekabül eden bir meblağı toptan ödemek suretiyle, tasfiye edebilir.
Madde 44
(1) Sosyal Güvenlik hakkındaki Belçika mevzuatına göre Ödenmesi gereken yardımlar,
Türkiye'de ikamet eden ilgililere, Akit Tarafların Yüksek Ġdari Makamları arasında
akdolunacak bir idari anlaĢma ile tayin edilen usullere göre transfer edilir.
(2) Sosyal güvenlik hakkındaki Türkiye Mevzuatına göre ödenmesi gereken yardımlar,
Belçika'da ikamet eden ilgililere, Akit Tarafların yüksek idare makamları arasında
akdolunacak idari anlaĢma ile tayin edilen usullere göre transfer edilir.
Madde 45
Akit Taraflardan birinin sosyal sigorta kurumları iĢ göremezlik halinin ve malûllük
derecesinin tespitinde, diğer Akit Tarafın Sosyal Sigorta Kurumlarınca elde olunan
bilgileri ve hekim raporlarını nazara alırlar.
ġu kadar ki, sosyal sigorta kurumlarının, ilgiliyi seçecekleri bir hekime muayene ettirme
hakları saklıdır.
Madde 46
Akit Taraflardan birinin sosyal sigorta kurumları tarafından sağlanan yardımların,
memleket dıĢında bulunan kimselere ödenebilmesi için bu Akit Tarafın Mevzuatında
öngörülen usuller, bahis konusu yardımlara bu sözleĢme gereğince hak kazanan kimseler
hakkında da, bu Akit Tarafın vatandaĢları imiĢ gibi, aynı Ģartlarla uygulanır.
Madde 46 BİS
Bir kimse, bir ülke mevzuatına göre sağlanan yardımlardan, diğer bir ülkede meydana
gelen olaylardan doğan bir zarar için yararlanmakta ise yardımları sağlamakta olan
Kurumun zararı tazminle yükümlü 3. kiĢiye karĢı doğacak hakları aĢağıdaki Ģekilde
düzenlenir:
a) Yardımları sağlayan Kurumun, uyguladığı mevzuat gereğince, 3. kiĢilere karĢı hak
iddiasında bulunan kimsenin yerine geçmesi halinde, bu durum diğer ülkece tanınır.
b) Yardımları sağlayan Kurumun doğrudan doğruya 3. kiĢiye karĢı hak iddiasında
bulunması halinde, bu hak her ülkece tanınır.
Madde 46 TER
(1) Yardımları sağlayan bir akit devletin Kurumu, bu yardım ları haksız yere alan bir
kimseye karĢı Ġtirazda bulunduğu takdirde, bu kimsenin daimi olarak ikamet ettiği
Kurum veya bu kimsenin ülkesinde daimi olarak ikamet ettiği akit devletin yetkili
Kurumunca gösterilen Kurum, birinci Kuruma gerektiği Ģekilde yardımcı olur.
(2) Bir akit devletin Kurumu, yardımlardan yararlanan bir kimseye, bu kimsenin hak
kazandığı meblağı aĢan bir meblağ ÖdemiĢse, bu kurum, uyguladığı mevzuatta
öngörülen koĢullar ve sınırlar dahilinde fazladan ödediği miktarı, anılan kimseye
yardımları sağlamakla yükümlü olan diğer akit devlet Kurumundan, bu kurumun ilgiliye
ödeyeceği miktardan kesmesini talep edebilir. Bu sonuncu Kurum, kendi uyguladığı
mevzuata göre böyle bir kesinti için öngörülen koĢullar ve sınırlar dahilinde, sanki
kendisi tarafından fazladan bir ödeme yapılmıĢ gibi söz konusu kesintiyi yapar ve
kestiği miktarı alacaklı Kuruma transfer eder.
Madde 47
Bu SözleĢmenin tefsirinde ve uygulanmasında çıkacak zorluklar, Akit Tarafların Yüksek
Ġdari Makamları arasında anlaĢmak suretiyle halledilir.
Madde 48
(1) Bu sözleĢme tasdik edilir ve tasdik belgeleri en kısa zamanda Ankara'da teati
olunur.
(2) SözleĢme, tasdik belgelerinin teati edildiği tarihi takip eden aydan sonraki ayın
birinci günü yürürlüğe girer.
Madde 49
(1) Eski iĢçiler veya benzerleriyle bunların ölümlerinde hak sahibi kimselerin durumları;
malûllük, yaĢlılık veya ölüm hallerinde bağlanan aylıklarla, aile aylığına iliĢkin haklar
bakımından, aĢağıdaki hallerde, yeniden tespit edilir.
1. VatandaĢlık durumları veya ikamet mahalleri sebebiyle aylığın ödenmesi
durdurulmuĢ ise;
2. VatandaĢlık durumları, ikamet mahalleri veya iki memlekette geçmiĢ sigortalılık
süreleriyle muadil sürelerin birleĢtirilmemiĢ olması sebebiyle aylık bağlanamamıĢ ise;
3. VatandaĢlık durumları sebebiyle aylıkta bir indirim yapılmıĢ ise;
4. SözleĢmenin uygulanması, halen almakta oldukları veya talepleri halinde alabilecekleri
aylığın üstünde bir aylık bağlanmasını gerektirirse.
(2) Yeniden tespit, ilgililerin, akit tarafların yetkili sosyal si gorta kurumlan aracılığı
ile yapacakları müracaat üzerine yapılır.
Bu müracaatlar üzerine yeniden tespit edilecek aylık, müracaat tarihini takip eden
aybaĢından muteberdir.
ġu kadar ki, bu müracaatlar, sözleĢmenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki yıllık süre
içinde yapıldığı takdirde, yeniden tespit edilen aylık, yürürlük tarihinden muteber olur.
(3) Bu madde hükümleri, 2’nci fıkranın son paragrafı hariç olmak üzere, serbest çalıĢanlara
kıyas yolu ile uygulanır.
Madde 50
(1) Bu sözleĢme süresiz olarak akdedilmiĢtir. Akit taraflar sözleĢmeyi feshedebilirler.
Fesih için, en geç, takvim yılının bitmesinden 6 ay önce karĢı tarafa ihbarda
bulunmak Ģarttır: bu taktirde sözleĢme, o takvim yılının sonunda yürürlükten kalkar.
(2) Fesih halinde, daha önce iktisap edilmiĢ olan haklar için, sözleĢme hükümlerinin
uygulanmasına, ilgilinin yabancı bir memlekette ikamet etmesi halinde, mevzuatta
Öngörülen kısıtlayıcı hükümlere bakılmaksızın devam olunur.
(3) SözleĢmenin yürürlükten kalktığı tarihten önceki devreler de geçmiĢ sigortalılık
süreleri dolayısıyla ileride iktisap edilecek olan haklar için, bu sözleĢme hükümlerinin
uygulanmasına, Akit taraflar arasında anlaĢmak suretiyle tayin ve tespit olunacak
Ģartlarda devam edilir.
Her Ġki tarafın usulüne göre yetkili kılınmıĢ temsilcileri, yukarı da yazılı hususları tasdik
zımnında, bu sözleĢmeyi imzalamıĢ ve mühürlemiĢlerdir.
(4) Temmuz 1966 tarihinde Brüksel'de, Türkçe, Flamanca ve Fransızca ve her üç metin
aynı derecede muteber olmak üzere ikiĢer nüsha olarak tanzim edilmiĢtir.
Ekli belgeler
PDF Belge (PDF)PDF · Arşiv belgesi Aç ↗Bu belgenin yazdırılabilir sürümü ücretli üyelere özeldir — https://isverenim.skyside.com.tr/mevzuat/7ddc3f0e-6d93-9bd0-cd71-e55bdf3d856e