Türkiye-Polonya Sosyal Güvenlik Anlaşması

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü Sayı : E-15591373-010.99-26554258 Konu : Türkiye-Polonya Sosyal Güvenlik Anlaşması 21.06.2021 GENELGE 2021/22 Türkiye Cumhuriyeti ile Polonya Cumhuriyeti Arasında Sosyal Güvenlik Anlaşması 17/10/2017 tarihinde Varşova’da imzalanarak 31/01/2020 tarihli ve 31025 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 7210 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunmuş olup 1 Haziran 2021 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Anlaşmanın uygulanmasına ilişkin esasların belirlendiği, Türkiye Cumhuriyeti ile Polonya Cumhuriyeti Arasındaki Sosyal Güvenlik Anlaşmasının Uygulanmasına Yönelik İdari Anlaşma, söz konusu İdari Anlaşmanın 9 uncu maddesi gereğince Anlaşma ile aynı tarihte yürürlüğe girmiştir. İdari Anlaşmanın 2 nci maddesinin ikinci fırkası uyarınca Anlaşmanın uygulanmasında kullanılmak üzere formüler çalışmaları başlamış olmakla birlikte formülerin ihdası henüz gerçekleşmemiştir. Anlaşmanın uygulanması hakkında aşağıdaki hususlar dikkate alınacaktır. BİRİNCİ KISIM GENEL AÇIKLAMALAR Anlaşma; Genel Hükümler, Uygulanacak Mevzuat, Farklı Yardım Kategorilerine Yönelik Ayrıntılı Hükümler, Çeşitli, Geçici ve Son Hükümler olmak üzere 4 (dört) bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, Anlaşmada yer alan terimlere ilişkin tanımlar, Anlaşmanın kapsamında yer alan mevzuat ve Anlaşmanın uygulanacağı kişiler, muamele eşitliği ve yardımlara ilişkin hükümler, İkinci bölümde, çalışanların, geçici görevlilerin, uluslararası taşımacılık işletmeleri personelinin ve gemi adamları ile diplomatik temsilcilik görevlilerinin hangi Akit Tarafın sosyal güvenlik mevzuatına tabi tutulacağı ve geçici görev süresinin azami sınırlarına ilişkin hükümler, Üçüncü bölümde, işsizlik yardımları, aile yardımları, hastalık ve analık yardımları, aylıklar, iş kazası ve meslek hastalığı yardımları ile cenaze yardımlarına ilişkin hükümler, Dördüncü bölümde Anlaşmanın uygulanmasına ilişkin çeşitli hükümler yer almaktadır. Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır. _______________________________________________________________________________________________________________________________ Mıthatpaşa Caddesı No : 7 Sıhhıye/Ankara Telefon No: 0 312 458 77 99 Faks No: 0 312 432 12 45 e-Posta: ehgm_ysedb@sgk.gov.tr İnternet Adresi: www.sgk.gov.tr Kep Adresi: sgk@hs01.kep.tr 10 Bilgi için: Erdoğan ÜVEDİ Daire Başkanı Telefon No: 0 312 458 78 93 1/18 1. Kavramlar Bu Genelgede geçen; 1. Kurum: Sosyal Güvenlik Kurumunu, 2. Kanun: 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununu, 3. Anlaşma: Türkiye Cumhuriyeti ile Polonya Cumhuriyeti Arasında Sosyal Güvenlik Anlaşmasını, 4. İdari Anlaşma: Türkiye Cumhuriyeti ile Polonya Cumhuriyeti Arasındaki Sosyal Güvenlik Anlaşmasının Uygulanmasına Yönelik İdari Anlaşmayı, 5. Mevzuat: Yürürlükte bulunan ve Anlaşmanın 2 nci maddesinde belirtilen mevzuatı, 6. Yetkili Makam: Türkiye bakımından Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığını, Polonya bakımından sosyal güvenlik konularından sorumlu yetkili bakanı, 7. Yetkili Kurum: Anlaşma kapsamında yer alan mevzuatın uygulanmasından sorumlu kurumları, 8. Akit Taraflar: Türkiye Cumhuriyeti ve Polonya Cumhuriyetini, 9. Sigortalı: Anlaşmanın 2 nci maddesinde belirtilen mevzuata göre geçmişte veya halen sigortalı olan kimseyi, 10. Sigortalılık Süresi: Akit Tarafların mevzuatına uygun olarak sigorta primi sürelerini, istihdam edilme veya bağımsız çalışma sürelerini ve buna eşdeğer süreleri, 11. Aile Bireyi: Yetkili kurum mevzuatına göre aile bireyi olarak tanımlanan kimseyi, 12. Yardım: Aylık ve diğer nakdi yardımlara ilişkin her türlü ek yardım ve zamlar da dahil olmak üzere Akit Tarafların mevzuatında öngörülen aylık ve diğer nakdi yardımları, 13. Oturma: Sürekli ikameti, 14. Bulunma: Geçici ikameti ifade eder. 2. Anlaşmanın Uygulama Alanı Anlaşma Türkiye bakımından 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bendinde belirtilen sigortalıları kapsamaktadır. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 20 nci maddesinde belirtilen emekli sandıkları Anlaşma kapsamında olup Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında olanlar için uygulanan Anlaşma hükümleri, bunlar hakkında da uygulanacaktır. Bu kapsamda çalışanlar ve aylık sahipleri hakkında Polonya irtibat kurumları ile yapılacak yazışmalara Kurum aracılık edecektir. Ancak taleplerin düzenlenerek Kuruma intikal ettirilmesi ile ilgili işlemler, ilgili sandık tarafından gerçekleştirilecektir. Anlaşma Türk mevzuatı bakımından Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında sigortalı sayılanlar ile 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 20 nci maddesinde belirtilen emekli sandıkları kapsamında çalışanlar açısından malullük, yaşlılık, ölüm, iş kazaları ve meslek hastalığı sigortası ile Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır. _______________________________________________________________________________________________________________________________ Mıthatpaşa Caddesı No : 7 Sıhhıye/Ankara Telefon No: 0 312 458 77 99 Faks No: 0 312 432 12 45 e-Posta: ehgm_ysedb@sgk.gov.tr İnternet Adresi: www.sgk.gov.tr Kep Adresi: sgk@hs01.kep.tr 10 Bilgi için: Erdoğan ÜVEDİ Daire Başkanı Telefon No: 0 312 458 78 93 2/18 işsizlik sigortasını; Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamında sigortalı sayılanlar açısından malullük, yaşlılık, ölüm, iş kazası ve meslek hastalıkları sigortasını; Kanunun 4/1-(c) bendi kapsamında çalışanlar açısından malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarını kapsamaktadır. 3. Yetkili Kurumlar İdari Anlaşmanın 3 üncü maddesinde; Türkiye bakımından; Malullük, yaşlılık, ölüm, iş kazaları ve meslek hastalığı sigortası ile ilgili olarak Sosyal Güvenlik Kurumu Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü (EHGM) ile sosyal güvenlik il müdürlükleri (SGİM) ve sosyal güvenlik merkezleri (SGM), İşsizlik sigortası ile ilgili olarak Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) yetkili kurum olarak belirlenmiştir. Polonya bakımından; Çiftçiler haricinde sosyal sigorta mevzuatı bakımından Sosyal Sigortalar Kurumu (ZUS), Çiftçilere ilişkin sosyal sigorta mevzuatı bakımından Çiftçi Sosyal Sigorta Sandığı (KRUS), İşsizlik yardımları bakımından Vilayet İş Kurumları (WUP), Aile yardımları bakımından yerel yönetimler yetkili kurumlardır. Polonya yetkili kurumlarının yazışma adresleri Kurumun intranet sayfasında Kurumsal> Dokümanlar> Yurtdışı> Yabancı Ülke Sigorta Kurumlarının Adresleri adresinde yer almaktadır. İKİNCİ KISIM ANLAŞMANIN UYGULANMASI İdari Anlaşmanın 2 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği irtibat kurumlarınca formüler ihdas edilinceye kadar Akit Tarafların kurumları arasındaki her türlü bildirim ve talep resmi yazışma yoluyla gerçekleştirilecek olup uygulamaya ilişkin hususlar aşağıda yer almaktadır. BİRİNCİ BÖLÜM UYGULANACAK MEVZUATIN BELİRLENMESİ Anlaşmanın 6 ncı maddesi gereği Akit Taraflardan birinin ülkesinde ücretli çalışan kimseler çalıştıkları ülkenin mevzuatına tabidir. Ayrıca bağımsız çalışan kimseler, ikamet yerine bakılmaksızın ticari faaliyeti sürdürdükleri Akit Tarafın mevzuatına tabidirler. Akit taraflardan birinin kamu çalışanları veya onlara eşit statüdeki personel kendilerini çalıştıran idarenin bağlı olduğu Akit Taraf mevzuatına tabidirler. Yukarıda belirtilen kurallara istisna durumlarda mevzuat tayinine ilişkin hususlar aşağıda açıklanmıştır. Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır. _______________________________________________________________________________________________________________________________ Mıthatpaşa Caddesı No : 7 Sıhhıye/Ankara Telefon No: 0 312 458 77 99 Faks No: 0 312 432 12 45 e-Posta: ehgm_ysedb@sgk.gov.tr İnternet Adresi: www.sgk.gov.tr Kep Adresi: sgk@hs01.kep.tr 10 Bilgi için: Erdoğan ÜVEDİ Daire Başkanı Telefon No: 0 312 458 78 93 3/18 1. İşvereni Tarafından Bir İşin İfası İçin Diğer Akit Tarafa Gönderilen Çalışanlar İle Faaliyetine Geçici Olarak Polonya'da Devam Edecek Bağımsız Çalışanların Tabi Olacağı Mevzuat Anlaşmanın 7 nci maddesinin birinci fıkrasına göre iş yeri merkezi Akit Taraflardan birinde bulunan işveren tarafından istihdam edilen bir kimse, işvereni tarafından bir işin ifası için diğer Akit Tarafa gönderilmesi durumunda ilk 24 ay boyunca gönderen Akit Tarafının mevzuatına tabi kalmaya devam edecektir. Ancak geçici görev süresinin 24 ayı aşması durumunda, çalışanın gönderildiği Akit Tarafın önceden müsaadesini almak kaydıyla söz konusu süre ilk geçici görev süresi de dahil olmak üzere toplamda 60 aya kadar uzatılabilecektir. Diğer yandan, Akit Taraflardan birinin ülkesinde ticari faaliyette bulunan kimse, söz konusu faaliyeti geçici olarak diğer Akit Tarafta ifa etmesi durumunda 24 ayı aşmamak kaydıyla kayıtlı olduğu Akit Tarafın mevzuatına tabi kalmaya devam edecektir. Ancak bu kişilerin faaliyetlerinin 24 ayı aşması durumunda, kayıtlı oldukları akit tarafın mevzuatına tabi kalmaya devam etmeleri Anlaşmaya göre mümkün bulunmamaktadır. 1.1 Bir İşin İcrası İçin Polonya'ya Gönderilen Çalışanlar İle Faaliyetine Geçici Olarak Polonya'da Devam Edecek Bağımsız Çalışanlar 1.1.1. İlk 24 Aylık Süre İçin İlgili Hükümler Anlaşmanın 7 nci maddesinin birinci fıkrasının birinci ve ikinci bentleri İdari Anlaşmanın 4 üncü maddesi İşvereni tarafından bir işin icrası için Türkiye'den Polonya'ya geçici olarak gönderilen personel ile Türkiye'de kendi adına ve hesabına çalışmakta iken faaliyetini geçici olarak Polonya'da sürdürecek olan sigortalılar Anlaşmanın 7 nci maddesi gereği ilk 24 ay boyunca Türk mevzuatına tabi kalmaya devam edecektir. Bu kapsamda, Polonya'ya personel gönderecek işverenin veya faaliyetini geçici olarak Polonya'da sürdürecek olan bağımsız çalışanın aşağıdaki belgelerle birlikte Ek-1'de yer alan "Yurt Dışı Geçici Görev Talep Dilekçesi"ni ibraz etmesi gerekmektedir: İşvereni tarafından geçici olarak Polonya'ya gönderilen sigortalı için geçici görev yazısı, Polonya'daki işveren ile yapılmış olan iş sözleşmesi, Polonya'da çalışacağı iş yeri adı ve iş yeri adres bilgileri; Faaliyetini geçici olarak Polonya'da yürütecek olan bağımsız çalışan için söz konusu faaliyetin Polonya'da yapılacağına dair Polonya'nın ilgili makamlarından alınmış izin belgesi. Ek-1'deki "Yurt Dışı Geçici Görev Talep Dilekçesi" ile başvuru üzerine işveren dosyasının bulunduğu SGİM/SGM'nin yurtdışı işlemleri servisleri Türkçe ve Lehçe dillerinde hazırlanmış olan ve Ek-2'de yer alan "Geçici Görevle Polonya'da Bulunan Sigortalının Türk Mevzuatına Tabi Kalmaya Devam Ettiğini Gösterir Belge"yi düzenleyecektir. Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır. _______________________________________________________________________________________________________________________________ Mıthatpaşa Caddesı No : 7 Sıhhıye/Ankara Telefon No: 0 312 458 77 99 Faks No: 0 312 432 12 45 e-Posta: ehgm_ysedb@sgk.gov.tr İnternet Adresi: www.sgk.gov.tr Kep Adresi: sgk@hs01.kep.tr 10 Bilgi için: Erdoğan ÜVEDİ Daire Başkanı Telefon No: 0 312 458 78 93 4/18 Belge üç nüsha düzenlenecek olup bir nüshası işveren ya da geçici görevle giden sigortalıya ya da faaliyetine geçici olarak Polonya'da devam edecek olan bağımsız çalışana verilecek, bir nüshası Polonya yetkili kurumuna gönderilecek ve bir nüshası da dosyasında muhafaza edilecektir. 1.1.2. İlk 24 Aylık Sürenin Dolmasından Sonra İlgili Hükümler Anlaşmanın 7 nci maddesinin birinci fıkrasının birinci bendi İdari Anlaşmanın 4 üncü maddesi Anlaşmanın 7 nci maddesinin birinci fıkrasının birinci bendi gereği, Anlaşma kapsamında Ülkemizdeki işvereni tarafından geçici görevle Polonya'ya gönderilen ve Polonya'daki geçici görev süresi 24 ayı aşan sigortalı, Polonya yetkili kurumunun önceden onayının alınmış olması kaydıyla ilk geçici görev süresi de dahil toplamda 60 aya kadar Türk mevzuatına tabi kalmaya devam edecektir. Bağımsız çalışanlar için uzatma söz konusu değildir. Geçici görev süresinin uzatılmasına dair işveren tarafından SGİM/SGM’lerin yurtdışı işlemleri servisine gönderilen talepler EHGM Yurtdışı Sözleşmeler ve Emeklilik Daire Başkanlığı (YSEDB) tarafından değerlendirilecek olup talebin kabul edilmesi halinde Polonya yetkili kurumu ile geçici görev süresinin uzatılmasına ilişkin yazışmalar YSEDB tarafından gerçekleştirilecektir. Alınan onay yazısı geciktirilmeden ilgili SGİM/SGM’ye gönderilecektir. Onay yazısının bir nüshası SGİM/SGM'de muhafaza edilecek olup, bir nüshası işverene verilecektir. 1.2. Bir İşin İcrası İçin Polonya'dan Ülkemize Gönderilen Çalışanlar İle Faaliyetine Geçici Olarak Ülkemizde Devam Edecek Bağımsız Çalışanlar 1.2.1. İlk 24 Aylık Süre İçin İlgili Hükümler Anlaşmanın 7 nci maddesinin birinci fıkrasının birinci ve ikinci bentleri İdari Anlaşmanın 4 üncü maddesi Anlaşmanın 7 nci maddesinin birinci fıkrasının birinci ve ikinci bentleri gereği, Polonya'dan geçici görevle Türkiye’ye 24 ayı aşmamak kaydıyla gönderilenler ile faaliyetine geçici olarak Türkiye'de devam edecek bağımsız çalışanlar Polonya mevzuatına tabi kalmaya devam edecektir. Bu şekilde Ülkemize gönderilen çalışanların ya da faaliyetine geçici olarak Ülkemizde devam edecek Polonya sigortalılarının Polonya mevzuatına tabi kalmaya devam edebilmeleri için, 24 ayı aşmayacak geçici görev süresi için Polonya yetkili kurumu tarafından düzenlenmiş olan resmi yazının bir örneğinin Polonya yetkili kurumunca Kuruma gönderilmiş olması veya ilgililer tarafından ibraz edilmesi gerekmektedir. Polonya yetkili kurumu tarafından mevzuata tabi kalma hakkındaki resmi yazının YSEDB'ye intikal etmesi durumunda söz konusu yazı ilgili SGİM/SGM'ye gönderilecektir. Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır. _______________________________________________________________________________________________________________________________ Mıthatpaşa Caddesı No : 7 Sıhhıye/Ankara Telefon No: 0 312 458 77 99 Faks No: 0 312 432 12 45 e-Posta: ehgm_ysedb@sgk.gov.tr İnternet Adresi: www.sgk.gov.tr Kep Adresi: sgk@hs01.kep.tr 10 Bilgi için: Erdoğan ÜVEDİ Daire Başkanı Telefon No: 0 312 458 78 93 5/18 Geçici görevle Ülkemize gönderilen çalışan, işveren ya da bağımsız çalışan tarafından Kuruma ibraz edilen resmi yazı üzerinde herhangi bir onay işlemi yapılmayacaktır. Resmi yazının ilgili SGİM/SGM'ye intikal etmesi durumunda, yazının bir örneği yurtdışı işlemleri servisi tarafından ilgilinin görevli olarak geldiği iş yeri dosyasının bulunduğu servise iletilerek, çalışanın ayrıca Kurum tarafından tescilinin yapılması önlenecektir. 1.2.2. İlk 24 Aylık Sürenin Dolmasından Sonra İlgili Hükümler Anlaşmanın 7 nci maddesinin birinci fıkrasının birinci bendi İdari Anlaşmanın 4 üncü maddesi Anlaşmanın 7 nci maddesinin birinci fıkrasının birinci bendi gereği, Anlaşma kapsamında Polonya'daki işvereni tarafından geçici görevle Ülkemize gönderilen ve Ülkemizdeki geçici görev süresi 24 ayı aşan sigortalı, Kurumun önceden onayının alınmış olması kaydıyla ilk geçici görev süresi de dahil toplamda 60 aya kadar Polonya mevzuatına tabi kalmaya devam edecektir. Uzatma talebine ilişkin Polonya yetkili kurumunca gönderilen talep yazısının onaya ilişkin değerlendirmenin yapılması için resmi yazı ekinde YSDEB'ye gönderilmesi gerekmektedir. Uzatma talebine onay verilmesi durumunda Onay kararının bir nüshası Polonya yetkili kurumuna gönderilecek bir nüshası da ilgili SGİM/SGM'ye iletilecektir. 2. Diplomatik Misyonlarda Çalışanlar Anlaşmanın 7 nci maddesinin birinci fıkrasının beşinci bendi gereğince diplomatik misyon ve konsolosluk görevlileri hakkında 18.4.1961 tarihli Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi ile 24.4.1963 tarihli Viyana Konsolosluk İlişkileri Sözleşmesi hükümleri uygulanacak olup tercih hakkı söz konusu değildir. Bu çerçevede diplomatik misyon ve konsolosluklarda diplomatik ajanın ya da konsolosluk mensuplarının özel hizmetlerinde istihdam edilen personelden, temsilciliğin bulunduğu ülkenin vatandaşı olmayan ve temsilciliğin bağlı olduğu ülkede ya da üçüncü bir ülkede sigortalı olanlar, o ülkenin sosyal güvenlik hükümlerinden muaf tutulacaktır. Buna göre Ülkemizin Polonya'da bulunan diplomatik misyon ve konsolosluklarında istihdam edilen söz konusu personelden Polonya vatandaşlığı bulunmayan ve Ülkemizde sigortalılığı bulunanlar Polonya mevzuatından muaf tutulacaktır. Aynı şekilde ülkemizdeki Polonya temsilciliklerinde görevli personelden Türk vatandaşlığı bulunmayanlardan Polonya'da sigortalılığı bulunan kimseler Kurum mevzuatından muaf tutulacaktır. 3. Ulaştırma Firmasında Çalışanların Tabi Olacağı Mevzuat İlgili Hükümler Anlaşmanın 7 nci maddesinin birinci fıkrasının üçüncü bendi İş yeri merkezi, Akit Taraflardan birinde bulunan nakliyat firması personelinin tabi olacağı mevzuata ilişkin açıklamalar aşağıda yer almaktadır. Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır. _______________________________________________________________________________________________________________________________ Mıthatpaşa Caddesı No : 7 Sıhhıye/Ankara Telefon No: 0 312 458 77 99 Faks No: 0 312 432 12 45 e-Posta: ehgm_ysedb@sgk.gov.tr İnternet Adresi: www.sgk.gov.tr Kep Adresi: sgk@hs01.kep.tr 10 Bilgi için: Erdoğan ÜVEDİ Daire Başkanı Telefon No: 0 312 458 78 93 6/18 3.1. Merkezi Türkiye’de Bulunan Nakliyat Firmasında Çalışanlar Anlaşmanın 7 nci maddesinin birinci fıkrasının üçüncü bendi gereği iş yeri merkezi Türkiye'de bulunan bir nakliyat firmasının demiryolu, karayolu, havayolu veya nehiryolu ile yolcu veya mal taşımacılığı yapan sefer halindeki personelinden söz konusu iş için Polonya'ya giden personel Kurum mevzuatına tabi kalmaya devam edecektir. Söz konusu personelin veya işverenin talebi halinde ilgili SGİM/SGM tarafından Ek-2'de yer alan "Geçici Görevle Polonya'da Bulunan Sigortalının Türk Mevzuatına Tabi Kalmaya Devam Ettiğini Gösterir Belge" düzenlenecektir. Anılan belgenin düzenlenebilmesi için başvuran kişi tarafından görev belgesinin Kuruma ibraz edilmesi gerekmektedir. Bunların Polonya'da bulundukları sürede ihtiyaç duyacakları sağlık yardımları Kanunun 66 ncı maddesi kapsamında sağlanacaktır. 3.2. Merkezi Polonya'da Bulunan Nakliyat Firmasında Çalışanlar Anlaşmanın 7 nci maddesinin birinci fıkrasının üçüncü bendi gereği iş yeri merkezi Polonya'da bulunan bir nakliyat firmasında demiryolu, karayolu, havayolu veya nehiryolu ile yolcu veya mal taşımacılığı yapan ve sefer için Türkiye’de bulunan sigortalılar hakkında Polonya mevzuatı uygulanacaktır. Anlaşma, sağlık yardımlarına ilişkin hüküm içermediğinden bu kimseler için Kurumca sağlık yardımlarına ilişkin işlem yapılmayacaktır. 4. Gemi Mürettebatı ve Gemide Çalışanlar İlgili Hükümler Anlaşmanın 7 nci maddesinin birinci fıkrasının dördüncü bendi Akit Taraflardan birinin bayrağını taşıyan gemide görevli kimselerin hangi Akit Taraf mevzuatına tabi olacağına ilişkin hususlar aşağıda açıklanmıştır. 4.1. Türk Bayrağı Taşıyan Gemide Çalışanlar (Gemi Adamları) Anlaşmanın 7 nci maddesinin birinci fıkrasının dördüncü bendi gereği Türk bayrağı taşıyan gemide istihdam edilen kimseler Kurum mevzuatına tabidir. Ancak bunlardan ücreti Polonya'da bulunan bir işveren tarafından ödenen ve Polonya'da sürekli ikamet edenler Polonya mevzuatına tabi olacaktır. 4.2. Poloya Bayrağı Taşıyan Gemide Çalışanlar (Gemi Adamları) Anlaşmanın 7 nci maddesinin birinci fıkrasının dördüncü bendi gereği Polonya bayrağı taşıyan gemide istihdam edilen kimseler Polonya mevzuatına tabidir. Ancak bunlardan ücreti Ülkemizde bulunan bir işveren tarafından ödenen ve Ülkemizde sürekli ikamet edenler Kurum mevzuatına tabi olacaktır. Söz konusu personelin veya işverenin talebi halinde ilgili SGİM/SGM tarafından Ek-2'de yer alan "Geçici Görevle Polonya'da Bulunan Sigortalının Türk Mevzuatına Tabi Kalmaya Devam Ettiğini Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır. _______________________________________________________________________________________________________________________________ Mıthatpaşa Caddesı No : 7 Sıhhıye/Ankara Telefon No: 0 312 458 77 99 Faks No: 0 312 432 12 45 e-Posta: ehgm_ysedb@sgk.gov.tr İnternet Adresi: www.sgk.gov.tr Kep Adresi: sgk@hs01.kep.tr 10 Bilgi için: Erdoğan ÜVEDİ Daire Başkanı Telefon No: 0 312 458 78 93 7/18 Gösterir Belge" düzenlenecektir. Anılan belgenin düzenlenebilmesi için başvuran kişi tarafından görev belgesinin Kuruma ibraz edilmesi gerekmektedir. İKİNCİ BÖLÜM İŞSİZLİK YARDIMLARI İlgili hükümler Anlaşmanın 8 inci maddesi İdari Anlaşmanın 5 inci maddesi Anlaşmanın 8 inci maddesine göre Akit Taraflardan birinin mevzuatına göre işsizlik yardımlarından yararlanma hakkı sigortalılık sürelerinin tamamlanması koşuluna bağlı bulunuyorsa, bu Akit Tarafın yetkili kurumu, diğer Akit Tarafın mevzuatına tabi olarak geçen sigortalılık sürelerini aynı zamana rastlamamak koşulu ile kendi mevzuatına göre geçmiş gibi değerlendirecektir. Kişi yardım başvurusu yaptığı tarihten önceki 12 ay içerisinde diğer Akit Tarafta işsizlik yardımı aldıysa, bağlanacak işsizlik yardımı diğer Akit Tarafta ödenen yardım süresi kadar kısaltılacaktır. İşsizlik yardımlarının uygulanmasında yetkili kurum ve irtibat kurumu İdari Anlaşmanın 2 nci ve 3 maddesine göre Türkiye İş Kurumu olarak belirlenmiştir. Bu çerçevede Anlaşma kapsamında işsizlik yardımları ile ilgili talepler Türkiye İş Kurumuna yönlendirilecektir. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM HASTALIK VE ANALIK SİGORTASI NAKDİ YARDIMLARI Anlaşma kapsamında hastalık veya analık halinde sağlanan sağlık yardımlarına ilişkin açıklamalar aşağıda yer almaktadır. 1. Sigortalılık Sürelerinin Birleştirilmesi İlgili Hükümler Anlaşmanın 10 uncu maddesi Akit Taraflardan birinin mevzuatına göre hastalık ve analık sigortası kapsamında bir yardıma hak doğması için gerekmesi halinde diğer Akit Taraf ülkesinde geçen sigortalılık sürelerinden gerektiği kadarı dikkate alınacaktır. Anlaşmanın 10 uncu maddesine göre Kurum sigortalısının hastalık veya analık sigortası kapsamında nakdi yardıma hak kazanabilmesi için gerekmesi durumunda Polonya'daki sigortalılık sürelerinden Ülkemizdeki sigortalılık süreleri ile çakışmamak kaydıyla gerektiği kadarı Kurum mevzuatına göre geçmiş sigortalılık süreleri gibi dikkate alınacaktır. Bu çerçevede başvuru sahibinin Polonya yetkili kurumunca düzenlenmiş hizmet belgesini Kuruma sunması gerekmektedir. Söz konusu belgenin sunulamaması durumunda anılan belge, Polonya yetkili kurumundan Kurumca talep edilecektir. 2. Hastalık ve Analık Yardımlarının Ödenmesi İlgili Hükümler Anlaşmanın 11 inci ve 25 inci maddeleri Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır. _______________________________________________________________________________________________________________________________ Mıthatpaşa Caddesı No : 7 Sıhhıye/Ankara Telefon No: 0 312 458 77 99 Faks No: 0 312 432 12 45 e-Posta: ehgm_ysedb@sgk.gov.tr İnternet Adresi: www.sgk.gov.tr Kep Adresi: sgk@hs01.kep.tr 10 Bilgi için: Erdoğan ÜVEDİ Daire Başkanı Telefon No: 0 312 458 78 93 8/18 Anlaşmanın 11 inci maddesine göre hastalık veya analık sebebiyle yardım hakkı bulunan kimselere, diğer Akit Tarafta bulunmaları halinde de söz konusu yardım ödenecektir. Anlaşmanın 25 inci maddesi gereği yardımların ödenmesinde her bir Akit Taraf kendi mevzuatını uygulayacaktır. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM AYLIK İŞLEMLERİ Aylıklara ilişkin olarak Kurum ile Polonya yetkili kurumları arasındaki belge alışveriş işlemleri Kanunun 4/1-(c) bendi haricindeki sigortalılar için ilgili SGİM/SGM tarafından yürütülecektir. 1. Aylık Taleplerine İlişkin İşlemler İlgili Hükümler Anlaşmanın 12, 13 ve 14 üncü maddeleri Anlaşmanın 12 nci maddesinin birinci fıkrasına göre Akit Taraflardan birinin mevzuatına göre aylık hakkının belirlenmesinde diğer Akit Tarafın mevzuatına göre geçen sigortalılık süreleri aynı zamana rastlamamak kaydıyla birleştirilmektedir. Anlaşmanın 14 üncü maddesi gereği, söz konusu süreler birleştirilmeksizin bir aylık hakkı doğuyorsa ve aylığa ilişkin olarak sigortalı lehine bir durum oluşuyorsa süreler birleştirilmeksizin aylık bağlanacaktır. Anlaşmanın 12 nci maddesinin üçüncü fıkrası gereği, eğer Akit Tarafların her ikisinde geçen sürelerin birleştirilmesi sonucu aylık hakkı oluşmuyorsa her iki Akit Tarafın da anlaşmalı olduğu üçüncü bir ülkede geçen sigortalılık süreleri aynı zamana rastlamamak kaydıyla dikkate alınacaktır. Kurumca yapılacak süre birleştirmesinde her iki Akit Tarafta çakışan sürelerden sadece Türk mevzuatına göre geçen süreler dikkate alınacak, Polonya mevzuatına göre geçen süreler dikkate alınmayacaktır. Anlaşmanın 21 inci maddesine göre Akit Taraflardan birine verilmesi gereken bir dilekçenin diğer Akit Taraf irtibat kurumuna verilmesi durumunda başvuru asıl kuruma yapılmış sayılacaktır. Aynı maddenin ikinci fıkrasına istinaden Akit Taraflardan birinin kurumuna verilmiş olan yardım talep dilekçesi aynı tarihte diğer Akit Taraf kurumuna verilmiş sayılacaktır. Aylıklara ilişkin, Kurum ile Polonya yetkili kurumu arasında yürütülmesi gereken işlemlerin tamamı sigortalının son çalışmasının geçtiği SGİM/SGM tarafından yürütülecektir. Kurumdan aylık alan sigortalıların Anlaşma kapsamında Polonya'dan aylık talebinde bulunması durumunda, sigortalının aylık talebine ilişkin işlemler, kişinin aylık dosyasının bulunduğu SGİM/SGM tarafından yürütülecektir. Anlaşma kapsamında malullük, yaşlılık veya ölüm aylıklarına hak kazanılması için Kanunun 4/1-(a), 4/1-(b) ve 4/1-(c) bendi ile 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesinde belirtilen emekli sandıkları kapsamındaki çalışmalar, Polonya'daki sigortalılık süreleriyle aynı zamana rastlamamak koşulu ile birleştirilecektir. 1.1 Türkiye'den Yapılan Malullük, Yaşlılık ve Ölüm Aylığı Başvuruları Kurumlar arasındaki iletişimi sağlamak amacıyla formüler ihdas edilmediğinden bildirimler yazışma yoluyla yapılacaktır. Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır. _______________________________________________________________________________________________________________________________ Mıthatpaşa Caddesı No : 7 Sıhhıye/Ankara Telefon No: 0 312 458 77 99 Faks No: 0 312 432 12 45 e-Posta: ehgm_ysedb@sgk.gov.tr İnternet Adresi: www.sgk.gov.tr Kep Adresi: sgk@hs01.kep.tr 10 Bilgi için: Erdoğan ÜVEDİ Daire Başkanı Telefon No: 0 312 458 78 93 9/18 1.1.1. Sigortalının Son Çalışmasının Geçtiği ya da Kurumdan Aylık Alıyor Olması Halinde Aylık Dosyasının Bulunduğu SGİM/SGM'ye Başvuru Yapması Anlaşma kapsamında aylık bağlanması için SGİM/SGM'ye başvuran talep sahipleri öncelikle yurtdışı işlemleri servisine yönlendirilecektir. Ayrıca, sigortalıdan veya vefatı durumunda hak sahibinden, sigortalının Polonya'daki çalışmalarına ait her türlü belge örneği ile birlikte Polonya'da geçen çalışmaların tespitini kolaylaştıracak sigorta veya Polonya oturum numarası gibi bilgilerle birlikte örneği Ek-3'te yer alan "Sosyal Güvenlik Sözleşmelerine Göre Akit Ülkelerden Gelir/Aylık Talep Dilekçesi" iki nüsha olarak alınacak, başvuranın vereceği bilgiler doğrultusunda talep intikal yazısı hazırlanacaktır. Sigortalının Ülkemizdeki hizmetlerinin toplanması, birleştirilmesi ve tespitine yönelik işlemler, yürürlükteki usul ve esaslar dahilinde yürütülecek olup, talep sahibinin Ülkemizde geçen çalışmalarına ait hizmet dökümü, sigortalının son çalışmasının geçtiği ya da Kurumdan aylık alıyor olması halinde aylık dosyasının bulunduğu SGİM/SGM tarafından düzenlenerek onaylanacaktır. Bu çerçevede, talep intikal yazısı ve ekinde başvuran tarafından doldurulmuş talep dilekçesi, talep sahibinin başvuruya ilişkin olarak sunmuş olduğu belgelerin birer örneği ve sigortalının Ülkemizde geçen hizmetlerinin onaylı bir sureti Polonya yetkili kurumuna gönderilecektir. Yukarıda belirtilen işlemlere ilave olarak, malullük aylığı talebi söz konusu ise sigortalı, malullük aylığı için gerekli asgari prim gün sayısını yerine getirmesi durumunda başvurduğu SGİM/SGM tarafından sağlık hizmeti sunucusuna sevk edilerek sağlık kurulu raporunun düzenlenmesi sağlanacaktır. Söz konusu raporun bir örneği dördüncü paragrafta belirtilen belgelere ek olarak Polonya yetkili kurumuna intikal ettirilecektir. Başvuru sahibinin Türkiye'deki sigortalılık süresi malullük aylığına hak kazanmaya yetmiyorsa malullük aylığı talebi Polonya yetkili kurumuna gönderilerek, Polonya'da geçen sigortalılık süreleri istenecektir. Sigortalının Ülkemizde geçen süreleri ile Polonya'da geçen süreleri "1. Aylık Taleplerine İlişkin İşlemler" başlığında tarif edilen şekilde birleştirildiğinde malullük aylığı için aranan prim gün sayısı koşulu yerine geliyorsa talep sahibi sağlık hizmeti sunucusuna sevk edilerek sağlık kurulu raporunun düzenlenmesi sağlanacaktır. Sigortalının Ülkemizdeki aylık talebine ilişkin işlemler yürürlükteki usul ve esaslar dahilinde, sigortalının son çalışmasının geçtiği ya da Kurumdan aylık alıyor olması halinde aylık dosyasının bulunduğu SGİM/SGM tarafından yürütülecek ve aylık kararı sigortalıya ve Polonya yetkili kurumuna bildirilecektir. Polonya yetkili kurumundan sigortalılık süreleri ve aylıkla ilgili diğer bilgi ve belgeleri isteme işlemleri sigortalının son çalışmasının geçtiği SGİM/SGM tarafından yazışma yoluyla yapılacaktır. 1.1.2. Sigortalının Son Çalışmasının Geçtiği ya da Kurumdan Aylık Alıyor Olması Halinde Aylık Dosyasının Bulunduğu SGİM/SGM'den Farklı Bir SGİM/SGM'ye Başvuru Yapması Anlaşmaya göre aylık bağlanması için SGİM/SGM’lere başvuran aylık talep sahipleri, öncelikle yurtdışı işlemleri servisine yönlendirilecektir. Bu servislerce yapılacak kontrol neticesinde sigortalının başvurusunun son çalışmasının geçtiği ya da Kurumdan aylık alıyor olması halinde aylık dosyasının bulunduğu SGİM/SGM'den farklı bir SGİM/SGM'de olduğunun tespit edilmesi halinde, başvuru sahibinden sigortalının Polonya'daki Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır. _______________________________________________________________________________________________________________________________ Mıthatpaşa Caddesı No : 7 Sıhhıye/Ankara Telefon No: 0 312 458 77 99 Faks No: 0 312 432 12 45 e-Posta: ehgm_ysedb@sgk.gov.tr İnternet Adresi: www.sgk.gov.tr Kep Adresi: sgk@hs01.kep.tr 10 Bilgi için: Erdoğan ÜVEDİ Daire Başkanı Telefon No: 0 312 458 78 93 10/18 çalışmalarına ait her türlü belge örneği ile birlikte Polonya'da geçen çalışmaların tespitini kolaylaştıracak sigorta veya Polonya oturum numarası gibi bilgilerle birlikte örneği Ek-3'te yer alan "Sosyal Güvenlik Sözleşmelerine Göre Akit Ülkelerden Gelir/Aylık Talep Dilekçesi" alınacak, başvuranın vereceği bilgiler doğrultusunda talep intikal yazısı hazırlanacaktır. İntikal yazısı ve talep dilekçesi, başvuranın Kuruma ibraz ettiği bilgi ve belge örnekleriyle birlikte sigortalının son çalışmasının geçtiği ya da Kurumdan aylık alıyor olması halinde aylık dosyasının bulunduğu SGİM/SGM'ye yönlendirilecektir. İlgili SGİM/SGM, söz konusu belgeleri devraldıktan sonra aylık talebine ilişkin olarak Genelgenin bu bölümünde yer alan "1.1.1. Sigortalının Son Çalışmasının Geçtiği ya da Kurumdan Aylık Alıyor Olması Halinde Aylık Dosyasının Bulunduğu SGİM/SGM'ye Başvuru Yapması" başlığında yer alan açıklamalara göre talebi sonuçlandıracaktır. 1.1.3. Türkiye'de Çalışması Bulunmayanların Polonya'dan Aylık Taleplerine İlişkin İşlemler Ülkemizde çalışması bulunmayanların Polonya'dan aylık talebinde bulunmak için Kuruma yaptığı başvurulara ilişkin tüm işlemler Genelgenin bu bölümünde yer alan "1.1.1. Sigortalının Son Çalışmasının Geçtiği ya da Kurumdan Aylık Alıyor Olması Halinde Aylık Dosyasının Bulunduğu SGİM/SGM'ye Başvuru Yapması" başlığında yer alan açıklamalara göre ilgilinin başvurduğu SGİM/SGM tarafından sonuçlandırılacaktır. 1.1.4. Kanunun 4/1-(c) Bendi Kapsamındaki Sigortalıların Aylık Talebine İlişkin İşlemler Son çalışması Kanunun 4/1-(c) bendi kapsamında olan veya 2829 sayılı Kanuna ya da Kanunun 53 üncü maddesine göre Kanunun 4/1-(c) bendi kapsamında aylık bağlanması gereken sigortalıların aylık taleplerine ilişkin hazırlanan intikal yazıları ve ibraz edilen belge örnekleri, ikamet edilen veya başvuru yapılan yerdeki SGİM/SGM tarafından Polonya yetkili kurumuna gönderilmek üzere EHGM Kamu Görevlileri Emeklilik Daire Başkanlığına (KGEDB) iletilecektir. Bu kapsamdaki sigortalıların Polonya kurumlarından hizmet isteme ve hizmet gönderme işlemleri aylık alanlar için EHGM KGEDB tarafından, aylık almayanlar için ise EHGM Kamu Görevlileri Tescil ve Hizmet Daire Başkanlığı tarafından yürütülecektir. 1.2. Polonya'dan Yapılan Malullük, Yaşlılık ve Ölüm Aylığı Başvuruları Anlaşmanın 21 inci maddesine göre Kuruma verilmesi gereken aylık talep başvurusunun Polonya yetkili kurumuna verilmiş olması durumunda talep aynı tarihte Kuruma verilmiş sayılacaktır. Polonya yetkili kurumu tarafından gönderilen malullük, yaşlılık ve ölüm aylığı ile hizmet birleştirilmesine ilişkin her türlü talebe ait dilekçeler sigortalının son çalışmasının geçtiği ya da Kurumdan aylık alıyor olması halinde aylık dosyasının bulunduğu SGİM/SGM'deki yurtdışı işlemleri servisi tarafından yürütülecektir. Polonya yetkili kurumunca sigortalının Türkiye'deki son sigortalılık süresinin hangi il dahilinde geçtiği tespit edilmemiş ise buna ilişkin talepler, YSEDB'ye intikal ettirilecek ve YSEDB'ce ilgili SGİM/SGM'ye gönderilecektir. Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır. _______________________________________________________________________________________________________________________________ Mıthatpaşa Caddesı No : 7 Sıhhıye/Ankara Telefon No: 0 312 458 77 99 Faks No: 0 312 432 12 45 e-Posta: ehgm_ysedb@sgk.gov.tr İnternet Adresi: www.sgk.gov.tr Kep Adresi: sgk@hs01.kep.tr 10 Bilgi için: Erdoğan ÜVEDİ Daire Başkanı Telefon No: 0 312 458 78 93 11/18 Polonya'dan gelen aylık taleplerinin sigortalının son çalışmasının geçtiği ya da Kurumdan aylık alıyor olması halinde aylık dosyasının bulunduğu SGİM/SGM'den farklı bir SGİM/SGM'ye gönderilmesi durumunda, talep geciktirilmeksizin sigortalının son çalışmasının geçtiği ya da Kurumdan aylık alıyor olması halinde aylık dosyasının bulunduğu SGİM/SGM'ye iletilecektir. Talebi alan SGİM/SGM, Kurum mevzuatı ve Anlaşma hükümleri kapsamında hizmetleri birleştirecek olup kararı sigortalıya doğrudan, Polonya yetkili kurumuna ise yazı ile bildirecektir. Polonya yetkili kurumu tarafından tıbbi rapor gönderilmesi halinde malullük aylığı talepleri de bu rapora göre Kurum mevzuatı çerçevesinde değerlendirilerek, aylık talebi sonuçlandırılacaktır. Sigortalının aylık talebinin, Kanunun 4/1-(c) bendi kapsamında değerlendirilmesi gerekiyorsa yukarıda sayılan işlemler KGEDB tarafından yürütülecektir. 2. Aylıkların Hesaplanması Anlaşmanın 12 nci maddesinin birinci fıkrası gereği Akit Tarafların her ikisinde çalışması bulunan bir kimsenin aylık hakkının belirlenmesinde her iki Akit Taraftaki süreler aynı zamana rastlamamak kaydıyla birleştirilecektir. Anlaşmanın 14 üncü maddesi gereği eğer başvuranın Türkiye'deki sigortalılık süresi aylık koşullarının yerine gelmesine yetiyorsa Polonya'daki sigortalılık süreleri dikkate alınmaksızın öncelikle müstakil aylık miktarının hesabı yapılacaktır. Daha sonra her iki akit taraftaki sigortalılık sürelerini dikkate alarak kısmi aylık hesabı yapılacak olup aylıkların hesabında yalnızca Türkiye'deki kazançlar dikkate alınacaktır. Kısmi aylık (Toplam prim ödeme gün sayısı üzerinden hesaplanan teorik aylık miktarı x Türk mevzuatına göre geçen prim ödeme gün sayısı) / (Türkiye ve Polonya'da geçen Toplam prim ödeme gün sayısı) formülüne göre hesaplanacaktır. Hesaplanan bu iki aylıktan yüksek olanı ödenecektir. 2.1. Anlaşma Kapsamında Müstakil Aylık Bağlanması Anlaşmanın 14 üncü maddesinin birinci fıkrasına istinaden Türkiye'deki sürelerin aylığa hak kazanmaya yeterli olması ve yalnızca bu sürelerin dikkate alınmasıyla hesaplanacak olan aylığın her iki ülkede geçen sürelere göre hesaplanacak kısmi aylıktan yüksek olması durumunda müstakil aylık bağlanacaktır. Örnek 1: İşe başlama tarihi 1/5/1994 olan bir erkek sigortalının Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında aylığa hak kazanabilmesi için 54 yaş, 25 yıllık sigortalılık süresi ve 5675 prim gün sayısı koşulunu yerine getirmiş olması gerekmektedir. Polonya'da 1/1/1993-31/12/1993 tarihleri arasında 360 gün, Türkiye'de Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında 1/5/1994-31/12/2014 tarihleri arasında fasılalı olarak 6400 gün çalışması olan ve 17/8/2021 tarihinde yaşlılık aylığı talebinde bulunan 1/2/1966 doğum tarihli bir erkek sigortalı yalnızca Türkiye'deki sigortalılığı dikkate alındığında yaşlılık aylığına hak kazanabilmekte olup hesaplanan müstakil aylığı kısmi aylıktan yüksektir. Bu sebeple ilgiliye Polonya'da geçen süreleri dikkate alınmaksızın yalnızca Ülkemizde geçen sürelere istinaden müstakil yaşlılık aylığı bağlanacaktır. Örnek 2: Polonya'da 1/2/1993 - 31/12/1994 tarihleri arasında 690 gün; Türkiye’de 1/1/1995-31/5/2020 tarihleri arasında Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamında 9150 gün hizmeti bulunan Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır. _______________________________________________________________________________________________________________________________ Mıthatpaşa Caddesı No : 7 Sıhhıye/Ankara Telefon No: 0 312 458 77 99 Faks No: 0 312 432 12 45 e-Posta: ehgm_ysedb@sgk.gov.tr İnternet Adresi: www.sgk.gov.tr Kep Adresi: sgk@hs01.kep.tr 10 Bilgi için: Erdoğan ÜVEDİ Daire Başkanı Telefon No: 0 312 458 78 93 12/18 1/1/1962 doğumlu erkek sigortalı 5/7/2021 tarihinde yaşlılık aylığı talebinde bulunmuştur. Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamında geçen hizmetleri dikkate alındığında talep tarihi itibariyle 55 yaş ve 25 tam yıl prim ödeme koşullarını yerine getiren ve müstakil yaşlılık aylığı kısmi aylıktan daha yüksek olan sigortalıya Polonya'da geçen sigortalılık süreleri dikkate alınmaksızın müstakil yaşlılık aylığı bağlanacaktır. 2.2. Anlaşma Kapsamında Kısmi Aylık Bağlanması Anlaşmanın 14 üncü maddesinin ikinci fıkrasına göre aylık hakkı ancak iki taraftaki sürelerin birleştirilmesi suretiyle yerine geliyorsa veya sürelerin birleştirilmesi durumunda hesaplanan aylığın aylık bağlanacak kimsenin lehine bir durum meydana getirmesi durumun da başvuru sahibine "2. Aylıkların Hesaplanması" başlığında belirtilen formüle istinaden hesaplanacak olan kısmi aylık bağlanacaktır. Örnek 1: Polonya'da 1/1/1993-31/3/1998 tarihleri arasında 1890 gün, Türkiye'de Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında 1/6/2002-31/3/2018 tarihleri arasında fasılalı olarak 4000 gün çalışması olan ve 14/7/2021 tarihinde yaşlılık aylığı talebinde bulunan 5/6/1964 doğumlu erkek sigortalıya sadece Türk mevzuatına tabi geçen hizmetleriyle yaşlılık aylığı bağlanabilmesi için; Türkiye'deki ilk işe giriş tarihine göre (1/6/2002) 25 yıllık sigortalılık süresi, 4500 prim ödeme gün sayısı ve 60 yaş veya 7000 prim ödeme gün sayısı ve 60 yaş şartlarının oluşması gerekmektedir. 14/7/2021 tarihli talebe göre, Türkiye'deki çalışmalar ile aylık bağlanması için gerekli olan yaş, prim ödeme gün sayısı ve sigortalılık süresi şartları oluşmadığından ilgiliye müstakil yaşlılık aylığı bağlanmasına imkan bulunmamaktadır. Ancak, Polonya'da çalışmaya başlanılan 1/1/1993 tarihi, ilk işe giriş tarihi olarak kabul edilerek kısmi yaşlılık aylığı bağlanabilmesi için 25 yıllık sigortalılık süresi, 5675 prim ödeme gün sayısı ve 54 yaş şartlarının oluşması gerekmektedir. Yaşlılık aylığı talep tarihi itibariyle aylık bağlama şartları oluştuğundan ilgiliye Polonya süreleri de dikkate alınarak kısmi yaşlılık aylığı bağlanacaktır. Aylık bağlanırken sadece Türkiye’de geçen çalışmalara ait prime esas kazançlar dikkate alınmak suretiyle Türkiye'de ve Polonya'da geçen toplam 5890 gün üzerinden teorik aylık hesaplanacak ve bulunan tutarın Türkiye'de geçen 4000 gün çalışmaya istinaden 0,6791 (4000/5890 = 0,6791) oranı kısmi aylık olarak ödenecektir. Örnek 2: Polonya'da 1/11/1995-31/10/2007 tarihleri arasında 4320 gün; Türkiye'de 1/1/1983-30/11/1994 tarihleri arasında Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamında 4290 gün hizmeti bulunan 1/1/1960 doğumlu erkek sigortalı 6/7/2021 tarihinde aylık talebinde bulunmuştur. Sigortalı talepte bulunduğu tarihte 61 yaşındadır. 15 yıl ve 5400 gün üzerinden yaşlılık aylığı bağlanmasına hak kazanan sigortalıya Türk mevzuatına göre müstakil yaşlılık aylığı bağlanmayacağından, 1/8/2021 tarihi itibariyle (4290/8610 = 0,4983 sabit sayı oranıyla) kısmi yaşlılık aylığı bağlanacaktır. 3. Ortak Hükümler 3.1. Bir Yıldan Az sigortalılık Süreleri Anlaşmanın 13 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği bir Akit Tarafın mevzuatına göre geçen Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır. _______________________________________________________________________________________________________________________________ Mıthatpaşa Caddesı No : 7 Sıhhıye/Ankara Telefon No: 0 312 458 77 99 Faks No: 0 312 432 12 45 e-Posta: ehgm_ysedb@sgk.gov.tr İnternet Adresi: www.sgk.gov.tr Kep Adresi: sgk@hs01.kep.tr 10 Bilgi için: Erdoğan ÜVEDİ Daire Başkanı Telefon No: 0 312 458 78 93 13/18 sigortalılık süresi bir yıldan az (prim ödeme gün sayısının 12 aydan az olması) ise ve ilgili Akit Taraf mevzuatına göre yalnızca bu sürelere istinaden bir yardım hakkı doğmuyorsa o Akit Taraf Anlaşma kapsamında bu sürelere istinaden yardım ödemekle yükümlü değildir. Bu çerçevede, Ülkemizde geçen sigortalılık sürelerinin 12 aydan az olması durumunda Anlaşma kapsamında aylık bağlanmayacaktır. Diğer yandan, anılan maddenin ikinci fıkrasına göre Akit Taraf mevzuatına göre 12 aydan az sigortalılık söz konusu olduğunda, diğer Akit Taraf gerekmesi halinde bu süreleri de dikkate alarak kısmi aylık bağlayacaktır. Örnek 1: Türkiye'de 4/1-(a) kapsamında 1/1/1991-29/12/1992 tarihleri arasında fasılalı 359 gün, Polonya'da 1/6/1992-31/12/2012 tarihleri arasında fasılalı olarak 5380 gün çalışması olan 2/5/1963 doğumlu erkek sigortalı 7/6/2021 tarihinde sözleşme kapsamında yaşlılık aylığı talebinde bulunmuştur. Türkiye'deki prim ödeme gün sayısı 360 günden az olduğu için süre birleştirmesi yapılamayacağından talep reddedilecektir. Örnek 2: Türkiye'de 4/1-(a) kapsamında 1/6/1992-31/12/2012 tarihleri arasında fasılalı olarak 5380 gün; Polonya'da 1/1/2014-30/9/2014 tarihleri arasında 270 gün çalışması olan ve 7/6/2021 tarihinde yaşlılık aylığı talebinde bulunan 2/5/1963 doğumlu erkek sigortalıya sadece Türk mevzuatına tabi geçen hizmetleriyle yaşlılık aylığı bağlanabilmesi için; Türkiye'deki ilk işe giriş tarihine göre (1/6/1992) 25 yıllık sigortalılık süresi, 5600 prim ödeme gün sayısı ve 53 yaş şartlarının oluşması gerekmektedir. Talep tarihinde, Türkiye'deki çalışmalar ile 25 yıl sigortalılık süresi ve 53 yaş şartı oluşmakla birlikte, ilgilinin 5600 prim ödeme gün sayısı olmadığından müstakil yaşlılık aylığı bağlanmasına imkan bulunmamaktadır. Ancak, Polonya'da geçen 270 günlük sigortalılık süresi Türkiye'deki sürelerle birleştirildiğinde toplam prim gün sayısı 5650 olacağından aylık hakkı oluşmaktadır. Buna göre talep sahibine Anlaşma kapsamında kısmi aylık bağlanacak olup kısmi aylık oranı 0,9522 (5380/5650) olarak hesaplanacaktır. 3.2. Kanun'un Ek 19 uncu Maddesinin Sözleşme Aylıkları İçin Uygulanmaması 5510 sayılı Kanunun ek 19 uncu maddesinde, bu Kanun veya bu Kanunla yürürlükten kaldırılan ilgili kanun hükümlerine göre malullük veya yaşlılık sigortasından ödenen aylıklar ve aylıklar ile birlikte her ay itibarıyla yapılan ödemeler toplamının dosya bazında, 8/2/2006 tarihli ve 5454 sayılı Kanunun 1 inci maddesi uyarınca yapılacak ek ödeme dahil 1.500 Türk Lirasından az olamayacağı, aynı maddenin üçüncü fıkrasında ise uluslararası sosyal güvenlik sözleşmeleri gereğince bağlanan kısmi aylıklar için bu madde hükümlerinin uygulanmayacağı öngörülmüştür. Bu kapsamda, bu Genelgenin dördüncü bölümündeki kısmi aylık hesaplamasına ilişkin "2. Aylıkların Hesaplanması" başlığı altındaki formülde yer alan teorik aylık hesaplanırken de Kanun'un ek 19 uncu maddesinde yer alan 1.500 Türk Lirasına yükseltme işlemi yapılmadan sabit sayı bulunarak aylık bağlama işlemi sonuçlandırılacaktır. BEŞİNCİ BÖLÜM İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞI YARDIMLARI İlgili Hükümler Anlaşmanın 15, 16 ve 17 nci maddeleri Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır. _______________________________________________________________________________________________________________________________ Mıthatpaşa Caddesı No : 7 Sıhhıye/Ankara Telefon No: 0 312 458 77 99 Faks No: 0 312 432 12 45 e-Posta: ehgm_ysedb@sgk.gov.tr İnternet Adresi: www.sgk.gov.tr Kep Adresi: sgk@hs01.kep.tr 10 Bilgi için: Erdoğan ÜVEDİ Daire Başkanı Telefon No: 0 312 458 78 93 14/18 Anlaşmanın 15 inci maddesine göre iş kazası yardım hakkı, iş kazasının meydana geldiği tarihte sigortalının kayıtlı olduğu yetkili kurum mevzuatına göre belirlenecektir. Anlaşmanın 16 ncı maddesinin birinci fıkrasına göre Akit Taraflardan birinin mevzuatına göre meslek hastalığı yardımlarına hak kazanılması, hastalığın ilk kez bu ülkenin kendi topraklarında meydana gelmiş olması koşuluna bağlı ise söz konusu teşhisin diğer Akit Taraf ülkesinde yapılmış olması durumunda da bu koşul yerine gelmiş sayılmaktadır. 1. Meslek Hastalığının Teşhisinde Maruziyet Sürelerinin Birleştirilmesi Anlaşmanın 16 ncı maddesinin ikinci fıkrası gereği, Akit Taraflardan birinin mevzuatına göre bir meslek hastalığının tespitinde, söz konusu meslek hastalığına yol açan mesleki faaliyetin belirli bir süre zarfında icra edilmesi koşulu söz konusu ise, o Akit Taraf aynı türdeki faaliyetin diğer Akit Taraf ülkesinde icra edildiği süreleri de dikkate alacaktır. Meslek hastalığına tutulan kimse, her iki Akit Taraf ülkesinde bu hastalığa neden olabilecek bir işte çalışmışsa bu kimsenin talep edebileceği yardımlar, yukarıda belirtilen hususlar da dikkate alınarak, koşullarını en son yerine getirdikleri Akit Tarafın mevzuatına göre sağlanacaktır. Maruziyet sürelerinin tespiti için söz konusu faaliyet kapsamındaki hizmet sürelerine ilişkin Polonya ile yapılacak yazışmalar sigortalının iş yeri dosyasının kayıtlı olduğu SGİM/SGM tarafından yürütülecektir. 2. Meslek Hastalığının Ağırlaşması Anlaşmanın 17 nci maddesi gereği meslek hastalığı sonucu bir Akit Taraf yetkili kurumundan yardım almış veya almakta olan kişinin hastalığının ağırlaşması durumunda, diğer Akit Taraf mevzuatına göre söz konusu hastalığa neden olan veya hastalığı ağırlaştıran bir işte çalışmamış olması halinde, ilk Akit Taraf yetkili kurumu, hastalığın ağırlaşmasını da göz önüne alarak uyguladığı mevzuata göre yardım masraflarını üstlenecektir. Meslek hastalığı ağırlaşan kimsenin diğer Akit Taraf mevzuatına göre söz konusu hastalığa neden olan veya hastalığı ağırlaştıran bir işte çalışmış olması durumunda ilk Akit Taraf yetkili kurumu, hastalığın ağırlaşmasına bakmaksızın uyguladığı mevzuata göre yardım masraflarını üstlenecektir. Diğer Akit Taraf ise kendi mevzuatına göre ilgiliye hastalığın ağırlaşmasından sonraki duruma göre hesaplanacak yardım tutarı ile hastalığın ağırlaşmasından önce ödenmesi gereken yardım tutarı arasındaki farkı doğrudan ilgiliye ödeyecek, diğer Akit Taraf yetkili kurumuna bu konuda bilgi verecektir. ALTINCI BÖLÜM CENAZE YARDIMLARI İlgili hükümler Anlaşmanın 18 inci maddesi Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır. _______________________________________________________________________________________________________________________________ Mıthatpaşa Caddesı No : 7 Sıhhıye/Ankara Telefon No: 0 312 458 77 99 Faks No: 0 312 432 12 45 e-Posta: ehgm_ysedb@sgk.gov.tr İnternet Adresi: www.sgk.gov.tr Kep Adresi: sgk@hs01.kep.tr 10 Bilgi için: Erdoğan ÜVEDİ Daire Başkanı Telefon No: 0 312 458 78 93 15/18 Anlaşmanın 18 inci maddesine göre cenaze yardım hakkı sigortalının ölümünden önce en son tabi olduğu Akit Taraf mevzuatına göre, aylık alan kimsenin ölümü halinde ise cenaze yardımları aylığı ödeyen Akit Tarafın mevzuatına göre belirlenecektir. Her iki mevzuata göre aylık alan kimsenin ölümü durumunda cenaze yardımı ikamet yeri yetkili kurumunun mevzuatına göre belirlenecektir. Ölen aylık sahibinin üçüncü bir ülkede ikamet ederken vefat etmesi durumunda cenaze yardımı hakkı, sigortalının mevzuatına en son tabi olduğu Akit Taraf mevzuatına göre belirlenecektir. YEDİNCİ BÖLÜM TIBBİ KONTROLLER İlgili hükümler Anlaşmanın 23 üncü maddesi, İdari Anlaşmanın 7 nci maddesi Anlaşmanın 23 üncü maddesine göre, diğer Akit Tarafta daimi ya da geçici ikamet eden kimselerle ilgili olarak yetkili kurumun talep etmesi durumunda ilgili kimseler hakkındaki tıbbi kontroller bu kimselerin ikamet ettikleri yerin kurumu tarafından, talebi yapan yetkili kurum hesabına yapılacaktır. İdari Anlaşmanın 7 nci maddesi gereği Akit Taraflardan birinin yetkili kurumunun talebi halinde diğer Akit Tarafın yetkili kurumu talep sahibinin veya aylık bağlanmış kimsenin iş göremezliğine ilişkin her türlü bilgiyi, belgeyi tıbbi dokümanı, masrafları talepte bulunan Akit Tarafın yetkili kurumunca ödenmek suretiyle gönderecektir. Söz konusu tıbbi kontrol, ikamet yeri yetkili kurumunun mevzuatına göre bir yardım hakkının belirlenmesinde de kullanılacaksa, masraflar ikamet yeri yetkili kurumunca ödenecektir. 1. Kurum Sigortalısının Polonya'daki Tıbbi Muayenesine İlişkin Masrafların Bildirimi Polonya'da ikamet eden veya bulunan ve Kurum mevzuatına göre iş göremezlik durumunun tespit edilmesi gereken kimselere ilişkin olarak kontrol muayene talepleri yürürlükte bulunan mevzuat çerçevesinde sigortalının aylık dosyasının bulunduğu SGİM/SGM tarafından Polonya yetkili kurumuna iletilecektir. Yapılan kontrol muayenesi neticesinde ortaya çıkan masraflara ilişkin belgelerin SGİM/SGM'ye intikali durumunda kontrol muayenesine ilişkin gönderilmiş talep yazısının bir örneği ile birlikte, gider iadesi işlemleri yapılmak üzere YSEDB'ye gönderilecektir. 2. Polonya Sigortalısının Türkiye'deki Tıbbi Muayenesine İlişkin Masrafların Bildirimi Polonya mevzuatına göre Türkiye'de ikamet eden veya bulunan kişinin iş göremezliğinin tespitine ilişkin tıbbi muayene, masrafları üstlenmesi şartıyla Polonya yetkili kurumunca talep edilmesi durumunda söz konusu talep YSEDB'ce değerlendirilerek sevk işleminin yapılması için ilgilinin ikamet ettiği yerdeki SGİM/SGM'ye gönderilecektir. Talebi alan ikamet yeri SGİM/SGM tarafından sadece talep edilen muayeneye ilişkin olarak sağlık hizmet sunucusuna sevk sağlanacaktır. Tıbbi muayene, ücret alınmaksızın gerçekleştirilecektir. Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır. _______________________________________________________________________________________________________________________________ Mıthatpaşa Caddesı No : 7 Sıhhıye/Ankara Telefon No: 0 312 458 77 99 Faks No: 0 312 432 12 45 e-Posta: ehgm_ysedb@sgk.gov.tr İnternet Adresi: www.sgk.gov.tr Kep Adresi: sgk@hs01.kep.tr 10 Bilgi için: Erdoğan ÜVEDİ Daire Başkanı Telefon No: 0 312 458 78 93 16/18 Hekim tarafından düzenlenen raporun aslı bir kopyası dosyasında muhafaza edilmek suretiyle Polonya yetkili kurumuna gönderilecektir. İlgili SGİM/SGM tarafından kontrol muayeneleri sonucunda ortaya çıkan masrafların listesi, Polonya yetkili kurumunun tıbbi muayene talep yazısının bir örneği ile birlikte gider iadesi talebi işlemleri için YSEDB'ye gönderilecektir. ÜÇÜNCÜ KISIM ANLAŞMANIN UYGULANMASI HAKKINDAKİ ORTAK VE DİĞER HUSUSLAR 1. Başvuruların Alınması Anlaşmanın 21 inci maddesi gereği, Akit Taraflardan birinin yetkili kurumuna gönderilmesi gereken Anlaşmanın uygulanmasına ilişkin dilekçenin, diğer Akit Taraf yetkili kurumuna verilmiş olması durumunda dilekçe, ilgili Akit Taraf kurumuna aynı tarihte verilmiş sayılır. Bu şekilde Polonya yetkili kurumuna gönderilmesi gereken ancak Kuruma intikal eden dilekçeler geciktirilmeksizin Polonya yetkili kurumuna gönderilecektir. Aynı şekilde Kuruma verilmesi gerektiği halde Polonya yetkili kurumuna verilmiş olan dilekçeler, Polonya yetkili kurumu tarafından Kuruma gönderilecektir. Polonya yetkili kurumuna yapılmış olan başvuru tarihi, Kuruma yapılmış başvuru tarihi olarak esas alınacaktır. 2. Aylık Taleplerine İlişkin İşlemler Talep tarihinden önce Polonya'da çalışması bulunan, Kanunun 4/1-(a), 4/1-(b), 4/1-(c) bendi kapsamındaki sigortalılar ve 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesinde belirtilen emekli sandıklarına tabi sigortalıların veya ölümü halinde hak sahiplerinin Türkiye'deki prim ödeme gün sayısı müstakil aylık bağlanmasına yeterli olsa dahi bağlanacak aylık Anlaşma kapsamında değerlendirilecektir. Kanunun 4/1-(c) bendi kapsamındaki sigortalıların Anlaşma kapsamındaki aylık bağlama işlemleri EHGM KGEDB tarafından yürütülecektir. Anlaşma kapsamında aylık talep başvurularına ve aylık bağlama işlemlerine ilişkin olarak bu Genelgede yer almayan hususlarda Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği hükümleri ile 6/11/2018 tarihli ve 2018/38 sayılı Genelge hükümleri uygulanacaktır. 3. Yardımların Ödenmesi Anlaşmanın 25 inci maddesinde Akit Tarafların yetkili kurumlarının Anlaşma kapsamındaki yardımları diğer Akit Taraf ülkesinde ikamet eden kişilere kendi para birimiyle, bu paraların konvertible olmaması durumunda konvertible olan başka bir para birimiyle ödeyeceği hükmü yer almaktadır. Bu doğrultuda Anlaşma kapsamında Polonya'da ikamet eden kişilere Kurumca ödenecek olan yardımlar ilgili kişiye doğrudan yürürlükte bulunan mevzuat çerçevesinde Türk Lirası üzerinden ödenecektir. 4. Kişisel Verilerin Paylaşımı Anlaşmanın 24 üncü maddesine göre Akit Taraflar arasında kişisel verilerin paylaşımı, kişisel veriyi gönderen Akit Tarafın kişisel verilerin korunması hakkındaki mevzuatı çerçevesinde gerçekleşecektir. Söz konusu veri, Anlaşmanın uygulanmasında gizlilik değeri taşımakta olup ancak Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır. _______________________________________________________________________________________________________________________________ Mıthatpaşa Caddesı No : 7 Sıhhıye/Ankara Telefon No: 0 312 458 77 99 Faks No: 0 312 432 12 45 e-Posta: ehgm_ysedb@sgk.gov.tr İnternet Adresi: www.sgk.gov.tr Kep Adresi: sgk@hs01.kep.tr 10 Bilgi için: Erdoğan ÜVEDİ Daire Başkanı Telefon No: 0 312 458 78 93 17/18 Anlaşma çerçevesinde kullanılmak amacıyla paylaşılabilecektir. Kişisel verilerin sosyal güvenliğe yönelik olmayan kullanımı ve paylaşımı ancak kişinin açık rızası alınmasıyla mümkün olacaktır. Verilerin muhafaza edilmesi veya imha edilmesi hakkında, veriyi teslim alan Akit Tarafın kişisel verilerin korunması hakkındaki mevzuatı uygulanacaktır. 5. İstatistiksel Verilerin Paylaşımı İdari Anlaşmanın 8 inci maddesine göre Akit Tarafların irtibat kurumları her yıl 31 Aralık tarihi itibariyle, Anlaşma kapsamında düzenlenmiş olan geçici görevlendirmeye ilişkin düzenlenmiş olan belge sayısını ve Anlaşma kapsamında aylık bağlanmış kişilere yapılan ödemelere ilişkin istatistiki verileri karşılıklı olarak birbirleriyle paylaşacaklardır. 6. Anlaşmanın Yürürlüğe Girmesinden Önceki Sürelere İlişkin Talepler Anlaşma, yürürlük tarihi olan 1 Haziran 2021 öncesinde yapılmış olan taleplere ilişkin hiç bir hak doğurmayacaktır. Ancak yardım hakkının doğmasında 1 Haziran 2021 tarihi öncesindeki süreler, bu sürelere ilişkin prim veya yardımların toptan ödeme vb. yolla tasfiye edilmemiş olması şartıyla aylık hakkının belirlenmesinde, bu Genelgede tarif edildiği şekilde birleştirilebilecektir. 7. İrtibat Kurumları İle Yapılacak Yazışmalar Polonya'daki ilgili yerel sigorta kurumlarının adresleri, Kurum intranet sayfasında “Kurumsal/ Dokümanlar/ Yurtdışı/ Yabancı Ülke Sigorta Kurumlarının Adresleri” bölümünde yayımlanmıştır. Gelir veya aylıklara ilişkin olarak Polonya yetkili kurumları ile belge alışverişi işlemleri SGİM/SGM'ler tarafından yürütülecektir. Anlaşmanın 26 ncı maddesi uyarınca taraflar, Türkçe veya Lehçe haberleşecektir. Bilgi edinilmesini ve gereğini rica ederim. İsmail YILMAZ Kurum Başkan V. EKLER: Ek-1 : Yurt Dışı Geçici Görev Talep Dilekçesi Ek-2 : Geçici Görevle Polonya'da Bulunan Sigortalının Türk Mevzuatına Tabi Kalmaya Devam Ettiğini Gösterir Belge Ek-3 : Sosyal Güvenlik Sözleşmelerine Göre Akit Ülkelerden Gelir/Aylık Talep Dilekçesi DAĞITIM Gereği: Merkez ve Taşra Teşkilatına Bilgi: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına Türkiye İş Kurumuna Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır. _______________________________________________________________________________________________________________________________ Mıthatpaşa Caddesı No : 7 Sıhhıye/Ankara Telefon No: 0 312 458 77 99 Faks No: 0 312 432 12 45 e-Posta: ehgm_ysedb@sgk.gov.tr İnternet Adresi: www.sgk.gov.tr Kep Adresi: sgk@hs01.kep.tr 10 Bilgi için: Erdoğan ÜVEDİ Daire Başkanı Telefon No: 0 312 458 78 93 18/18