Genelge
Mevzuat › 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Uygulamaları
Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde Yapılan Değişiklikler (Yürürlükten Kaldırılmıştır)
- Sayı / No2021/31
- Tarih
T.C.
SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI
Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü
Sayı : E-35441757-010.06.01-31153376
Konu : Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde
Yapılan Değişiklikler
14.09.2021
GENELGE
2021/31
Bilindiği üzere, “Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair
Yönetmelik” 18.08.2021 tarihli ve 31572 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Söz
konusu düzenleme ile Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği’nde emeklilik ve kısa vade sigorta kolları
uygulamalarına yönelik yapılan değişiklikler aşağıda açıklanmıştır.
A- KISA VADELİ SİGORTA KOLLARI İŞLEMLERİNİ DÜZENLEYEN 29.09.2016
TARİHLİ VE 2016/21 SAYILI GENELGEDE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER
1- “6.1.1. İstirahat Raporlarında Uygulanacak Usul ve Esaslar” alt başlıklı bölümün onbeşinci
paragrafı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“İstirahat raporlarının elektronik ortamda düzenlenmesi durumunda yetkilendirilen sağlık hizmet
sunucularınca istirahat raporu düzenleme tarihinden itibaren üç iş günü içerisinde onaylanır. İstirahat
raporunun elektronik ortamda düzenlenememesi halinde, yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularınca
istirahat raporlarının birer nüshası düzenlendiği tarihten itibaren üç iş günü içinde sigortalının işyerinin
kurulu bulunduğu sosyal güvenlik il müdürlüklerine/sosyal güvenlik merkezlerine, sözleşmeli ülke
sigortalısının belgeleri ise sağlık yardımı belgesini düzenleyen sosyal güvenlik il müdürlüklerine/ sosyal
güvenlik merkezlerine gönderilir.”
2- “6.1.3.Yabancı Ülkelerde Görevli Bulunan veya Kanunun 5 inci Maddesinin (g) Bendi
Kapsamında Yurtdışında Çalışan Sigortalılara İş Göremezlik Ödeneği Ödenmesinde Uygulanacak Usul
Ve Esaslar” alt başlığı “6.1.3. Yurtdışında Tedavileri Sonucu İstirahat Raporu Alan Sigortalıların İş
Göremezlik Ödeneği Ödeme İşlemleri” olarak, ikinci paragraf aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, beşinci
paragraf kaldırılmıştır.
“Sigortalıların ülkemiz ile sosyal güvenlik sözleşmesi bulunmayan ülkelerdeki tedavileri sonucu
verilen istirahat raporlarının ilgili ülke mevzuatına uygun olduğunun ülkemiz dış temsilciliklerince
onanması hâlinde, yetkilendirilen hekim ve sağlık kurullarının ayrıca onayı aranmaz.”
3- “6.7.Çalışılmadığına Dair Bildirim Girişi” alt başlıklı bölümün yedinci ve dokuzuncu
Belge Doğrulama Kodu: 2078-3845-3b49-9946-bc27
Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.
Belge Doğrulama Adresi: https://uyg.sgk.gov.tr/DYSEvrakDogrulamaWEB
_______________________________________________________________________________________________________________________________
Mithatpaşa Cad. No:7 Sıhhiye Çankaya/Ankara
Telefon No: 0 312 458 71 22 Faks No: 0 312 433 32 77
e-Posta: ehgm_rypdb@sgk.gov.tr İnternet Adresi: www.sgk.gov.tr
Kep Adresi: sgk@hs01.kep.tr
10
Bilgi için: Esra CEYHUN
Şube Müdürü
Telefon No: 0 312 458 81 92
paragrafları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, yirminci paragrafında yer alan “aylık prim ve hizmet belgesi”
ibaresinden sonra gelmek üzere “/muhtasar ve prim hizmet beyannamesi” ibaresi ile aynı paragrafın
sonuna aşağıdaki cümle eklenmiştir.
“İstirahatli Olan Sigortalıların İşyerinde Çalışmadıklarına Dair Bildirimin İşverenlerce Sosyal
Güvenlik Kurumuna Gönderilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ’in yürürlük tarihi olan
2/3/2013 tarihinden itibaren;
“1- Bildirimin, www.sgk.gov.tr internet adresinde e-SGK-İŞVEREN-Çalışılmadığına Dair
Bildirim Girişi (https://uyg.sgk.gov.tr/vizite/welcome.do) ekranından işverenler tarafından sigortalıların
hak ettikleri istirahat süresinin bitim tarihinin içinde bulunduğu aya ait aylık prim hizmet belgesinin
verileceği son tarihteki gün sonuna kadar elektronik ortamda Kuruma gönderilmesi zorunludur.
2- Aylık prim ve hizmet belgesinde eksik gün nedeni olarak geçen 01 (istirahat) kodu ile bildirilen
sigortalılar için bu bildirim, çalışılmadığına dair bildirim yerine geçmektedir.”
“Bu sütun başlığında “prim bildirilen sigortalı, istirahatli olduğu sürelerde, işyerinde
çalışmamıştır” ifadesi yer almaktadır. İlgili ayda raporlu olan fakat raporlu olduğu dönemde primleri
işverenleri tarafından Kuruma bildirilenler ile eksik gün nedeni “12 Birden fazla” bildirilen
sigortalıların istirahat döneminde işyerinde çalışmadığının, aylık prim ve hizmet belgesinin /muhtasar ve
prim hizmet beyannamesinin Kuruma bildirileceği son tarih olan ayın 7/23’ünde saat 23:59’a kadar
belirtilen sütun altında yer alan “12 Birden fazla” ve “istirahatli olduğu sürelerde, işyerinde
çalışmamıştır” kutucuklarının birlikte işaretlenerek bildirilmesi gerekmektedir.”
“Söz konusu süre; özel nitelikli işyerleri için 01/01/2020, resmi nitelikli işyerleri için ise
18/08/2021 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere ayın 26’sı olarak yeniden belirlenmiştir.”
4- “6.7.1.Çalışılmadığına Dair Bildirim Girişi Hakkında İdari Para Cezası Uygulamaları” alt
başlıklı bölümün altıncı paragrafındaki “Tebliğ’in 5 inci maddesinde belirtilen adresten” ibaresi,
“çalışılmadığına dair bildirim girişi uygulamasından” şeklinde değiştirilmiştir.
5- “6.8.Çalışılmadığına Dair Bildirim Girişi ve Çalışılmadığına Dair Bildirim Girişine İlişkin
Tebliğe Göre İş Göremezlik Programları” alt başlığı açıklamaları ile birlikte kaldırılmış, “6.8.1.Kağıt
Ortamında İş Göremezlik Belgesi ve Çalışabilir Belgesinin Düzenlenmesi İle İlgili Usul ve Esaslar” alt
başlıklı bölüm numarası “6.8.” olarak değiştirilmiştir.
B- EMEKLİLİK İŞLEMLERİNİ DÜZENLEYEN 06.11.2018 TARİHLİ VE 2018/38
SAYILI GENELGEDE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER
1- “KISA VE UZUN VADELİ SİGORTA KOLLARINDAN SAĞLANAN YARDIMLAR” başlıklı
ikinci kısmın "İş Kazası ve Meslek Hastalığı Sigortası" başlıklı birinci bölümünün "2.2. Ölüm Geliri
İşlemlerinde Ölüm Nedeninin Belirlenmesi Usul ve Esasları ile Ölüm Geliri Bağlanacak Sigortalı
Dosyasında Bulunması Gereken Belgeler" alt başlığının ikinci paragrafına “gelir almakta iken”
Belge Doğrulama Kodu: 2078-3845-3b49-9946-bc27
Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.
Belge Doğrulama Adresi: https://uyg.sgk.gov.tr/DYSEvrakDogrulamaWEB
_______________________________________________________________________________________________________________________________
Mithatpaşa Cad. No:7 Sıhhiye Çankaya/Ankara
Telefon No: 0 312 458 71 22 Faks No: 0 312 433 32 77
e-Posta: ehgm_rypdb@sgk.gov.tr İnternet Adresi: www.sgk.gov.tr
Kep Adresi: sgk@hs01.kep.tr
10
Bilgi için: Esra CEYHUN
Şube Müdürü
Telefon No: 0 312 458 81 92
ibaresinden sonra gelmek üzere “veya tedavisi devam etmekte iken” ibaresi eklenmiştir.
2- “KISA VE UZUN VADELİ SİGORTA KOLLARINDAN SAĞLANAN YARDIMLAR” başlıklı
ikinci kısmın “Yaşlılık Sigortası” başlıklı üçüncü bölümünün “6.7. Aylık Bağlandıktan Sonra Prim
Ödeme Gün Sayısı Eksik Olduğu Tespit Edilenler” alt başlığının altındaki açıklamalar aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
“Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin geçici 35 inci maddesi;
(1) 5/12/2017 tarihinden önce Kanuna veya ilgili sosyal güvenlik kanunlarına göre aylık
bağlanmış olanlardan, tahsis talep veya ölüm tarihi itibariyle ilgili kanunlarında öngörülen aylık
bağlama koşullarından prim ödeme gün sayısı şartının sigortalıların kasıtlı veya kusurlu
davranışlarından kaynaklanmayan nedenlerle yerine gelmediği daha sonra anlaşılanların aylığa hak
kazanma koşullarına esas hizmet süreleri;
a) Kanuna veya 3201 sayılı Kanuna göre borçlanılacak süresi olanlar, borçlanma talep tarihinde
Kanunun 82 nci maddesine göre tespit edilecek prime esas günlük kazanç alt sınırı üzerinden eksik
hizmet süresi kadar borçlandırılmak,
b) Birinci fıkranın (a) bendi kapsamında borçlanılacak süresi olmayanlar ile borçlanılacak
süreleriyle eksik hizmet süresini tamamlamayanlardan; tahsis talep tarihi ile yersiz ödemenin tespit
edildiği tarih arasında Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrası kapsamında sigortalılığı bulunanların
eksik hizmet süresinin tamamlanacağı tarihe kadar hizmet verilmek,
c) Birinci fıkranın (a) ve (b) bendi kapsamında süresi olmayanlardan; isteğe bağlı, 2925 sayılı
Kanuna tabi, Kanunun ek 5 inci maddesi ile ek 9 uncu maddesinin ikinci fıkrası kapsamındaki
sigortalılıkları tahsis talep tarihi itibariyle aylığa hak kazanmaları nedeniyle sona erenlere, eksik hizmet
süresinin tamamlanacağı tarihe kadar belirtilen kapsamdaki sigortalılıkları devam ettirilmek,
suretiyle tamamlatılır.
(2) Birinci fıkranın (a) bendi kapsamında olanlar için yeni bir aylık hesabı yapılır ve aylık
başlangıç tarihi değiştirilmez. (b) ve (c) bentleri kapsamında olanlar için ise aylık bağlanmış olan
sigortalılık haline göre eksik hizmet süresinin tamamlanacağı tarih itibariyle yeniden aylık hesaplanır.
(3) 3201 sayılı Kanuna göre yapılan borçlanmalar hariç olmak üzere birinci fıkranın (a), (b) veya
(c) bentleri kapsamında tahakkuk edecek borç tutarları ile bu madde kapsamında olanlara son aylık
ödenen tarihten eksik hizmet süresi kadar geriye gidilerek tespit edilecek sürede yapılmış olan yersiz
ödeme tutarları ve bu madde kapsamında hesaplanan aylıklar ile ödenen aylık miktarları arasındaki fark
tutarları Kanunun 96 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında aylıklarından kesilmek
suretiyle tahsil edilir. Ancak bu maddenin yürürlük tarihinden önce aylıkları kesilerek Kanunun 96 ncı
maddesi hükümlerine göre yersiz ödenen tutarların tamamı tahsil edilmiş olanlar ile tahsil süreci devam
edenlerin ödemiş oldukları tutarlar bu madde kapsamında hesaplanan yersiz ödeme tutarından fazla ise
iade ve mahsup edilmez.
(4) Bu maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında 3201 sayılı Kanuna göre borçlandırılan
süreler karşılığında tahakkuk ettirilen borcun ödenmesinde ve borçlandırılan sürelerin hangi sigortalılık
halinde geçmiş sayılacağının belirlenmesinde anılan Kanunun 4 üncü ve 5 inci maddesinin ilgili
hükümleri uygulanır. Bunların, eksik hizmet sürelerinin tamamlanmasına esas olan gün sayıları ile
Belge Doğrulama Kodu: 2078-3845-3b49-9946-bc27
Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.
Belge Doğrulama Adresi: https://uyg.sgk.gov.tr/DYSEvrakDogrulamaWEB
_______________________________________________________________________________________________________________________________
Mithatpaşa Cad. No:7 Sıhhiye Çankaya/Ankara
Telefon No: 0 312 458 71 22 Faks No: 0 312 433 32 77
e-Posta: ehgm_rypdb@sgk.gov.tr İnternet Adresi: www.sgk.gov.tr
Kep Adresi: sgk@hs01.kep.tr
10
Bilgi için: Esra CEYHUN
Şube Müdürü
Telefon No: 0 312 458 81 92
aylığa hak kazanma koşullarının tespitinde, mülga 2829 sayılı Kanun ya da 5510 sayılı Kanunun 53 üncü
maddesi uyarınca belirlenen sigortalılık hali esas alınır.”
hükmünü amirdir.
Buna göre, eksik hizmet süresi tespit edilerek aylığa hak kazanma koşullarının oluşmadığının
anlaşılması halinde aylıklar tespit tarihini takip eden ödeme dönemi itibariyle durdurulacak ve bu
şekilde aylığı durdurulanlardan bu madde kapsamında olup olmadıklarının değerlendirilebilmesini
teminen talep alınacaktır.
Aylığa hak kazanma koşullarından prim ödeme gün sayısı koşulunun yerine gelmediği tespit
edilen sigortalı hakkında öncelikle, eksik hizmet sürelerinin bu madde kapsamında tamamlatılması
durumu değerlendirilecektir. Bu madde kapsamında tamamlatılacak süre olmaması durumunda ise
sigortalılara yersiz ödenen aylıkların tahsili yoluna gidilecek, ancak, aylığa hak kazanma koşullarının
yerine geldiği tarihi takip eden ay başından itibaren tespit tarihinden önce aylığa hak kazanma
koşullarının oluştuğunun anlaşılması kaydıyla tahsis talep şartı aranmaksızın aylıkları bağlanacaktır.
Ölüm aylıklarında, aktif ölüm için ilgili kanunlarında aranan prim ödeme gün sayısı şartının
yerine gelmediği durumlarda bu madde kapsamında hizmet süresi tamamlatılacak olup, yaşlılık veya
malullük aylığı almakta iken ölen sigortalıların hak sahipleri, ölüm aylığı bağlanması için gereken gün
sayısının yerine getirilmiş olması şartıyla eksik hizmet süresini tamamlamaya zorlanmayacaktır.
Hak sahiplerine bağlanan ölüm aylıklarında sonradan tespit edilen eksik hizmet süresinin
tamamlanması, ölüm tarihinden sonrasına ilişkin hizmet oluşturulamayacağından sadece borçlanma
suretiyle yapılacaktır. Ancak, borçlanma yapılarak hizmet süresinin tamamlatılmasında Kanunun 32 nci
maddesinin ikinci fıkrasında yer alan hükümler dikkate alınacaktır.
Örnek: 21/11/2015 tarihinde ölen sigortalının 7 yıl sigortalılık süresi ve 980 gün prim ödeme gün
sayısı bulunması nedeniyle hak sahiplerine Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında ölüm aylığı bağlanmıştır.
Ancak, ölen sigortalının 980 günlük hizmeti içerisinde 180 günlük hizmetin başka bir sigortalıya ait
olduğu tespit edilmiş ve prim ödeme gün sayısı 800’e düşmesi nedeniyle 900 gün prim ödeme şartı
kaybedilmiştir. Bu durumda hak sahipleri 540 günlük askerlik süresini borçlanabileceklerinden ve ölüm
aylığı bağlanmasında borçlanılan süreler 900 gün hesabında dikkate alınmadığından, borçlanılan süre
ile 1800 gün prim ödeme şartı yerine gelmemesi nedeniyle hak sahiplerine bağlanan aylıklar kesilecektir.
Hizmet süresi eksikliğinin sigortalıların kasıtlı veya kusurlu davranışlarından kaynaklanması
durumunda bu madde hükümleri uygulanmayacaktır.
6.7.1. Kanuna veya 3201 sayılı Kanuna göre borçlanılacak süresi olanların, borçlanma talep
tarihinde Kanunun 82 nci maddesine göre tespit edilecek prime esas günlük kazanç alt sınırı üzerinden
tespit edilen aylığa hak kazanma koşullarına esas hizmet süresi kadar borçlandırma yapılmak suretiyle
eksik hizmet süreleri tamamlatılacaktır. Bu sigortalılar için yeni bir aylık hesabı yapılacak ve aylık
başlangıç tarihi değiştirilmeyecektir. Borçlanılacak süreler halen yürürlükte olan mevzuat hükümleri
doğrultusunda sadece gün veya gün ve prime esas kazanç olarak değerlendirilecektir.
Ancak, 1/8/2019 tarihinden geçerli olmak üzere Yönetmeliğin geçici 35 inci maddesinin birinci
fıkrasının (a) bendi kapsamında 3201 sayılı Kanuna göre borçlandırılan süreler karşılığında tahakkuk
ettirilen borcun ödenmesinde ve borçlandırılan sürelerin hangi sigortalılık halinde geçmiş sayılacağının
belirlenmesinde anılan Kanunun 4 üncü ve 5 inci maddesinin ilgili hükümleri uygulanacak olup,
bunların, eksik hizmet sürelerinin tamamlanmasına esas olan gün sayıları ile aylığa hak kazanma
Belge Doğrulama Kodu: 2078-3845-3b49-9946-bc27
Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.
Belge Doğrulama Adresi: https://uyg.sgk.gov.tr/DYSEvrakDogrulamaWEB
_______________________________________________________________________________________________________________________________
Mithatpaşa Cad. No:7 Sıhhiye Çankaya/Ankara
Telefon No: 0 312 458 71 22 Faks No: 0 312 433 32 77
e-Posta: ehgm_rypdb@sgk.gov.tr İnternet Adresi: www.sgk.gov.tr
Kep Adresi: sgk@hs01.kep.tr
10
Bilgi için: Esra CEYHUN
Şube Müdürü
Telefon No: 0 312 458 81 92
koşullarının tespitinde, mülga 2829 sayılı Kanun ya da Kanunun 53 üncü maddesi uyarınca belirlenen
sigortalılık hali esas alınacaktır.
Borçlanma suretiyle eksik prim ödeme gün sayısının tamamlatılmasında, yeniden bir aylık hesabı
yapılacağından, sigortalılar aylığa hak kazanma koşullarına esas hizmet süresine yetecek kadar
borçlandırılacaktır.
Yönetmeliğin geçici 35 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca aylığa hak kazanma
koşullarına esas olan eksik hizmet süresini yurt dışı borçlanma yoluyla tamamlayacak olanlardan, bu
madde hükümleri uygulanması için yapılan borçlanma talebine istinaden prime esas kazanç alt sınırı
üzerinden tahakkuk ettirilen borçlanma tutarını yasal süresi içerisinde ödemeyenlerin, daha sonra bu
madde kapsamında yapacakları başvurularda 3201 sayılı Kanuna göre borçlanma yapılmayacaktır.
Örnek 1: Aylık bağlamaya esas sigortalılık başlangıcı 10/2/1990 olan ve 14/9/2016 tarihli tahsis
talebine istinaden 25 yıl sigortalılık süresi, 52 yaş ve 5525 prim ödeme gün sayısı şartına yerine
getirerek Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında tarafına 5700 prim ödeme gün sayısı üzerinden yaşlılık
aylığı bağlanan 11/7/1963 doğumlu erkek sigortalı E’nin hizmetlerine, isim benzerliği nedeniyle başka
bir sigortalının hizmetinin karıştığı tespit edilmiştir. 1/6/2021 tarihinde hizmetlerin ayrıştırılması sonucu
1500 günlük hizmet iptal edilmiştir. Aylığa hak kazanma koşullarına esas 1325 günlük eksik hizmet
süresini 3201 sayılı Kanun kapsamında borçlanmak için talepte bulunan sigortalı E’nin, borçlanma talep
dilekçesi ekinde sunmuş olduğu hizmet belgesinde kayıtlı sürelere göre 2829 sayılı Kanun uyarınca
Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında bağlanan aylığın statüsü değişmediğinden 1325 günlük süre için
tahakkuk ettirilen borçlanma tutarı sigortalıya tebliğ edilecek ve sigortalının tebliğ edilen borcunu yasal
süresi içerisinde ödemesi halinde aylık başlangıç tarihi değiştirilmeksizin yeniden aylık hesabı yapılarak
aylıkları ödenmeye devam edecektir.
Eksik hizmet süresini tamamlamak üzere 3201 sayılı Kanun kapsamında geçen sürelerini
Yönetmeliğin geçici 35 inci maddesi kapsamında tamamlamak için müracaat edenlerin ibraz ettikleri
hizmet/ikamet belgesinde kayıtlı sürelerin mülga 2829 sayılı Kanun ya da Kanunun 53 üncü maddesi
uyarınca değerlendirilmesi sonucunda, durdurulan aylığın statüsünün değiştiğinin tespit edilmesi
halinde, borçlandırılacak sürenin belirlenmesinde yeni statünün aylık bağlanması için öngördüğü prim
ödeme gün sayısını tamamlayacak şekilde, anılan maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri
kapsamında yeterli sürenin olup olmadığı kontrol edilecek, ayrıca borçlandırılacak sürelere göre ilk
tahsis talep tarihi itibariyle aylık bağlanması için aranan yaş şartının da yerine getirildiğinin tespit
edilmesi halinde borçlandırma işlemi sonuçlandırılacaktır.
Örnek 2: Örnek 1’deki sigortalı E’nin, borçlanma talep dilekçesi ekinde sunmuş olduğu hizmet
belgesinde kayıtlı sürelere göre 2829 sayılı Kanun uyarınca yapılan değerlendirmede, Kanunun 4/1-(b)
bendi kapsamında aylık bağlanması gerektiği ve hizmet belgesinde kayıtlı olan süreler ile bu statünün
aradığı gün sayısını tamamlayacak şekilde süresinin olduğu, ancak ilk tahsis talep tarihi itibariyle
Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamında aylık bağlanması için doldurulması gereken yaş şartının yerine
getirilmediği tespit edildiğinden borçlanma işlemi yapılmayacaktır.
6.7.2. Borçlanılacak süresi olmayanlar ile borçlanılacak süreleriyle aylığa hak kazanma
koşullarına esas eksik hizmet süresini tamamlayamayanlardan; tahsis talep tarihi ile yersiz ödemenin
tespit edildiği tarih arasında Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrası kapsamında sigortalılığı
bulunanlara eksik hizmetin tamamlanacağı tarihe kadar hizmet verilecektir.
Bu kapsamda hizmet verilecek sürelerin tespitinde;
Belge Doğrulama Kodu: 2078-3845-3b49-9946-bc27
Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.
Belge Doğrulama Adresi: https://uyg.sgk.gov.tr/DYSEvrakDogrulamaWEB
_______________________________________________________________________________________________________________________________
Mithatpaşa Cad. No:7 Sıhhiye Çankaya/Ankara
Telefon No: 0 312 458 71 22 Faks No: 0 312 433 32 77
e-Posta: ehgm_rypdb@sgk.gov.tr İnternet Adresi: www.sgk.gov.tr
Kep Adresi: sgk@hs01.kep.tr
10
Bilgi için: Esra CEYHUN
Şube Müdürü
Telefon No: 0 312 458 81 92
- Sigortalının aylık bağlandıktan sonra gerek ödenmekte olan aylıklarından kesinti yapılmak,
gerekse 1479 sayılı Kanunun ek 20 nci maddesi kapsamında tahsil edilmek suretiyle sosyal güvenlik
destek primine tabi olunan süreler ile Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında sosyal güvenlik destek primine
tabi çalışılan süreler,
- Kanunun 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (n) bendi gereğince sigortalı sayılmayanlardan,
Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamında faaliyeti devam edenlerin söz konusu süreleri,
esas alınacaktır.
Eksik hizmet süresi tamamlanırken hizmetlerin geçtiği döneme göre değerlendirme yapılarak, söz
konusu hizmetlerle birlikte eksik hizmet süresinin tamamlanacağı tarih itibariyle statü değişikliği
yapılmaksızın yeniden aylık hesabı yapılacak olup, aylık hesabında söz konusu hizmetlere ilişkin prim
ödeme gün sayıları ve kazançları değerlendirilecektir.
Bu kapsamda, borçlanma ve hizmet verme veya sadece hizmet verme yoluyla eksik prim ödeme
gün sayısını tamamlayan sigortalıların, bu sürelerinin öncelikle borçlanma yaptırılması ve kalan gün
sayısının hizmet verme yoluyla tamamlatılması gerekmektedir. Eksik hizmet süresinin
tamamlatılmasında, ilk aylık bağlanan toplam prim ödeme gün sayısı yerine, aylığa hak kazanma
koşulları için aranan prim ödeme gün sayısının yerine getirilmiş olması yeterli kabul edilecektir.
Borçlanma ve hizmet verme yoluyla eksik prim ödeme gün sayısını tamamlayan sigortalılara
yeniden yapılacak aylık hesabında, borçlanma süreleri halen yürürlükte olan mevzuat hükümleri
doğrultusunda sadece gün veya gün ve prime esas kazanç, hizmet verilen süreler ise gün ve kazanç
olarak değerlendirilecektir.
Örnek 1: 14/9/2015 tarihli tahsis talebine istinaden 1/10/2015 tarihinde Kanunun 4/1-(b) bendi
kapsamında tarafına 9100 prim ödeme gün sayısı üzerinden yaşlılık aylığı bağlanan sigortalının
hizmetlerine, isim benzerliği nedeniyle başka bir sigortalının hizmetinin karıştığı 1/9/2017 tarihinde
tespit edilerek hizmetlerin ayrıştırılması sonucu 300 günlük hizmetinin silinmesi gerektiği anlaşılmıştır.
Bu sigortalının askerlik hizmetini aylık bağlanmadan önce borçlandığı ve borçlanılacak başka bir
hizmetinin bulunmadığı, ancak 1/5/2016-1/6/2017 tarihleri arasında vergi mükellefiyet süreleri bulunan
ve Kanunun 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (n) bendi gereğince sigortalı sayılmayan sürelerinin
olduğu tespit edilmiştir. Buna göre, aylık bağlanabilmesi için gerekli olan 200 günlük eksik hizmet
süresinin tamamlanacağı tarihe kadar hizmet verilecek ve eksik hizmet süresinin tamamlanacağı tarih
itibariyle yeniden aylık hesaplanacak olup, yapılacak hesaplamada devam eden sigortalılık süreleri gün
ve kazanç olarak değerlendirilecektir.
Örnek 2: 14/9/2016 tarihli tahsis talebine istinaden 1/10/2016 tarihinde Kanunun 4/1-(b) bendi
kapsamında tarafına 9100 prim ödeme gün sayısı üzerinden yaşlılık aylığı bağlanan sigortalının
hizmetlerine, isim benzerliği nedeniyle başka bir sigortalının hizmetinin karıştığı 1/9/2017 tarihinde
tespit edilerek hizmetlerin ayrıştırılması sonucu 500 günlük hizmetinin silinmesi gerektiği anlaşılmıştır.
Bu sigortalının askerlik hizmetinin 300 gününü aylık bağlanmadan önce borçlandığı ve 240 günlük
borçlanılacak süresinin bulunduğu ve 1/5/2016-1/6/2017 tarihleri arasında vergi mükellefiyet süreleri
bulunan ancak, Kanunun 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (n) bendi gereğince sigortalı sayılmayan
sürelerinin olduğu tespit edilmiştir. Buna göre, aylık bağlanabilmesi için gerekli olan 9000 prim ödeme
gün sayısının tamamlanması için sigortalı öncelikle 240 günlük askerlik hizmetini borçlanacak, 160
günlük eksik hizmet süresinin tamamlanacağı tarihe kadar Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamında hizmet
verilecek ve eksik hizmet süresinin tamamlanacağı tarih itibariyle yeniden aylık hesaplanacaktır.
Belge Doğrulama Kodu: 2078-3845-3b49-9946-bc27
Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.
Belge Doğrulama Adresi: https://uyg.sgk.gov.tr/DYSEvrakDogrulamaWEB
_______________________________________________________________________________________________________________________________
Mithatpaşa Cad. No:7 Sıhhiye Çankaya/Ankara
Telefon No: 0 312 458 71 22 Faks No: 0 312 433 32 77
e-Posta: ehgm_rypdb@sgk.gov.tr İnternet Adresi: www.sgk.gov.tr
Kep Adresi: sgk@hs01.kep.tr
10
Bilgi için: Esra CEYHUN
Şube Müdürü
Telefon No: 0 312 458 81 92
Örnek 3: 1/2/2016 tarihinde Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamında 5400 gün prim ödeme gün sayısı
üzerinden yaşlılık aylığı bağlanan ve 400 günlük hizmeti Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamındaki
hizmetleriyle çakışması nedeniyle 1/1/2018 tarihinde iptal edilen sigortalının, 1/4/2016-31/12/2016
tarihleri arasında şirket ortaklığının devam ettiği tespit edilmiştir. Ancak, sigortalının Kanunun 6 ncı
maddesinin birinci fıkrasının (n) bendi kapsamındaki 270 günlük süreyle aylık bağlama şartlarını yerine
getiremediğinden ve borçlanmaya esas süresi de bulunmadığından aylığının yeniden bağlanmasına
imkan bulunmamaktadır.
6.7.3. “6.7.1.” ve “6.7.2.” maddeleri kapsamında süresi olmayanlar ile bu kapsamlardaki
süreleriyle eksik hizmet süresini tamamlayamayanlardan; isteğe bağlı sigortalılık, 2925 sayılı Kanun,
Kanunun ek 5 inci ve ek 9 uncu maddesinin ikinci fıkrası kapsamındaki sigortalılıkları tahsis talep tarihi
itibariyle aylığa hak kazanmaları nedeniyle sona erenlerin eksik hizmet süreleri, eksik hizmet süresinin
tamamlanacağı tarihe kadar belirtilen kapsamdaki sigortalılıkları devam ettirilmek suretiyle
tamamlatılacaktır.
Yukarıda belirtilen hükümler kapsamında sigortalılıklarını aylığa hak kazanma koşullarından
prim ödeme gün sayısı koşulunu yerine getirmeleri nedeniyle istekle sona erdirdikten sonra yazılı istekte
bulunup aylık bağlananlardan, eksik hizmet süresi olduğu tespit edilenler hakkında da istekle sona
erdirilen sigortalılıkları tahsis talep tarihinden sonra eksik hizmet süresi kadar devam ettirilecektir.
Bu madde kapsamında olan sigortalıların durumları öncelikle "6.7.1" maddesi kapsamında
incelenecek, bu madde kapsamında borçlanılacak sürenin olmaması ya da bu süreyle eksik hizmet
süresinin tamamlanamaması halinde eksik kalan süre için "6.7.2" maddesi kapsamında hizmeti olup
olmadığı değerlendirilecek, bu kapsamda hizmeti olmakla birlikte eksik hizmet süresinin
tamamlanamaması durumunda ise bu defa "6.7.2" kapsamında verilen hizmet süresinin sona erdiği
tarihten başlamak üzere tahsis talep tarihi itibariyle sona erdirilen sigortalılık statüsü devam ettirilmek
suretiyle eksik hizmet süresi tamamlatılacaktır.
Yönetmeliğin geçici 35 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre hizmet
tamamlanması halinde eksik hizmet süresinin tamamlanacağı tarih itibariyle statü değişikliği
yapılmaksızın yeniden aylık hesabı yapılacak olup, aylık hesabında söz konusu hizmetlere ilişkin prim
ödeme gün sayıları ve kazançları dikkate alınacaktır.
Örnek: 1/1/2010 tarihinde Kanunun ek 5 inci maddesi kapsamında sigortalı iken tarafına
malullük aylığı bağlanan, 1/6/2017 tarihinde hizmet çakışması nedeniyle iptal edilen 200 gün 4/1-(a)
kapsamındaki hizmeti nedeniyle aylık bağlama koşullarından prim ödeme gün sayısı şartının
gerçekleşmediği anlaşılan sigortalının, tahsis talep tarihi itibariyle sonlandırılan ek 5 kapsamındaki
sigortalılığı devam ettirilerek eksik hizmet süreleri tamamlatılacak, devam eden sigortalılık süreleri gün
ve kazanç olarak dikkate alınarak eksik hizmet süresinin tamamlanacağı tarih itibariyle statü değişikliği
yapılmaksızın yeniden aylık hesaplanacaktır.
6.7.4. Eksik hizmet süresinin Yönetmeliğin geçici 35 inci maddesinin birinci fıkrasının;
- (b) bendi kapsamında tamamlatılması durumunda tahakkuk edecek borç tutarı talep tarihinde
yürürlükte olan prime esas günlük kazanç alt sınırının % 34,5’i,
- (c) bendi kapsamında tamamlatılması durumunda tahakkuk edecek borç tutarı, talep tarihindeki
prime esas günlük kazanç alt sınırı ve devam ettirilen sigortalılık statüsü için aranan prim oranı,
esas alınarak belirlenecektir.
Belge Doğrulama Kodu: 2078-3845-3b49-9946-bc27
Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.
Belge Doğrulama Adresi: https://uyg.sgk.gov.tr/DYSEvrakDogrulamaWEB
_______________________________________________________________________________________________________________________________
Mithatpaşa Cad. No:7 Sıhhiye Çankaya/Ankara
Telefon No: 0 312 458 71 22 Faks No: 0 312 433 32 77
e-Posta: ehgm_rypdb@sgk.gov.tr İnternet Adresi: www.sgk.gov.tr
Kep Adresi: sgk@hs01.kep.tr
10
Bilgi için: Esra CEYHUN
Şube Müdürü
Telefon No: 0 312 458 81 92
“6.7.1.” maddesi kapsamında yapılan borçlanmanın aylık hesabında değerlendirilmesinde,
hizmetin verildiği ilgili dönemdeki gün sayısı 30 gün, prime esas aylık kazanç ise sigortalının borçlanma
tutarına esas kazanç dikkate alınarak belirlenecektir. “6.7.2.” ve “6.7.3.” maddeleri kapsamında verilen
sürelerin aylık hesabında değerlendirilmesinde ise, hizmetin verildiği ilgili dönemdeki gün sayısı 30 gün,
prime esas aylık kazanç ise ilgili dönemde yürürlükte olan prime esas kazancın alt sınırı olarak kabul
edilecektir. Ancak, gerek borç tutarının belirlenmesinde gerekse ilgili döneme gün ve kazanç
verilmesinde 2925 sayılı Kanun kapsamında sigortalılığı devam ettirilenlerin gün sayısı 15 gün olarak
dikkate alınacaktır. Kanunun geçici 16 maddesi ile geçici 29 uncu maddesi kapsamında olanlara ise
verilen hizmet süreleri karşılığı tahakkuk ettirilecek borç tutarı, anılan maddelerde hizmetin verildiği
dönem için belirlenmiş olan gün sayısı üzerinden hesaplanacak, ilgili dönemin gün sayısı 30 gün olarak,
prime esas kazanç ise borç tahakkuku yapılan gün sayısı üzerinden belirlenecektir.
Eksik hizmet sürelerine ilişkin gerek hizmet verilmek gerekse aylığa hak kazanmaları nedeniyle
sona erdirilen sigortalılıkları devam ettirilmek suretiyle tahakkuk ettirilecek olan prim asılları ile
borçlanma tutarları (1/8/2019 tarihinden itibaren 3201 sayılı Kanuna göre yapılan borçlanmalar hariç),
öncelikle birikmiş aylıktan mahsup edilecek ve kalan tutar Kanunun 96 ncı maddesinin birinci fıkrasının
(b) bendi kapsamında aylıklardan kesilmek suretiyle tahsil edilecektir.
3201 sayılı Kanuna göre yapılan borçlanmalar hariç olmak üzere Yönetmeliğin geçici 35 inci
maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) veya (c) bentleri kapsamında tahakkuk edecek borç tutarları ile
anılan madde kapsamında olanlara son aylık ödenen tarihten eksik hizmet süresi kadar geriye gidilerek
tespit edilecek sürede yapılmış olan yersiz ödeme tutarları ve yine anılan madde kapsamında hesaplanan
aylıklar ile ödenen aylık miktarları arasındaki fark tutarları Kanunun 96 ncı maddesinin birinci
fıkrasının (b) bendi kapsamında aylıklarından kesilmek suretiyle tahsil edilecektir.
Örnek 1: 1/1/2012 tarihinde Kanunun ek 5 inci maddesi kapsamında sigortalı iken tarafına
yaşlılık aylığı bağlanan, hizmet çakışması nedeniyle iptal edilen 200 gün 4/1-(a) kapsamındaki hizmeti
nedeniyle aylık bağlama koşullarından prim ödeme gün sayısı şartının gerçekleşmediği 1/6/2017
tarihinde anlaşılan ve en son 2017/Haziran dönemi aylığı ödenen sigortalının, tahsis talep tarihi
itibariyle sonlandırılan ek 5 kapsamındaki sigortalılığı devam ettirilerek eksik hizmet süreleri
tamamlatılacak, devam eden sigortalılık süreleri gün ve kazanç olarak dikkate alınarak eksik hizmet
süresinin tamamlanacağı tarih itibariyle yeniden aylık hesaplanacaktır. Bu durumda, son aylık ödenen
17/6/2017 ödeme döneminden geriye doğru 200 gün (6 ay 20 gün) gidilerek tespit edilecek 27/11/2016
tarihini takip eden ödeme döneminden (17/12/2016) sonraki fazla ve yersiz ödeme tutarları yanında
geçici 35 inci madde kapsamında hesaplanan aylıklar ile ödenen aylık miktarları arasındaki fark
tutarları da dahil edilerek Kanunun 96 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında
aylıklarından kesilmek suretiyle tahsil edilecektir.
Ancak, 5/12/2017 tarihinden önce aylıkları kesilerek Kanunun 96 ncı maddesi hükümlerine göre
yersiz ödenen tutarların tamamı tahsil edilmiş olanlar ile tahsil süreci devam edenlerin ödemiş oldukları
tutarlar bu madde kapsamında hesaplanan yersiz ödeme tutarından fazla ise iade ve mahsup
edilmeyecektir.
Eksik hizmet süresinin “6.7.2.” ve “6.7.3.” maddeler kapsamında 5/12/2017 tarihinden önce
tamamlanması durumunda eksik hizmet süresinin tamamlandığı tarih itibariyle aylıklar yeniden
hesaplanacak olup, hesaplanan aylık 5/12/2017 tarihini takip eden ödeme döneminden itibaren
ödenecektir.
Belge Doğrulama Kodu: 2078-3845-3b49-9946-bc27
Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.
Belge Doğrulama Adresi: https://uyg.sgk.gov.tr/DYSEvrakDogrulamaWEB
_______________________________________________________________________________________________________________________________
Mithatpaşa Cad. No:7 Sıhhiye Çankaya/Ankara
Telefon No: 0 312 458 71 22 Faks No: 0 312 433 32 77
e-Posta: ehgm_rypdb@sgk.gov.tr İnternet Adresi: www.sgk.gov.tr
Kep Adresi: sgk@hs01.kep.tr
10
Bilgi için: Esra CEYHUN
Şube Müdürü
Telefon No: 0 312 458 81 92
Örnek 2: 5448 prim ödeme gün sayısı üzerinden 1/10/2005 tarihinden itibaren aylık almakta iken
20/5/2017 tarihinde hizmet çakışması nedeniyle prim ödeme gün sayısının 300 gün eksildiği tespit edilen
sigortalıya Kanunun 96 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında 18.000,00 TL fazla ve
yersiz ödeme yapılmıştır.
Sigortalının 300 gün askerlik borçlanması yaparak eksik prim ödeme gün sayısını tamamlaması
halinde, en son aylık ödenen tarihten borçlanılan süre kadar (10 ay) geri gidilerek 10.000 TL fazla ve
yersiz ödeme bulunmaktadır. Buna göre sigortalının;
- 18.000 TL tutarındaki yersiz ödeme tutarının tamamının ödenmiş olması durumunda, yeniden
borç kaydı oluşturulmayacak ve fazla tahsil edilen tutarlar iade edilmeyecektir.
- 10.000 - 18.000 TL arasında ödeme yapılmış olması durumunda, fazla tahsil edilen tutarlar iade
edilmeyecek, 10.000 TL üzerinde yapılan ödeme ile 18.000 TL arasındaki borç tutarı terkin edilecektir.
- 10.000 TL’nin altında ödeme yapılmış olması durumunda ise, 10.000 TL’den eksik kalan tutar
aylıklardan kesilerek tahsil edilecek ve bu tutarın üzerinde kalan borç terkin edilecektir.”
3- “ORTAK HÜKÜMLER” başlıklı dördüncü kısmın “Vazife Malullüğü” başlıklı onikinci
bölümünün “3. Vazife ve Harp Malullüğü Kapsamında Hak Sahiplerine Ölüm Aylığı Bağlanması” alt
başlığının son paragrafı yürürlükten kaldırılmış, “10. Kanunun 4/1-(a) ve 4/1-(b) Kapsamındaki
Sigortalılar Hakkında 2330 Sayılı Kanun Uygulaması” alt başlığında yer alan “10.6. 2330 Sayılı Nakdi
Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun Hükümleri Uygulanmak Suretiyle Aylık Bağlanacak
Sigortalı ve Hak Sahipleri Yönünden Zamanaşımı Uygulaması” başlıklı bölümü başlığı ile birlikte
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“10.6. 2330 Sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun Hükümleri
Uygulanmak Suretiyle Aylık Bağlanacak Sigortalı ve Hak Sahiplerinin Aylığa Hak Kazanma Koşulları ve
Zamanaşımı Uygulaması
4/1-(a) ve 4/1-(b) sigortalılık statüsünde 2330 sayılı Kanuna göre hak sahiplerine aylık
bağlanırken Kanunun 34 üncü maddesi ve maddenin uygulanmasına ilişkin bu Genelgenin ilgili
hükümleri dikkate alınarak işlem yapılacaktır.
Ancak, Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmeliğin 16
ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 60 ıncı maddesinin
dördüncü fıkrası; “(4) 5434 sayılı Kanunun 56 ncı maddesi ile mülga 45 inci ve 64 üncü maddeleri,
Kanunun 47 nci maddesi ve 3/11/1980 tarihli ve 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması
Hakkında Kanun veya 2330 sayılı Kanun hükümleri uygulanarak aylık bağlanmış veya bağlanmasına
hak kazanmış olanlardan ölenlerin anne ve babalarına, Kanunun 56 ncı maddesi ile 5434 sayılı Kanunun
mülga 77 nci maddesinin (a) ve (b) fıkraları ile mülga 92 nci maddesinde sayılan haller hariç olmak
kaydıyla herhangi bir şart aranmaksızın aylık bağlanır. Bağlanacak bu aylık, diğer hak sahiplerine
bağlanacak aylığın oranını etkilemez ve bu kapsamda bağlanan aylıklar en geç ödemenin yapıldığı tarihi
takip eden iki ay içinde Hazineden tahsil edilir.” şeklinde değiştirilmiş olup söz konusu düzenlemenin
Ağustos 2013 ödeme döneminden geçerli olmak üzere yürürlüğe girmesi öngörülmüştür.
Buna göre, Kanunun 4/1-(a) ve 4/1-(b) bendi kapsamında 2330 sayılı Kanuna göre hak sahibi
ana babalara aylık bağlanırken Kanunun 34 üncü maddesi hükümleri aranmaksızın şartsız aylık
Belge Doğrulama Kodu: 2078-3845-3b49-9946-bc27
Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.
Belge Doğrulama Adresi: https://uyg.sgk.gov.tr/DYSEvrakDogrulamaWEB
_______________________________________________________________________________________________________________________________
Mithatpaşa Cad. No:7 Sıhhiye Çankaya/Ankara
Telefon No: 0 312 458 71 22 Faks No: 0 312 433 32 77
e-Posta: ehgm_rypdb@sgk.gov.tr İnternet Adresi: www.sgk.gov.tr
Kep Adresi: sgk@hs01.kep.tr
10
Bilgi için: Esra CEYHUN
Şube Müdürü
Telefon No: 0 312 458 81 92
bağlanacaktır.
Örnek 1: 15/9/2015 tarihinde Kızılay Derneğinde görevli iken terör örgütü mensuplarınca silahlı
saldırı sonucunda öldürülen sigortalının hak sahibi annesi oğlundan dolayı 30/3/2016 tarihinde ölüm
aylığı talebinde bulunmuştur. Kurumumuzca, annenin aynı zamanda Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında
eşinden de aylık almakta olduğu tespit edildiğinden talebi reddedilmiştir.
Bu defa, hak sahibi annenin 27/8/2021 tarihinde oğlundan dolayı 2330 sayılı Kanun kapsamında
aylık talebinde bulunması halinde, İçişleri Bakanlığı Nakdi Tazminat Komisyonunca 24/4/2020 tarihli
Nakdi Tazminat Komisyon Kararıyla olayın 2330 sayılı Kanun kapsamında olduğuna karar verildiği de
tespit edildiğinden anneye oğlundan dolayı 2330 sayılı Kanun kapsamında aylık talebinde bulunduğu
27/8/2021 tarihinden geriye 5 yıl gidilmek suretiyle 27/8/2016 tarihini takip eden aybaşı olan 15/9/2016
tarihi itibariyle 2330 sayılı Kanun kapsamında ölüm aylığı bağlanacaktır.
Örnek 2: Örnek 1’deki hak sahibi 30/3/2016 tarihinde ölüm aylığı talebinde bulunduğunda,
1/1/2016 tarihli Nakdi Tazminat Komisyon Kararıyla olayın 2330 sayılı Kanun kapsamında olduğuna
karar verildiğinin tespit edildiği durumda ise yeni bir tahsis talebinde bulunma şartı aranmaksızın hak
sahibine 15/9/2015 tarihini takip eden aybaşı olan 15/10/2015 tarihinden itibaren 2330 sayılı Kanun
kapsamında ölüm aylığı bağlanacaktır.”
4- “ORTAK HÜKÜMLER” başlıklı dördüncü kısmın “Emeklilik Talebinden Sarfınazar Edilmesi,
Gelir Ve Aylıkların Ödenmesi, Düzeltilmesi Ve Artırılması” başlıklı onbeşinci bölümünün, “2.3. Ödeme
Günlerinde Değişiklik Olması” alt başlığının ikinci paragrafı yürürlükten kaldırılmış, “2.4. Peşin Ödenen
Gelir/Aylıkların Geri Alınmaması” alt başlığının birinci ve ikinci paragrafları aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
“Sigortalıya ve hak sahiplerine bağlanan gelir ve aylıklar, Kurumca belirlenen dönem ve
tarihlerde her ay peşin olarak ödenmekte ve ödeme günü öne alınanlar ile durum değişikliği veya ölüm
halinde sigortalı ve hak sahiplerine durum değişikliği veya ölüm tarihine ait Kanunda belirtilen ödeme
döneminde peşin ödenen gelir ve aylıklar geri alınmamaktadır.
Bu defa, Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 69 uncu maddesinin dördüncü fıkrasında
yapılan değişikliğe istinaden 1/1/2022 tarihinden itibaren sigortalı ve hak sahiplerine ödeme döneminde
peşin ödenen gelir ve aylıkların yanı sıra bayram ikramiyeleri de geri alınmayacaktır.”
C- 5510 SAYILI KANUNUN GEÇİCİ 4 ÜNCÜ MADDESİ KAPSAMINDAKİ
SİGORTALILARIN SİGORTALILIK, TAHSİS VE ÖDEME İŞLEMLERİNİ DÜZENLEYEN
29.06.2020 TARİHLİ VE 2020/22 SAYILI GENELGEDE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER
1- “KANUN KAPSAMINDA TAHSİS İŞLEMLERİNE İLİŞKİN ESASLAR” başlıklı ikinci kısmın
"EMEKLİ AYLIKLARI” başlıklı birinci bölümünün “1.Emekli Aylığı Bağlanacak Haller” başlıklı alt
bölümünde yer alan “1.2.1.3. Engellilerin İstekle Emekliliği” alt başlığının dördüncü, beşinci ve altıncı
paragrafları ile bu paragraflardan sonra gelen örneklerin tamamı yürürlükten kaldırılmış olup, üçüncü
paragraftan sonra gelmek üzere aşağıdaki açıklamalar ve örnekler eklenmiştir.
Belge Doğrulama Kodu: 2078-3845-3b49-9946-bc27
Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.
Belge Doğrulama Adresi: https://uyg.sgk.gov.tr/DYSEvrakDogrulamaWEB
_______________________________________________________________________________________________________________________________
Mithatpaşa Cad. No:7 Sıhhiye Çankaya/Ankara
Telefon No: 0 312 458 71 22 Faks No: 0 312 433 32 77
e-Posta: ehgm_rypdb@sgk.gov.tr İnternet Adresi: www.sgk.gov.tr
Kep Adresi: sgk@hs01.kep.tr
10
Bilgi için: Esra CEYHUN
Şube Müdürü
Telefon No: 0 312 458 81 92
“Bu defa, 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesinin altıncı fıkrası uyarınca, 2008 yılı Ekim
aybaşından önce 5434 sayılı Kanun kapsamında çalışmaya başlamış olup, aylık talep tarihinde Kanuna
tabi olarak görev yapmakta olanlar ile ilgi devamı kurmak suretiyle 4/1-(c) kapsamında sigortalılığı
devam edenlerden,
a) Çalışmaya başlamadan önce ilgili mevzuatına göre alınmış ve en az % 40 oranında engelli
olduklarını gösterir sağlık kurulu raporu bulunanlar ile en az % 40 oranında doğuştan engelli
olduklarını belgeleyenlerin, söz konusu raporları Kurum Sağlık Kurulunca incelenerek engelliliklerinin
en az % 40 olduğuna karar verilmesi halinde,
en az 15 yıl hizmet süresinin bulunması kaydıyla,
b) Çalışmaya başladıktan sonra, Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmet sunucularının sağlık
kurullarınca usulüne uygun düzenlenecek raporlar ve dayanağı tıbbi belgelerin, Kurum Sağlık
Kurulunca incelenmesi sonucu çalışma gücündeki kayıp oranının;
1) % 50 ilâ % 59 arasında olduğu anlaşılan sigortalılar, en az 5760 gün (16 yıl),
2) % 40 ilâ % 49 arasında olduğu anlaşılan sigortalılar, en az 6480 gün (18 yıl),
hizmet süresinin bulunması kaydıyla,
yaş şartı aranmaksızın emekli aylığına hak kazanacakları ve haklarında 5510 sayılı Kanunla
yürürlükten kaldırılan hükümleri de dahil Kanun hükümlerine göre işlem yapılacağı düzenlenmiş iken,
18/08/2021 tarihli ve 31572 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde
Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmeliğin 32 nci maddesi ile Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin
geçici 14 üncü maddesinin birinci fıkrasına Resmi Gazete'de yayımı tarihinde yürürlüğe giren;
“Bu şekilde aylık bağlanacak sigortalıların, aylık talep tarihinde Kanunun 4 üncü maddesinin
birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı olmaları şartı aranmaz.” cümlesi eklenmiştir.
Buna göre, engelliliği nedeniyle emekli aylığı talebinde bulunanlara ilişkin işlemler aşağıdaki
usul ve esaslara göre gerçekleştirilecektir.
1.2.1.3.1. Göreve Başlamadan Önce En Az % 40 Oranında Engelli Olanlar
5510 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce 5434 sayılı Kanun hükümlerine tabi olarak
çalışmaya başlamış olup, çalışmaya başlamadan önce ilgili mevzuatına göre alınmış ve en az % 40
oranında engelli olduklarını gösterir sağlık kurulu raporu bulunanlar ile en az % 40 oranında doğuştan
engelli olduklarını belgeleyenlerin en az 5400 gün uzun vadeli sigorta kolları primi bildirilmiş ya da
emekli keseneği ödenmiş olması kaydıyla yaşlılık aylığına hak kazanabilmeleri için aylık talep tarihinde
4/1-(c) kapsamında sigortalı olmaları gerekmektedir.
Çalışmaya başlamadan önce ilgili mevzuatına göre alınmış ve en az % 40 oranında engelli
olduklarını gösterir sağlık kurulu raporu bulunanlar ile en az % 40 oranında doğuştan engelli
olduklarını belgeleyenlerden, engellilikleri nedeniyle aylık talebinde bulundukları tarihte sigortalılığı
herhangi bir nedenle sona erenlerin, yani 4/1-(c) kapsamında sigortalı bulunmayanların aylığa hak
kazanma koşulları bu kapsamda incelenmeyecektir.
Ayrıca, engellikleri nedeniyle ve en az % 40 oranında engeli bulunduğu için ilgili mevzuat
uyarınca göreve girenlerin aylık talep tarihinde 4/1-(c) kapsamında sigortalılığı devam etmesi şartıyla,
en az % 40 oranında engelli olup-olmadıkları yönünde Kurum Sağlık Kurulunca herhangi bir inceleme
yapılmayacaktır.
Örnek 1: 20/06/2000 tarihinde engelli mevzuatına göre göreve başlayan ve tahsis talebi üzerine
Belge Doğrulama Kodu: 2078-3845-3b49-9946-bc27
Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.
Belge Doğrulama Adresi: https://uyg.sgk.gov.tr/DYSEvrakDogrulamaWEB
_______________________________________________________________________________________________________________________________
Mithatpaşa Cad. No:7 Sıhhiye Çankaya/Ankara
Telefon No: 0 312 458 71 22 Faks No: 0 312 433 32 77
e-Posta: ehgm_rypdb@sgk.gov.tr İnternet Adresi: www.sgk.gov.tr
Kep Adresi: sgk@hs01.kep.tr
10
Bilgi için: Esra CEYHUN
Şube Müdürü
Telefon No: 0 312 458 81 92
kurumunca emekliye sevk edilip 26/09/2016 tarihinde ilişiği kesilerek emeklilik belgeleri Kuruma
gönderilen sigortalının, 15 yıldan fazla hizmet süresinin olması ve engelli mevzuatına göre göreve
başlaması nedeniyle, adına düzenlenen sağlık kurulu raporu Kurum Sağlık Kuruluna incelettirilmeksizin
ilişiğinin kesildiği 26/09/2016 tarihi takip eden aybaşı olan 15/10/2016 tarihinden itibaren emekli aylığı
bağlanacaktır.
Örnek 2: 20/06/2005 tarihinde engelli mevzuatına göre göreve başlayan sigortalı, görev
yapmakta iken 01/08/2018 tarihinde Kurum kayıtlarına giren dilekçesi ile engellilik hükümleri uyarınca
emekliliğe hak kazanıp kazanamayacağı hususunda bilgi talebinde bulunmuştur. Buna göre, sigortalı
27/04/2005 tarihinden sonra engelli mevzuatına göre (en az % 40 oranında engeli olduğundan) göreve
ataması yapıldığından, göreve başlamasına esas teşkil eden sağlık kurulu raporu Kurum Sağlık
Kuruluna incelettirilmeksizin, 15 yıllık hizmet süresini tamamlaması ve talebi halinde emekli aylığı
bağlanacağına ilişkin ilgiliye bilgi verilecektir.
Örnek 3: 03/01/2001 tarihinde engelli mevzuatına göre göreve başlayan sigortalı, 12/05/2014
tarihinde istifaen görevinden ayrılmış ve 08/09/2014 tarihinden itibaren Kanunun mülga 12 nci maddesi
uyarınca isteğe bağlı ilgi devamı kurmuştur. İlgili, Kurum kayıtlarına 13/05/2016 tarihinde geçen
dilekçesi ile aylık bağlanması talebinde bulunmuştur. Buna göre, ilgili 27/04/2005 tarihinden önce
engelli mevzuatına göre göreve başladığından adına düzenlenen sağlık kurulu raporu Kurum Sağlık
Kuruluna incelettirilmeksizin son defa görev yapmış olduğu kurumundan emekliye sevk onayı istenmek
suretiyle emeklilik talep tarihini takip eden aybaşı olan 15/05/2016 tarihinden itibaren emekli aylığı
bağlanacaktır.
Örnek 4: 07/01/2006 tarihinde engelli mevzuatına göre göreve başlayan ve 30/03/2021 tarihinde
görevine son verilen sigortalı, Kurum kayıtlarına 11/09/2021 tarihinde geçen dilekçesi ile engelliliği
nedeniyle aylık bağlanması talebinde bulunmuştur.
Aylık talep tarihinde 4/1-(c) kapsamında sigortalı olmayan ilgilinin talebi, göreve başlamasına
esas teşkil eden sağlık kurulu raporu Kurum Sağlık Kuruluna incelettirilmeksizin reddedilecektir.
1.2.1.3.2. Göreve Başladıktan Sonra Çalışma Gücünü Kaybedenler
Göreve başladıktan sonra, Kurum Sağlık Kurulunca çalışma gücündeki kayıp oranının % 40 ila
% 59 arasında olduğu anlaşılanlara maddede belirtilen prim ödeme gün sayısı/hizmet süresi koşulu ile
emekli aylığı bağlanması işlemlerinde, 18/08/2021 tarihinden itibaren aylık talep tarihinde 4/1-(c)
kapsamında sigortalı olma şartı aranmayacaktır.
Buna göre; 18/08/2021 tarihinden itibaren bu kapsamdaki engelliliği nedeniyle ilk defa tarafına
emekli aylığı bağlanması talebinde bulunanların Kurumumuza ibraz ettikleri sağlık kurulu raporları
çalışma gücü kaybının tespiti amacıyla Kurum Sağlık Kuruluna sevk edilecek ve alınacak karara göre
maddede belirtilen prim ödeme gün sayısı/hizmet süresi koşullarını da sağlamaları halinde talep
tarihinde 4/1-(c) kapsamında görevde olanlara ilişiklerinin kesildiği, açıkta olanlara ise talep tarihlerini
takip eden ay başından itibaren emekli aylığı bağlanacaktır.
Örnek 1: 08/06/2003 tarihinde Kanun hükümlerine göre göreve başlayan ve 28/11/2021
tarihinde istifaen görevinden ayrılan sigortalı, Kurumumuz kayıtlarına 08/12/2021 tarihinde geçen
dilekçesi ile 30/09/2021 tarihli sağlık kurulu raporunu ibraz ederek engelliliği nedeniyle emekli aylığı
bağlanması talebinde bulunmuştur. Kurum Sağlık Kurulunca ilgilinin çalışma gücü kaybının % 40
olduğu tespit edilmiştir.
Buna göre, Kanun kapsamında geçen 18 yıl 6 ay fiili hizmeti bulunan ve çalışma gücü kaybı % 40
Belge Doğrulama Kodu: 2078-3845-3b49-9946-bc27
Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.
Belge Doğrulama Adresi: https://uyg.sgk.gov.tr/DYSEvrakDogrulamaWEB
_______________________________________________________________________________________________________________________________
Mithatpaşa Cad. No:7 Sıhhiye Çankaya/Ankara
Telefon No: 0 312 458 71 22 Faks No: 0 312 433 32 77
e-Posta: ehgm_rypdb@sgk.gov.tr İnternet Adresi: www.sgk.gov.tr
Kep Adresi: sgk@hs01.kep.tr
10
Bilgi için: Esra CEYHUN
Şube Müdürü
Telefon No: 0 312 458 81 92
olan sigortalıya ilk defa talepte bulunduğu tarihi takip eden ay başı olan 01/01/2022 tarihinden itibaren
Kanun hükümlerine göre emekli aylığı bağlanacaktır.
Öte yandan, Yönetmelik değişikliğinin yürürlük tarihi olan 18/08/2021 tarihinden önce
engelliliği nedeniyle tarafına emekli aylığı bağlanması başvurusunda bulunup, talepleri aylık talep
tarihinde 4/1-(c) kapsamında sigortalı olmaması nedeniyle reddedilmesi gerekmekte iken henüz işlem
yapılmamış olanlar ile 18/08/2021 tarihinden önce talepleri aylık talep tarihinde 4/1-(c) kapsamında
sigortalı olmaması nedeniyle reddedilenler ve bunlardan konuyu yargıya intikal ettirmesi üzerine yargı
süreci devam edenlerin yeniden talepte bulunmaları halinde, ilgililerin Kurumumuza ibraz ettikleri sağlık
kurulu raporları, çalışma gücü kaybının tespiti amacıyla Kurum Sağlık Kuruluna sevk edilecek ve Kurum
Sağlık Kurulunca ilgililerin ilk talepte bulundukları tarih itibariyle çalışma güçlerindeki kayıp oranının
% 40 ila % 59 arasında olduğunun tespiti ve maddede belirtilen prim ödeme gün sayısı/hizmet süresi
koşullarını ilk talepte bulundukları tarih itibariyle sağlamaları halinde, bunlara 18/08/2021 tarihini
takip eden aybaşı olan 01/09/2021 tarihinden itibaren emekli aylığı bağlanacaktır.
Örnek 2: 05/11/2002 tarihinde Kanun hükümlerine göre göreve başlayan, 29/04/2019 tarihinde
istifaen görevinden ayrılan ve Kurumumuz kayıtlarına 08/05/2019 tarihinde geçen dilekçesi ile
02/05/2019 tarihli sağlık kurulu raporunu ibraz ederek engelliliği nedeniyle emekli aylığı talebinde
bulunan sigortalının söz konusu talebi aylık talep tarihinde sigortalı olmaması nedeniyle 12/05/2019
tarihinde reddedilmiştir. Bilahare başka herhangi bir sigortalılığı bulunmayan sigortalı Kurumumuz
kayıtlarına 12/11/2021 tarihinde geçen dilekçesi ile durumunun Yönetmelik değişikliği kapsamında
yeniden değerlendirilmesini ve tarafına emekli aylığı bağlanmasını talep etmiştir. Kurum Sağlık
Kurulunca ilgilinin çalışma gücü kaybının % 51 olduğu tespit edilmiştir.
Buna göre, ilk talep tarihi itibariyle Kanun kapsamında geçen 16 yıl 6 ay fiili hizmeti bulunan ve
çalışma gücü kaybı % 51 olan sigortalıya, Yönetmelik değişikliğinin yürürlük tarihini takip eden aybaşı
olan 01/09/2021 tarihinden itibaren Kanun hükümlerine göre emekli aylığı bağlanacaktır.
Örnek 3: 27/10/2004 tarihinde Kanun hükümlerine göre göreve başlayan, 29/11/2017 tarihinde
istifaen görevinden ayrılan ve Kurumumuz kayıtlarına 10/12/2017 tarihinde geçen dilekçesi ile
10/02/2016 tarihli sağlık kurulu raporunu ibraz ederek engelliliği nedeniyle emekli aylığı talebinde
bulunan sigortalının söz konusu talebi aylık talep tarihinde sigortalı olmaması nedeniyle 12/12/2017
tarihinde reddedilmiştir. Bilahare 2018 yılından itibaren 5510 sayılı Kanunun 4/1-(b) bendine tabi
olarak 3 yıl çalışan ve başka herhangi bir sigortalılığı bulunmayan sigortalı, Kurumumuz kayıtlarına
02/12/2021 tarihinde geçen dilekçesi ile durumunun Yönetmelik değişikliği kapsamında yeniden
değerlendirilmesini ve tarafına emekli aylığı bağlanmasını talep etmiştir. Kurum Sağlık Kurulunca
ilgilinin çalışma gücü kaybının % 57 olduğu bildirilmiştir.
Buna göre, ilk başvuru tarihi itibariyle çalışma gücü kaybının % 57 olduğu Kurum Sağlık
Kurulunca tespit edilen ancak bu tarih itibariyle Kanun kapsamında geçen 13 yıl 1 ay fiili hizmeti ile
aylığa hak kazanma koşullarını sağlayamayan ilgiliye Yönetmelik değişikliğinin yürürlük tarihini takip
eden aybaşı olan 01/09/2021 tarihinden itibaren emekli aylığı bağlanmasına imkan bulunmamaktadır.
Aylık bağlama koşullarını yeniden talepte bulunduğu tarih itibariyle karşılayan ilgiliye, Kanun
kapsamında geçen ve 13 yıl 1 ay fiili hizmeti ve 3 yıl 4/1-(b) bendi kapsamındaki hizmeti olmak üzere
toplam 16 yıl 1 ay hizmeti üzerinden yeniden talepte bulunduğu tarihi takip eden ay başı olan 01/01/2022
tarihinden itibaren Kanun hükümlerine göre emekli aylığı bağlanacaktır.
Belge Doğrulama Kodu: 2078-3845-3b49-9946-bc27
Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.
Belge Doğrulama Adresi: https://uyg.sgk.gov.tr/DYSEvrakDogrulamaWEB
_______________________________________________________________________________________________________________________________
Mithatpaşa Cad. No:7 Sıhhiye Çankaya/Ankara
Telefon No: 0 312 458 71 22 Faks No: 0 312 433 32 77
e-Posta: ehgm_rypdb@sgk.gov.tr İnternet Adresi: www.sgk.gov.tr
Kep Adresi: sgk@hs01.kep.tr
10
Bilgi için: Esra CEYHUN
Şube Müdürü
Telefon No: 0 312 458 81 92
Örnek 4: 21/07/2004 tarihinde Kanun hükümlerine göre göreve başlayan, 24/03/2021 tarihinde
istifaen görevinden ayrılan ve Kurumumuz kayıtlarına 18/07/2021 tarihinde geçen dilekçesi ile
engelliliği nedeniyle emekli aylığı talebinde bulunan sigortalının dosyası 08/09/2021 tarihinde Kurum
Sağlık Kuruluna sevk edilmiş ve Kurum Sağlık Kurulunca çalışma gücündeki kayıp oranının % 54 olduğu
tespit edilmiştir.
Buna göre, Kanun kapsamında geçen 16 yıl 8 ay fiili hizmeti bulunan ve çalışma gücü kaybı % 54
olan tespit edilen sigortalıya yönetmelik değişikliğinin yürürlük tarihi takip eden ay başı olan 01/09/2021
tarihinden itibaren Kanun hükümlerine göre emekli aylığı bağlanacaktır.
Bilgi edinilmesini ve gereğince işlem yapılmasını rica ederim.
Cevdet CEYLAN
Kurum Başkan V.
DAĞITIM:
Gereği:
Merkez ve Taşra Teşkilatına
Belge Doğrulama Kodu: 2078-3845-3b49-9946-bc27
Bilgi:
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına
Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğüne
Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.
Belge Doğrulama Adresi: https://uyg.sgk.gov.tr/DYSEvrakDogrulamaWEB
_______________________________________________________________________________________________________________________________
Mithatpaşa Cad. No:7 Sıhhiye Çankaya/Ankara
Telefon No: 0 312 458 71 22 Faks No: 0 312 433 32 77
e-Posta: ehgm_rypdb@sgk.gov.tr İnternet Adresi: www.sgk.gov.tr
Kep Adresi: sgk@hs01.kep.tr
10
Bilgi için: Esra CEYHUN
Şube Müdürü
Telefon No: 0 312 458 81 92
Ekli belgeler
PDF Belge (PDF)PDF · Arşiv belgesi Aç ↗Bu belgenin yazdırılabilir sürümü ücretli üyelere özeldir — https://isverenim.skyside.com.tr/mevzuat/acceadee-e658-a275-9e24-5e14c0dd41cd