Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti İle Kebek Hükümeti Arasında Sosyal Güvenlik Kn. Mutabakat

TÜRKİYE CUMHURİYETİ İLE KEBEK ARASINDA SOSYAL GÜVENLİK SÖZLEŞMESİ İmza Tarihi: 21.11.2000 Resmi Gazete Tarihi: 18.02.2004 Resmi Gazete No: 25377 Yürürlülük Tarihi: 01.01.2005 Sosyal Güvenlik alanında mevzuatlarından karĢılıklı olarak yararlanmayı arzu ederek, aĢağıdaki hususlarda mutabık kalmıĢlardır. KISIM I GENEL HÜKÜMLER Madde l Tanımlar (1) Mutabakatta aksine bir hüküm bulunmadığı takdirde, aĢağıdaki deyimler karĢılarında yazılı anlama gelirler: (1.1) "Yetkili Makam" Kebek bakımından; ilgili mevzuatı uygulamakla görevli Kebek Bakanı, Türkiye bakımından; ÇalıĢma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve ilgili diğer Bakanlıklar, (1.2) "Yetkili Kurum" Kebek bakımından; 2’nci maddenin l inci fıkrasının (a) bendinde belirtilen mevzuatın uygulanmasından sorumlu Kebek Bakanlık veya KuruluĢu, Türkiye bakımından; 2’nci maddenin l inci fıkrasının (b) bendinde belirtilen mevzuatın uygulanmasından sorumlu kurum veya kuruluĢlar, (1.3) "Mevzuat" Sosyal güvenlik dalları ve rejimleri konusunda 2’nci maddede sözü edilen kanun, tüzük ve yönetmelikler ile bunların ek ve değiĢiklikleri, (1.4) "Sigortalılık Süresi" Kebek bakımından; Kebek Gelirler Rejimi hakkındaki kanun uyarınca primlerin veya bir malullük gelirinin ödendiği her yıl veya eĢdeğer kabul edilen diğer bütün yıllar, Türkiye bakımından; yürürlükteki mevzuata göre prim ödenen ve prim ödenmiĢ kabul edilen süreler, (1.5) "Yardımlar" Taraflardan her birinin mevzuatında öngörülen bir aylık, gelir, ödenek, maktu bir miktar veya her nevi tamamlayıcı, ek ya da zam niteliğindeki yardımlar dahil para yardımları, (1.6) "VatandaĢ" Kebek bakımından; Kanada vatandaĢlığını taĢıyan ve 2’nci maddenin l inci fıkrasının (a) bendinde sözü edilen mevzuata tabi olan veya o mevzuata tabi olmuĢ olup, o mevzuat uyarınca haklara sahip olan veya olmuĢ bulunan kimse, Türkiye bakımından; Türkiye Cumhuriyeti vatandaĢlığım taĢıyan ve 2’nci maddenin l inci fıkrasının (b) bendinde sözü edilen mevzuata tabi olan veya o mevzuata tabi olmuĢ olup, o mevzuat uyarınca haklara sahip olan veya olmuĢ bulunan kimse, (2) Bu maddede tanımlanmayan herhangi bir deyim, uygulanacak mevzuatta kendisine atfedilen anlamı taĢır. Madde 2 Mutabakatın Kapsadığı Mevzuat (1) Bu Mutabakat; a) Kebek bakımından; Kebek Gelirler Rejimine iliĢkin mevzuata, b) Türkiye Bakımından; sadece malullük, yaĢlılık ve ölüm sigortalarını kapsamak üzere; I) 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'na, II) 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu'na, III) 1479 sayılı BAĞ-KUR Kanunu'na, IV) 2925 sayılı Tarım ĠĢçileri ile 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına ÇalıĢanlar Sosyal Sigortalar Kanunlarına, V) 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun geçici 20. Maddesine tabi sandıklar hakkındaki mevzuata, uygulanır. (2) Bu Mutabakat, l inci paragrafta sözü edilen mevzuatı tamamlayan veya o mevzuatın yerine geçen veya o mevzuatı değiĢtiren kanun veya tüzük hükümlerine de uygulanır. (3) Bu Mutabakat, bir taraf mevzuatını yeni hak sahibi gruplar ve yeni yardımlarla geniĢleten kanun ve tüzüklere, diğer tarafça bu kanun ve tüzüklerin yürürlüğe girmesini takip eden 3 ay içinde, bir itiraz bildiriminde bulunulmadıkça uygulanır. (4) Yeni bir sosyal güvenlik dalını kapsayan kanun veya tüzük, bu hususta taraflar arasında Mutabakatta değiĢiklik yapılması halinde uygulanır. Madde 3 Kişisel Uygulama Alanı Aksine hüküm bulunmadığı takdirde, bu Mutabakat, taraflardan birinin mevzuatına tabi olan veya tabi olmuĢ bulunan kimseler ile bunların hak sahiplerine uygulanır. Madde 4 İşlem Eşitliği Mutabakatta aksine hüküm bulunması hariç, 3 üncü maddede tanımlanan kimseler akit taraflardan birinin mevzuatının uygulanmasında o tarafın vatandaĢları ile eĢit iĢleme tabidirler. Madde 5 Yardımların İhracı (1) Bu Mutabakatta aksi belirtilmedikçe; bir taraf mevzuatı veya Mutabakat uyarınca ödenecek yardımlar, sadece yararlananın diğer taraf ülkesinde ikamet etmesi veya bulunması nedeniyle indirilemez, değiĢtirilemez, kesilemez, iptal edilemez veya geri alınamaz. Bu yardımlar diğer taraf ülkesinde de ödenir. (2) Bir akit tarafça, Mutabakata göre diğer akit taraf ülkesinde ödenebilen bir yardım, birinci tarafın kendi vatandaĢlarına iç mevzuatı uyarınca uyguladığı aynı koĢullarla, her iki tarafın ülkeleri dıĢında da ödenir. KISIM II UYGULANACAK MEVZUATA İLİŞKİN HÜKÜMLER Madde 6 Genel Kural Bu Mutabakatta aksine hüküm bulunmadıkça 7, 8, 9, 10 ve 11’inci madde hükümleri saklı kalmak üzere, bir tarafın ülkesinde çalıĢan kimse o tarafın mevzuatına tabidir. Madde 7 Kendi Hesabına Çalışanlar Bir tarafın ülkesinde ikamet eden ve diğer taraf ülkesinde veya her iki tarafın ülkesinde kendi ad ve hesabına çalıĢan kimse bu çalıĢma ile ilgili olarak, yalnız ikamet yeri ülkesinin mevzuatına tabidir. Madde 8 Geçici Görevliler Bir tarafın mevzuatına tabi olan ve iĢvereni tarafından 60 ayı geçmeyen bir süre için diğer taraf ülkesine geçici olarak gönderilen kimse, geçici görevli olarak bulunduğu süre zarfında, bu çalıĢma ile ilgili olarak, birinci tarafın mevzuatına tabidir. Bu süre, iki tarafın yetkili makamlarının onayı ile uzatılabilir. Madde 9 Bir Uluslararası Nakliye Firması Tarafından İstihdam Edilen Gemi veya Uçak Personeli (1) Uluslararası bir nakliyatçının gemi veya uçak personeli sıfatıyla her iki taraf ülkesinde çalıĢan ve kendi ad ve hesabına ya da baĢkası hesabına hava veya deniz yolu ile yolcu veya mal taĢımacılığı yapan ve iĢyeri merkezi taraflardan birinin ülkesinde bulunan kimse, bu çalıĢma ile ilgili olarak, yalnız iĢyeri merkezinin bulunduğu tarafın mevzuatına tabidir. (2) Bununla birlikte, anılan kimse, teĢebbüsün iĢyeri merkezinin bulunduğu Taraf dıĢında diğer tarafın ülkesinde bir Ģubesi veya daimi temsilciliğinin bulunması halinde ülkesinde bu Ģube veya daimi temsilciliğin bulunduğu taraf mevzuatına tabidir. (3) l ve 2’nci paragraflara karĢın, istihdam edilen kimse, ağırlıklı olarak ikamet ettiği taraf ülkesinde çalıĢıyorsa, bu çalıĢma ile ilgili olarak, kendisini istihdam eden nakliyatçının o ülkede iĢyeri merkezi, Ģubesi veya daimi temsilciliği bulunmasa dahi, yalnız o taraf mevzuatına tabi olur. Madde 10 Devlet Hizmeti Gören Kimse (1) Taraflardan biri adına devlet hizmeti gören ve diğer taraf ülkesinde bir çalıĢma için görevlendirilen kimse, bu çalıĢma ile ilgili olarak birinci tarafın mevzuatına tabi olur. (2) Taraflardan birinin ülkesinde ikamet eden ve o ülkede diğer taraf adına devlet hizmeti gören kimse, bu çalıĢma ile ilgili olarak, o ülkede uygulanan mevzuata tabi olur. Ancak, bu kimse kendisini istihdam eden tarafın vatandaĢı ise, çalıĢmaya baĢladıktan veya Mutabakatın yürürlüğe girmesinden itibaren 6 aylık bir süre zarfında, kendisini istihdam eden ülke mevzuatının uygulanması yolunda tercihte bulunabilir. (3) Mutabakatın hiçbir hükmü, 2’nci maddede sözü edilen mevzuatla ilgili olarak, 18 Nisan 1961 tarihli Elçilik ĠliĢkileri Hakkındaki Viyana SözleĢmesi hükümlerine veya 24 Nisan 1963 tarihli Konsolosluk ĠliĢkileri Hakkındaki Viyana SözleĢmesi hükümlerine aykırı biçimde yorumlanamaz. Madde 11Tabi Olmaya İlişkin İstisna Hükümleri Her iki tarafın yetkili makamları, karĢılıklı anlaĢmak suretiyle, bir kiĢi veya kiĢiler grubu ile ilgili olarak 6,7,8,9 ve 10'uncu madde hükümlerinin uygulanmasını değiĢtirebilirler. KISIM III YARDIMLARA İLİŞKİN HÜKÜMLER Madde 12 Sağlanacak Yardımlar Bu Kısım; (1) Kebek bakımından 2’nci maddenin l inci fıkrasının (a) bendinde sözü edilen mevzuatta öngörülen bütün yardımlara uygulanır. (2) Türkiye bakımından ise 2’nci maddenin l inci fıkrasının (b) bendinde sözü edilen mevzuatta öngörülen bütün yardımlara uygulanır. Madde 13 Sürelerin Birleştirilmesi İlkesi (1) Bir kimsenin her iki taraf mevzuatına göre geçmiĢ süreleri varsa ve o kimse bir yardımdan yararlanmak için taraflardan yalnız birinin mevzuatına göre gecen süreler itibariyle yardıma hak kazanmıyorsa, o tarafın yetkili kurumu, uyguladığı mevzuat çerçevesinde yardımdan yararlanma hakkının doğmasında, gerektiği ölçüde, kendi mevzuatına göre geçen süreleri ve diğer taraf mevzuatına göre geçen süreleri çakıĢan sürelerden biri dikkate alınmak suretiyle birleĢtirir. (2) Bu Mutabakatın herhangi bir diğer hükmüne bakılmaksızın, eğer bir taraf mevzuatı uyarınca, bir kimse tarafından tamamlanmıĢ sigortalılık sürelerinin toplamı bir yıldan az ise ve eğer, sadece bu süreler göz önüne alınarak, mevzuat uyarınca bir yardım hakkı doğmuyorsa, o tarafın yetkili kurumundan bu Mutabakat dolayısı ile bu süreler ile ilgili olarak o kimseye yardım sağlanması talep edilemez. ġu kadar ki, bu süreler uygulanan mevzuata göre yardım hakkının belirlenmesinde diğer tarafça dikkate alınır. Madde 14 Kebek Mevzuatı Uyarınca Sağlanacak Yardımlar (1) Taraflardan her ikisinin mevzuatına tabi olmuĢ bulunan bir kimse, kendisi, geçindirmekle yükümlü olduğu kimseleri, dul ve yetimleri veya hak sahipleri için 13 üncü maddede öngörülen süre birleĢimine baĢvurmaksızın, Kebek Mevzuatı uyarınca bir yardımdan yararlanma hakkının doğması için gerekli koĢulları taĢıyorsa, Kebek Yetkili Kurumu uyguladığı mevzuat hükümlerine göre yardım miktarını belirler. (2) l’inci paragrafta sözü edilen kimse, süre birleĢimine baĢvurmaksızın bir yardımdan yararlanma hakkının doğması için gerekli koĢulları taĢımıyorsa, Kebek Yetkili Kurumu aĢağıda belirtildiği Ģekilde hareket eder: a) Anılan kurum, Türk Yetkili Kurumunun bir takvim yılında asgari 90 günlük bir sigortalılık süresinin Türk Mevzuatına göre alacak kaydedildiğini tasdik etmesi halinde ve bu sürenin Kebek Mevzuatında tanımlanan Ģekilde prim ödeme sürelerine dahil olması kaydıyla, bir prim ödeme yılım tanır; b) Anılan kurum 13 üncü maddeye uygun olarak, (a) paragrafı uyarınca tanınan yılları ve Kebek Mevzuatına göre geçen süreleri birleĢtirir. (3) Yardımdan yararlanma hakkının 2’nci paragrafta öngörülen süre birleĢimi çerçevesinde kazanılmıĢ olması halinde, Kebek Yetkili Kurumu ödenecek yardım miktarını aĢağıda belirtildiği Ģekilde tayin eder: a) Yardımın kazançlara bağlı olan kısmının miktarı Kebek Mevzuatına göre hesaplanır, b) Bu Mutabakat uyarınca ödenecek yardımın sabit oranlı birleĢik miktarı; Kebek Gelirler Rejimine göre belirlenen sabit oranlı yardım miktarı ile bu rejime iliĢkin mevzuatta tanımlanan prim ödeme süreleri ve Kebek Gelirler Rejimindeki prim ödeme süreleri arasındaki oranı gösteren kesrin çarpılması suretiyle hesaplanır. Madde 15 Türk Mevzuatı Uyarınca Sağlanacak Yardımlar (1)Taraflardan her ikisinin mevzuatına tabi olmuĢ bulunan bir kimse, kendisi, bakmakla yükümlü olduğu kimseler, dul ve yetimler veya hak sahipleri için 13 üncü maddede öngörülen süre birleĢimine baĢvurmaksızın, Türk Mevzuatı uyarınca bir yardımdan yararlanma hakkının doğması için gerekli koĢullan taĢıyorsa, Türk Yetkili Kurumu uyguladığı mevzuat hükümlerine göre yardım miktarını belirler. (2) (1)’inci paragrafta sözü edilen kimse, süre birleĢimine baĢvurmaksızın bir yardımdan yararlanma hakkının doğması için gerekli koĢulları taĢımıyorsa, Türk Yetkili Kurumu aĢağıda belirtildiği Ģekilde hareket eder: a) Türk Mevzuatı uyarınca bir yaĢlılık ödemesi hakkı doğması için; i) anılan kurum, Kebek Yetkili Kurumu tarafından tasdik edilen her sigorta yılı için, Türk Mevzuatına göre 360 prim gününü kabul eder. ii) (a) i bendinin uygulanmasıyla bir yardım hakkı doğmuyorsa, anılan kurum, Kebek ülkesinde uygulanan yaĢlılık sigortasına göre ikamet edilen her günü, Türk Mevzuatı uyarınca prim ödenmiĢ bir gün olarak kabul eder, ancak bu gün Kebek Mevzuatına göre geçen bir sigortalılık süresi ile çakıĢmamalıdır ve bu Ģekilde kabul edilen gün sayısı da yılda 360'ı aĢmamalıdır. iii) anılan kurum, (a) i ve (a) ü bentleri uyarınca tanınan günleri, Türk Mevzuatı kapsamında geçen sürelerle birleĢtirir. b) Türk Mevzuatı uyarınca malullük veya ölüm yardımı hakkı doğması için, Kebek Gelirler Rejimi Yasasına göre sigortalı olunan bir takvim yılı Türk Mevzuatınca 360 gün olarak kabul edilir. (3) Bir kimsenin, Türk Sigorta Rejimine giriĢ tarihinden önce, Kebek Gelirler Rejimi Yasası uyarınca bir sigortalılık süresi veya Kebek ülkesinde uygulanan YaĢlılık Yasası uyarınca bir ikamet süresi varsa, bu sürelerden baĢlangıç tarihi en eski olanı, Türk Sigorta Rejimine giriĢ tarihi olarak kabul edilir. (4) Eğer yardımdan yararlanma hakkı 2’nci paragrafta öngörülen süre birleĢimi sayesinde kazanılıyorsa, Türk Yetkili Kurumu ödenecek yardım miktarını aĢağıdaki gibi tayin eder: a) Önce ödenecek teorik yardımın miktarı, 2’nci fıkra uyarınca birleĢtirilmiĢ tüm sigortalılık süreleri, Türk Mevzuatına göre geçmiĢ gibi kabul edilerek hesaplanır. b) (a) bendine göre hesaplanan tutar Ģu oranla çarpılır. Bu oranın payı Türk Mevzuatına göre geçirilmiĢ sürelerin toplamıdır. Paydası ise Türk Mevzuatına göre geçirilmiĢ sürelerin toplamı ile 2’nci paragrafta göz önüne alınması istenen sürelerin toplamı ile elde edilen süredir. c) (b) bendinin uygulanmasında, yalnız 2’nci paragrafın (a) i bendi uyarınca tanınan sigortalı sürelerin birleĢtirilmesi sayesinde bir yardım hakkı kazandırsa, Kebek Ülkesinde uygulanan yaĢlılık sigortasının uygulanmasıyla kabul edilen ikamet süreleri ödenecek yardımın hesaplanmasında dikkate alınmaz. Madde 16 Üçüncü Taraf Mevzuatına Göre Geçen Süreler Eğer bir kimse 14 veya 15’inci maddelerde öngörülen birleĢtirme iĢleminden sonra bir yardıma hak kazanmıyorsa, taraflardan her birine sigortalılık sürelerinin birleĢtirilmesine iliĢkin hükümleri içeren yasal bir sosyal güvenlik belgesi ile bağlı olan bir üçüncü tarafın mevzuatına göre geçen sigortalılık süreleri, bu bölümde öngörülen usuller dahilinde, yardımlardan yararlanma hakkının tespitinde nazara alınır. KISIM IV ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER Madde 17 İdari Düzenleme (1) Mutabakatın uygulama usul ve esasları taraflarca düzenlenecek bir Ġdari Düzenleme'de belirtilir. (2) Taraflardan her birinin irtibat kurumları Ġdari Düzenleme'de gösterilir. Madde 18 Yardım Talebi (1) Mutabakat hükümleri uyarınca bir yardımdan yararlanmak için ilgili kimse, Ġdari Düzenlemede öngörülen usuller dahilinde talepte bulunur. (2) III üncü Kısmın uygulanmasında, bir tarafın mevzuatına göre Mutabakatın yürürlüğe girmesinden sonra yapılan bir yardım talebi aĢağıdaki hallerde diğer tarafın mevzuatına göre yapılmıĢ bir talep sayılır; a) Ġlgili kimsenin, talebinin diğer tarafın mevzuatı uyarınca yapılmıĢ bir talep olarak kabul edilmesi niyetini belirtmesi halinde; b) Ġlgili kimsenin, talep tarihinde, sigortalılık sürelerinin diğer taraf mevzuatına göre geçtiğini bildirmesi halinde; Böyle bir talebin alındığı tarih, bu talebin birinci tarafın mevzuatına göre alındığı tarih olarak kabul edilir. (3) Talebin, 2’nci paragrafta belirtildiği Ģekilde kabul edilmesi, ilgilinin yardım talebinin diğer taraf mevzuatı uyarınca ertelenmesini istemesine engel olmaz. Madde 19 Yardımların Ödenmesi (1) Her türlü para yardımı, hak sahibi kimseye, ödemeyi yapacak olan tarafın parasına göre veya ilgilinin ikamet yeri ülkesinde geçerli olan bir paraya göre, idari giderler veya yardımın ödenmesinde yapılan her nevi giderler için indirim yapılmaksızın ödenir. (2) l inci paragrafın uygulanmasında, bir kambiyo oranı uygulamasına baĢvurulması gerekiyorsa, bu oran ödemenin yapıldığı tarihte yürürlükte olan orandır. Madde 20 Bir Talep, Bir Bildirim veya Bir İtirazın Sunulması (1) Bir tarafın mevzuatı uyarınca o tarafın yetkili makamına veya kurumuna belirli bir süre zarfında yapılması gereken bir talep, bir bildirim veya itiraz aynı süre içinde diğer tarafın yetkili makamına veya kurumuna yapılırsa geçerli sayılır. Bu durumda, anılan ikinci tarafın yetkili makamı veya kurumu, söz konusu talep, dilekçe, bildirim veya bu itirazı vakit geçirmeden birinci tarafın yetkili makamına veya kurumuna gönderir. (2) Bu dilekçe, bu talep veya bu itiraz ya da bildirimin taraflardan birine gönderildiği tarih, diğer tarafın bir yetkili makamına veya kurumuna sunulduğu tarih olarak kabul edilir. Madde 21 Tıbbi Kontroller (1) Bir tarafın yetkili kurumunun talebi üzerine, diğer tarafın yetkili kurumu ikinci taraf ülkesinde ikamet eden veya bulunan bir kimseyi ilgilendiren tıbbi kontrolleri yapmak üzere lüzumlu tedbirleri alır. (2) l inci paragrafta sözü edilen tıbbi kontroller yalnız diğer tarafın ülkesinde yapılmıĢ olmaları nedeniyle geçersiz sayılamaz. Madde 22 Gider ve Vizeden Bağışıklık (1) Bir tarafın mevzuatının uygulanmasında bir belge veya evrakın düzenlenmesi ile ilgili olarak o taraf mevzuatında öngörülen her nevi gider bağıĢıklığı veya indirimi diğer taraf mevzuatının uygulanmasında gerekli belgeler ile evrakı da kapsar. (2) Mutabakat uyarınca gerekli her nevi belge, elçilik veya konsolosluk vizesinden veya benzeri diğer her nevi iĢlemden bağıĢıktır. Madde 23 Kişisel Nitelikli Bilgilerin Korunması (1) Bu maddede, "bilgi" sözcüğü bir gerçek veya tüzel kiĢinin kimliğinin kolayca tespitine imkan veren her nevi bilgiyi ifade eder. (2) Bir tarafın mevzuatına göre bir bilginin açığa vurulması gerekli olmadıkça, bir tarafın kurumunca diğer tarafın kurumuna gönderilen her nevi bilgi gizli kalır ve münhasıran Mutabakatın uygulanmasında kullanılır. (3) Bilgileri içeren bir dosyaya girme, ülkesinde bu dosyanın bulunduğu taraf mevzuatına tabidir. Madde 24 İdari Yardımlaşma Yetkili makamlar ve kurumlar: a) Mutabakatın uygulanmasında gerekli her nevi bilgiyi karĢılıklı olarak birbirlerine verirler; b) Mutabakatın uygulanmasıyla ilgili her nevi sorun için bir gider sözkonusu olmaksızın birbirlerine yardım ederler; c) Mutabakatın uygulanması amacıyla alınan önlemler veya mevzuatlarında Mutabakatın uygulanmasını etkileyecek biçimde meydana gelen değiĢiklikler konusunda her nevi bilgiyi birbirlerine gönderirler; d) Mutabakatın yorumunda veya uygulanmasında karĢılaĢılan güçlükleri birbirlerine bildirirler. Madde 25 Kurumlar Arası Ödemeler (1) Bir tarafın yetkili kurumu diğer tarafın yetkili kurumuna 21’inci maddeye göre yapılan her tıbbi kontrole iliĢkin giderleri ödemek zorundadır. Bununla birlikte, yetkili kurumların elinde mevcut tıbbi bilgiler veya diğer bilgilerin aktarılması idari yardımlaĢmanın tamamlayıcı bir parçasını oluĢturur ve gidersiz yerine getirilir. (2) l inci Paragrafta belirtilen ödemenin nasıl yapılacağı Ġdari Düzenleme'de belirtilir. Madde 26 Haberleşmeler (1) Her iki tarafın yetkili makamları, kurumları ve kuruluĢları, aralarında kendi resmi dilleri ile haberleĢebilirler. (2) Bir mahkemenin veya kurumun kararı diğer tarafın ülkesinde ikamet eden kimseye doğrudan gönderilebilir. Madde 27 Anlaşmazlıkların Çözülmesi (1) Her iki tarafın yetkili makamları, taraflar arasında bu Mutabakatın yorumu ve uygulanmasında doğabilecek her nevi anlaĢmazlığı doğrudan müzakereler yolu ile çözmeye gayret ederler. (2) Eğer ihtilaf, müzakerelerin baĢlama tarihinden itibaren 6 ay zarfında çözümlenemediği takdirde, taraflardan biri veya her ikisinin talebi üzerine, Hakem Komisyon'una gönderilir. Bu Hakem Komisyonun oluĢum tarzı ve iĢleyiĢ usulleri Ġdari Düzenleme'de belirlenir. (3) Hakem Komisyonu ihtilafın çözülmesi için uyuĢmazlık hakkında Mutabakatın ruhu ve temel ilkelerine göre bir karar verir. Komisyonun kararları bağlayıcı ve kesindir. KISIM V GEÇİCİ VE SON HÜKÜMLER Madde 28 Geçici Hükümler (1) Mutabakat, yürürlük tarihinden önceki süre için hiçbir yardım ödenmesi hakkını doğurmaz. (2) III üncü Bölümün uygulanmasında ve l inci paragraf hükümleri saklı kalmak kaydıyla; a) Mutabakatın yürürlüğe girmesinden önce geçen bir sigortalılık süresi Mutabakat uyarınca bir yardımdan yararlanma hakkının doğmasında nazara alınır, b) Ölüm toptan ödemesi dıĢındaki bir yardım, Mutabakatın yürürlüğe girmesinden önceki bir olayla ilgili dahi olsa Mutabakat uyarınca ödenir. c) Tarafların, hakların zaman aĢımına iliĢkin mevzuat hükümleri dikkate alınmaksızın, 13 üncü madde ile öngörülen hizmet birleĢtirilmesi sonucu bir yardım ödenmesi gerektiğinde ve bu yardım talebi, Mutabakat'ın yürürlüğe giriĢ tarihinden itibaren iki yıl içinde yapılırsa, Mutabakat'tan doğan haklar: i) Olay Mutabakat'ın yürürlüğe giriĢ tarihinden önce meydana gelmiĢse, yürürlük tarihinden itibaren, veya, ii) Mutabakat'ın yürürlüğe giriĢ tarihinden sonraki olaylar için ise, emeklilik, ölüm veya yardım hakkı doğuran tıbben onaylanmıĢ bir malullük tarihinden itibaren, kazanılır. ġayet yardım talebi, Mutabakat'ın yürürlüğe giriĢ tarihinden sonraki iki yıllık sürenin sona ermesinden sonra yapılırsa, haklar, Taraflardan biri veya diğerinin mevzuatlarında öngörülen tarihten itibaren kazanılır. d) VatandaĢlık veya ikamet durumu nedeniyle reddedilmiĢ uzatılmıĢ veya durdurulmuĢ olan bir yardım, ilgilinin talebi üzerine, Mutabakatın yürürlük tarihinden itibaren bağlanır veya ihya edilir. e) Mutabakatın yürürlüğe girmesinden önce bağlanmıĢ olan bir yardım, ilgilinin talebi üzerine yeniden gözden geçirilir. Yardım aynı zamanda re'sen yeniden gözden geçirilebilir. Eğer yeniden gözden geçirme iĢlemi Mutabakatın yürürlüğe girmesinden önce ödenen miktarın altında bir yardımın tespiti sonucunu doğuruyorsa, yardım önceki düzeyinde ödenmeye devam eder. f) (d) ve (e) bentlerinde öngörülen talep. Mutabakatın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 2 yıllık bir süre içinde yapılırsa; tarafların, hakların zaman aĢımına iliĢkin mevzuat hükümlerine rağmen. Mutabakattan doğan hakları, Mutabakat'ın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren kazanılır. g) (d) ve (e) bentlerinde öngörülen talep, Mutabakatın yürürlüğe girmesini izleyen 2 yıllık sürenin sona ermesinden sonra yapılırsa; uygulanan mevzuatın daha elveriĢli hükümleri saklı kalmak kaydıyla, zaman aĢımına uğramayan haklar, talep tarihi itibariyle kazanılır. (3) 8 inci maddenin uygulanmasında Mutabakatın yürürlüğe girdiği tarihte geçici görevli kiĢi durumunda bulunan bir kimse ancak, o tarihten itibaren geçici olarak görevlendirilmiĢ kabul edilir. Madde 29 Mutabakatın Yürürlüğe Girmesi ve Fesih (1) Akit taraflardan her biri diğer tarafa Mutabakatın yürürlüğe girmesi için gerekli olan iç usulleri tamamladığını bildirir. (2) Mutabakat akit taraflar arasında karĢılıklı mektup teatisi ile belirlenen yürürlüğe giriĢ tarihinden itibaren sınırsız bir süre için geçerlidir. Mutabakat, taraflardan birinin diğer tarafa yaptığı bildirim ile feshedilebilir. Mutabakat bildirim tarihini izleyen en az 12 ay sonra, 31 Aralık'ta sona erer. (3) Eğer Mutabakat sona ererse, Mutabakat hükümleri uyarınca kazanılmıĢ olan haklar devam eder ve Mutabakat uyarınca kazanılmakta olan haklar üzerinde karar vermek üzere müzakerelere giriĢilir. 21 Kasım tarihinde, Kebek'de her iki metin aynı Ģekilde geçerli olmak üzere, Türkçe ve Fransızca dillerinde düzenlenmiĢtir.