6552 sayılı Kanuna ilişkin dava ve icra takibi uygulamaları

T.C. SOSYAL GÜVENLIK KURUMU BA Ş KANLIĞI Hukuk Mü şavirliği Sayı : 72044944/10 Z. Konu : 6552 say ı l ı Kanuna ilişkin dava ve icra takibi uygulamalar ı 3 Q Ekim ZU14 GENELGE 2014/30 6552 say ıl ı İş Kanunu ile Baz ı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde De ğişiklik Yap ı lması ile Bazı Alacaklar ın Yeniden Yap ılandırılması na Dair Kanun, 11/09/2014 tarihli ve 29116 sayıl ı Milkerrer Resmi Gazetede yay ımlanm ış olup, Kanunun Kurumumuzun taraf oldu ğu dava ve icra takiplerine ili şkin maddeleri ayn ı tarihte yürürlü ğe girmiştir. Kanunun 38 inci maddesi ile 5502 say ılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanununun 36 nc ı maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde de ğiştirilmiştir. "Muafiyetler MADDE 36- Kurum, bu Kanun kapsam ındaki faaliyetleri dolayısıyla yapılan işlemler yönünden ilgili kanunlarında yer almamış olsa dahi 2/7/1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanununa göre alı nan harçlardan, elektrik ve havagazı tüketim vergisi ve yang ın sigortası vergisi hariç olmak üzere 26/5/1981 tarihli ve 2464 say ılı Belediye Gelirleri Kanunu gereğince alınan vergi, harç, katı lma payı ile tasdik ücretlerinden, düzenleyece ği kağıtlar nedeniyle damga vergisinden, sahip olduğu taşınmazlar dolayısıyla emlak vergisinden, satın alınan ve satılan taşı nmazlar ile ilgili olarak tapu ve kadastro döner sermaye bedellerinden ve her türlü dava ve icra işlemlerinde teminat yat ırma mükellefiyetinden muaft ır. Kurumun taraf olduğu her türlü davalarda, Kurum aleyhine hükmedilen asıl alacak ile vekalet ücreti ve yarg ılama giderleri, alacaklı veya vekilinin Kuruma ödemeye dayanak makbuz ve belgelerle birlikte yazı lı şekilde yapacağı müracaat üzerine bildireceği banka hesap numarasına, müracaat tarihinden itibaren otuz gün içinde ödenir. Bu süre geçmeden Kurum aleyhine cebri icra yollarına başvurulamaz. Belirtilen sürede ödeme yap ılamaması halinde, söz konusu alacaklar genel hükümler dairesinde tahsil olunur. Mahkeme kararlarında yer alan miktarların kararın kesinleşmesinden önce ödenmesi halinde, söz konusu kararların ilgili mercilerce bozulmas ını müteakip ödenen miktarlar, ödeme tarihinden itibaren işleyecek kanuni faizi ile birlikte ilgililerden tahsil edilir. Kurumu vekil s ıfatıyla temsile yetkili olan L hukuk mü şaviri, hukuk mü şaviri ve kadrolu avukatlarının bir listesi Kurumca yazılı olarak veya Adalet Bakanl ığınca belirlenen esaslar dairesinde elektronik ortamda ilgili Cumhuriyet başsavcılığına, bölge idare mahkemesi başkanlıklarına, askeri savcılıklara ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Ba şkanlığına verilir. Bu listeler, Cumhuriyet başsavcılığı tarafı ndan adli yargı çevresinde, bölge idare mahkemesi başkanlığınca idari yargı çevresinde bulunan mahkemelere gönderilir. Yüksek mahkemeler ve bölge adliye mahkemesindeki duru şmalarda temsil yetkisini kullanacakların isimleri ilgili mahkemelerin başsavcılıklarına veya başkanlıklarına bildirilir. Listede isimleri yer alanlar Baroya kayıt ve vekaletname ibraz! gerekmeksizin Kurum vekili s ıfatıyla her türlü dava ve icra iş lemlerini takip edebilirler. Vekil s ıfatıyla temsil yetkisi sona erenlerin isimleri an ılan mercilere aynı usulle derhal bildirilir. " Ayrıca Kanunun 64 üncü maddesi ile 30/01/1950 tarihli ve 5521 say ılı İş Mahkemeleri Kanununun 7 nci maddesine a şağıdaki fikralar eklenmi ştir. Atatürk Bulvar ı, Zafer Meydan ı No: 6 K ızılay/ANKARA Telefon : 0 312 431 57 33 Faks : 0 312 433 14 60 Ayrıntıl ı bilgi için irtibat : I. Hukuk Müsaviri V. Av. N. OKAR e-posta : rıokar@sgk.gov.tr Elektronik Ag : www.sgk.gov.tr "31/5/2006 tarihli ve 5510 say ılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sa ğlık Sigortas ı Kanunu ile diğer sosyal güvenlik mevzuat ı ndan kaynaklanan uyu ş mazhklarda, hizmet akdine tabi çal ışmaları nedeniyle zorunlu sigortalılı k sürelerinin tespiti talepleri hariç olmak üzere, dava aç ılmadan önce Sosyal Güvenlik Kurumuna n ı üracaat edilmesi zorunludur. Diğ er kanunlarda öngörülen süreler saklı kalmak kayd ıyla yap ı lan müracaata altmış gün içinde Kurumca cevap verilmezse talep reddedilnıiş sayılı r. Kuruma karşı dava açı labilmesi için taleplerin reddedilmesi veya reddedlm•ış sayı lması şarttı r. Kuruma başvuruda geçirilecek süre zamana şım ı ve hak düş ürücü sürelerin hesaplanması nda dikkate al ınmaz. Hizmet akdine tabi çal ışmaları nedeniyle zorunlu sigortal ılı k sürelerinin tespiti talebi ile iş veren aleyhine aç ı lan davalarda, dava Kuruma resen ihbar edilir. ihbar üzerine davaya daval ı yanı nda feri müdahil olarak katı lan Kurum, yanında katıldığı taraf baş vurmasa dâhi kanun yoluna başvurabilir. Kurum, yargı lama sonucu verilecek kararı kesinle ş tikten sonra uygulamakla yükümlüdür." Kanun ile getirilen bu düzenlemeler gerek Kurumumuz taraf ından aç ılan gerekse Kurumumuz aleyhine aç ı lan dava ve icra takipleri yönünden önemli de ğişiklikler içermektedir. Bu düzenlemeler do ğ rultusunda uygulama birli ğinin sağlanması bakımından yapılacak işlemler aşa ğıda açı klanmıştır. 1) Kanunun 38 inci maddesi ile 5502 say ı lı Kanunun 36 ncı maddesi başlığı ile birlikte değiştirilmi ştir. Maddenin birinci fı krasında değiş iklikten önce olan muafiyet halleri vergi tekni ği açısından daha sistematik bir hale getirilmi ştir. Kurumumuzun daha önce sahip oldu ğu muafiyetlerde bir eksilme meydana gelmemi ş, Maliye Bakanlığını n sahip olduğu tüm muafiyetler Kurumumuza da sağlanmış olup, Maliye Bakanl ığı nca da ödenen cezaevi harc ı ödenmeye devam edilecektir. Diğer taraftan maddeye ikinci ve üçüncü fikralar ihdas edilmi ş olup, 5502 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin yeni ihdas edilen ve 2577 say ılı idari Yargılama Usulü Kanununa benzer ikinci fıkrasında: "Kurumun taraf olduğu her türlü davalarda, Kurum aleyhine hükmedilen as ı l alacak ile vekalet ücreti ve yargı lama giderleri, alacakh veya vekilinin Kuruma ödemeye dayanak makbuz ve belgelerle birlikte yaz ılı şekilde yapacağı müracaat üzerine bildireceği banka hesap numarası na, müracaat tarihinden itibaren otuz gün içinde ödenir. Bu süre geçmeden Kurum aleyhine cebri icra yollarma ba şvurulamaz. Belirtilen sürede ödeme yapılamaması hâlinde, söz konusu alacaklar genel hükümler dairesinde tahsil olunur. Mahkeme kararlarında yer alan miktarların kararın kesinle şmesinden önce ödenmesi hâlinde, söz konusu kararların ilgili mercilerce bozulmas ını müteakip ödenen miktarlar, ödeme tarihinden itibaren iş leyecek kanuni faizi ile birlikte ilgililerden tahsil edilir." hükmü yer almaktadır. Bu düzenleme ile gerek Kurum tarafı ndan gerekse Kurumumuz aleyhine aç ılan davalar sonucu Kurum aleyhine verilen kararlarda yer alan miktarlar, icra takibine konu edilmeden önce Kurumun ilgili biriminden yaz ılı olarak talep edilecek, Kanunda belirtilen 30 günlük süre içerisinde karara konu miktarlar ödenmezse Kurum aleyhine icra takibi ba şlatılabilecektir. Kanun değişikliğ i ile vatandaşların icra takibi açma külfetinden kurtar ılması ve Kurum aleyhine başlatı lan icra takiplerinin önüne geçilmesi amaçland ığından, ilamlı icra takiplerinde izlenen ödeme kriterleri göz önünde bulundurularak, talep olmas ı halinde kararda yer alan yargılama gideri ve vekalet ücretine karar tarihinden itibaren i şleyen kanuni faiz tutar ı da eklenerek ödeme yapılması ve bu suretle mevcut uygulamaya devam edilmesi gerekmektedir. Kuruma yap ılacak ba şvurularda, 27/06/2007 tarihli ve 26565 say ılı Resmi Gazetede yayımlanan Sosyal Güvenlik Kurumlar ı Harcama Belgeleri Yönetmeli ği hükümlerine göre ba şvuru sırasında ilgililer tarafından "banka hesap/iban numaras ı" bildirilecek, başvurunun vekil sıfatı ile avukat tarafından yapılması halinde vekalet ücreti yönünden serbest meslek makbuzunun ibraz ı aranacakt ır. Bu süre geçmeden Kurum aleyhine cebri icra yoluna ba şvurulması halinde şikayet yolu ile icra takibinin iptali talep edilecektir. Eksik belge sunan alacakl ı tarafa, belgelerini tamamlamas ı halinde ödemenin yap ılacağı zaman geçirilmeksizin iadeli taahhütlü yaz ı ile bildirilecek, buna ra ğmen belgelerini tamamlamayan ve 30 gün içerisinde ödeme yap ılmadığı gerekçesiyle Kurum aleyhine icra takibi ba şlatan alacakl ıya Atatürk Bulvar ı, Zafer Meydanı No: 6 K ızılay/ANKARA Telefon : 0 312 431 57 33 Faks : 0 312 433 14 60 Ayrıntıl ı bilgi için irtibat : I. Hukuk Mü şaviri V. Av. N. OKAR e-posta : nokar@sgk.gov.tr Elektronik Ağ : www.sgk.gov.tr karşı , icra takibinin haks ız/yersiz aç ıldığı ve kanuni gerekleri yerine getirmedi ğ inden bahisle icra hukuk mahkemelerinde icra takibinin iptali talepli ş ikayet yoluna gidilecektir. Maddenin ikinci fıkras ını n son cümlesinde, mahkeme kararlar ı kararı n kesinle ş mesinden önce ödenmesi halinde, söz konusu kararlar nda yer alan miktarlar ın ı n ilgili merciler tarafından bozulması üzerine ödenen miktarlar ı n, ödeme tarihinden itibaren i ş leyecek kanuni faizi ile birlikte ilgililerden tahsil edilece ği düzenlenmi ştir. Maddenin bu hükmünün uygulanmas ında kesinleş meden infazı mümkün olan kararlar ile kesinle şmeden infazı mümkün olmayan kararlar yönünden ikili bir ayrı m yapmak gerekmektedir; a) Kesinleş meden İnfazı Mümkün Olmayan Kararlar Yönünden: Bilindiğ i üzere 6100 say ılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun "Temyizin icraya etkisi" başlıkl ı 367 nci maddesinde: "(1) Temyiz, karar ın icrasını durdurmaz. Icra ve Iflas Kanununun icranın geri bırakılmas ıyla ilgili 36 nc ı maddesi hükmü sakhd ı r. Nafaka kararlarında icranın geri bırakılmas ına karar verilemez. (2) Kiş iler hukuku, aile hukuku ve ta şı nmaz mal ile ilgili ayni haklara iliş kin kararlar kesinle şmedikçe yerine getirilemez." hükmü, 5521 sayı lı İş Mahkemeleri Kanununun 6552 say ılı Kanunun 64 üncü maddesi ile de ğişik 7 nci maddesinin son fikras ında: "Hizmet akdine tabi çalışmaları nedeniyle zorunlu sigortalı hk sürelerinin tespiti talebi ile iş veren aleyhine aç ı lan davalarda, dava Kuruma resen ihbar edilir. Ihbar üzerine davaya davalı yanı nda feri müdahil olarak katılan Kurum, yan ında katıldığı taraf başvurmasa dâhi kanun yoluna başvurabilir. Kurum, yargı lama sonucu verilecek kararı kesinle ştikten sonra uygulamakla yükümlüdür." hükmü yer almaktad ır. Bu nedenle 6100 say ılı Kanununda yer alan kesinle ş meden icra edilemeyen hususlara ili şkin kararlar ile hizmet tespiti davalar ı sonucu verilen kararlar kesinle şmeden icra edilemeyece ğinden; bu yöndeki kararlara ili şkin başvuruların kararlar ın kesinleşmesinden sonra yap ılması gerekmektedir. Kararlar kesinle şmeden icra takibi ba şlatılması halinde şikayet yolu ile icra takibinin iptalinin talep edilmesi gerekmektedir. b) Kesinleşmeden İnfazı Mümkün Olan Kararlar Yönünden: Yukarı da (a) bendinde belirtilen kararlar ile kendi özel kanunlar ında kesinleşmeden infaz edilemeyece ği aç ıkça belirtilen kararlar d ışında kalan kararlar hakk ında, ilgililerin talebi yukarıda belirtilen 30 gün süre içerisinde yerine getirilerek, gereksiz faiz ve vekalet ücreti ödenmemesine azami özen gösterilecektir. Kararlarda yer alan miktarlar ın ödenmesinin farkl ı servis ve birimlerin sorumlulu ğunda olması halinde, kendisinden ödeme talebinde bulunulan servisin/birimin ödemesi gereken miktar ödenecek; di ğer miktarlar için ilgili servis ve/veya birime talep dilekçesi zaman geçirilmeksizin gönderilecektir. Kanunda belirtildi ği üzere, kararlar kesinle şmeden ödeme yap ılması halinde söz konusu kararların bozulması durumunda, ilgililere yap ılan tüm ödemelerin toplam ı, ödeme tarihinden itibaren i şleyecek kanuni faizi ile birlikte ilgililerden tahsil edilecektir. Yukarıda belirtilen hususlar Kanunun yürürlü ğe girdiği tarih itibariyle henüz icra takibine konu edilmemi ş kararlar yönünden uygulanacak olup, devam etmekte olan icra takipleri yönünden ise; Kanun yolları aşamasında Yargıtaydan icran ın geri bırakılmasına dair karar al ınmış olması nedeniyle henüz ödemesi yap ılmamış miktarlar yönünden ödeme talebinde bulunulmas ı durumunda, bu talebin kesinle şmeden infaz edilebilen kararlara ili şkin olması halinde kararın kesinle şmesi beklenilmeksizin ödeme yap ılabilmesi için ilgililerden icra takibinden vazgeçmesi talep edilecek, ilgililerin icra takibinden feragat ettiklerine dair belgenin Kuruma ibraz ından sonra ödeme i şlemleri gerçekle ştirilecektir. 2) Maddenin 3 üncü fıkrasında: "Kurumu vekil s ıfatıyla temsile yetkili olan I hukuk müşaviri, hukuk mü şaviri ve kadrolu avukatlarının bir listesi Kurumca yaz ılı olarak veya Adalet Balcanlığınca belirlenen esaslar dairesinde elektronik ortamda ilgili Cumhuriyet başsavcılığına, Atatürk Bulvar ı, Zafer Meydan ı No: 6 K ızılay/ANKARA Telefon : 0 312 431 57 33 Faks : 0 312 433 14 60 Ayrıntılı bilgi için irtibat : I. Hukuk Mtısaviri V. Av. N. OKAR e-posta : nokar(&gk.gov.tr Elektronik Ag : www.sgk.gov.tr bölge idare mahkemesi ba şkanlı kları na, askeri savcılı klara ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başkanlığı na verilir. Bu listeler, Cumhuriyet Ba şsavcılığı tarafı ndan adli yargı çevresinde, bölge idare mahkemesi ba şkanlığı nca idari yargı çevresinde bulunan mahkemelere gönderilir. Yüksek mahkemeler ve bölge adliye mahkemesindeki durusmalarda temsil yetkisini kullanacaklar ın isimleri ilgili nı ahkemelerin başsavcılıkları na veya baş kanlıklarına bildirilir. Listede isimleri yer alanlar Baroya kay ı t ve vekaletname ibraz ı gerekmeksizin Kurum vekili s ıfatıyla her türlü dava ve icra iş lemlerini takıp edebilirler. Vekil s ıfatı yla temsil yetkisi sona erenlerin isimleri an ı lan mercilere aynı usulle derhâl bildirilir." hükmü yer almaktad ır. Bu maddeyle 659 say ı l ı Genel Bütçe Kapsam ındaki Kamu İ dareleri ve Özel Bütçeli İ darelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine Ili ş kin Kanun Hükmünde Kararnameye paralel düzenleme yap ı larak, Kurumun I. hukuk mü ş aviri, hukuk mü ş aviri ve kadrolu avukatlar ının vekaletname ve baro pulu olmaks ızı n dava ve icra takiplerini takip etmelerine olanak sa ğlanmış tır. Bu madde hükmüne göre I. hukuk mü ş aviri, hukuk mü ş aviri ve kadrolu avukatlara ili şkin listeler Hukuk Mü şavirli ğ imiz tarafı ndan Cumhuriyet ba şsavcı lıkları na, bölge idare mahkemesi başkanlı kları na, askeri mahkeme ba şsavcı lıkları na, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Ba şkanlığı na ve yüksek mahkemelere bildirilecektir. Bu düzenlemeyle Kurumun yaln ı zca I. hukuk mü ş aviri, hukuk mü şaviri ve kadrolu avukatlar ı yönünden vekaletname olmaks ızı n hukuk mü şavirliğ i tarafından hazı rlanacak listelere istinaden i ş lerin takibi amaçlanm ış olup, Kurumun sözle şmeli avukatlar ı bu madde kapsam ı dışında tutulmu ştur. Kurumun sözle şmeli avukatlar ı eskiden olduğ u gibi vekaletname veya yetki belgesi ile Kurumun dava ve icra takiplerini yürütmeye devam edeceklerdir. Vekaletnameye veya yetki belgesine yap ıştırı lacak baro pulu bedeli sözle şmeli avukatları n kendileri tarafından karşılanacak olup, baro puluna ili ş kin gider belgeleri sözle şmeli avukatı n kullandığı avansın kapatılmasında kullanı lmayacakt ır. Hukuk Müşavirli ğimiz tarafı ndan ilgili mahkemelere kadrolu avukat listesinin bildirilmesi çal ışmaları Adalet Bakanl ığı ve ilgili yargı mercileri nezdinde devam etmekte olup, bu çal ışmalar bitene kadar duru ş malara vekaletname ile girilmeye devam edilecektir. Diğer taraftan yap ılan bu değiş iklik nedeniyle, kadrolu avukatlar ı n listelerinin güncellenerek Adalet Bakanl ığı na bildirilmesini teminen, Kurumumuza yeni atanan veya istifa/nakil/emeklilik vb. yoluyla ayrı lan kadrolu avukatları n ivedilikle İnsan Kaynaklar ı Daire Başkanlığı tarafından Hukuk Müşavirliğ ine bildirilmesi gerekmektedir. 3) Kanunun 64 üncü maddesi ile 30/01/1950 tarihli ve 5521 say ı lı İş Mahkemeleri Kanununun 7 nci maddesine eklenen ilk f ıkrada: "31/05/2006 tarihli ve 5510 say ılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile diğer sosyal güvenlik mevzuat ından kaynaklanan uyuşmazlı klarda, hizmet akdine tabi çal ışmaları nedeniyle zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti talepleri hariç olmak üzere, dava açilmadan önce Sosyal Güvenlik Kurumuna müracaat edilmesi zorunludur. Diğer kanunlarda öngörülen süreler saklı kalmak kayd ıyla yapılan müracaata altmış gün içinde Kurumca cevap verilmezse talep reddedilmi ş sayılır. Kuruma karşı dava açılabilmesi için taleplerin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması şarttır. Kuruma başvuruda geçirilecek süre zamanaşım ı ve hak düş ürücü sürelerin hesaplanması nda dikkate alınmaz." hükmü getirilmi ştir. Bu düzenlenme ile ihtilaflar ın azaltılmas ını sağlamak, ihtilafları yargı mercilerine gitmeden hızlı bir şekilde çözüme kavu şturmak ve Kurum aleyhine gereksiz olarak aç ılan davalar nedeniyle, Kurumun i ş yükü, zaman ve maliyet kay ıplarını azaltmak amaçlanmaktad ır. Bu fıkranın birinci cümlesinde dava açı lmadan önce hangi uyu şmazlıklar yönünden Kuruma müracaat edilece ği düzenlenmi ştir. Madde metninden hizmet akdine tabi çal ışmaları nedeniyle zorunlu sigortal ı lık süresine ili şkin davaların kapsam dışında olduğu başka bir deyimle hizmet süresinin tespitine yönelik davalar için Kuruma müracaata gerek olmaks ızın doğrudan dava açılmasının mümkün oldu ğu anlaşılmaktad ır. Bilindiği üzere hizmet tespitine ili şkin uyuşmazlıklar, hizmet süresinin tespiti, aidiyet ve prime esas kazanc ın tespitine ili şkin hususlardan kaynaklanmaktad ır. Kanunda hizmet süresinin tespitine ili şkin davalar yönünden Kuruma müracaat edilmeyece ği belirtilmi ş olmakla birlikte, hizmet tespiti davalar ın ın bir türü olan prime esas kazanc ın tespiti Atatürk Bulvar ı, Zafer Meydan ı No: 6 K ızılay/ANKARA Telefon : 0 312 431 57 33 Faks : 0 312 433 14 60 Ayrıntı l ı bilgi için irtibat :I. Hukuk Müsaviri V. Av. N. OKAR e-posta : pokar@nk.gov .ır Elektronik Ag : www.sgk.gov.tr davaları kamu düzenine ili ş kin olup, bu davalar ın idari aşamada çözümlenmesi mümkün olmad ığı ndan, prime esas kazanc ın tespiti davaları açısı ndan da Kuruma müracaat şartı aranmayacakt ır. Madde ile Kurum aleyhine aç ı lan davalar ın sayı sal olarak önüne geçilmesi, vatanda şların Kurum ile olan ihtilaflar ının dava aç ılmadan idari aşamada çözümlenerek ma ğduriyetlerinin önlenmesi amaçland ığı ndan, kendisine müracaatta bulunulan ilgili birimler/servisler, ilgililerin taleplerini h ızl ı, doğ ru ve gereksiz olarak yarg ıya intikal etmeyecek şekilde Kurum kay ıtlarına intikal tarihinden itibaren 60 gün içinde sonuçland ı rmaya azami özen göstermek zorundad ır. Burada üzerinde durulmas ı gereken bir di ğer konu da 5510 say ılı Kanun ile di ğer sosyal güvenlik mevzuat ından kaynaklanan uyu şmazlıkları n neler olduğudur. 6552 say ılı Kanun ile İş Mahkemeleri Kanununda de ğişiklik yapılması nedeniyle; dava aç ı lmadan önce Kuruma müracaat edilmesi gereken uyuş mazl ıklar, Kurumumuzun i ş mahkemelerinde taraf oldu ğu uyuşmazlıklardır. Bu nedenle i ş mahkemelerinin görevi d ışında kalan uyuşmazlı klar nedeniyle Kurumumuzun taraf olduğu davalarda Kuruma müracaat şartı aranmayacakt ır. Diğ er taraftan 6183 say ılı Amme Alacaklar ının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre takip edilen davalarda da bu kanuna özgü süreler ve görevli mahkemeler bulundu ğu için 6183 sayılı Kanundan kaynaklanan davalarda da önce Kuruma ba şvuru şartı aranmayacak, bu kanunda düzenlenen sürelere riayet edilecektir. Kuruma yap ı lan müracaatlara 60 gün içerisinde cevap verilmesi gerekmekte olup, bu süre içerisinde cevap verilmemesi halinde talep reddedilmi ş say ılacaktır. Başvurular henüz dava açı lmam ış uyuşmazlıklar yönünden yapılacak olup, devam eden uyu şmazlıklar yönünden talep şartı aranmayacakt ır. - Bu Fıkra Kapsamına Giren Uyu şmazlıklar Nedeniyle Kuruma Müracaat Edilmeden Dava Açılması Durumunda; 6552 say ılı Kanunla dava aç ılmadan önce Kuruma müracaat şartı getirilmi ştir. 6100 sayılı Kanunun 114 timi) maddesinde ise dava şartları sayılmış olup, aynı maddenin son aras ında: "(2) Diğer kanunlarda yer alan davaşartlarına ilişkin hükümler sakl ıdır." hükmüne yer verilmi ştir. Bu iki hüküm birlikte de ğerlendirildiğinde 6552 sayılı Kanun ile getirilen müracaat şartının dava şartı niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır. Ayrıca 6100 sayılı Kanunun 115 inci maddesinin ikinci fıkrasında: "(2) Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanmas ı için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yoklu ğu sebebiyle usulden reddeder." hükmüne yer verildiğinden, yargı mercilerine verilecek dilekçelerde bu husus göz önünde bulundurularak, yarg ı laman ın her safhas ında 6100 say ı lı Kanunun 115 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca dava şartı eksikliği ileri sürülecektir. Her ne kadar 6552 say ılı Kanunla hizmet süresinin tespitine ili şkin davalar yönünden Kuruma müracaatta bulunulmaks ızın dava aç ılabileceği hükmü getirilmi ş ise de uygulamada hizmet süresinin tespitine ili şkin davalar ile bu sürelerdeki prime esas kazanc ın tespitine yönelik davalar ın birlikte açıldığı ve esasen bu iki davan ın birbirinden bağımsız davalar olmad ığı dikkate alındığında; sigortalılarımızın davalarının sürüncemede kalmamas ı, mağduriyetlerine sebep olunmamas ı ve ikinci bir dava daha aç ı lmasını n önüne geçilmesini teminen, her iki davan ın birlikte aç ıldığı durumlarda dava şartlarının farklı olduğundan bahisle davaların ayrılması ve prime esas kazanc ın tespitine ilişkin davan ın dava şartı yokluğ u nedeniyle reddine karar verilmesi talep edilmeyecektir. 4) Kanunun 64 öncü maddesi ile 30/01/1950 tarihli ve 5521 say ılı İş Mahkemeleri Kanununun 7 nci maddesine eklenen son f ıkrada ise; "Hizmet akdine tabi çalış maları nedeniyle zorunlu sigortalılı k sürelerinin tespiti talebi ile iş veren aleyhine aç ılan davalarda, dava Kuruma resen ihbar edilir. Ihbar üzerine davaya davalı yanında fen müdahil olarak katı lan Kurum, yanında katıldığı taraf başvurmasa dâhi kanun yoluna baş vurabilir. Kurum, yargı lama sonucu verilecek kararı kesinle ştikten sonra uygulamakla yükümlüdür." hükmüne yer verilmi ştir. Bu düzenleme ile Kurumumuzun hizmet tespiti davalar ında işverenle birlikte zorunlu dava arkadaşı olması durumu kaldırı larak, Kurum yönünden kendine özgü fen müdahil statüsü Atatürk Bulvar ı, Zafer Meydan ı No: 6 Kızılay/ANKARA Telefon : 0 312 431 57 33 Faks : 0 312 433 14 60 Ayrıntı l ı bilgi için irtibat : I. Hukuk Müş aviri V. Av. N. OKAR e-posta : nok• r@sgk.gov , ır Elektronik Ag : www.sgk.gov.tr getirilmi ş tir. Böylelikle Kurumumuz aleyhine gereksiz yere masraf ve vekalet ücretine hükmedilmesinin önüne geçilmesi amaçlanm ıştır. Aynı ş ekilde Kurumumuz aleyhine aç ı lan hizmet tespiti davalar ı nda, Kurumumuz avukatlar tarafı ndan temsil edilmekle birlikte bu davalar ın reddi veya k ı smen kabulü, kı smen reddi durumunda da Kurumumuz yönünden davac ı aleyhine vekalet ücretine hükmedilmeyecektir. Bilindiğ i üzere hizmet tespitine ili şkin uyuşmazlı klar, hizmet süresinin tespiti ve prime esas kazancı n tespitine ili ş kin hususlardan kaynaklanmakta olup bu konularda aç ı lacak bütün davalarda Kurumumuzun feri müdahil oldu ğ u kabul edilecek, mahkemelere de bu yönde beyanda bulunulacaktı r. 6100 sayı l ı Kanunun "Tarafta iradi de ğişiklik" başl ıklı 124 öncü maddesinde: "(1) Bir davada taraf değişikliği, ancak karşı tarafı n açık rızası ile mümkündür. (2) Bu konuda kanunlarda yer alan özel hükümler sakl ıdır. (3) Ancak, maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kural ına aykırı olmayan taraf değiş ikliği talebi, karşı tarafı n rızası aranmaksız ın hâkim tarafı ndan kabul edilir. (4) Dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yan ılgıya dayanıyorsa, hâkim karşı tarafı n rızasin ı aramaksızı n taraf değişikliği talebini kabul edebilir. Bu durumda hâkim, davan ın tarafı olmaktan çıkarı lan ve aleyhine dava açı lmasına sebebiyet vermeyen kişi lehine yargı lama giderlerine hükmeder." hükmü yer almaktad ır. Usul hükümleri yönünden derhal uygulanma prensibi geçerli oldu ğundan devam eden davalarda, mahkemelerden yukar ı daki madde hükmüne istinaden Kurumumuzun daval ı konumundan ç ıkarı larak, feri müdahil konumuna al ınması talep edilecek, Kanunun yürürlü ğe girmesinden sonra Kurumumuzun daval ı olarak gösterildi ği davalar yönünden de ayni talep ileri sürü lecektir. Kanun yoluna başvurulmu ş dosyalar yönünden de dosyaya bakan ilgili daireden, taraf deği şikliği talebinde bulunulacakt ır. Kurumumuzun zorunlu dava arkada şlığından ç ıkarı larak feri müdahil konumuna getirilmesi ile birlikte 6100 say ılı Kanunun 62 nci vd. maddelerindeki feri müdahillik müessesesinden ayr ı olarak Kurumumuzun yan ında katıldığı tarafın başvurusu olmasa dahi kanun yollar ına başvuracağı hususu düzenlendi ğ inden, Kurumumuzun feri müdahil olarak yer ald ığı davalar sonucunda verilen ve aleyhe oldu ğu düşünülen kararlar hakk ında kanun yollar ına başvurulması gerekmektedir. 5) 6552 sayı lı Kanunun 28 inci maddesi ile 3201 say ılı Yurt Dışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurt Dışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bak ımından Değerlendirilmesi Hakkında Kanunun 1 inci maddesi a şağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "MADDE 1 —Türk vatanda şları ile doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybedenlerin on sekiz ya şını doldurduktan sonra Türk vatandaşı olarak yurt dışında geçen ve belgelendirilen sigortalılık süreleri ve bu süreleri arasında veya sonunda her birinde bir yıla kadar olan işsizlik süreleri ile yurt dışında ev kadını olarak geçen süreleri, bu Kanunda belirtilen sosyal güvenlik kuruluşlarına prim ödenmemiş olması ve istekleri hâlinde, bu Kanun hükümlerine göre sosyal güvenlikleri bak ım ından değerlendirilir." Yine 6552 say ılı Kanunun 29 uncu maddesi ile 3201 say ılı Kanunun 5 inci maddesinin beşinci fıkrasına aşağıdaki cümle eklenmiştir. "Ancak, uluslararası sosyal güvenlik sözle şmelerinde Türk sigortas ına girişinden önce âkit ülke sigortasına girdiği tarihin Türk sigortasına girdiği tarih olarak kabul edileceğine ilişkin özel hüküm bulunan ülkelerdeki sigortahlık sürelerini borçlananların âkit ülkede ilk defa çal ışmaya başladıkları tarih, ilk işe giriş tarihi olarak kabul edilir." Ayrıca, 6552 sayılı Kanunun 30 uncu maddesi ile 3201 say ılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmi ştir. "Davalardan vazgeçenlerin işlemleri GEÇICI MADDE 8 —1 inci madde ile 5 inci maddenin be şinci fikrasında bu maddeyi ihdas eden Kanunla yapılan değişiklikler, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce Kurum aleyhine, bu Kanunun bu maddenin yürürlük tarihinden önceki 1 inci maddesi ile 5 inci maddesinin be şinci fikrası uyarınca açılm ış ve henüz sonuçlanmam ış davalardan feragat edenler hakkında da uygulanır. Davadan feragat edilmesi hâlinde davacı aleyhine yargı lama giderlerine hükmedilmez." Atatürk Bulvar ı, Zafer Meydan ı No: 6 Kızılay/ANKARA Telefon : 0 312 431 57 33 Faks : 0 312 433 14 60 Aynntı l ı bilgi için irtibat : I. Hukuk MUsaviri V. Av. N. OKAR e-posta : nokargk.gov.tr Elektronik Ag : www.sgk.gov.tr Bu hükme ili şkin olarak ilgili Daire Ba şkanlığınca açıklama yapı lacak olmakla birlikte, Kurumumuz aleyhine bu Kanundan dolayı açılan davalarda, savunmalar ımızın söz konusu değişikliklere göre yapılması gerekmektedir. Bilgi edinilmesini, yukarı da belirtilen hususlara titizlikle riayet edilerek gere ğinin ifasım, tereddüt edilen hususlarda Hukuk Mü şavirliğinden talimat al ınmasını rica ederim. Yadigar GÖKALP İLHAN Kurum Başkanı Atatürk Bulvar ı, Zafer Meydanı No: 6 Kızılay/ANKARA Telefon : 0 312 431 57 33 Faks : 0 312 433 14 60 Ayrıntılı bilgi için irtibat : 1. Hukuk MU şaviri V. Av. N. OKAR e-posta : nokar@sgk.gov.tr Elektronik Ağ : www.sgk.gov.tr