Genelge
Mevzuat › 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Uygulamaları
Kültür Yatırımları ve Girişimlerinin Teşvikine İlişkin 5225 sayılı Kanun Uyarınca Yapılacak İşlemler
- Sayı / No2010/109
- Tarih
T.C.
SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI
Sosyal Sigortalar Genel Müdürlüğü
Sayı : B.13.2.SGK.0.10.04.00/73-309/566
22/09/2010
Konu: Kültür yatırımları ve girişimlerinin teşvikine ilişkin
5225 sayılı Kanun uyarınca yapılacak işlemler
GENELGE
2010-109
1- Genel Açıklamalar
Bilindiği üzere, 21/7/2004 tarihli ve 25529 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 5225
sayılı Kültür Yatırımları ve Girişimlerini Teşvik Kanununun,
5 inci maddesinin birinci fıkrasının ‘Sigorta primi işveren paylarında indirim’ konulu
(c) bendinde; “Bu Kanun uyarınca belgelendirilmiş kurumlar vergisi mükellefi yatırımcı veya
girişimcilerin, ilgili idareye verecekleri aylık sigorta prim bordrolarında bildirdikleri,
münhasıran belgeli yatırım veya girişimde çalıştıracakları işçilerin, 506 sayılı Sosyal
Sigortalar Kanununun 72 ve 73 üncü maddeleri uyarınca prime esas kazançları üzerinden
hesaplanan sigorta primlerinin işveren hissesinin, yatırım aşamasında üç yılı aşmamak
şartıyla %50'si, işletme aşamasında ise yedi yılı aşmamak şartıyla %25'i, Hazinece karşılanır.
Bu bendin uygulanması ile yatırım veya işletmenin niteliği dikkate alınarak mükellefin
çalıştırabileceği azamî işçi sayısına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığı, Çalışma ve
Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanlıkça müştereken
belirlenir.”
6 ncı maddesinde ise; “Bakanlık, bu Kanunun uygulanmasına yönelik tercih ve
öncelikleri belirlemeye yetkilidir.
5 inci maddenin (b), (c) ve (d) bentlerindeki teşvik ve indirim unsurlarından
yararlanan kültür yatırım ve girişimleri için başka bir teşvik mevzuatında da benzer teşvik ve
indirimlerin bulunması halinde, yatırımcı veya girişimcinin lehine olan hükümler uygulanır.
Kültür yatırımı veya girişimlerine yönelik teşvik ve indirim unsurları ile bunlardan
yararlanmaya yönelik diğer usul ve esaslar, Bakanlık ve ilgili bakanlıklar ile Hazine ve
Devlet Planlama Teşkilatı müsteşarlıklarınca müştereken tespit edilir.”
hükümleri yer almaktadır.
5225 sayılı Kanunun yukarıda bahsi geçen 5 inci ve 6 ncı maddelerinin uygulanmasına
ilişkin usul ve esaslar Kültür ve Turizm Bakanlığınca hazırlanan ve 14/7/2006 tarihli ve
26228 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kültür Yatırım ve Girişimlerine Gelir Vergisi
Stopajı, Sigorta Primi İşveren Payı ve Su Bedeli İndirimi İle Enerji Desteği Uygulamasına
Dair Yönetmelikte açıklanmıştır.
Söz konusu Yönetmeliğin,
Sigorta Primi İşveren Payı İndirimi konulu 6 ncı maddesinde,
(1) Kurumlar vergisi mükellefi olan kültür belgeli yatırımcı veya girişimcilerin,
münhasıran belgeli yatırım veya girişimde fiilen çalıştıracakları işçilerin, 17/7/1964 tarihli ve
506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 72 ve 73 üncü maddeleri uyarınca prime esas
kazançları üzerinden hesaplanan sigorta primlerinin işveren paylarının yatırım aşamasında
üç yılı aşmamak üzere yüzde ellisi, işletme aşamasında yedi yılı aşmamak üzere yüzde yirmi
beşi oranındaki tutar, Bakanlık Bütçesine konulacak ödenekten karşılanır. Bakanlık, sigorta
________________________________________________________________________1/10
Mithatpaşa Cad. No:7 - 06437 Sıhhiye/ANKARA
Tel:(0312) 458 71 10 – 432 12 58 - Faks: 432 12 37
Ayrıntılı bilgi için irtibat: N.AFŞİN Dai.Bşk.V
Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
e-posta: primtahsilat@sgk.gov.tr
primi işveren paylarına ilişkin indirim tutarlarını, Sosyal Güvenlik Kurumunun talep
tarihinden itibaren en geç bir ay içerisinde öder.
(2) Sigorta primi işveren payı indiriminden yararlanabilmek için çalıştırılacak
sigortalılara mahsus olarak düzenlenen aylık prim ve hizmet belgesinin 506 sayılı Sosyal
Sigortalar Kanununun 79 uncu maddesinde belirtilen süre ve şekilde Sosyal Güvenlik
Kurumuna verilmiş olması şarttır.
(3) Birinci fıkra hükmünün uygulanması ile kültür yatırım veya girişimlerinin
nitelikleri dikkate alınarak işverence çalıştırılabilecek azami işçi sayısının belirlenmesiyle
ilgili usul ve esaslar, Maliye Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Hazine
Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanlıkça müştereken belirlenir.”
Ortak esaslar başlıklı 10 uncu maddesinde ise,
“(1) Kanunda belirtilen teşvik uygulama süreleri, kültür belgesinin alındığı ve
faaliyete başlandığı tarihten itibaren hesaplanır.
(2) Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (b), (c) ve (d) bentlerindeki teşvik ve
indirim unsurlarından yararlanan kültür yatırım ve girişimleri için başka bir teşvik
mevzuatında da benzer teşvik veya indirimlerin bulunması halinde, yatırımcı veya
girişimcilerin lehine olan hükümler uygulanır.
(3) Belgeli yatırımı veya girişimi Bakanlığın izni ile devralanlar, devir tarihinden
itibaren kalan süreler içinde bu Yönetmelik esaslarına göre teşvik ve indirimden yararlanırlar.
Devredilen belgelerde belgenin ilk verildiği tarih ve eski belge numarası belirlenir.
(4) Aynı yatırımcı veya girişimcinin birden fazla belgeli yatırım veya girişiminin
bulunması halinde, bu Yönetmelik çerçevesinde uygulanan teşvik ve indirimler her bir yatırım
veya girişim için ayrı ayrı tespit edilir.
(5) Kültür belgesinin hükümsüz olması veya Bakanlıkça iptal edilmesi gibi haller
nedeniyle yatırımcı veya girişimcilerin teşvik veya indirim hakkını kaybetmeleri halinde
durum, Bakanlıkça on beş gün içinde uygulayıcı kurum ve kuruluşlara yazılı olarak bildirilir.
(6) Kültür yatırımı veya girişimlerine yönelik olarak bu Yönetmelikte düzenlenen
teşvik ve indirim unsurları ile bunlardan yararlanmaya yönelik diğer usul ve esaslar,
Bakanlık ve ilgili bakanlıklar ile Hazine ve Devlet Planlama Teşkilatı müsteşarlıklarınca
müştereken tespit edilir.
denilmektedir.
5225 sayılı Kanuna ve anılan Kanunun 5 inci ve 6 ncı maddelerinin uygulanmasına
ilişkin Kültür ve Turizm Bakanlığınca çıkartılan Yönetmeliğe istinaden sosyal güvenlik il
müdürlüklerimizce/ sosyal güvenlik merkezlerimizce yapılacak olan işlemler ile uygulamanın
usul ve esasları aşağıda açıklanmıştır.
2- Teşvik Kapsamına Giren İşyerleri
5225 sayılı Kanunda öngörülen sigorta primi işveren hissesi teşvikinden kurumlar
vergisi mükellefi olan işverenlerden, Kültür ve Turizm Bakanlığından ‘Kültür Yatırım
Belgesi’ veya ‘Kültür Girişim Belgesi’ almış olan işverenler yararlanabileceklerdir.
3- Kapsama Giren İşverenlerce Yapılacak Başvurunun Şekli ve Yeri
Kurumlar vergisi mükellefi olan ve Kültür ve Turizm Bakanlığından ‘Kültür Yatırım
Belgesi’ veya ‘Kültür Girişim Belgesi’ almış olan işverenler, işyerinin bağlı bulunduğu sosyal
güvenlik il müdürlüğüne/ sosyal güvenlik merkezine ‘Kültür Yatırım’ veya ‘Kültür Girişim
Belgesi’ ile kurumlar vergisi mükellefi olduklarına ilişkin ilgili vergi dairesinden almış
oldukları belgeyi dilekçe ekinde ibraz etmek suretiyle başvuruda bulunacaklardır.
Kapsama giren işverenlerce yapılan başvuru üzerine dilekçe ve eki belgeler sigorta
primleri servisine intikal ettirilecektir. Sigorta primleri servis personeli tarafından gerekli
inceleme yapıldıktan sonra, uygun görülmesi halinde, dilekçe ve eki belgeler sistem üzerinde
gerekli tanımlamanın yapılmasını teminen mucip ekinde süpervizöre intikal ettirilecektir.
_____________________________________________________________________________________ 2/10
Mithatpaşa Cad. No:7 - 06437 Sıhhiye/ANKARA
Ayrıntılı bilgi için irtibat: N.AFŞİN Dai.Bşk.V
Tel:(0312) 458 71 10 – 432 12 58 - Faks: 432 12 37
Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
e-posta: primtahsilat@sgk.gov.tr
Süpervizörlerce, işveren sistemi ana menü üzerinden 9-1-3 nolu seçenekler işaretlenmek
suretiyle erişilen TAHAKKUK/TAHSİLAT PARAMETRELERİ ekranı vasıtasıyla,
- Kültür Yatırım Belgesi almış olan işyerleri; Kültür Yatırımı Giriş,
- Kültür Girişim Belgesi almış olan işyerleri; Kültür Girişimi Giriş,
seçenekleri işaretlenmek suretiyle tanımlanacaktır.
4- Aylık Prim ve Hizmet Belgelerinin Düzenlenmesi
Sosyal güvenlik il müdürlüklerimizce/ sosyal güvenlik merkezlerimizce sisteme
tanımlanmış olan işyerlerine ilişkin olarak düzenlenecek aylık prim ve hizmet belgeleri,
- Kültür Yatırım Belgesi almış olan işverenler için, 55225 sayılı kanun numarası
- Kültür Girişim Belgesi almış olan işverenler için, 25225 sayılı kanun numarası
seçilmek suretiyle Kuruma gönderilecektir.
Diğer taraftan, 5510 sayılı Kanunun 90 ıncı maddesinin altıncı fıkrasına istinaden
çıkartılan, İşverenlere Verilen Devlet Yardımı, Teşvik ve Desteklerde Sosyal Güvenlik
Kurumundan Alınacak Borcu Yoktur Belgesinin Düzenlenmesine İlişkin Usul ve Esaslara
Dair Tebliğde, 5225 sayılı Kanunda öngörülen işveren hissesi sigorta prim teşvikinin 5510
sayılı Kanunun 90 ıncı maddesinde öngörülen teşvik ve destekler kapsamında yer aldığı
belirtilmiştir.
Dolayısıyla, 5225 sayılı Kanunda öngörülen işveren hissesi sigorta primi teşvikinden
yararlanılabilmesi için, anılan Kanunda öngörülen şartların yanı sıra, 5510 sayılı Kanunun 90
ıncı maddesinin altıncı fıkrası uyarınca, işverenin, Türkiye genelinde yasal ödeme süresi
geçmiş sigorta primi, işsizlik sigortası primi, idari para cezası ile bunlara ilişkin gecikme
cezası ve gecikme zammı borçlarının toplamının 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu
gereğince 16 yaşından büyük işçiler için belirlenen aylık asgari ücretin brüt tutarından fazla
olmaması gerekmektedir.
Hal böyle olmakla birlikte, yasal ödeme süresi geçmiş sigorta primi, işsizlik sigortası
primi, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcu
bulunmakla birlikte söz konusu borçları 6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesine istinaden
tecil ve taksitlendirilmiş ya da çeşitli kanunlar gereğince yeniden yapılandırılmış olan
işverenler, yapılandırma veya taksitlendirme işlemlerinin devam ediyor olması ve
yapılandırma veya taksitlendirme kapsamına girmeyen yasal ödeme süresi geçmiş sigorta
primi, işsizlik sigortası primi, idari para cezası ile bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme
zammı borçlarının toplamının 4857 sayılı Kanun gereğince 16 yaşından büyük işçiler için
belirlenen aylık asgari ücretin brüt tutarından fazla olmaması kaydıyla, aylık prim ve hizmet
belgelerini 55225/25225 sayılı kanun numarasını seçmek suretiyle gönderebileceklerdir.
Tecil ve takside bağlanmış ya da yapılandırılmış olan borçlara ilişkin ödeme
yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi halinde, söz konusu tebliğin 6 ncı maddesinin ikinci
fıkrası uyarınca, tecil ve taksitlendirme veya yapılandırma işleminin bozulmasının ardından
hesaplanan borcun tebliğinden itibaren bir aylık süre içinde ödenmesi halinde, sigorta primi
işveren hissesi teşvikinden usulüne uygun yararlanılmış sayılacaktır. Buna karşın tecil ve
takside bağlanmış ya da yapılandırılmış olan borçlara ilişkin ödeme yükümlülüklerinin yerine
getirilmemesi ve bozma işleminin ardından hesaplanan borcun tebliğinden itibaren bir aylık
süre içinde borçların ödenmemesi halinde, daha önce yararlanılmış olan teşvik tutarları
ilgililerden gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte tahsil edilecektir.
Öte yandan, kapsama giren işverenlerin, 5225 sayılı Kanunda öngörülen sigorta primi
işveren hissesi teşvikinden yararlanabilmeleri için aylık prim ve hizmet belgelerini yasal
süresi içinde Kuruma vermeleri gerekmektedir.
Bu nedenle, aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi geçirildikten sonra
Kurumumuza verilmiş olması halinde, tahakkuk edecek sigorta primlerinin sigortalı ve
işveren hisselerinin tamamı işverenlerden tahsil edilecektir.
_____________________________________________________________________________________ 3/10
Mithatpaşa Cad. No:7 - 06437 Sıhhiye/ANKARA
Ayrıntılı bilgi için irtibat: N.AFŞİN Dai.Bşk.V
Tel:(0312) 458 71 10 – 432 12 58 - Faks: 432 12 37
Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
e-posta: primtahsilat@sgk.gov.tr
5- Sigorta Prim Teşvikinden Yararlanılabilecek Azami Sigortalı Sayısı
Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden kültür yatırım ve
girişimlerinde çalıştırılabilecek azami işçi sayısı, 28/1/2009 tarihli ve 27124 sayılı Resmi
Gazetede yayımlanan Kültür Yatırımı ve Girişimlerinde Teşvik Kapsamında Çalıştırılacak
Personele İlişkin Usul Esaslara Dair Tebliğde açıklanmıştır.
Anılan Tebliğ uyarınca,
- Kültür girişim belgesi almış işletmelerde çalıştırılacak azami personel sayısı;
a) Kültür Merkezlerinde:
1. 1. A Sınıfı Kültür Merkezleri………………………; 100 kişi,
2. 2. B Sınıfı Kültür Merkezleri………………............;
60 kişi,
3. 3. C Sınıfı Kültür Merkezleri………………............;
50 kişi,
b) Çok Amaçlı Salonlarda:
4. 1. A Sınıfı Çok Amaçlı Salonlar…………...............;
50 kişi,
5. 2. B Sınıfı Çok Amaçlı Salonlar…………………....; 30 kişi,
6. 3. C Sınıfı Çok Amaçlı Salonlar……………………; 20 kişi,
c) Müzelerde:
4 kişi,
7. 1. 250 m²’den küçük………………………………..;
8. 2. 250 m²-500 m² arası……………………………...;
8 kişi,
9. 3. 501 m²-1000 m² arası…………………….............; 20 kişi,
10. 4. 1001 m²-2000 m² arası…………………...............; 40 kişi,
11. 5. 2000 m²' den büyük………………………………; 80 kişi,
ç) Kütüphane, Arşiv ve Dokümantasyon Merkezlerinde:
5 kişi,
1. Doküman miktarı 5.000-10.000 adet olan…...............;
2. Doküman miktarı 10.001-50.000 adet olan………….; 10 kişi,
3. Doküman miktarı 50.001-100.000 adet olan...............; 15 kişi,
4. Doküman miktarı 100.000 adetten fazla olan………..; 40 kişi,
d) Sanat Galerilerinde:
1. 100 m²-250 m² arası……………………….…………;
3 kişi,
5 kişi,
2. 251 m²-500 m² arası………………………………….;
3. 501 m² -1000 m² arası………………………………..; 20 kişi,
4. 1000 m²' den büyük………………………………….;
50 kişi,
e) Sanat Atölyelerinde:
1. Bir sanat dalı için…………………………………….;
3 kişi,
2. Her ilave sanat dalı için……………………………..; +1 kişi,
f) Sinemalarda:
1. 250 koltuktan az……………………………………..;
8 kişi,
2. 250 -750 koltuk……………………………………...;
15 kişi,
3. 751 -1250 koltuk…………………………………….;
30 kişi,
4. 1251-2000 koltuk……………………………………;
40 kişi,
5. 2000 koltuktan fazla…………………………………;
50 kişi,
g) Araştırma, Eğitim Uygulama Merkezlerinde:
1. 500 m²’den küçük……………………………………; 20 kişi,
2. 500 m²-1000 m² arası………………………...............; 30 kişi,
3. 1001 m²-2000 m² arası……………………………….; 40 kişi,
_____________________________________________________________________________________ 4/10
Mithatpaşa Cad. No:7 - 06437 Sıhhiye/ANKARA
Ayrıntılı bilgi için irtibat: N.AFŞİN Dai.Bşk.V
Tel:(0312) 458 71 10 – 432 12 58 - Faks: 432 12 37
Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
e-posta: primtahsilat@sgk.gov.tr
4. 2000 m²’den büyük…………………………………..; 80 kişi,
- Kültür yatırım belgesi almış işletmelerde çalıştırılacak azami personel sayısı ise:
a) 500 m²’den küçük yatırımlarda………………………....;
35 kişi,
b) 500 m²-1000 m² arası yatırımlarda……………………...; 50 kişi,
c) 1001 m²-2000 m² arası yatırımlarda………….................; 80 kişi,
ç) 2001 m²-4000 m² arası yatırımlarda…………………….; 120 kişi,
d) 4001 m²-6000 m² arası yatırımlarda………….................; 150 kişi,
e) 6000 m²’den büyük yatırımlarda…………….................; 200 kişi,
olacaktır.
Diğer taraftan, 5225 sayılı Kanun kapsamına giren işyerlerinde, Kültür ve Turizm
Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığının görüşü alınarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik
Bakanlığımızca verilen izinle, toplam personelin %10’unu aşmayacak sayıda yabancı uzman
personel ve sanatçı çalıştırılabilecek olup, bu oran Kültür ve Turizm Bakanlığınca %10
oranında artırılabilecektir. Yabancı uzman personel ile sanatçılar, en erken işletmenin
faaliyete geçmesinin üç ay öncesinden itibaren çalışmaya başlayabileceklerdir.
6- Sigorta Primi İşveren Hissesi Teşvikinden Yararlanılacak Süre
5225 sayılı Kanunda öngörülen sigorta primi işveren hissesi teşvikinden;
- ‘Kültür Yatırım Belgesi’ almış olan işverenler, söz konusu belgenin alındığı tarihten
itibaren yatırım aşamasında üç yılı,
- ‘Kültür Girişim Belgesi’ almış olan işverenler ise, söz konusu belgenin alındığı
tarihten işletme aşamasında yedi yılı,
aşmamak şartıyla yararlanabileceklerdir.
7- Kültür ve Turizm Bakanlığınca Karşılanacak İşveren Hissesi Sigorta Prim
Tutarının Hesaplanması
5225 sayılı Kanun uyarınca;
- ‘Kültür Yatırım Belgesi’ almış olan işyerlerinde fiilen çalışan sigortalıların prime esas
kazançları üzerinden hesaplan sigorta primi işveren hissesinin üç yılı aşmamak üzere %50’si,
- ‘Kültür Girişim Belgesi’ almış işyerlerinde fiilen çalışan sigortalıların ise prime esas
kazançları üzerinden hesaplan sigorta primi işveren hissesinin yedi yılı aşmamak üzere %25’i,
Kültür ve Turizm Bakanlığı bütçesine konulan ödenekten karşılanacaktır.
Dolayısıyla, işveren hissesi sigorta prim tutarının Kültür ve Turizm Bakanlığı
bütçesine konulacak ödenekten karşılanacak kısmının hesaplanması sırasında, kapsama giren
sigortalıların sigorta primine esas kazanç tutarlarının, 5510 sayılı Kanunun 82 nci maddesine
göre hesaplanan prime esas kazanç alt sınırının üzerinde olup olmadığına bakılmayacaktır.
Örnek 1- Kültür merkezi inşaatı olarak faaliyet gösteren işyerinden dolayı Kültür ve
Turizm Bakanlığından ‘Kültür Yatırım Belgesi’ almış, Kurumlar vergisi mükellefi olan,
Türkiye genelinde yasal ödeme süresi geçmiş sigorta primi, işsizlik sigortası primi, idari para
cezası ile bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcu bulunmayan ve kısa vadeli
sigorta kolları prim oranı (%3) olan (B) Anonim Şirketinin, kapsama giren sigortalılarına ilişkin
1 nolu belge türü ve 55225 sayılı kanun numarası seçilmek suretiyle düzenlemiş olduğu
2010/Temmuz ayına ilişkin aylık prim ve hizmet belgesinde kayıtlı sigortalılarının prime esas
kazanç tutarlarının toplamının 6.000,00 TL olduğu varsayıldığında, tahakkuk eden primler,
6.000,00 X 14 / 100 = 840,00 TL sigortalı hissesine ait işveren tarafından ödenecek
olan tutar,
6.000,00 X 21.5 / 100 = 1.290,00 TL işveren hissesi,
1.290,00 X 50 / 100 = 645,00 TL işveren hissesine ait işveren tarafından ödenecek
olan tutar,
_____________________________________________________________________________________ 5/10
Mithatpaşa Cad. No:7 - 06437 Sıhhiye/ANKARA
Ayrıntılı bilgi için irtibat: N.AFŞİN Dai.Bşk.V
Tel:(0312) 458 71 10 – 432 12 58 - Faks: 432 12 37
Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
e-posta: primtahsilat@sgk.gov.tr
1.290,00 X 50 / 100 = 645,00 TL işveren hissesine ait Kültür ve Turizm Bakanlığınca
karşılanacak olan tutar,
olacaktır.
Bu durumda,
- İşveren tarafından ödenmesi gereken tutar: 840,00 TL + 645,00 TL = 1.485,00 TL,
- Kültür ve Turizm Bakanlığınca karşılanacak olan tutar: 645,00 TL,
olacaktır.
Örnek 2- Müze olarak faaliyet gösteren işyerinden dolayı Kültür ve Turizm
Bakanlığından ‘Kültür Girişim Belgesi’ almış, Kurumlar vergisi mükellefi olan, Türkiye
genelinde yasal ödeme süresi geçmiş sigorta primi, işsizlik sigortası primi, idari para cezası
ile bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcu bulunmayan ve kısa vadeli sigorta
kolları prim oranı (%1,5) olan (D) Limited Şirketinin, kapsama giren sigortalılarına ilişkin
1 nolu belge türü ve 25225 sayılı kanun numarası seçilmek suretiyle düzenlemiş olduğu
2010/Temmuz ayına ilişkin aylık prim ve hizmet belgesinde kayıtlı sigortalılarının prime esas
kazanç tutarları toplamının 14.000,00 TL olduğu varsayıldığında, tahakkuk eden primler,
14.000,00 X 14 / 100 = 1.960,00 TL sigortalı hissesine ait işveren tarafından ödenecek
olan tutar,
14.000,00 X 20 / 100 = 2.800,00 TL işveren hissesi,
2.800,00 X 75 / 100 = 2.100,00 TL işveren hissesine ait işveren tarafından ödenecek
olan tutar,
2.800,00 X 25 / 100 = 700,00 TL işveren hissesine ait Kültür ve Turizm Bakanlığınca
karşılanacak olan tutar,
olacaktır.
Bu durumda,
- İşveren tarafından ödenmesi gereken tutar: 1.960,00 TL + 2.100,00 TL = 4.060,00 TL,
- Kültür ve Turizm Bakanlığınca karşılanacak olan tutar: 700,00 TL,
olacaktır.
Diğer taraftan, 5225 sayılı Kanunda, sigorta primi işveren hissesinin ‘Kültür Yatırım
Belgesi’ almış işyerlerinde %50’sinin, ‘Kültür Girişim Belgesi’ almış işyerlerinde %25’inin
Kültür ve Turizm Bakanlığınca karşılanabilmesi için, sigortalı hissesi ile anılan Bakanlıkça
karşılanmayan işveren hissesinin işverence ödenmesi şartı yer almadığından, 25225/55225
sayılı Kanunun numarası seçilmek suretiyle düzenlenen aylık prim ve hizmet belgelerinin
yasal süresi içinde Kuruma gönderilmesi halinde sigorta primi işveren hissesi teşvikinden
yararlanılmış olacaktır.
Ancak bu durumda, işverenin yasal ödeme süresi geçmiş borcu olacağından, bu
borcun 16 yaşından büyük işçiler için belirlenen asgari ücretin brüt tutarından fazla olması
halinde takip eden aylarda 25225/55225 sayılı kanun numarasının seçilmemesi gerekmektedir.
Örnek 3- Kapsama giren (K) Anonim Şirketince 55225 sayılı kanun numarası
seçilmek suretiyle Kuruma verilmiş olan aylık prim ve hizmet belgesinden dolayı tahakkuk
eden primlerin;
İşveren tarafından ödenmesi gereken prim aslı: 32.000,00 TL,
Hazine tarafından ödenmesi gereken prim aslı: 11.000,00 TL,
olduğu ve anılan işveren tarafından bahse konu primlerin yasal süresi dışında
ödenecek olduğu varsayıldığında, işveren tarafından, yalnızca 32.000,00 TL ve 32.000,00
TL’ye isabet eden gecikme cezası ve gecikme zammı ödenecektir.
Öte yandan, aylık prim ve hizmet belgesinin 25225/55225 sayılı kanun numarası
seçilmek suretiyle gönderilmesi sırasında yasal ödeme süresi geçmiş sigorta primi, işsizlik
sigortası primi, idari para cezası ile bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı
borcunun bulunup bulunmadığı konusunda bilgisayar programlarınca yapılacak borç
_____________________________________________________________________________________ 6/10
Mithatpaşa Cad. No:7 - 06437 Sıhhiye/ANKARA
Ayrıntılı bilgi için irtibat: N.AFŞİN Dai.Bşk.V
Tel:(0312) 458 71 10 – 432 12 58 - Faks: 432 12 37
Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
e-posta: primtahsilat@sgk.gov.tr
sorgulaması sırasında, işverenin Türkiye genelindeki diğer işyerlerinden kaynaklanan yasal
ödeme süresi geçmiş borçlarının olup olmadığı sorgulanmadığı gibi, ilgili işyerinin bir önceki
aya ilişkin düzenlenmiş olan aylık prim ve hizmet belgesinden kaynaklanan borçları da
sorgulanmadığından, Türkiye genelinde tescilli işyerlerinden kaynaklanan borçları 16 yaşından
büyükler için belirlenmiş asgari ücretin brüt tutarından fazla olan işverenlerin, e-sigorta
programları vasıtasıyla aylık prim ve hizmet belgesinin gönderilmesi sırasında 25225/55225
sayılı kanun numarası açılsa dahi söz konusu kanun numarasını seçmemeleri gerekmektedir.
8- Diğer Teşvik Kanunlarından Yararlanan İşverenlerin 5225 Sayılı Kanunda
Öngörülen Teşvikten Yararlanmalarına İlişkin Usul ve Esaslar
Diğer teşvik kanunlarına istinaden işveren hissesi sigorta prim teşviki uygulamasından
yararlanmakta olan işverenlerin, teşvik kapsamına giren sigortalılarından dolayı aynı dönem
içinde mükerrer olarak 5225 sayılı Kanunda öngörülen teşvikten yararlanmaları mümkün
bulunmamaktadır.
Örnek 1- ‘Teşvik Girişim Belgesi’ almış olan (A) Limited Şirketinin (B)
sigortalısından dolayı 4447 sayılı Kanunun geçici 9 uncu maddesinde, (D) sigortalısından
dolayı da 4857 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin altıncı fıkrasında öngörülen teşvikten
%50 ölçüde yararlanmaya hak kazanmış olduğu ve işyerinde diğer teşvik kanunları
kapsamına girmeyen 5 sigortalı daha çalıştırdığı varsayıldığında, anılan işveren;
- 4447 sayılı Kanunun geçici 9 uncu maddesin kapsamına giren (B) sigortalısını 5921
sayılı kanun numarası,
- 4857 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin onuncu fıkrası kapsamına giren (D)
sigortalısını 54857 sayılı kanun numarası,
- Diğer teşvik kanunları kapsamına girmeyen 5 sigortalısını ise 25225 sayılı kanun
numarası,
seçilmek suretiyle düzenlenecek olan aylık prim ve hizmet belgesi ile bildirebilecektir.
Diğer taraftan, söz konusu teşvikten yararlanılabilmesi için aranılan şartlardan biri de,
sigortalının fiilen çalışmasıdır. Buna göre, anılan Kanunda öngörülen diğer şartlara sahip
olmasına rağmen ay içinde çeşitli nedenlerle (yıllık ücretli izin ve istirahat gibi) fiilen
çalışmamış olan sigortalılara, işverenlerce ücret ödenmesi halinde, fiilen çalışılmamış sürelere
ilişkin ödenen ücretlerden dolayı söz konusu teşvikten yararlanılması mümkün bulunmamaktadır.
Öte yandan, gerek 5225 sayılı Kanunda öngörülen sigorta primi işveren hissesi
teşvikinden, gerekse 5510 sayılı Kanunun 81 inci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde
öngörülen beş puanlık prim indiriminden, sigortalının prime esas kazanç üst sınırına kadar
olan kazançlarından dolayı yararlanılması mümkün bulunmaktadır. Bu nedenle, kapsama
giren sigortalıların fiilen çalışmış oldukları süreler için hak kazanmış oldukları ücretlerinden
dolayı 5225 sayılı Kanunda öngörülen teşvikten, fiilen çalışılmamış sürelere ilişkin ödenen
ücretlerden dolayı 5510 sayılı Kanunun 81 inci maddesinin birinci fıkrasında öngörülen beş
puanlık prim indiriminden yararlanılması mümkün bulunmaktadır.
Örnek 2- ‘Kültür Girişim Belgesi’ alınmış olan bir işyerinde 2010/Temmuz ayında 22
gün fiilen çalışıp 8 gün yıllık ücretli izinli olan bir sigortalıya işvereni tarafından 30 günlük
ücret ödendiği varsayıldığında, söz konusu sigortalının 2010/Temmuz ayındaki 22 günlük fiili
çalışması karşılığında ödenen ücretlerine ilişkin aylık prim ve hizmet belgesi 25225 sayılı
kanun numarası, 8 günlük yıllık ücretli izinli olduğu süreler karşılığında ödenen ücretlerine
ilişkin aylık prim ve hizmet belgesi 5510 sayılı kanun numarası seçilmek suretiyle Kuruma
gönderilebilecektir.
Bu durumda, gerek 55225/25225 sayılı Kanun numarası seçilmek suretiyle
düzenlenecek, gerekse 5510 sayılı kanun numarası seçilmek suretiyle düzenlenecek olan aylık
prim ve hizmet belgelerinde, eksik gün nedeninin işaretlenmesi gerektiğinden, bu nitelikteki
sigortalılar için eksik gün nedeni olarak ’Diğer Nedenler’ seçeneği işaretlenecek ve bu prim
_____________________________________________________________________________________ 7/10
Mithatpaşa Cad. No:7 - 06437 Sıhhiye/ANKARA
Ayrıntılı bilgi için irtibat: N.AFŞİN Dai.Bşk.V
Tel:(0312) 458 71 10 – 432 12 58 - Faks: 432 12 37
Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
e-posta: primtahsilat@sgk.gov.tr
belgeleri ile ilgili olarak Kuruma verilecek olan ’Ek-10 Sigortalıların Eksik Gün Bildirim
Formları’ ekine, sigortalıların bildirildiği diğer prim belgesinin sureti eklenecektir.
Kapsama giren sigortalıların 28, 29 veya 31 gün çeken ayın tamamı için ücret almış
olmaları ve söz konusu ayların bazı günlerinde fiili çalışmalarının bulunması, bazı günlerinde
ise fiili çalışmalarının bulunmaması durumunda, yukarıda belirtilen her iki belgede kayıtlı
prim ödeme gün sayısının toplamının 30’un altında veya üstünde olması mümkün
olmadığından, bu sigortalılar için;
- 25225/55225 sayılı kanun numarası seçilmek suretiyle düzenlenecek olan aylık prim
ve hizmet belgelerinde kayıtlı prim ödeme gün sayısı, fiilen çalışılan gün sayısı üzerinden,
- 5510 sayılı kanun numarası seçilmek suretiyle düzenlenecek olan aylık prim ve
hizmet belgelerinde kayıtlı prim ödeme gün sayısı ise, 30 günden, 5225 sayılı Kanun
kapsamında fiilen çalışılan gün sayısı çıkartılmak suretiyle (30 gün – Fiilen çalışılan gün
sayısı) bulunan gün sayısı üzerinden,
Kuruma bildirilecektir.
9- İşyerinin Devredilmesi Halinde Yapılacak İşlemler
5225 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin birinci paragrafında, belgeli yatırımı veya
girişimi, Bakanlığın izni ile devralanların kalan süre için bu Kanun hükümleri çerçevesinde
teşvik ve indirim uygulamasından yararlanacakları öngörülmüştür.
Buna göre, 5510 sayılı Kanunun 89 uncu maddesinin birinci fıkra hükmüne uygun
nitelikte devir edilen veya birleşen, bölünen veya nevi değiştiren işyerleri, kültür yatırım veya
girişimini Kültür ve Turizm Bakanlığının izni ile devraldıklarını, adı geçen Bakanlıktan
alınacak resmi belge ile kanıtlamaları halinde, devir tarihinden sonraki bakiye süreler içinde
sigorta primi işveren hissesi teşvikinden yararlanabileceklerdir.
Buna karşın, işyerini devir alan işverenlerin kültür yatırım veya girişimini Kültür ve
Turizm Bakanlığının izni ile devraldıklarını kanıtlayamamaları halinde bu işverenler bakiye
süreler için Kanunda öngörülen teşvikten yararlanamayacaklardır. Bu durumda, aylık prim ve
hizmet belgelerinin 25225/25225 sayılı Kanun numarası seçilmek suretiyle gönderilebilmesi
amacıyla daha önce sistem üzerinde yapılmış tanımlama da sosyal güvenlik il
müdürlüklerince/sosyal güvenlik merkezlerince iptal edilecektir.
10- İşyerinin Faaliyetinin Sona Ermesi Halinde Yapılacak İşlemler
5225 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin ikinci fıkrasında, yatırım veya girişimlere
213 sayılı Vergi Usul Kanununda belirtilen mücbir sebeplerle son verilmesi halleri hariç
olmak üzere, bu Kanun uyarınca belge alan yatırımcıların veya girişimcilerin, faaliyetlerini
sona erdirmeleri ve bir yıl içinde tekrar başlamamaları halinde, yatırım aşamasında
yararlandıkları istisna, muafiyet ve hakların parasal tutarını ilgili mevzuat hükümleri
gereğince ödemekle yükümlü oldukları, istisna hallerinde ödeme yükümlülüğünün
kaldırılmasına Maliye Bakanlığı ve Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının uygun görüşü
alınarak Bakanlıkça karar verileceği öngörülmüştür.
Mücbir sebepler 213 sayılı Vergi Usul Kanunun 13 üncü maddesinde:
1- Vergi ödevlerinden herhangi birinin yerine getirilmesine engel olacak derecede ağır
kaza, ağır hastalık ve tutukluluk,
2- Vergi ödevlerinin yerine getirilmesine engel olacak yangın, yer sarsıntısı ve su
basması gibi afetler,
3- Kişinin iradesi dışında vukua gelen mecburi gaybubetler,
4- Sahibinin iradesi dışındaki sebepler
olarak belirtilmiştir.
Buna göre, Kültür ve Turizm Bakanlığından alınmış olan ‘Kültür Yatırım Belgesi’ ile
kültür yatırımına başladığı anlaşılan işverenlerin, 213 sayılı Kanunda belirtilen mücbir
sebepler hariç yatırım süresi veya işletme süresi içinde faaliyetlerini sona erdirmeleri ya da
_____________________________________________________________________________________ 8/10
Mithatpaşa Cad. No:7 - 06437 Sıhhiye/ANKARA
Ayrıntılı bilgi için irtibat: N.AFŞİN Dai.Bşk.V
Tel:(0312) 458 71 10 – 432 12 58 - Faks: 432 12 37
Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
e-posta: primtahsilat@sgk.gov.tr
yatırım süresi veya işletme süresi içinde faaliyetlerine ara verdikten sonra bir yıl içinde
yeniden faaliyete başlamamaları halinde, yatırım süresi içinde Kültür ve Turizm Bakanlığı
bütçesine konulan ödenekten karşılanan işveren hissesi prim tutarlarının tamamı 5510 sayılı
Kanunun 89 uncu maddesinde belirtilen hükümler doğrultusunda gecikme cezası ve gecikme
zammı ile birlikte işverenlerden tahsil edilecektir.
Bu durumda işverenlerden, bir ay süreli tebligat ile daha önce 25225/55225 sayılı
kanun numarası seçilmek suretiyle düzenlenen aylık prim ve hizmet belgeleri için iptal
nitelikte ve Kanun numarası seçilmeksizin asıl nitelikte aylık prim ve hizmet belgesi
düzenleyerek Kurumumuza vermeleri istenilecek, verilmemesi halinde söz konusu belgeler
sosyal güvenlik il müdürlüğünce/sosyal güvenlik merkezince re’sen düzenlenerek tahakkuk
eden fark primler gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte işverenlerden tahsil
edilecektir.
11- Diğer Hususlar
11.1- 5225 sayılı Kanunda öngörülen sigorta primi işveren hissesi teşviki, Kanunun
yayımını izleyen aybaşından (1/8/2004 tarihinden) itibaren yürürlüğe girdiğinden, ‘Kültür
Yatırım Belgesi’ veya ‘Kültür Girişim Belgesi’ almış Kurumlar vergisi mükellefi olan
işverenler, söz konusu belgeleri aldıkları tarihten itibaren sigorta primi işveren hissesi
teşvikinden yararlanmaya hak kazanmış olacaklardır.
Dolayısıyla, ‘Kültür Yatırım Belgesi’ veya ‘Kültür Girişim Belgesi’ almış olmakla
birlikte, aylık prim ve hizmet belgelerinin Kuruma gönderildiği tarih itibariyle Türkiye
genelinde yasal ödeme süresi geçmiş borçları 16 yaşından büyükler için belirlenmiş asgari
ücretin brüt tutarının altında olan veya borçları çeşitli kanunlar uyarınca yeniden
yapılandırılmış ya da 6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesine istinaden tecil ve
taksitlendirilmiş olup ödeme yükümlülüklerini düzenli olarak yerine getirmiş olan
işverenlerce, bu Genelgenin yayımlandığı tarihten önce kanun numarası seçmeden yasal
süresi içinde Kurumumuza vermiş oldukları aylık prim ve hizmet belgesi için iptal nitelikte,
25225/55225 sayılı Kanun numarası seçmek suretiyle asıl nitelikte aylık prim ve hizmet
belgesi düzenleyerek Kurumumuza vermeleri halinde, geriye yönelik olarak sigorta primi
işveren hissesi teşvikinden yararlanmaları mümkün olacaktır.
11.2- ‘Kültür Yatırım Belgesi’ veya ‘Kültür Girişim Belgesi’ hangi işyeri için alınmış
ise 5225 sayılı Kanunda öngörülen sigorta primi işveren hissesi teşvikinden de, belgenin
alındığı işyerinde çalışan sigortalılardan dolayı yararlanılabilecektir. Dolayısıyla, aynı
işverenin birden fazla işyerinin bulunması halinde, ‘Kültür Yatırım Belgesi’ veya ‘Kültür
Girişim Belgesi’ alınmamış işyerlerinde çalıştırdığı sigortalılardan dolayı söz konusu sigorta
prim teşvikinden yararlanılması mümkün bulunmamaktadır.
11.3- Kültür belgesinin hükümsüz olması veya Kültür ve Turizm Bakanlığınca iptal
edilmesi gibi haller nedeniyle yatırımcı veya girişimcilerin teşvik hakkını kaybetmeleri
halinde durum on beş gün içinde Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Kurumumuza
bildirilecek olup, bu işverenlerle ilgili olarak, Genelgenin 10 nolu bölümünün son
paragrafında belirtildiği şekilde işlem yapılacaktır.
Diğer taraftan, bu nitelikteki işverenlerin aylık prim ve hizmet belgelerini
25225/55225 sayılı kanun numarasını seçerek gönderebilmeleri amacıyla süpervizör
tarafından daha önce yapılmış olan kodlama da, yine süpervizör tarafından iptal edilecektir.
11.4- Aylık prim ve hizmet belgelerini 25225/55225 sayılı kanun numarasını seçmek
suretiyle Kuruma gönderen işverenlerin, Kanunda öngörülen şartları taşıyıp taşımadıkları,
sigorta primleri servislerince her ay düzenli olarak kontrol edilecek ve söz konusu teşvikten
yararlanmaması gerektiği halde yararlanmış olan işverenlerle ilgili olarak genelgenin 10 nolu
bölümünün son paragrafında belirtildiği şekilde işlem yapılacaktır.
_____________________________________________________________________________________ 9/10
Mithatpaşa Cad. No:7 - 06437 Sıhhiye/ANKARA
Ayrıntılı bilgi için irtibat: N.AFŞİN Dai.Bşk.V
Tel:(0312) 458 71 10 – 432 12 58 - Faks: 432 12 37
Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
e-posta: primtahsilat@sgk.gov.tr
11.5- Anılan Kanunda öngörülen sigorta primi işveren hissesi teşviki, sosyal güvenlik
destek primine tabi çalışanlar, aday çırak, çırak ve öğrenciler, harp malulleri ile 3713 ve 2330
sayılı Kanunlara göre vazife malullüğü aylığı alanlardan yalnızca kısa vadeli sigorta kollarına
tabi olanlar, ceza infaz kurumları ile tutukevleri bünyesinde oluşturulan tesis, atölye ve
benzeri ünitelerde çalıştırılan hükümlü ve tutuklular, Türkiye İş Kurumu tarafından
düzenlenen meslek edindirme, geliştirme ve değiştirme eğitimine katılan kursiyerler hakkında
uygulanmamaktadır.
12- Muvazaalı İşlemlerin Önlenmesi
Söz konusu teşviklerden yararlanan işverenlerce yanlış bilgi ve belge verilmesi,
verilen belgelerde tahrifat yapılması veya teşviklerden yararlanma hakkını kaybetmiş
olmalarına rağmen teşvikten yararlanmaya devam ettiklerinin sonradan anlaşılması halinde
ilgili Bakanlık bütçesinden karşılanan işveren hissesi sigorta prim tutarlarının tamamı 5510
sayılı Kanunun 89 uncu maddesinde belirtilen esaslar doğrultusunda gecikme cezası ve
gecikme zammı uygulanmak suretiyle işverenlerden tahsil edilecek, ayrıca anılan Kanunun
cezai hükümleri uygulanacaktır.
Bilgi edinilmesini ve gereğini rica ederim.
M. Emin ZARARSIZ
Kurum Başkanı
DAĞITIM/
Gereği :
- Merkez ve taşra teşkilatına,
Bilgi :
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına,
_____________________________________________________________________________________ 10/10
Mithatpaşa Cad. No:7 - 06437 Sıhhiye/ANKARA
Ayrıntılı bilgi için irtibat: N.AFŞİN Dai.Bşk.V
Tel:(0312) 458 71 10 – 432 12 58 - Faks: 432 12 37
Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
e-posta: primtahsilat@sgk.gov.tr
Ekli belgeler
PDF Belge (PDF)PDF · Arşiv belgesi Aç ↗Bu belgenin yazdırılabilir sürümü ücretli üyelere özeldir — https://isverenim.skyside.com.tr/mevzuat/f2203700-4b80-013c-7409-087d5d63fe9c