Genelge
Mevzuat › 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Uygulamaları
Kurum alacaklarının terkini ve zamanaşımı (Yürürlükten Kaldırılmıştır)
- Sayı / No2012/27
- Tarih
T.C.
SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI
Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü
Sayı : B.13.2.SGK.0.10.04.00/73-031/811
Konu : Kurum alacaklarının terkini ve zamanaşımı
01.08.2012
GENELGE
2012 –27
1- Genel Açıklamalar
16/5/2006 tarihli ve 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanununun 7 nci
maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde; “Kurum yararının bulunması halinde; yılı merkezi
yönetim bütçe kanununda gösterilen miktara kadar olan hak ve alacakların terkinine karar
vermek, …” Yönetim Kurulumuzun görevleri arasında sayılmıştır. Bu doğrultuda, Yönetim
Kurulumuzun 9/4/2010 tarihli ve 2010/69 sayılı kararı ile her bir işyeri bazında ayrı ayrı
olmak üzere, 5510 sayılı Kanun kapsamından çıkarılan işyerlerine ilişkin olup,
1)Yılı merkezi yönetim bütçe kanununda gösterilen miktara kadar olan, zamanaşımına
uğramış veya tahsili imkansız hale gelmiş sigorta primi, idari para cezası ile bunlara ilişkin
gecikme cezası, gecikme zammı ve bunların tahsili için yapılan masraflar toplamından oluşan,
2)Zamanaşımına uğramamış olmakla birlikte tahsili için yapılacak giderlerin alacaktan
fazla olduğu anlaşılan sigorta primi, idari para cezası ile bunlara ilişkin gecikme cezası ve
gecikme zammı toplamı 20 TL’ye (20 TL dahil) kadar olan,
Kurum alacaklarının terkini için sosyal güvenlik il müdürlüklerine yetki verilmesine
karar verilmiştir.
Diğer taraftan, 21/12/2011 tarihli ve 6260 sayılı 2012 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe
Kanununun “Çeşitli Kanunlara Göre Bütçe Kanununda Gösterilmesi Gereken Parasal
Sınırlara Ait Cetvel” bölümünün (ğ) bendinde; 5502 sayılı Kanunun 7 nci maddesinin birinci
fıkrasına göre Kurumun hak ve alacaklarının terkin tutarı, 330,00 TL olarak belirlenmiştir.
Dolayısıyla Yönetim Kurulumuzca alınan Kararın (1) numaralı maddesinin uygulanması ile
ilgili olarak 2012 yılı içinde 330,00 TL, takip eden yıllarda ise anılan cetvelde ilgili yıllar için
belirlenmiş olan tutar esas alınacaktır.
Ayrıca 6111 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin beşinci fıkrasında, “5510 sayılı Kanun
kapsamından çıkarılan işyerlerine ilişkin olup işyerine ait borcun tamamının ödeme süresi
31/12/2010 veya önceki bir tarihe ilişkin olduğu halde ödenmemiş sigorta primi, işsizlik
sigortası primi, sosyal güvenlik destek primi ve idari para cezası asılları toplamı 50 lirayı
aşmayan alacaklar ile tutarına bakılmaksızın bu alacaklara bağlı gecikme cezası ve gecikme
zammı gibi fer’ilerinin ve aslı ödenmiş olan fer’i alacaklardan tutarı 100 lirayı aşmayanların
tahsilinden vazgeçilir.” hükmü yer almaktadır.
Buna göre, gerek Yönetim Kurulumuzca alınan 2010/69 sayılı Karara ve 6111 sayılı
Kanunun 17 nci maddesinin beşinci fıkrasına istinaden yapılacak olan sigorta primi, işsizlik
sigortası primi ve idari para cezası alacaklarının terkin işlemleri, gerekse takip ve tahsil görevi
Kurumumuza verilmiş olan diğer kamu alacaklarının (işsizlik sigortası primi, eğitime katkı
payı, özel işlem vergisi ve damga vergisi alacaklarının) terkin işlemleri ile ilgili olarak
yapılacak işlemler aşağıda açıklanmıştır.
_______________________________________________________________________ 1/17
Mithatpaşa Cad. No:7 - 06437 Sıhhiye/ANKARA
Tel:(0312) 458 71 10 – 432 12 58 - Faks: 432 12 37
Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
e-posta:isverenlerPrimDB@sgk.gov.tr
Ayrıntılı bilgi için irtibat: Dr. M. BULUT Dai.Bşk.V.
2- Sigorta Primi, İşsizlik Sigortası Primi ve İdari Para Cezası Alacaklarının
Terkini
Sigorta primi, işsizlik sigortası primi ve idari para cezası alacaklarının terkin edilip
edilemeyeceği, 5510 sayılı Kanun kapsamından çıkartılmış olan işyerlerinden kaynaklanan
borçların ödeme vadesinin 31/12/2010 tarihinden önce veya sonra olduğuna bakılarak
belirlenecektir.
2.1- Ödeme vadesi 31/12/2010 veya önceki bir tarihte sona ermiş olan alacaklar
yönünden terkin işlemleri
Ödeme vadesi 31/12/2010 veya önceki bir tarihte sona ermiş olan sigorta primi,
işsizlik sigortası primi ve idari para cezası alacaklarının terkin edilip edilemeyeceği hususu,
6111 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin beşinci fıkrasında veya Yönetim Kurulumuzca alınan
2010/69 sayılı Kararda belirtilen şartların oluşup oluşmadığına bakılarak tespit edilecektir.
Buna göre, ödeme vadesi 31/12/2010 veya önceki bir tarihte sona ermiş olan
alacakların;
a) 6111 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin beşinci fıkrasına istinaden terkin
edilebilmesi için,
- İşyerinin 5510 sayılı Kanun kapsamından çıkartılmış olması,
- İşyerinden kaynaklanan alacakların tamamının ödeme vadesinin 31/12/2010 veya
önceki bir tarihte sona ermiş olması,
-Ödeme vadesi 1/1/2011 tarihinden sonraki sürelere tekabül eden borcun
bulunmaması,
-Sigorta primi, işsizlik sigortası primi ve idari para cezası alacak aslı toplamının 50,00
TL’yi (bu tutara bağlı fer’i alacağın miktarına bakılmayacaktır) ve aslı ödenmiş olan fer’i
alacak olması halinde 100 TL’yi aşmaması,
b) Yönetim Kurulumuzca alınan 2010/69 sayılı Kararın 1 inci maddesine istinaden
terkin edilebilmesi için,
- İşyerinin 5510 sayılı Kanun kapsamından çıkartılmış olması,
-Alacakların zamanaşımına uğramış olması veya tahsilinin imkansız hale gelmiş
olması,
-Sigorta primi, işsizlik sigortası primi ve idari para cezası alacak aslı, bunlara ilişkin
gecikme cezası ve gecikme zammı ve bunların tahsili için yapılan masraflar toplamının, terkin
işleminin yapılacağı tarih itibariyle, yılı merkezi yönetim bütçe kanununda gösterilen miktarda
veya bu miktarın altında olması,
c) Yönetim Kurulumuzca alınan 2010/69 sayılı Kararın 2 nci maddesine istinaden
terkin edilebilmesi için,
- İşyerinin 5510 sayılı Kanun kapsamından çıkartılmış olması,
- Zamanaşımına uğramamış olmakla birlikte, tahsili için yapılacak giderlerin alacaktan
fazla olduğu anlaşılan sigorta primi, işsizlik sigortası primi ve idari para cezası alacak aslı ile
bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı toplamının, terkin tarihi itibariyle 20,00 TL
veya bu miktarın altında olması,
gerekmektedir.
Dolayısıyla, ödeme vadesi 31/12/2010 veya önceki bir tarihte sona ermiş olan sigorta
primi, işsizlik sigortası primi ve idari para cezası alacaklarının terkin edilebilmesi için
yukarıda öngörülen üç durumdan birinin gerçekleşmiş olması icap etmektedir.
Örnek 1- 5510 sayılı Kanun kapsamından çıkartılmış olan bir işyerinin, 14/2/2012
tarihi itibariyle, 2008/Ekim ve Kasım aylarına ilişkin 40,00 TL sigorta prim aslı ile 16,00 TL
gecikme cezası ve gecikme zammı borcunun ve 4,00 TL işsizlik sigortası prim aslı ile 1,60
TL gecikme cezası ve gecikme zammı borcunun bulunduğu varsayıldığında,
_______________________________________________________________________ 2/17
Mithatpaşa Cad. No:7 - 06437 Sıhhiye/ANKARA
Tel:(0312) 458 71 10 – 432 12 58 - Faks: 432 12 37
Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
e-posta:isverenlerPrimDB@sgk.gov.tr
Ayrıntılı bilgi için irtibat: Dr. M. BULUT Dai.Bşk.V.
- Söz konusu işyerinin 5510 sayılı Kanun kapsamından çıkartılmış olması,
- Alacakların ödeme vadesinin 31/12/2010 tarihinden önce sona ermiş olması,
-1/1/2011 tarihinden sonraki sürelere ilişkin borcun bulunmaması,
- Alacak aslı toplamının 50,00 TL’nin altında olması,
nedeniyle söz konusu alacaklar, zamanaşımına uğrayıp uğramadığı üzerinde
durulmaksızın 6111 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin beşinci fıkrasına göre terkin edilecektir.
Örnek 2- 5510 sayılı Kanun kapsamından çıkartılmış olan bir işyerinin, 21/2/2012
tarihi itibariyle, 2004/Şubat ayına ilişkin 55,00 TL sigorta prim aslı ile 130,00 TL gecikme
cezası ve gecikme zammı borcunun, 10,00 TL işsizlik sigortası prim aslı ile 24,00 TL
gecikme cezası ve gecikme zammı borcunun ve 10/3/2004 tarihi itibariyle tebliğ edilmiş
20,00 TL idari para cezası aslı ile 48,00 TL gecikme cezası ve gecikme zammı borcunun
bulunduğu varsayıldığında,
- Söz konusu işyerinin 5510 sayılı Kanun kapsamından çıkartılmış olması,
- Alacakların tamamının zamanaşımına uğramış olması,
- Alacak aslı ile bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı toplamının 2012
yılı için 330,00 TL’nin altında (55,00 + 130,00 + 10,00 + 24,00 + 20,00 + 48,00 = 287,00 TL)
olması,
nedeniyle söz konusu alacaklar, Yönetim Kurulumuzca alınan 2010/69 sayılı Kararın
1 inci maddesi uyarınca terkin edilecektir.
2.2- Ödeme vadesi 31/12/2010 tarihinden sonra sona ermiş alacaklar yönünden
terkin işlemleri
Ödeme vadesi 31/12/2010 tarihinden sonra sona ermiş olan sigorta primi, işsizlik
sigortası primi ve idari para cezası alacaklarının terkin edilip edilemeyeceği hususu, Yönetim
Kurulumuzca alınan 2010/69 sayılı Kararda belirtilen şartların oluşup oluşmadığına bakılarak
tespit edilecektir.
Buna göre, ödeme vadesi 31/12/2010 tarihinden sonra sona ermiş olan alacakların;
a) Yönetim Kurulumuzca alınan 2010/69 sayılı Kararın 1 inci maddesi uyarınca terkin
edilebilmesi için;
- İşyerinin 5510 sayılı Kanun kapsamından çıkartılmış olması,
- Alacakların zamanaşımına uğramış olması veya tahsilinin imkansız hale gelmiş olması,
- Sigorta primi, işsizlik sigortası primi ve idari para cezası alacak aslı ve bunlara ilişkin
gecikme cezası ve gecikme zammı ile bunların tahsili için yapılan masraflar toplamının, terkinin
yapılacağı tarih itibariyle, yılı merkezi yönetim bütçe kanununda gösterilen miktarda veya bu
miktarın altında olması,
b) Yönetim Kurulumuzca alınan 2010/69 sayılı Kararın 2 nci maddesi uyarınca terkin
edilebilmesi için;
- İşyerinin 5510 sayılı Kanun kapsamından çıkartılmış olması,
- Zamanaşımına uğramamış olmakla birlikte, tahsili için yapılacak giderlerin alacaktan
fazla olduğu anlaşılan sigorta primi, işsizlik sigortası primi ve idari para cezası alacak aslı ile
bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı toplamının terkin tarihi itibariyle 20,00 TL
veya bu miktarın altında olması,
gerekmektedir.
Dolayısıyla, ödeme vadesi 31/12/2010 tarihinden sonra sona ermiş olan alacakların
terkin edilebilmesi için, yukarıda öngörülen iki durumdan birinin gerçekleşmiş olması
gerekmektedir.
_______________________________________________________________________
Mithatpaşa Cad. No:7 - 06437 Sıhhiye/ANKARA
Tel:(0312) 458 71 10 – 432 12 58 - Faks: 432 12 37
Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
e-posta:isverenlerPrimDB@sgk.gov.tr
Ayrıntılı bilgi için irtibat: Dr. M. BULUT Dai.Bşk.V.
3/17
2.3- Ödeme vadesi hem 31/12/2010 tarihinden önce hem de 31/12/2010 tarihinden
sonra sona ermiş alacaklar yönünden terkin işlemleri
Aynı işyerinde ödeme vadesi hem 31/12/2010 tarihinden önce, hem de 31/12/2010
tarihinden sonra sona eren sigorta primi, işsizlik sigortası primi ve idari para cezası
alacaklarının bulunması halinde, bu alacakların terkin edilip edilemeyeceği Yönetim
Kurulumuzca alınan 2010/69 sayılı Kararda belirtilen şartların oluşup oluşmadığına bakılarak
2.2 nolu bölümde belirtildiği şekilde yapılacaktır.
2.4- Terkin Yetkisi
Yönetim Kurulumuzun 9/4/2010 tarihli ve 2010/69 kararı ile Kurum alacaklarının
terkin yetkisi sosyal güvenlik il müdürlüklerine verilmiştir.
Bu bağlamda, Yönetim Kurulumuzun kararına istinaden, sosyal güvenlik il
müdürlüklerince terkin işlemlerine onay verilebilmesi için öncelikle, terkin edilecek Kurum
alacakları sosyal güvenlik merkezlerince sosyal güvenlik il müdürlüklerine bildirilecek,
sosyal güvenlik il müdürlüklerince uygun görülmesi halinde terkin işlemlerinin yapılması
hususu sosyal güvenlik merkezlerine bildirilecektir.
Diğer taraftan, 6111 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin beşinci fıkrasına istinaden
yapılacak terkin işlemleri yönünden, sosyal güvenlik il müdürlüklerince sosyal güvenlik
merkezlerine herhangi bir yetki devrine gerek olmaksızın, söz konusu terkin işlemlerinin
sosyal güvenlik merkezlerince yapılması mümkün bulunmaktadır.
2.5- Terkin edilen alacakların Sayıştay Başkanlığına bildirilmesi
Gerek Yönetim Kurulumuzca alınan 2010/69 sayılı Karar uyarınca, gerekse 6111
sayılı Kanunun 17 nci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca terkin edilen sigorta primi, işsizlik
sigortası primi ve idari para cezası alacaklarının Sayıştay Başkanlığına bildirilmesi
gerekmektedir.
Dolayısıyla, sosyal güvenlik merkezlerince terkin edilen Kurumumuz alacakları, ilgili
sosyal güvenlik il müdürlüğüne, ilgili sosyal güvenlik il müdürlüğünce de her yılın Aralık
ayında Sayıştay Başkanlığına Ek-1’de yer alan yazı ile bildirilecektir.
3- Eğitime Katkı Payı, Özel İşlem Vergisi ve Damga Vergisi Alacaklarının
Terkini
Eğitime katkı payı, özel işlem vergisi, damga vergisi ve bunlara ilişkin gecikme
zammı borçlarının terkinine ilişkin işlemler 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü
Hakkında Kanun hükümleri doğrultusunda yürütülecektir.
Bu bağlamda, zamanaşımına uğramış veya zamanaşımına uğramamış olmakla birlikte
tahsili imkansız veya alacağın tahsili için yapılacak giderlerin alacaktan fazla olduğu anlaşılan
eğitime katkı payı, özel işlem vergisi ve damga vergisi borçları aşağıda belirtilen usul ve
esaslar çerçevesinde terkin edilebilecektir.
3.1- 5510 sayılı Kanun kapsamından çıkarılmış işyeri dosyalarında mevcut
eğitime katkı payı, özel işlem vergisi ve damga vergisi alacaklarının zamanaşımı
nedeniyle terkini
6183 sayılı Kanunun 102 nci maddesinde, amme alacağının, vadesinin rastladığı
takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren beş yıl içinde tahsil edilememesi halinde
zamanaşımına uğrayacağı hüküm altına alınmıştır.
Bu nedenle, eğitime katkı payı, özel işlem vergisi ve damga vergisi borçları, yasal
ödeme süresinin sona erdiği tarihi takip eden takvim yılı başından itibaren beş yıllık süre
içinde tahsil edilemediği takdirde zamanaşımına uğramış olacaktır.
Örnek 3- (A) Limited Şirketinin 16/3/2002 tarihinde Kurumumuza vermiş olduğu
prim belgelerinden dolayı tahakkuk etmiş eğitime katkı payı ve özel işlem vergisi borçlarının
ödeme vadesi 31/3/2002 tarihinde sona erdiğinden, söz konusu alacaklar 31/12/2007 tarihinde
zamanaşımına uğramış olacaktır.
_______________________________________________________________________
Mithatpaşa Cad. No:7 - 06437 Sıhhiye/ANKARA
Tel:(0312) 458 71 10 – 432 12 58 - Faks: 432 12 37
Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
e-posta:isverenlerPrimDB@sgk.gov.tr
Ayrıntılı bilgi için irtibat: Dr. M. BULUT Dai.Bşk.V.
4/17
5345 sayılı Gelir İdaresi Başkanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 4
üncü maddesinin (o) bendinde, “Terkini gereken vergiler ile tahsili zamanaşımına uğrayan
Hazine alacaklarının kanunlar gereğince terkin edilmesiyle ilgili işlemlerin yerine
getirilmesini sağlamak” Gelir İdaresi Başkanlığının görevleri arasında sayılmıştır.
Bu itibarla, zamanaşımına uğramış eğitime katkı payı, özel işlem vergisi ve damga
vergisi borçlarının terkin edilebilmesi için, söz konusu alacaklara ilişkin Ek-2’de yer alan
yazının 1 asıl 2 suret olarak tanzim edilerek, Gelir İdaresi Başkanlığından terkin izni alınmak
üzere, sosyal güvenlik merkezince ilgili sosyal güvenlik il müdürlüğüne bildirilmesi, sosyal
güvenlik il müdürlüğünce de aylık periyotlarda Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü İşverenler
Prim Daire Başkanlığına gönderilmesi gerekmektedir.
Gelir İdaresi Başkanlığınca terkin izni verilen zamanaşımına uğramış eğitime katkı
payı, özel işlem vergisi, damga vergisi ve bunlara ilişkin gecikme zammı borçları,
Kurumumuza bildirilmesini müteakip terkin işlemi yapılmak üzere sosyal güvenlik il
müdürlüklerine, sosyal güvenlik il müdürlüklerince de sosyal güvenlik merkezlerine
bildirilecektir.
Diğer taraftan, zamanaşımına uğramış olması nedeniyle Gelir İdaresi Başkanlığınca
terkin edilmesi uygun görülen damga vergisi, eğitime katkı payı ve özel işlem vergisi borçları
ünitece terkin edilmesinin ardından her yılın Aralık ayında ilgili sosyal güvenlik il
müdürlüğünce Ek-3’de yer alan yazı ile Sayıştay Başkanlığına bildirilecektir.
3.2- 5510 sayılı Kanun kapsamından çıkarılmış işyeri dosyalarında mevcut
eğitime katkı payı, özel işlem vergisi ve damga vergisi alacaklarının zamanaşımına
uğramamış olmasına rağmen, tahsil imkansızlığı veya alacağın tahsili için yapılacak
giderlerin alacaktan fazla olması nedeniyle terkini
6183 sayılı Kanunun “Tahsil imkansızlığı sebebiyle terkin” başlıklı 106 ncı
maddesinde, ”Yapılacak takip sonunda tahsili imkansız veya tahsili için yapılacak giderlerin
alacaktan fazla bulunduğu anlaşılan ve 213 sayılı Kanun kapsamına giren amme
alacaklarında 10 Türk Lirasına (10 Türk Lirası dahil), diğer amme alacaklarında 20 Türk
Lirasına (20 Türk Lirası dahil) kadar amme alacakları, amme idarelerinde terkin yetkisini
haiz olanlar tarafından tahsil zamanaşımı süresi beklenilmeksizin terkin olunabilir. Bakanlar
Kurulu, bu tutarları topluca veya ayrı ayrı on katına kadar artırmaya yetkilidir.
Maliye ve Gümrük Bakanı, yukarıdaki fıkra hükmüne göre terkin edilecek amme
alacağının miktarını belirlemeye yetkilidir.
Terkin selahiyetini haiz olanlar bu selahiyetlerin tamamını veya bir kısmını mahalli
makamlara bırakabilirler.”
hükmü yer almaktadır.
6183 sayılı Kanunda yer alan bu hükme istinaden, 5510 sayılı Kanun kapsamından
çıkarılmış işyeri dosyalarında mevcut eğitime katkı payı, özel işlem vergisi ve damga vergisi
borçları ile bunlara ilişkin gecikme zammı toplamının her bir alacak türü ve dönemi itibariyle
10,00 TL veya altında olması ve yapılacak takip sonunda söz konusu alacakların tahsilinin
imkansız veya tahsili için yapılacak giderlerin alacaktan fazla olduğunun anlaşılması halinde,
söz konusu alacaklar ilgili ünitece terkin edilecektir.
Örnek 4- (D) Anonim Şirketinin Kurumumuza vermiş olduğu prim belgelerinden
dolayı tahakkuk etmiş damga vergisi borçlarının,
Dönemi
Borç aslı
Gecikme zammı
Toplam
2007/3
1,53
1,47
3,00 TL
2007/4
4,09
3,83
7,92 TL
şeklinde olduğu varsayıldığında, her bir alacak türü ve dönem itibariyle borç aslı ve
gecikme zammı toplamının 10,00 TL’nin altında olduğu göz önüne alınarak, bahse konu
işyerinin 5510 sayılı Kanun kapsamından çıkarılmış olması ve söz konusu alacakların tahsili
_______________________________________________________________________
Mithatpaşa Cad. No:7 - 06437 Sıhhiye/ANKARA
Tel:(0312) 458 71 10 – 432 12 58 - Faks: 432 12 37
Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
e-posta:isverenlerPrimDB@sgk.gov.tr
Ayrıntılı bilgi için irtibat: Dr. M. BULUT Dai.Bşk.V.
5/17
için yapılacak giderlerin alacaktan fazla olması nedeniyle, söz konusu alacaklar ilgili ünitece
terkin edilebilecektir.
Tahsil imkansızlığı veya alacağın tahsili için yapılacak giderlerin alacaktan fazla
olması nedeniyle ilgili Ünitece terkin edilen eğitime katkı payı, özel işlem vergisi ve damga
vergisi alacaklarının Gelir İdaresi Başkanlığına bildirilmesine gerek bulunmadığından, bahse
konu alacakların terkinine ilişkin bilgilerin Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü İşverenler Prim
Daire Başkanlığına bildirilmesine de gerek bulunmamaktadır. Ancak, terkin edilen alacaklara
ilişkin bilgilerin Sayıştay Başkanlığına bildirilmesi gerektiğinden, terkin edilen alacakları
gösterir bilgiler ilgili sosyal güvenlik il müdürlüğünce her yılın Aralık ayında Ek-3’de yer
alan yazı ile Sayıştay Başkanlığına bildirilecektir.
4- Sigorta Primi ve İşsizlik Sigortası Primlerinde Zamanaşımı
Zamanaşımı süresi, işverenlerce kendiliğinden düzenlenen ve yasal süresi içinde
Kuruma verilen veya yasal süresi dışında verilmekle birlikte incelemeye sevk edilmeksizin
işleme konulan aylık sigorta primleri bildirgelerinden/aylık prim ve hizmet belgelerinden
dolayı tahakkuk eden primler için ayrı, mahkeme kararlarına, denetim ve kontrolle görevli
memurlarca yapılan tespitlere ya da kamu kurum ve kuruluşlarından alınan yazılara istinaden
düzenlenen aylık sigorta primleri bildirgelerinden/aylık prim ve hizmet belgelerinden dolayı
tahakkuk eden primler için ayrı hesaplanacaktır.
Diğer taraftan, 25/8/1999 tarihli ve 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun “İşsizlik
sigortası primleri ile sosyal güvenlik primlerine ilişkin hükümler” başlıklı 49 uncu
maddesindeki, “İşsizlik sigortası primleri ile ilgili olarak; 5510 sayılı Kanunun 80, 82, 86, 88,
89, 90, 91, 93 ve 100 üncü madde hükümleri uygulanır.” hükmüne istinaden, işsizlik sigortası
primleri hakkında da sigorta primlerinin tabi olduğu zamanaşımı hükümleri dikkate alınacaktır.
4.1- İşverenlerce kendiliğinden düzenlenen ve yasal süresi içinde Kuruma verilen
veya yasal süresi dışında verilmekle birlikte incelemeye sevk edilmeksizin işleme alınan
prim belgelerinden dolayı tahakkuk eden sigorta primi ve işsizlik sigortası primlerinin
tahsilinde dikkate alınacak zamanaşımı süresi
a) Ödeme vadesi 30/9/2008 veya öncesinde sona eren prim alacakları yönünden
İşverenlerce kendiliğinden düzenlenen ve yasal süresi içinde Kuruma verilen veya
yasal süresi dışında verilmekle birlikte incelemeye sevk edilmeksizin işleme alınan aylık
sigorta primleri bildirgelerinden/aylık prim ve hizmet belgelerinden dolayı tahakkuk eden ve
ödeme vadesi 7/12/1993 ve öncesinde sona eren primler yönünden dikkate alınacak
zamanaşımı süresi, söz konusu dönemde 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununda sigorta
primlerinin zamanaşımı ile ilgili özel bir düzenlemenin bulunmaması nedeniyle genel
hükümlere tabi bulunmaktadır. Dolayısıyla, ödeme vadesi 7/12/1993 ve öncesinde sona eren
alacakların zamanaşımı süresi 22/4/1926 tarihli ve 818 sayılı Borçlar Kanunundaki hükümlere
göre hesaplanacaktır.
506 sayılı Kanunun mülga 80 inci maddesinin 3917 sayılı Kanunla 8/12/1993 tarihi
itibariyle değiştirilmesi ile birlikte, Kurumumuzun süresi içinde ödenmeyen prim ve diğer
alacakları yönünden 8/12/1993 tarihinden itibaren 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil
Usulü Hakkında Kanun hükümlerinin uygulamasına geçilmiş ve ödeme vadesi 8/12/1993 ve
sonrasında sona eren Kurum alacakları, 6183 sayılı Kanunun 102 nci maddesinde öngörülen
zamanaşımı hükümlerine tabi tutulmuştur.
Ancak, 506 sayılı Kanunun mülga 80 inci maddesinde 6/7/2004 tarihinde yürürlüğe giren
5198 sayılı Kanunla yapılan değişiklik ile 6183 sayılı Kanunun 102 nci maddesi hükmünün
uygulanması hariç tutulmuş ve bu nedenle Kurum alacaklarının zamanaşımı süresinin
hesaplanmasında 6183 sayılı Kanun hükümlerinin dikkate alınmasına ilişkin uygulamaya ödeme
vadesi 5/7/2004 tarihi itibariyle sona eren alacaklarla birlikte son verilmiştir.
_______________________________________________________________________
Mithatpaşa Cad. No:7 - 06437 Sıhhiye/ANKARA
Tel:(0312) 458 71 10 – 432 12 58 - Faks: 432 12 37
Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
e-posta:isverenlerPrimDB@sgk.gov.tr
Ayrıntılı bilgi için irtibat: Dr. M. BULUT Dai.Bşk.V.
6/17
Dolayısıyla, 5198 sayılı Kanun ile 506 sayılı Kanunun mülga 80 inci maddesinde
yapılan düzenleme ile birlikte ödeme vadesi 6/7/2004 ila 30/9/2008 tarihleri arasında sona
eren alacakların zamanaşımı süresi yönünden, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununda
herhangi bir düzenlemenin bulunmaması nedeniyle yine genel hükümlerde yer alan, başka bir
ifade ile Borçlar Kanunundaki zamanaşımı süreleri uygulanır hale gelmiştir.
818 sayılı Borçlar Kanununda zamanaşımı ile ilgili olarak,
128 inci maddesinde, “Müruru zaman alacağın muaccel olduğu zamandan başlar,
alacağın muacceliyeti bir ihbar vukuuna tabi ise müruru zaman bu haberin verilebileceği
günden itibaren cereyan eder.”
130 uncu maddesinde,“Müddetlerin hesabında müruru zamanın başladığı gün nazarı
itibare alınmaz ve müruru zaman ancak müddetin son günü kullanılmaksızın geçtiği surette
vaki olmuş olur.”
6183 sayılı Kanunun 102 nci maddesinin birinci fıkrasında ise, “Amme alacağı,
vadesinin rastladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren 5 yıl içinde tahsil
edilmezse zamanaşımına uğrar. Para cezalarına ait hususi kanunlarındaki zamanaşımı
hükümleri mahfuzdur.”
hükümleri yer almaktadır.
Buna göre, ödeme vadesi 30/9/2008 veya öncesinde sona eren sigorta primi ve işsizlik
sigortası primlerinin zamanaşımı süresi, ödeme vadesi;
- 7/12/1993 ve öncesinde sona eren alacaklar için, Borçlar Kanunu hükümlerine
istinaden, ödeme süresinin sona erdiği tarihi takip eden günden itibaren on yıl,
- 8/12/1993 ila 5/7/2004 tarihleri arasında sona eren alacaklar için, 6183 sayılı Kanun
hükümlerine istinaden, alacağın ödeme süresinin sona erdiği tarihi takip eden takvim yılı
başından itibaren beş yıl,
- 6/7/2004 ila 30/9/2008 tarihleri arasında sona eren alacaklar için, Borçlar Kanunu
hükümlerine istinaden, ödeme süresinin sona erdiği tarihi takip eden günden itibaren on yıl,
olarak dikkate alınacaktır.
Örnek 5- Özel nitelikteki işyeri işverenlerince 2002/Ağustos ayına ilişkin yasal süresi
içinde düzenlenen aylık sigorta primleri bildirgelerinden dolayı tahakkuk eden primlerin
ödeme süresi 30/9/2002 tarihinde sona ermektedir. Ödeme süresi 30/9/2002 tarihi itibariyle
sona eren alacaklar, 6183 sayılı Kanuna göre ödeme süresinin sona erdiği tarihi takip eden
takvim yılı başından itibaren beş yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğundan, beş yıllık
zamanaşımı süresi 1/1/2003 tarihinde başlayıp, zamanaşımını kesen veya durduran hallerin
bulunmaması halinde 31/12/2007 tarihinde sona ermiş olacaktır.
Örnek 6- Özel nitelikteki işyeri işverenlerince 2005/Haziran ayına ilişkin yasal süresi
içinde düzenlenen aylık prim ve hizmet belgelerinden dolayı tahakkuk eden primlerin ödeme
süresi 31/7/2005 tarihinde sona ermektedir. Ödeme vadesi 31/7/2005 tarihi itibariyle sona
eren alacak, Borçlar Kanununa göre ödeme süresinin sona erdiği tarihi takip eden günden
itibaren on yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğundan, on yıllık zamanaşımı süresi, 1/8/2005
tarihinde başlayıp zamanaşımını kesen veya durduran hallerin bulunmaması halinde
31/7/2015 tarihinde sona erecektir.
b) Ödeme vadesi 1/10/2008 veya sonrasında sona eren prim alacakları yönünden
5510 sayılı Kanunun 93 üncü maddesinin,
İkinci fıkrasında; “Kurumun prim ve diğer alacakları ödeme süresinin dolduğu tarihi
takip eden takvim yılı başından başlayarak on yıllık zamanaşımına tâbidir. … Bu alacaklar
için 89 uncu madde gereğince hesaplanacak gecikme cezası ve gecikme zammı, 88 inci
maddede belirtilen ödeme süresinin son gününü takip eden günden itibaren uygulanır.”
_______________________________________________________________________
Mithatpaşa Cad. No:7 - 06437 Sıhhiye/ANKARA
Tel:(0312) 458 71 10 – 432 12 58 - Faks: 432 12 37
Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
e-posta:isverenlerPrimDB@sgk.gov.tr
Ayrıntılı bilgi için irtibat: Dr. M. BULUT Dai.Bşk.V.
7/17
Dördüncü fıkrasında; “Zamanaşımından sonra yapılan ödemeler kabul edilir. Ancak, 4
üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendine tâbi sigortalıların zamanaşımı nedeniyle prim
ödenmeyen süreleri, sigortalılık süresinden sayılmaz ve bu süreye ilişkin sigortalılık hak ve
yükümlülükleri düşer.”
hükümleri yer almaktadır.
Buna göre, işverenlerce kendiliğinden düzenlenen ve yasal süresi içinde Kuruma
verilen veya yasal süresi dışında verilmekle birlikte incelemeye sevk edilmeksizin işleme
alınan aylık prim ve hizmet belgelerinden dolayı tahakkuk eden ve ödeme vadesi 1/10/2008
veya sonraki bir tarihte sona eren sigorta primi ve işsizlik sigortası primi alacakları, yasal
ödeme süresinin sona erdiği tarihi takip eden takvim yılı başından itibaren on yıllık
zamanaşımı süresine tabi tutulacaktır.
Örnek 7- Özel sektör işverenlerince 2009/Haziran ayına ilişkin olarak düzenlenen ve
yasal süresi içinde Kuruma kendiliğinden verilmiş olan aylık prim ve hizmet belgesinden
dolayı tahakkuk eden sigorta primi ve işsizlik sigortası prim borçlarının ödeme vadesi
31/7/2009 tarihinde sona ermektedir. Dolayısıyla, 2009/Haziran ayına ilişkin olarak
işverenlerce yasal süresi içinde kendiliğinden düzenlenerek Kuruma verilmiş olan aylık prim
ve hizmet belgelerinden dolayı tahakkuk eden prim alacağı, ödeme süresinin dolduğu tarihi
takip eden takvim yılı başından başlayarak on yıllık zamanaşımına tâbi olduğundan, söz
konusu alacağın tahsilinde dikkate alınacak zamanaşımı süresi, 1/1/2010 tarihinde başlayıp,
(zamanaşımını kesen ve durduran haller hariç) 31/12/2019 tarihinde sona erecektir.
Örnek 8- Resmi sektör işverenlerince 15/11/2009-14/12/2009 dönemine (2009/Kasım
ayına) ilişkin olarak düzenlenen ve yasal süresi içinde Kuruma kendiliğinden verilmiş olan
aylık prim ve hizmet belgelerinden dolayı tahakkuk eden sigorta primi ve işsizlik sigortası
prim borçlarının ödeme vadesi 14/1/2010 tarihinde sona ermektedir. Dolayısıyla, 2009/Kasım
ayına ilişkin olarak resmi sektör işverenlerince yasal süresi içinde kendiliğinden düzenlenerek
Kuruma verilmiş olan aylık prim ve hizmet belgelerinden dolayı tahakkuk eden prim alacağı,
ödeme süresinin dolduğu tarihi takip eden takvim yılı başından başlayarak on yıllık
zamanaşımına tâbi olduğundan, söz konusu alacağın tahsilinde dikkate alınacak zamanaşımı
süresi, 1/1/2011 tarihinde başlayıp, zamanaşımını kesen ve durduran hallerin bulunmaması
halinde 31/12/2020 tarihinde sona erecektir.
4.2- Mahkeme kararına, denetim ve kontrolle görevli memurlarca yapılan tespitlere
veya bankalar, döner sermayeli kuruluşlar, kamu idareleri ile kanunla kurulmuş kurum
ve kuruluşlardan alınan bilgi ve belgelere istinaden düzenlenen prim belgelerinden dolayı
tahakkuk eden primlerin tahsilinde dikkate alınacak zamanaşımı süresi
5510 sayılı Kanunun 93 üncü maddesinin ikinci fıkrasında;
“… Kurumun prim ve diğer alacakları; mahkeme kararı sonucunda doğmuş ise
mahkeme kararının kesinleşme tarihinden, Kurumun denetim ve kontrolle görevli
memurlarınca yapılan tespitlerden doğmuş ise rapor tarihinden, kamu idarelerinin denetim
elemanlarınca kendi mevzuatı gereğince yapacakları soruşturma, denetim ve incelemelerden
doğmuş ise bu soruşturma, denetim ve inceleme sonuçlarının Kuruma intikal ettiği tarihten
veya bankalar, döner sermayeli kuruluşlar, kamu idareleri ile kanunla kurulmuş kurum ve
kuruluşlardan alınan bilgi ve belgelerden doğmuş ise bilgi ve belgenin Kuruma intikal ettiği
tarihten itibaren, zamanaşımı on yıl olarak uygulanır. ….”
hükmü yer almaktadır.
Buna göre, sigorta primi ve işsizlik sigortası primi alacağı,
- Mahkeme kararı sonucunda doğmuş ise zamanaşımı süresi, mahkeme kararının
kesinleşme tarihinden,
- Kurumun denetim ve kontrolle görevli memurlarınca yapılan tespitlerden doğmuş ise
zamanaşımı süresi, rapor tarihinden,
_______________________________________________________________________ 8/17
Mithatpaşa Cad. No:7 - 06437 Sıhhiye/ANKARA
Tel:(0312) 458 71 10 – 432 12 58 - Faks: 432 12 37
Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
e-posta:isverenlerPrimDB@sgk.gov.tr
Ayrıntılı bilgi için irtibat: Dr. M. BULUT Dai.Bşk.V.
- Kamu idarelerinin denetim elemanlarınca kendi mevzuatları gereğince yapacakları
soruşturma, denetim ve incelemelerden doğmuş ise zamanaşımı süresi, bu soruşturma,
denetim ve inceleme sonuçlarının Kuruma intikal ettiği tarihten,
- Bankalar, döner sermayeli kuruluşlar, kamu idareleri ile kanunla kurulmuş kurum ve
kuruluşlardan alınan bilgi ve belgelerden doğmuş ise zamanaşımı süresi, bilgi ve belgenin
Kuruma intikal ettiği tarihten,
itibaren başlatılacaktır.
Dolayısıyla, belirtilen şekilde tahakkuk eden sigorta primi ve işsizlik sigortası
primlerinin zamanaşımı süresi, alacağın ödeme vadesinin sona erdiği tarihe göre değil,
yukarıda belirtilen tarihler dikkate alınarak belirlenecektir.
Diğer taraftan, mahkeme kararına, denetim ve kontrolle görevli memurlarca yapılan
tespitlere veya bankalar, döner sermayeli kuruluşlar, kamu idareleri ile kanunla kurulmuş
kurum ve kuruluşlardan alınan bilgi ve belgelere istinaden düzenlenen aylık sigorta primleri
bildirgelerinden/aylık prim ve hizmet belgelerinden dolayı tahakkuk eden primlerin tahsilinde
dikkate alınacak zamanaşımı süresi, alacağın ödeme vadesinin 1/10/2008 tarihinden önce
veya sonra sona erdiği üzerinde durulmaksızın, mahkeme kararının kesinleştiği tarihte/rapor
tarihinde/kamu idarelerinin denetim elemanlarınca düzenlenen rapor sonuçlarının Kuruma
intikal ettiği tarihte veya bankalar, döner sermayeli kuruluşlar, kamu idareleri ile kanunla
kurulmuş kurum ve kuruluşlardan alınan bilgi ve belgelerin Kuruma intikal ettiği tarihte
geçerli olan kanun hükümleri dikkate alınarak, ilgili kanunlarda öngörülen zamanaşımı
süreleri esas alınarak belirlenecektir.
Örnek 9- Kurumun denetim ve kontrolle görevli memurlarınca düzenlenen 17/3/2010
tarihli rapor ile (A) sigortalısının 2007/Temmuz ayındaki hizmetlerinin ve kazançlarının
Kuruma bildirilmediğinin tespit edildiği varsayıldığında, sigorta primi ve işsizlik sigortası
prim alacağı denetim raporuna istinaden tahakkuk ettiğinden, söz konusu sigorta primi ve
işsizlik sigortası prim alacağı yönünden denetim raporunun düzenlendiği 17/3/2010 tarihinde
5510 sayılı Kanun hükümlerine ilişkin zamanaşımı süresi geçerli olduğundan, söz konusu
alacaklara ilişkin zamanaşımı süresi on yıl olarak uygulanacak olup, bu on yıllık zamanaşımı
süresi 17/3/2010 tarihinde başlayıp, zamanaşımını kesen veya durduran hallerin bulunmaması
halinde 16/3/2020 tarihinde sona erecektir.
Örnek 10- 24/8/2007 tarihli kesinleşen mahkeme ilamıyla (B) sigortalısının
2000/Ocak, Şubat, Mart ve Nisan aylarındaki hizmetlerinin ve kazançlarının Kuruma
bildirilmediğine karar verildiği varsayıldığında, sigorta primi ve işsizlik sigortası prim alacağı
mahkeme ilamına istinaden tahakkuk ettiğinden, söz konusu sigorta primi ve işsizlik sigortası
prim alacağı yönünden mahkemenin kararının kesinleştiği 24/8/2007 tarihinde 818 sayılı
Kanun hükümlerine ilişkin zamanaşımı süresi geçerli olduğundan, söz konusu alacaklara
ilişkin zamanaşımı süresi on yıl olarak uygulanacak olup, bu on yıllık zamanaşımı süresi
24/8/2007 tarihinde başlayıp, zamanaşımını kesen veya durduran hallerin bulunmaması
halinde 23/8/2017 tarihinde sona erecektir.
Diğer taraftan işverenlerce yasal süresi dışında Kuruma verilen ve işleme alınıp
alınmayacağının tespiti amacıyla denetime sevkedilen aylık prim ve hizmet belgelerinin
yapılan denetim sonucunda işleme alınmasına karar verilmesi halinde, bu nitelikteki aylık
prim ve hizmet belgelerinden dolayı tahakkuk eden primler için de zamanaşımı süresi rapor
tarihinden itibaren başlatılacaktır.
5- İdari Para Cezalarında Zamanaşımı
5.1- İdari para cezalarında tahakkuk zamanaşımı süresi
İdari para cezasına konu fiil, ilgili kanunlar ile verilen yükümlülük yerine getirilmediği
zaman işlenmiş sayıldığından, gerek 506, gerekse 5510 sayılı Kanunda öngörülen
yükümlülüklerini yerine getirmeyenler, idari para cezasına konu fiili, yükümlüklerini yerine
_______________________________________________________________________
Mithatpaşa Cad. No:7 - 06437 Sıhhiye/ANKARA
Tel:(0312) 458 71 10 – 432 12 58 - Faks: 432 12 37
Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
e-posta:isverenlerPrimDB@sgk.gov.tr
Ayrıntılı bilgi için irtibat: Dr. M. BULUT Dai.Bşk.V.
9/17
getirmeleri gereken sürenin son günü itibariyle işlemiş sayılmaktadır.
Örnek 11- (A) Gerçek kişisince 2009/Nisan ayına ilişkin düzenlenen aylık prim ve
hizmet belgesinin 29/9/2009 tarihinde Kurumumuza verildiği ve söz konusu prim belgesinin
ilgili sosyal güvenlik merkezince işleme alınmasına karar verildiği varsayıldığında, idari para
cezasına konu fiil, aylık prim ve hizmet belgesinin Kuruma verildiği 29/9/2009 tarihinde
değil, söz konusu belgenin Kuruma verilmesi gereken sürenin son günü olan 23/5/2009
tarihinde işlenmiş sayılacaktır.
Diğer taraftan, idari para cezaları ilgiliye tebliğ edilmekle tahakkuk ettiğinden, idari
para cezasına konu fiilin tahakkuk zamanaşımına girip girmediği hususu, fiilin işlendiği
tarihte geçerli olan Kanun hükümlerindeki zamanaşımı süresi dikkate alınarak belirlenecektir.
Dolayısıyla, idari para cezalarının tebliğe çıkartılmasından önce tahakkuk zamanaşımına girip
girmediği hususu, fiilin işlendiği tarihten cezanın tebliğe çıkartılacağı tarihe kadar ilgili
Kanunda öngörülen sürenin geçip geçmediğine bakılarak, ilgili sosyal güvenlik il
müdürlüğünce/sosyal güvenlik merkezince araştırılacaktır.
Tebliğe çıkartılacağı tarihte zamanaşımına girmiş olduğu anlaşılan idari para cezaları
tebliğe çıkartılmayacağı gibi, tebliğe çıkartıldığı tarihte zamanaşımına girmemiş olmakla
birlikte tebliğ edildiği tarih itibariyle zamanaşımına girmiş olan idari para cezaları da ilgili
sosyal güvenlik il müdürlüğü/sosyal güvenlik merkezi tarafından İdari Para Cezaları İtiraz
Komisyonu kararı ile iptal edilecektir.
Öte yandan, idari para cezalarının tahakkuk zamanaşımına girip girmediği hususunun
tespiti sırasında, idari para cezasına konu fiilin işverenlerce kendiliğinden verilen belge veya
bildirgelere istinaden ya da mahkeme kararına/denetim ve kontrolle görevli memurlarca
yapılan tespitlere/bankalar, döner sermayeli kuruluşlar, kamu idareleri ile kanunla kurulmuş
kurum ve kuruluşlardan alınan bilgi ve belgelere istinaden uygulandığı üzerinde durulmayacaktır.
Örnek 12- (B) Limited Şirketince, 2008/Mayıs ayında çalışan sigortalılara ilişkin
aylık prim ve hizmet belgesinin Kuruma verilmediğinin 20/7/2011 tarihli mahkeme ilamından
anlaşıldığı varsayıldığında, idari para cezasına konu fiil, mahkemenin karar tarihi üzerinde
durulmaksızın 30/6/2008 tarihinde işlenmiş sayılacaktır.
İdari para cezalarının tahakkuk zamanaşımı süreleri, fiilin işlendiği tarihte
geçerli olan kanun hükümlerine göre aşağıda belirtildiği şekilde hesaplanacaktır.
a) 30/9/2008 veya önceki bir tarihte işlenen fiiller yönünden tahakkuk
zamanaşımı süresi
506 sayılı Kanunun idari para cezalarını düzenleyen 140 ıncı maddesinde 3910, 4958,
ve 5655 sayılı Kanunlarla değişiklikler yapılmış olup, 506 sayılı Kanunda öngörülen
yükümlülüklerini yerine getirmeyenler hakkında uygulanacak olan idari para cezalarının
tahakkuk zamanaşımına uğramış olup olmadığı hususu, fiilin işlendiği tarihte geçerli olan
Kanundaki zamanaşımı süresine bakılarak belirlenecektir.
Bu bağlamda, 30/9/2008 tarihi ve öncesinde işlenmiş olan fiiller dolayısıyla
uygulanacak olan idari para cezalarının tahakkukunda dikkate alınacak zamanaşımı süreleri;
- 9/7/1987 ila 11/5/1993 tarihleri arasında işlenen fiillerden dolayı, bu tarihlerde
konuyu düzenleyen herhangi bir yasal yasal düzenlemenin bulunmaması nedeniyle çeşitli
yargı kararları uyarınca; beş yıl,
- 12/5/1993 ila 5/8/2003 tarihleri arasında işlenen fiillerden dolayı, 3910 sayılı Kanun
uyarınca; on yıl,
- 6/8/2003 30/9/2008 tarihleri arasında işlenen fillerden dolayı, 4958 sayılı Kanun
uyarınca; beş yıl,
olacaktır.
Örnek 13- (A) Gerçek kişisi tarafından, 2007/Haziran ayına ilişkin aylık prim ve
hizmet belgesini vermediğinin Kurumun denetim ve kontrolle görevli memurlarınca
_______________________________________________________________________ 10/17
Mithatpaşa Cad. No:7 - 06437 Sıhhiye/ANKARA
Tel:(0312) 458 71 10 – 432 12 58 - Faks: 432 12 37
Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
e-posta:isverenlerPrimDB@sgk.gov.tr
Ayrıntılı bilgi için irtibat: Dr. M. BULUT Dai.Bşk.V.
20/6/2010 tarihinde yapılan incelemeler sonucunda tespit edildiği varsayıldığında,
2007/Haziran ayına ilişkin aylık prim ve hizmet belgesinin verilmesi gereken sürenin son
günü 31/7/2007 olduğundan, idari para cezasına konu fiil 31/7/2007 tarihinde işlenmiş
sayılacaktır. Bu durumda, 31/7/2007 tarihinde işlenen fiiller dolayısıyla zamanaşımı süresi,
506 sayılı Kanunun 4958 sayılı Kanunla değişik 140 ıncı maddesi hükmü dikkate alınarak
hesaplanacaktır. Dolayısıyla, 6/8/2003 ila 30/9/2008 tarihleri arasında işlenen filler beş yıllık
zamanaşımı süresine tabi tutulduğundan, bahse konu fiil dolayısıyla uygulanacak olan idari
para cezasının en geç 30/7/2012 tarihine kadar tebliğ edilmesi gerekmektedir.
Diğer taraftan, 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 7 nci
maddesinin ikinci fıkrası “Suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan
yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise, failin lehine olan kanun uygulanır ve infaz
olunur.” hükmüne amirdir.
Kanunun bu hükmüne istinaden, idari para cezasına konu fiilin işlendiği tarihte geçerli
olan kanundaki zamanaşımı süresi ile sonradan yürürlüğe giren kanundaki zamanaşımı süresi
farklı ise, Türk Ceza Kanunun 7 nci maddesine istinaden failin lehine olan kanundaki
zamanaşımı süresinin esas alınması gerekmektedir.
Bu nedenle,
- Fiilin işlendiği tarihte geçerli olan kanunda idari para cezalarının on yıllık zamanaşımı
süresine tabi olduğunun öngörülmesine rağmen, sonradan yürürlüğe giren kanunlarda idari
para cezalarının beş yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğunun öngörüldüğü durumlarda,
sonradan yürürlüğe giren ve failin lehine olan kanundaki beş yıllık zamanaşımı süresi,
- Fiilin işlendiği tarihte geçerli olan kanunda idari para cezalarının beş yıllık
zamanaşımı süresine tabi olduğu öngörülmesine rağmen, sonradan yürürlüğe giren kanunlarda
idari para cezalarının on yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğunun öngörüldüğü durumlarda,
sonradan yürürlüğe giren kanunda failin lehine bir düzenleme öngörülmediğinden, fiil
tarihinde geçerli olan beş yıllık zamanaşımı süresi,
dikkate alınacaktır.
Örnek 14- (D) Limited Şirketine ait işyerinde çalışan (A) sigortalısının 2002/Mayıs
ila 2002/Ekim aylarındaki hizmetlerinin Kurumumuza bildirilmediğinin 1/12/2010 tarihli
mahkeme ilamından anlaşıldığı varsayıldığında, 12/5/1993 ila 5/8/2003 tarihleri arasında
işlenen fiillerden dolayı idari para cezalarının tebliğinde zamanaşımı süresi her ne kadar 3910
sayılı Kanun uyarınca on yıl olarak belirlenmiş ise de, 6/8/2003 tarihi itibariyle yürürlüğe
giren 4958 sayılı Kanun uyarınca zamanaşımı süresi beş yıl olarak belirlendiğinden,
2002/Mayıs ila 2002/Ekim aylarına ilişkin aylık sigorta primleri bildirgelerinden dolayı beş
yıllık zamanaşımı süresi esas alınacağından, idari para cezaları tebliğe çıkartılmayacaktır.
Örnek 15- (B) sigortalısının 2004/Mayıs ayına ilişkin hizmetlerinin Kurumumuza
bildirilmediğinin Kurumun denetim ve kontrolle görevli memurlarınca 15/6/2010 tarihinde
düzenlenen rapor ile tespit edildiği varsayıldığında, fiilin işlendiği 30/6/2004 tarihinde
yürürlükte olan kanunda zamanaşımı süresi beş yıl olarak öngörüldüğünden, her ne kadar
1/10/2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanunla idari para cezalarında zamanaşımı
süresi on yıla çıkarılmış ise de bahse konu fiil dolayısıyla beş yıllık zamanaşımı süresi esas
alınacağından, idari para cezası tebliğe çıkartılmayacaktır.
b) 1/10/2008 veya sonraki bir tarihte işlenen fiiller yönünden tahakkuk
zamanaşımı süresi
5510 sayılı Kanunun 102 nci maddesinin yedinci fıkrasında, “İdarî para cezaları on
yıllık zamanaşımı süresine tabidir. Zamanaşımı süresi, fiilin işlendiği tarihten itibaren
başlar.” hükmü yer almaktadır.
Buna göre, 5510 sayılı Kanunda öngörülen yükümlülüklerini yerine getirmeyenler
hakkında uygulanacak olan idari para cezalarının, en geç fiilin işlendiği tarihten itibaren on yıl
_______________________________________________________________________
Mithatpaşa Cad. No:7 - 06437 Sıhhiye/ANKARA
Tel:(0312) 458 71 10 – 432 12 58 - Faks: 432 12 37
Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
e-posta:isverenlerPrimDB@sgk.gov.tr
Ayrıntılı bilgi için irtibat: Dr. M. BULUT Dai.Bşk.V.
11/17
içinde tebliğ edilmesi gerekmektedir.
Örnek 16- Özel sektör işverenince düzenlenen 2009/Ekim ayına ilişkin aylık prim ve
hizmet belgesinin Kuruma yasal süresi dışında verildiği ve söz konusu belgenin Kurumca
işleme alındığı varsayıldığında, bahse konu prim belgesinin yasal verilme süresi 23/11/2009
tarihinde sona ermiş olduğundan, söz konusu fiil dolayısıyla uygulanacak idari para cezası
22/11/2019 tarihine kadar tebliğ edilmediği takdirde zamanaşımına uğrayacaktır.
Örnek 17- Kurumun denetim ve kontrolle görevli memurlarınca düzenlenen
25/8/2011 tarihli raporda, özel nitelikteki işyerinde çalışan (A) sigortalısının 2009/Mart ayına
ilişkin hizmetlerinin ve kazançlarının Kuruma bildirilmediğinin tespit edildiği varsayıldığında,
2009/Mart ayına ilişkin aylık prim ve hizmet belgesinin yasal verilme süresi 23/4/2009
tarihinde sona ermiş olduğundan, söz konusu fiil dolayısıyla uygulanan idari para cezası
22/4/2019 tarihine kadar tebliğ edilmediği takdirde zamanaşımına uğrayacaktır.
5.2- İdari para cezalarında tahsil zamanaşımı süresi
İdari para cezalarının tahsilinde dikkate alınacak zamanaşımı süresi, belgenin,
işverenlerce kendiliğinden verilip verilmediği veya mahkeme kararlarına/denetim ve kontrolle
görevli memurlarca yapılan tespitlere/kamu kurum ve kuruluşlarından alınan yazılara istinaden
işverenlerce veya Kurumca re’sen düzenlenip düzenlenmediği üzerinde durulmaksızın, tebliğ
edilen idari para cezasının yasal ödeme süresinin son gününde geçerli olan kanun hükümlerine
göre tespit edilecektir.
a) Yasal ödeme süresinin son günü 30/9/2008 veya önceki bir tarihe rastlayan
idari para cezalarının tahsilinde dikkate alınacak zamanaşımı süresi
506 sayılı Kanunun 140 ıncı maddesinde 6/8/2003 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan
4958 sayılı Kanun ile değişiklik yapılmadan önce, idari para cezalarının tebliğ tarihinden
itibaren 7 gün içinde ödenmesi gerekmekte idi. Ancak 506 sayılı Kanunun 140 ıncı
maddesinde 4958 sayılı Kanunla yapılan değişiklik sonucunda idari para cezalarının ödeme
süresi tebliğ tarihinden itibaren 15 güne çıkartılmıştır.
Buna göre,
- 5/8/2003 veya önceki bir tarihte tebliğ edilmiş olan idari para cezalarında yasal
ödeme süresi, tebliğ tarihinden itibaren 7 gün,
- 6/8/2003 veya sonraki bir tarihte tebliğ edilmiş olan idari para cezalarında yasal
ödeme süresi, tebliğ tarihinden itibaren 15 gün,
olarak dikkate alınacaktır.
Bu bağlamda, yukarıda belirtilen süreler dikkate alınmak suretiyle idari para
cezalarının ödeme süresinin sona erdiği tarihin,
- 7/12/1993 veya önceki bir tarihe rastlaması halinde, tahsil zamanaşımı süresi,
Borçlar Kanunu hükümlerine istinaden, ödeme vadesinin sona erdiği tarihi takip eden günden
itibaren on yıl,
- 8/12/1993 ila 5/7/2004 tarihleri arasına rastlaması halinde, tahsil zamanaşımı süresi,
6183 sayılı Kanun hükümlerine istinaden, ödeme vadesinin sona erdiği tarihi takip eden
takvim yılı başından itibaren beş yıl,
- 6/7/2004 ila 30/9/2008 tarihleri arasına rastlaması halinde, tahsil zamanaşımı süresi,
Borçlar Kanunu hükümlerine istinaden, ödeme vadesinin sona erdiği tarihi takip eden günden
itibaren on yıl,
olarak dikkate alınacaktır.
Diğer taraftan, idari para cezalarının tahsil zamanaşımında, tahakkuk zamanaşımında
olduğu şekilde lehe olan hükümlerin uygulanması gibi bir durum söz konusu değildir.
_______________________________________________________________________
Mithatpaşa Cad. No:7 - 06437 Sıhhiye/ANKARA
Tel:(0312) 458 71 10 – 432 12 58 - Faks: 432 12 37
Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
e-posta:isverenlerPrimDB@sgk.gov.tr
Ayrıntılı bilgi için irtibat: Dr. M. BULUT Dai.Bşk.V.
12/17
b) Yasal ödeme süresinin son günü 1/10/2008 veya sonraki bir tarihe rastlayan
idari para cezalarının tahsilinde dikkate alınacak zamanaşımı süresi
5510 sayılı Kanunun 102 nci maddesinin dördüncü fıkrasına göre idari para
cezalarının tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde ödenmesi gerekmektedir. Yasal ödeme
süresinin son günü 1/10/2008 veya sonraki bir tarihe rastlayan idari para cezalarının tahsilinde
dikkate alınacak zamanaşımı süresi, 5510 sayılı Kanunun 93 üncü maddesinin ikinci
fıkrasında yer alan; “Kurumun prim ve diğer alacakları ödeme süresinin dolduğu tarihi takip
eden takvim yılı başından başlayarak on yıllık zamanaşımına tâbidir.” hükmüne istinaden,
ödeme süresinin dolduğu onbeşinci günü takip eden takvim yılı başından itibaren on yıl
olarak dikkate alınacaktır.
Örnek 18- 17/4/2010 tarihinde sigortalı çalıştırmaya başlayan, ancak işyeri
bildirgesini yasal süresi dışında Kuruma veren işveren hakkında uygulanan idari para
cezasının, 25/5/2010 tarihinde tebliğ edildiği varsayıldığında, idari para cezasının ödeme
süresi 9/6/2010 tarihinde sona ermektedir. Dolayısıyla, bahse konu idari para cezasına ilişkin
on yıllık zamanaşımı süresi 1/1/2011 tarihinde başlayıp 31/12/2020 tarihinde sona erecektir.
c) Ölüm halinde idari para cezaları hakkında yapılacak işlemler
Bilindiği gibi, 6183 sayılı Kanunda idari para cezalarının amme borçlusunun ölümü
halinde terkin edilip edilmeyeceği hususunda herhangi bir düzenleme yer almamaktadır.
Ancak, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 38 inci maddesinin altıncı fıkrasında
“Ceza sorumluluğu şahsidir.” hükmü yer almaktadır.
Anayasanın bu hükmü ile şahısların işledikleri idari veya adli suçlara istinaden gerek
adli, gerekse idari merciler tarafından verilen cezaların yalnızca o kişiye yönelik olarak infaz
edilmesi gerektiği hüküm altına alınmaktadır.
Diğer taraftan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun;
- ‘Ceza sorumluluğunun şahsiliği’ başlıklı 20 nci maddesinin birinci fıkrasında, “Ceza
sorumluluğu şahsîdir. Kimse başkasının fiilinden dolayı sorumlu tutulamaz.”
- ‘Sanığın veya hükümlünün ölümü’ başlıklı 64 üncü maddesinin ikinci fıkrasında ise,
“Hükümlünün ölümü, hapis ve henüz infaz edilmemiş adlî para cezalarını ortadan kaldırır.
Ancak, müsadereye ve yargılama giderlerine ilişkin olup ölümden önce kesinleşmiş bulunan
hüküm, infaz olunur.”
hükmü yer almaktadır.
Ayrıca, mülga 765 sayılı Türk Ceza Kanununun 96 ncı maddesinde de 5237 sayılı
Kanunun 64 üncü maddesine paralel hüküm yer almakta idi.
Bu itibarla, Anayasanın 38 inci maddesi hükmü ile mülga 765 sayılı Türk Ceza
Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda yer verilen hükümler karşısında, cezaya
muhatap kişinin ölümü halinde mahkemeler tarafından verilen adli para cezalarının
tahsilinden vazgeçilmesi gerekmektedir. Ancak, yargılama giderlerine ilişkin olup ölümden
önce kesinleşmiş olan mahkeme kararlarının infazı gerektiğinden, bu tutarlar gerek terekeden
gerekse mirasçılardan tahsil edilecektir.
İdari para cezalarının düzenlendiği özel kanunlarda, cezaya muhatap olan kişilerin
ölümü halinde, idari para cezalarının mirası reddetmemiş mirasçılarından takip edilip
edilmeyeceği yönünde ayrıca bir hüküm bulunmaması nedeniyle, Anayasanın 38 inci
maddesinde yer verilen "Cezaların Şahsiliği" ilkesi ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 20
nci maddesi gereğince, bu idari para cezalarının tahsilinden vazgeçilmesi icap etmektedir. Bu
bağlamda, 5510 sayılı Kanun uyarınca uygulanan idari para cezasının borçlusu olan gerçek
kişi işverenin ölümü halinde, bu amme alacağının mirası reddetmemiş mirasçılarından takip
edilip edilmeyeceği yönünde bir düzenleme bulunmadığından, kendisine idari para cezası
uygulanan amme borçlusunun ölümü halinde, bu alacağın (borçlunun mirasçılarından takip
edilmeksizin) tahsilinden vazgeçilecektir.
_______________________________________________________________________
Mithatpaşa Cad. No:7 - 06437 Sıhhiye/ANKARA
Tel:(0312) 458 71 10 – 432 12 58 - Faks: 432 12 37
Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
e-posta:isverenlerPrimDB@sgk.gov.tr
Ayrıntılı bilgi için irtibat: Dr. M. BULUT Dai.Bşk.V.
13/17
Buna karşın, tüzel kişilere yönelik olarak verilen idari para cezalarının tüzel kişiliğin
mal varlığından tahsil edilememiş olması nedeniyle, 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre
takibe geçilen sorumlu tutulan ortaklar ve/veya kanuni temsilcilerin ölümü halinde, cezaya
tüzel kişiliğin muhatap olması nedeniyle, mirası reddetmemiş mirasçılardan bu alacakların
takibine devam edilecektir.
6- Zamanaşımı süresinin kesilmesi ve durması
Kurumumuzun yasal süresi içinde ödenmeyen prim ve diğer alacaklarının tahsilinde
zamanaşımı süresinin kesilmesi ve durması ile ilgili olarak 3917 sayılı Kanunla yapılan
düzenleme ile birlikte 8/12/1993 tarihinden itibaren 6183 sayılı Kanunun 103 üncü maddesi
hükümleri esas alınmaktadır.
6.1. Zamanaşımının kesilmesi
6183 sayılı Kanunun 103 üncü maddesinde, zamanaşımının hangi hallerde kesileceği
belirtilmiştir. Kurum alacağı için zamanaşımı işlemeye başladıktan sonra bu maddede
sıralanan işlemlerden en az birinin gerçekleşmesi durumunda, zamanaşımının kesilmesinde
geçmiş olan süre ortadan kalkar ve kesilmenin rastladığı takvim yılını izleyen takvim yılı
başından itibaren yeniden işlemeye başlar.
Zamanaşımını kesen haller aşağıda belirtilmiştir.
a) Ödeme: Ödeme, hususi şekilleri uyarınca yapılmışsa, çekin tahsil dairesine veya
bankaya verildiği, paranın bankaya veya postaneye yatırıldığı, münakale emri üzerine paranın
Kurum hesabına geçtiği gün yapılmış sayılır ve zamanaşımı da o gün kesilmiş olur. Çek veya
münakale emrinin herhangi bir nedenle ödenmemesi durumunda, Kurumun borçluya rücu
hakkı saklıdır. Bu durumda zamanaşımı kesilmez.
b) Haciz uygulanması: Borçlunun menkul ve gayrimenkul malları ile alacak ve
haklarına haciz uygulanması zamanaşımını keser.
c) Cebren tahsil ve takip muameleleri sonucunda yapılan tahsilat: Cebren tahsil ve
şekillerini düzenleyen 54 üncü madde uyarınca gösterilen teminatın paraya çevrilmesi, kefilin
takibi ve borçlunun iflasının istenmesi sonucu elde edilen tahsilat ile borçlunun taşınır ve
taşınmaz mallarının satılması sonucu elde edilen paralar zamanaşımını keser.
d) Ödeme emri tebliği: Kurum alacağını vadesinde ödemeyenlere, 55 inci madde
uyarınca tebliğ edilen ödeme emri zamanaşımını keser.
e) Mal bildirimi, mal edinme ve mal artmalarının bildirilmesi: Kurum borçlusunun
59 uncu madde gereğince mal bildiriminde bulunması zamanaşımını kesme nedenidir.
Borçlunun malının olup olmaması zamanaşımının kesilmesi bakımından önemli değildir.
Zamanaşımının kesilmesi için borçlunun mal bildiriminde bulunması yeterlidir.
Ayrıca, 61 inci madde hükmünce mal edinme ve mal artmalarının, tahsil dairesine
bildirilmesi de zamanaşımının kesilmesi için yeterlidir.
f) Yukarıdaki sıralarda gösterilen muamelelerden herhangi birinin kefile veya
yabancı şahıs ve kurumların mümessillerine tatbiki veya bunlar tarafından yapılması:
Zamanaşımının kesilmesi yönünden yukarıda sayılan beş işlemden herhangi birinin bu
kişilere de yapılmış olması da zaman aşımını keser.
g) İhtilaflı amme alacaklarında yargı organlarınca bozma kararı verilmesi:
Uyuşmazlık durumunda yargı organlarınca verilen bozma kararı, zamanaşımını kesen
nedenler arasındadır.
h) Alacağın teminata bağlanması: Alacağın Kanunda öngörüldüğü şekilde herhangi
bir teminata bağlanması, zamanaşımını kesme nedenleri arasındadır.
ı) Yargı organlarınca yürütmenin durdurulması kararı verilmesi: Yargı
organlarınca yürütmenin durdurulması kararının verilmesi zamanaşımını keser.
_______________________________________________________________________
Mithatpaşa Cad. No:7 - 06437 Sıhhiye/ANKARA
Tel:(0312) 458 71 10 – 432 12 58 - Faks: 432 12 37
Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
e-posta:isverenlerPrimDB@sgk.gov.tr
Ayrıntılı bilgi için irtibat: Dr. M. BULUT Dai.Bşk.V.
14/17
j) İki kamu idaresi arasında mevcut bir borç için alacaklı amme idaresince,
borçlu amme idaresine borcun ödenmesi için yazı ile başvurulması: Amme idareleri
arasında mevcut bir borç için alacaklı amme idaresince borçlu idareye yazı ile başvurularak
alacağını istemesi zamanaşımını keser. Borçlu amme idaresine yazı ile başvurulması, idarece
tebellüğ edilmesi manasına gelmektedir.
k) Amme alacağının özel kanunlara göre ödenmek üzere müracaatta
bulunulması ve/veya ödeme planına bağlanması: Alacağın özel kanunlara göre ödenmesi
için müracaatta bulunulması ve/veya ödeme planına bağlanması da tahsil zamanaşımını keser.
Zamanaşımını kesen işlemlerinden an az birinin gerçekleşmiş olması halinde, işlemin
gerçekleştiği tarih itibariyle zamanaşımı kesilmiş olacaktır.
Bu durumda, zamanaşımının;
- 6183 sayılı Kanuna göre tayin edilmiş olduğu durumlarda, yeni zamanaşımı süresi,
zamanaşımının kesildiği tarihi takip eden takvim yılı başından itibaren beş yıl olarak,
- 818 sayılı Kanuna göre tayin edilmiş olduğu durumlarda, yeni zamanaşımı süresi,
zamanaşımının kesildiği tarihi takip eden günden itibaren on yıl olarak,
yeniden başlatılacaktır
Örnek 19- 2004/Mart ayına ilişkin prim borcunun, 6183 sayılı Kanunun 102 nci
maddesine istinaden 1/1/2005 tarihinden itibaren beş yıllık süre içinde tahsil edilmesi
gerekmektedir. Bahse konu prim borcu dolayısıyla düzenlenen ödeme emrinin 18/6/2009
tarihinde ilgililere tebliğ edildiği varsayıldığında, zamanaşımı süresi 18/6/2009 tarihi
itibariyle kesilmiş olacağından, 6183 sayılı Kanunun 103 üncü maddesine istinaden 1/1/2010
tarihinden itibaren beş yıllık zamanaşımı süresi yeniden işlemeye başlayacaktır.
Örnek 20- 2007/Temmuz ayına ilişkin prim borcunun, Borçlar Kanununun 60 ıncı
maddesine istinaden 1/9/2007 tarihinden itibaren on yıllık süre içinde tahsil edilmesi
gerekmektedir. Bahse konu prim borcu dolayısıyla 21/2/2010 tarihinde kısmi ödeme yapıldığı
varsayıldığında, zamanaşımı süresi 21/2/2010 tarihi itibariyle kesilmiş olacağından ve Borçlar
Kanununun 133 üncü maddesine istinaden zamanaşımı süresi, ödeme süresinin sona erdiği
tarihi takip eden günden itibaren başladığından, on yıllık zamanaşımı süresi 22/2/2010
tarihinden itibaren yeniden işlemeye başlayacaktır
Diğer taraftan, zamanaşımının;
- Yargı organlarınca bozma kararı ile kesilmesi halinde, zamanaşımı süresi yeni vade
gününün rastladığı,
- Kurum alacağının teminata bağlanması nedeniyle kesilmesi halinde, zamanaşımı
süresi teminatın kalktığı,
- İcranın kaza (yargı) mercilerince ertelenmesi/yürütmenin durdurulması kararlarıyla
kesilmesi halinde, zamanaşımı süresi durma süresinin sona erdiği,
tarihi takip eden takvim yılı başından/günden itibaren yeniden işlemeye başlayacaktır.
6.2. Zamanaşımının durması (işlememesi)
Zamanaşımının işlememesi halini düzenleyen 6183 sayılı Kanunun 104 üncü maddesi
hükmü uyarınca borçlunun yabancı bir memlekette bulunması, hileli iflas etmesi, terekesinin
tasfiye edilmesi gibi hakkında icra takibi yapılmasına imkan bulunmayan hallerde, tahsil
zamanaşımı işlemez. Sıralanan sebepler ortadan kalktıktan sonra, duran zamanaşımı kaldığı
yerden işlemeye devam eder.
Diğer taraftan, 5510 sayılı Kanunun 91 inci maddesinin dördüncü fıkrasında, “Prim
borcunun ertelendiği sürede zamanaşımı işlemez ve ertelenen kısmına gecikme cezası ve
gecikme zammı uygulanmaz.” hükmü yer almıştır
Bu durumda, prim borçlarının 5510 sayılı Kanunun 91 inci maddesine istinaden afet
nedeniyle ertelenmesine karar verilmesi halinde, borçlu hakkında takip yapılamayacağından
dolayı, bu süreler içinde de zamanaşımı işlemeyecektir.
_______________________________________________________________________ 15/17
Mithatpaşa Cad. No:7 - 06437 Sıhhiye/ANKARA
Tel:(0312) 458 71 10 – 432 12 58 - Faks: 432 12 37
Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
e-posta:isverenlerPrimDB@sgk.gov.tr
Ayrıntılı bilgi için irtibat: Dr. M. BULUT Dai.Bşk.V.
Zamanaşımı süresinin kesilmesi halinde, süre yeniden tayin edilmekte; buna karşın,
zamanaşımı süresinin durması ya da prim borcunun ertelenmesi halinde yeni bir süre tayin
edilmeyip, zamanaşımı süresinin durduğu tarih ile işlemeye devam ettiği tarih arasındaki süre,
zamanaşımı süresinin hesaplanmasında dikkate alınmamaktadır.
Örnek 21- (A) Limited Şirketinin ödeme vadesi geçmiş 2007/Mart ve Nisan ayına
ilişkin prim borçları ile ödeme vadesi gelmemiş 2009/Temmuz, Ağustos, Eylül aylarına
ilişkin prim borçlarının 14/8/2009 tarihinde meydana gelen yangın felaketi dolayısıyla
14/8/2009 tarihinden 14/8/2010 tarihine kadar 1 yıl süre ile ertelenmesine karar verildiği
varsayıldığında,
- 2007/Mart ayına ilişkin prim borcunun, Borçlar Kanununun 128 inci maddesine
istinaden 1/5/2007 tarihinden 1/5/2017 tarihine kadar on yıllık süre içinde tahsil edilmesi
gerekmekle birlikte, 14/8/2009 ila 14/8/2010 tarihleri arasında zamanaşımı süresi 1 yıl süre ile
durduğundan, bahse konu prim borcunun on yıllık zamanaşımı süresi 1/5/2018 tarihinde sona
erecektir.
- 2007/Nisan ayına ilişkin prim borcunun, Borçlar Kanununun 128 inci maddesine
istinaden 1/6/2007 tarihinden 1/6/2017 tarihine kadar on yıllık süre içinde tahsil edilmesi
gerekmekle birlikte, 14/8/2009 ila 14/8/2010 tarihleri arasında zamanaşımı süresi 1 yıl süre ile
durduğundan, bahse konu prim borcunun on yıllık zamanaşımı süresi 1/6/2018 tarihinde sona
erecektir.
- 2009/Temmuz, Ağustos, Eylül aylarına ilişkin prim borçlarının, 5510 sayılı Kanunun
93 üncü maddesine istinaden 1/1/2010 tarihinden 1/1/2020 tarihine kadar tahsil edilmesi
gerekmekle birlikte, 14/8/2009 ila 14/8/2010 tarihleri arasında zamanaşımı süresi
durduğundan, zamanaşımının işlemediği 1/1/2010 ila 14/8/2010 tarihleri arasındaki süre
bahse konu prim borçlarına ilişkin on yıllık zamanaşımı süresine eklenecek olup, bu durumda
bahse konu prim borcunun on yıllık zamanaşımı süresi 14/8/2020 tarihinde sona erecektir.
7- Ortak hükümler
7.1- Bilindiği gibi,
- 1479 sayılı Kanunun mülga 26 ncı ve 2926 sayılı Kanunun mülga 7 nci maddesinde
sigortalı sayılanların, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren üç ay içinde Kuruma başvurarak
kayıt ve tescillerini yaptırmak zorunda oldukları,
- 1479 sayılı Kanunun mülga 25 inci ve 2926 sayılı Kanunun mülga 6 ncı maddesinde,
sigortalılığı sona erenlerin, sigortalılıklarının sona erdiği tarihten itibaren üç ay içinde
Kuruma başvurarak kayıtlarını sildirmek zorunda oldukları,
Bu sigortalıların sigortalılıklarının başlama ve sona ermesine ilişkin bildirim
yükümlülüklerini süresi içinde yerine getirmemeleri halinde, haklarında 1479 sayılı Kanunun
24/7/2003 tarihli ve 4956 sayılı Kanunla yeniden düzenlenen 80 inci maddesine istinaden
50,00 TL idari para cezası uygulanacağı ve bu miktarın, her yıl Maliye Bakanlığınca 4/1/1961
tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi gereğince belirlenen
yeniden değerleme oranında artırılacağı,
hükümlerine yer verilmiştir.
Bununla birlikte, gerek 1479 sayılı Kanunda, gerekse 2926 sayılı Kanunda söz konusu
idari para cezalarının tahakkuk zamanaşımı süresine ilişkin bir hükme yer verilmemiştir.
Diğer taraftan, bahse konu hükümler, 5510 sayılı Kanunla 1/10/2008 tarihi itibariyle
yürürlükten kaldırılmıştır.
Bu itibarla, 1479 ve 2926 sayılı kanunlar gereğince, 1/10/2008 tarihinden önceki
sürelerde sigortalılıklarının başlama ve sona ermesine ilişkin bildirim yükümlülüklerini yasal
süresi içinde yerine getirmeyenler hakkında uygulanması gereken idari para cezalarının tebliğ
edilmemiş olması halinde, 1/10/2008 tarihinden itibaren söz konusu fiiller nedeniyle idari
para cezası uygulanması mümkün bulunmamaktadır.
_______________________________________________________________________ 16/17
Mithatpaşa Cad. No:7 - 06437 Sıhhiye/ANKARA
Tel:(0312) 458 71 10 – 432 12 58 - Faks: 432 12 37
Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
e-posta:isverenlerPrimDB@sgk.gov.tr
Ayrıntılı bilgi için irtibat: Dr. M. BULUT Dai.Bşk.V.
7.2- Gerek 506 sayılı Kanunda, gerekse 5510 sayılı Kanunda zamanaşımının Kurumca
re’sen dikkate alınıp alınmayacağı hususunda herhangi bir düzenlemeye yer verilmemiştir.
Borçlar Kanununun 140 ıncı maddesine göre, zamanaşımı def’inin öne sürülmediği
durumlarda, hâkimin zamanaşımını re’sen nazara alamayacağı öngörüldüğünden, Yönetim
Kurulumuzca alınan 2010/69 sayılı Kararın 1 inci maddesinde öngörülen tutarı aşan prim ve
idari para cezası borçlarının zamanaşımına uğramış olduğu hususunda kesinleşmiş mahkeme
kararı olmadan terkin işlemi yapılmayacaktır.
7.3- 5510 sayılı Kanunda öngörülen yükümlülükleri yerine getirmeyenler hakkında
uygulanacak idari para cezaları 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ
edilmektedir. 7201 sayılı Kanunun 28 inci maddesine göre posta veya memur eliyle tebliğ
edilemeyen yazıların ilanen tebliğ edilebileceği öngörüldüğünden, idari para cezalarının
tahakkuk zamanaşımına uğratılmaması bakımından ilanen tebliğe çıkartılacaktır.
7.4- Kurumca terkin işlemi yapılan işyeri dosyalarından dolayı borcu yoktur yazısı
istenildiği durumlarda, söz konusu alacaklar ters kayıt oluşturulmak suretiyle terkin
edildiğinden, işverenin terkin edilen alacaklar dışında başka bir borcu da yok ise borcu yoktur
yazısı verilecektir.
7.5- Terkin işlemleri ters kayıt oluşturulmak suretiyle yapılacağından, terkin edilecek
borçlarla ilgili olarak iptal tahakkuk işlemi yapılacaktır.
7.6- Sosyal güvenlik il müdürlüklerince/sosyal güvenlik merkezlerince bir takvim yılı
içinde terkin edilen işsizlik sigortası prim asılları takip eden yılın Mart ayı sonuna kadar
Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü İşverenler Prim Daire Başkanlığınca Türkiye İş Kurumuna
bildirilecektir.
7.7- 2011/53 sayılı Genelgenin “3.Zamanaşımı” başlıklı bölümü bu genelgenin
yayımlandığı tarihten itibaren yürürlükten kaldırılmıştır
8- Muhasebe İşlemleri
Kurumumuz prim ve idari para cezası alacaklarından zamanaşımına uğramış veya
tahsili imkânsız hale gelmiş ya da tahsili için yapılan giderlerin alacaktan fazla olduğu
anlaşılan alacaklar, muhasebe servislerine intikal ettirildiğinde, muhasebe servislerince
alacağın takip durumuna göre (121) Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı veya (128) Şüpheli
Alacaklar hesabına alacak ve karşılığında (630) Giderler Hesabına borç kaydı yazmak
suretiyle terkin işlemine ait muhasebe kayıtlarını gerçekleştirmiş olacaklardır. Takip ve tahsil
görevi Kurumumuza verilmiş olan diğer kamu alacaklarına ilişkin olarak nazım hesaplarda
takip edilenlerden (işsizlik sigortası primi) ise terkin edilecek tutarların muhasebe servisine
bildirilmesi durumunda (948) Başka Birimler Adına İzlenen Alacaklar Hesabı ve (949) Başka
Birimler Adına İzlenen Alacak Emanetleri Karşılığı Hesabı ters çalıştırılarak terkin işlemi
muhasebeleştirilecektir.
Bilgi edinilmesini ve gereğini rica ederim.
Fatih ACAR
Kurum Başkanı
Ek: 3 matbu yazı
DAĞITIM/
Gereği:
- Merkez ve taşra teşkilatına
Bilgi:
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına
- Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğüne
- Gelir İdaresi Başkanlığına
_______________________________________________________________________
Mithatpaşa Cad. No:7 - 06437 Sıhhiye/ANKARA
Tel:(0312) 458 71 10 – 432 12 58 - Faks: 432 12 37
Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr
e-posta:isverenlerPrimDB@sgk.gov.tr
Ayrıntılı bilgi için irtibat: Dr. M. BULUT Dai.Bşk.V.
17/17
T.C.
SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI
……………… SOSYAL GÜVENLİK İL MÜDÜRLÜĞÜ
Ek: 1
SAYIŞTAY BAŞKANLIĞINA
ANKARA
İl Müdürlüğümüzde işlem gören ve aşağıda belirtilen işyerlerinden dolayı
tahakkuk eden sigorta primi, işsizlik sigortası ve idari para cezası alacakları 6111 sayılı
Kanunun 17 inci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca / Yönetim Kurulumuzun 9/4/2010 tarihli
ve 2010/69 kararı ile terkin edilmiştir.
Bilgi edinilmesini arz ederim.
İl Müdürü
İmza
TERKİN EDİLEN SİGORTA PRİMİ, İŞSİZLİK SİGORTASI PRİMİ, İDARİ PARA CEZASI
ALACAKLARI LİSTESİ
İşyeri Sicil
No
İşyerinin
Ünvanı
Terkin
Edilen
Borcun
Dönemi
Terkin Edilen
Sigorta Primi
Asıl
Gc/Gz
Terkin Edilen
İşsizlik
Sigortası Primi
Asıl Gc/Gz
Terkin Edilen
İdari Para Cezası
Asıl
Gc/Gz
T.C.
SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI
……………… SOSYAL GÜVENLİK İL MÜDÜRLÜĞÜ
Ek: 2
SİGORTA PRİMLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
İŞVERENLER PRİM DAİRE BAŞKANLIĞINA
İl Müdürlüğümüzde işlem gören ve aşağıda belirtilen işyerlerinden dolayı
tahakkuk eden eğitime katkı payı, özel işlem vergisi ve damga vergisi alacakları 6183 sayılı
Kanunun 102 nci maddesine istinaden zamanaşımına uğramış olup, sözkonusu alacakların
terkin edilip edilmeyeceği hususunun bildirilmesini arz ederim.
İl Müdürü
İmza
BÜTÇE GELİRLERİ TAHAKKUK ARTIKLARINDAN ZAMANAŞIMINA UĞRAMIŞ
OLANLARA İLİŞKİN AYRINTI CETVEL
İşyeri Sicil No
İşyerinin
Ünvanı
Terkin
Edilecek
Borcun
Dönemi
Terkin
Edilecek
EKP
Asıl Gc/Gz
Terkin
Edilecek
ÖİV
Asıl Gc/Gz
Terkin
Edilecek
DV
Asıl Gc/Gz
T.C.
SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI
……………… SOSYAL GÜVENLİK İL MÜDÜRLÜĞÜ
Ek: 3
SAYIŞTAY BAŞKANLIĞINA
ANKARA
İl Müdürlüğümüzde işlem gören ve aşağıda belirtilen işyerlerinden dolayı tahakkuk
eden eğitime katkı payı, özel işlem vergisi ve damga vergisi alacakları,
a) Zamanaşımına uğramış olmaları nedeniyle 6183 sayılı Kanunun 102 nci maddesi
kapsamında Gelir İdaresi Başkanlığının ……… tarihli, ……….sayılı yazısına
istinaden,
b) Tahsil imkansızlığı veya alacağın tahsili için yapılacak giderlerin alacaktan fazla
olması nedeniyle 6183 sayılı Kanunun 106 ncı maddesine istinaden,
terkin edilmiştir.
Bilgi edinilmesini arz ederim.
İl Müdürü
İmza
6183 SAYILI KANUNUN 102 NCİ MADDESİNE İSTİNADEN TERKİN EDİLEN
EĞİTİME KATKI PAYI, ÖZEL İŞLEM VERGİSİ VE DAMGA VERGİSİ ALACAKLARI
LİSTESİ
İşyeri Sicil No
İşyerinin
Ünvanı
Terkin
Edilen
Borcun
Dönemi
Terkin Edilen
EKP
Terkin Edilen
ÖİV
Terkin Edilen
DV
Aslı
Aslı
Aslı
Gc/Gz
Gc/Gz
Gc/Gz
6183 SAYILI KANUNUN 106 NCI MADDESİNE İSTİNADEN TERKİN EDİLEN
EĞİTİME KATKI PAYI, ÖZEL İŞLEM VERGİSİ VE DAMGA VERGİSİ ALACAKLARI
LİSTESİ
İşyeri Sicil No
İşyerinin
Ünvanı
Terkin
Edilecek
Borcun
Dönemi
Terkin Edilen
EKP
Terkin Edilen
ÖİV
Terkin Edilen
DV
Aslı
Aslı
Aslı
Gc/Gz
Gc/Gz
Gc/Gz
Ekli belgeler
PDF Belge (PDF)PDF · Arşiv belgesi Aç ↗Bu belgenin yazdırılabilir sürümü ücretli üyelere özeldir — https://isverenim.skyside.com.tr/mevzuat/fb426d60-540a-bb8b-8a7b-1f0898b80aec