6111 Kanun Numaralı Teşvik Süre Uzatımı Hakkında

ADAÎ.ET ve İ^ALFUHMA PARTİSİ

^''"P 3. .;;V.«nivjı

; İ5/oHfo2Z

i s.y, ^;'İ9

I£-a.s«.4a:«a

^

——

TÜRKİYE BUYUK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

İşsizlik Sigortası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun

Teklifimiz ve gerekçesi ekte sunulmaktadır.

Gereğini arz ederiz.

Zeynep YILDIZ

Resul KURT

Ankara Milletvekili

Adıyaman Milletvekili

TBMM BAŞKANLIĞI

Tali Komisyon

Sağlık, Aile, Çalışma ve

Sosyal îşler

Esas Komisyon

Plan ve Bütçe

Tarih: 15-1-2024

Esas No:2/1918

TBMWİ^

GH nhu evraIS.

15 Ocak 2024

No:

İM3 3^

r i^sJlejuır 4^

^

Ss-lıJ^ •ç_

^/\(a)Gü(^

V

ty^

yL{xyUG .

cSj^^ ÇAAf

t/ -

cı5^cc.ite^' •

:s*^R\e[^c5^Lu

MV.

1

AJÜ:tUAo£kiU

vMob^ o|^ A\W^I ^

A '^^O/VVa-, /Mı/.

^USTAPA

/UM/^ ' ^ ■

/{/eo*tâ^,l^ ^/Zi£A./J

i^.*f/£.-Â^^J:j/r

'

KvASVcy-A^ f/^'^-

'-e A'-rı//rr\

7^

c.

>

u

::>

m

n -

^ û

<

/i

&^

r

)\P

c

p

îî- Ç-

-^p

!^r

rV_ c;

C.(

/Ma3\ıa

(H4ı>(0^-^ i

i

(2-1^ ^

M\J

hjkcf

GENEL GEREKÇE

İşverenlerin işgücü maliyetlerini düşürerek istihdamı korumalarını ve artırmalarım

desteklemek amacıyla 2016 yılından 2023 yılının sonuna kadar olan dönemde her yıl asgari

ücret desteği sağlanmıştır. Kanun Teklifi ile 2024 yılı Ocak ila Aralık aylarında da istihdamı

desteklemek için işgücü maliyetlerini azaltmak üzere işverenlere, finansmanı İşsizlik Sigortası

Fonundan karşılanacak şekilde aylık 700 TL asgari ücret desteği sağlanması amaçlamnaktadır.

Türkiye Yüzyılı Vizyon Belgesinde "Pasif işgücü programlarmm erişilebilirliğini

güçlendirme, İşsizlik Sigortası Fonundan yararlanma şartlarmı kolaylaştırma" hedefi yer

almaktadır. Ulusal İstihdam Stratejisinde de; "İşsizlik sigortası, daha fazla sosyal koruma

sağlayacak şekilde yeniden düzenlenecektir." politikası yer bulmuştur.

Bu çerçevede Kanun Teklifi ile; İşsizlik Sigortası Fonu kullanılarak uygulananpasif işgücü

piyasası programlarıma etkinliğinin artmlması için kısa çalışma gerekçelerine genel salgm

durumunun eklenmesi ve kısa çalışma ödeneğinden yararlamlabilmesi için gereken asgari prim

ödeme gün sayısımn 450 güne indirilmesi amaçlanmaktadır.

Teklif ile; ilave istihdamm sağlamnası ve Özel politika gerektiren kadın, genç ve mesleki

yeterlilik belgesi sahibi olan işsizlerin istihdamının desteklenmesi amaeıyla 2011 yılından bu yana

uygulanan ve jöîzde elli beşi kadm olmak üzere yıllık ortalama 650.000 kişinin yararlandığı teşvik

uygulamasına 31/12/2025 tarihine kadar devam edilmesi ve uygulamanın 31/12/2026 tarihine

kadar uzatılabilmesi için Cumhurbaşkanına yetki verilmesi amaçlanmaktadır.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanhğımn 6331 sayılı Kanun kapsamında yer alan

işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği konularında ölçüm, inceleme ve araştırma yapma, bilgi,

belge ve numune alma, Kanun kapsamındaki eğitim kurumları, ortak sağlık ve güvenlik

birimleri, ekipman muayene kuruluşları, iş hijyeni ölçüm, test ve analiz laboratuvarlarma ilişkin

inceleme, kontrol, denetim yetki ve sorumluluğu yargı kararları çerçevesinde yeniden

düzenlenmektedir.

MADDE GEREKÇELERİ

MADDE 1-Madde ile; İşsizlik Sigortası Fonu kullanılarak uygulanan pasif işgücü piyasası

programlannın etkinliğinin artmlması ile daha çok sayıda sigortalının kısa çalışma ödeneğinden

yararlanabilmesi için gereken asgari prim ödeme gün sayısımn 450 güne indirilmesi, kısa çalışma

gerekçelerine genel salgın durumunun eklenmesi ve ödenen kısa çalışma sürelerinin kısa çalışma

başlama tarihinden sonraki işsizlik ödeneği hak sahipliği sürelerinden mahsup edilmesi

amaçlanmaktadır.

MADDE 2- Madde ile; ilave istİhdanun sağlanması ve özel politika gerektiren kadın, genç

ve mesleki yeterlilik belgesi sahibi olan işsizlerin istihdamımn desteklenmesi için verilen teşvikin

31/12/2025 tarihine kadar devam ettirilmesi ve uygulamanın 31/12/2026 tarihine kadar

uzatılabilmesi için Cumhurbaşkanına yetki verilmesi amaçlanmaktadır.

MADDE 3- Madde ile; 4447 sayılı Kanunun ek 2 nci maddesinde yapılan değişikliğe

istinaden kısa çalışma başlama tarihi bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce olanlar hakkmda

bu Kanun ile yapılan değişiklik öncesindeki hükümlerin uygulanması amaçlanmaktadır.

MADDE 4- 6331 sayılı Kanunun 24 üncü maddesinde yapılan değişikliğe ve aynı

Kanuna yeni eklenen 24/A maddesine bağlı olarak iki ayrı Kanunda aynı konunun

düzenlenmemesi ve uygulamada tereddütlerin ortaya çıkmaması bakımından fıkra yürürlükten

kaldırılmaktadır.

MADDE 5- Madde ile; işverenlerin işgücü maliyetlerinin düşürülerek istihdamın

arttırılması ve kayıtlı istihdamın korunması amacıyla 2016 yılından bu yana uygulanan asgari

ücret desteğinin 2024 yılında aylık 700 Türk lirası olarak uygulanması amaçlanmaktadır.

MADDE 6- Kanun Teklifi ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınm 6331 sayılı

Kanun kapsammda yer alan işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği konulannda ölçüm, inceleme ve

araştırma yapma, bilgi, belge ve numune alma, Kanun kapsamındaki eğitim kurumlan, ortak sağlık

ve güvenlik birimleri, ekipman muayene kuruluşlan, iş hijyeni ölçüm, test ve analiz

laboratuvarlanna ilişkin inceleme, kontrol, denetim yetki ve sorumluluğuna ilişkin hülcümler yargı

kararları çerçevesinde 24/A maddesinde düzenlendiğinden maddeyle 24 üncü maddesinin ikinci

fıkrası yürürlükten kaldınlmaktadır.

MADDE 7- Madde ile; Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının 6331 sayılı Kanun

kapsammda yer alan işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği konularında ölçüm, inceleme ve

araştırma yapma, bilgi, belge ve numune alma, Kanun kapsamındaki eğitim kurumları, ortak

sağlık ve güvenlik birimleri, ekipman muayene kuruluşları, iş hijyeni ölçüm, test ve analiz

laboratuvarlanna ilişkin inceleme, kontrol, denetim yetki ve sorumluluğu yargı kararları

çerçevesinde düzenlenmektedir.

MADDE 8- Madde ile 6331 sayılı Kanuna bu Kanun Teklifi ile eklenen 24/A

maddesine ilişkin uyum düzenlemesi yapılmaktadır.

MADDE 9- Yürürlük maddesidir.

MADDE 10- Yürütme maddesidir.

İŞSİZLİK SİGORTASI KANUNU İLE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK

YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ

MADDE 1- 25/8/1999 tarihli ve 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun ek 2 nci

maddesinin birinci fikrasmda yer alan "bölgesel kriz" ibaresinden sonra gelmek üzere genel

salgın" ibaresi eklenmiş, üçüncü fıkrasınm ikinci cümlesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, dördüncü

fıkrasımn ikinci cümlesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki cümleler eklenmiş, dördüncü

fıkrasımn son cümlesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve yedinci fıkrasına aşağıdaki cümle

eklenmiştir.

"Sigortalımn kısa çalışma ödeneğine hak kazanabilmesi için, kısa çalışma başlama tarihinden

önceki son 120 gün hizmet akdine tabi olması ve son üç yılda en az 450 gün sigortalı olarak çalışıp

işsizlik sigortası primi ödemiş olması gerekir."

"Kısa çalışma ödeneği, her aym beşinde aylık olarak sigortalımn kendisine ödenir. Ödeme tarihini

Öne çekmeye Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yetkilidir. Kısa çalışma ödeneği, damga vergisi

hariç herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaz, nafaka borçlan dışmda onda birinden fazlası

haczedilemez veya başkasına devir ve temlik edilemez."

"Kısa çalışma ödeneği olarak ödenen süreler, kısa çalışma başlama tarihinden itibaren 3 yıl

içerisindeki hizmet akdi fesihlerine istinaden yapılacak işsizlik ödeneği ödemelerine ilişkin hak

sahipliği sürelerinden düşülür."

"Sigortalımn kusurundan kaynaklanan fazla ödemeler ise yasal faizi ile birlikte sigortalıdan tahsil

edilir, ölen sigortalılara ait fazla ödemeler geri tahsil edilmez."

MADDE 2- 4447 sayılı Kanunun geçici 10 uncu maddesinin on ikinci fıkrası aşağıdaki

şekilde değiştirilmiştir.

"Bu madde hükümleri 31/12/2025 tarihine kadar uygulanmaya devam edilir.

Cumhurbaşkanı, bu maddenin uygulanma süresini 31/12/2026 tarihine kadar uzatmaya

yetkilidir."

MADDE 3- 4447 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.

"GEÇİCİ MADDE 34- Kısa çalışma başlama tarihi bu maddenin yürürlüğe girdiği

tarihten önce olanlar hakkında ek 2 nci maddenin üçüncü fıkrası ile dördüncü fıkrasının bu

maddeyi ihdas eden Kanun ile yapılan değişiklik öncesindeki hükümleri uygulamr."

MADDE 4- 9/1/1985 tarihli ve 3146 sayılı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Alamnda Bazı

Mali Hükümler Hakkmda Kanunun 12 nci maddesinin üçüncü fikrası yürürlükten kaldınimıştır.

MADDE 5-31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası

Kanununa aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.

"GEÇİCİ MADDE 101-4 üncü maddenin birinci fıkrasımn (a) bendi kapsamında

haklarında uzun vadeli sigorta kolları hükümleri uygulanan sigortalıları çalıştıran işverenlerce;

a) 2023 yılının aym ayma ilişkin Kuruma verilen aylık prim ve hizmet belgelerinde veya

muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinde prime esas günlük kazancı 671 Türk lirası ve

altında bildirilen sigortalıların toplam prim ödeme gün sayısını geçmemek üzere, 2024 yılında

cari aya ilişkin verilen aylık prim ve hizmet belgelerinde veya muhtasar ve prim hizmet

beyannamelerinde bildirilen sigortalılara ilişkin toplam prim ödeme gün sayısının,

b) 2024 yılı içinde ilk defa bu Kanun kapsamına alınan işyerlerinden bildirilen

sigortalılara ilişkin toplam prim ödeme gün sayısının,

2024 yılı Ocak ilâ Aralık ayları/dönemi için günlük 23,33 Türk lirası ile çarpımı sonucu

bulunacak tutar, bu işverenlerin Kuruma ödeyecekleri sigorta primlerinden mahsup edilir ve bu

tutar İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanır. Ancak (a) bendinde belirtilen prime esas günlük

kazanç tutarı 6356 sayılı Kanun hükümleri uyarınca toplu iş sözleşmesine tabi özel sektör

işverenlerine ait işyerleri için 1.341 Türk lirası olarak esas alınır.

Bu madde kapsamında destekten yararlanılacak ayda/dönemde, 2023 yılı Ocak ilâ

Aralık aylarında/döneminde aylık prim ve hizmet belgesi veya muhtasar ve prim hizmet

beyannamesi ile 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında uzun vadeli sigorta

kollarından en az sigortalı bildirimi yapılan aydaki/dönemdeki sigortalı sayısının altında

bildirimde bulunulması hâlinde bu madde hükümleri uygulanmaz.

Mevcut bir işletmenin kapatılarak değişik bir ad ve unvan altında ya da bir iş birimi

olarak açılması veya yönetim ve kontrolü elinde bulunduracak şekilde doğrudan veya dolaylı

ortaklık ilişkisi bulunan şirketler arasında istihdamın kaydırılması, şahıs işletmelerinde işletme

saliipliğinin değiştirilmesi gibi İşsizlik Sigortası Fonu katkısından yararlanmak amacıyla

muvazaalı işlem tesis ettiği anlaşılan veya sigortalıların prime esas kazançlarını 2024 yılı Ocak

ilâ Aralık ayları/dönemi için Kuruma bildirmediği veya eksik bildirdiği tespit edilen

işyerlerinden İşsizlik Sigortası Fonunca karşılanan tutar, gecikme cezası ve gecikme zammıyla

birlikte geri alınır ve bu işyerleri hakkında bu madde hükümleri uygulanmaz. Ancak, ilgili ayda

2024 yılı Ocak ilâ Aralık aylarına/dönemine ait aylık brüt asgarî ücretin onda birini geçmeyecek

tutarda eksik prime esas kazanç bildirimi yapıldığının tespiti durumunda Kurumca yapılacak

ihtar üzerine on beş günlük süre içinde söz konusu eksikliği gideren işyerleri hakkında bu

madde hükümleri uygulanmaya devam eder.

İşyerinde çalıştırılan sigortalılarla ilgili 2024 yılı Ocak ilâ Aralık aylarına/dönemine ait

aylık prim ve hizmet belgelerinin veya muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinin yasal süresi

içerisinde verilmediği, sigorta primlerinin yasal süresinde ödenmediği, denetim ve kontrolle

görevli memurlarca yapılan soruşturma ve incelemelerde çalıştırılan kişilerin sigortalı olarak

bildirilmediği veya bildirilen sigortalının fiilen çalıştırılmadığı durumlarımn tespit edilmesi,

Kuruma prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcunun

bulunması hâllerinde bu maddeye ilişkin hükümler uygulanmaz. Ancak Kuruma olan prim,

idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borçlarını 6183 sayılı

Kanunun 48 inci maddesine göre tecil ve taksitlendiren ya da ilgili diğer kanunlar uyarınca

yapılandıran işverenler bu tecil ve taksitlendirme veya yapılandırma devam ettiği süi'ece bu

madde hükümlerinden yararlandırılır. Bu maddenin uygulanmasında bu Kanunun ek 14 üncü

maddesi hükümleri uygulanmaz.

Birinci fıkranın (a) bendinin uygulanmasında, bir Önceki yılın aynı ayma ilişkin olarak

aylık prim ve hizmet belgesi veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesi verilmemiş olması

hâlinde bildirim yapılmış takip eden ilk aya ilişkin aylık prim ve hizmet belgesindeki veya

muhtasar ve prim hizmet beyannamesindeki bildirimler esas alınır. 2023 yılından önce bu

Kanun kapsamına alınmış ancak 2023 yılında sigortalı çalıştırmamış işyerleri hakkında birinci

fıkranın (b) bendi hükümleri uygulanır.

Sigortalı ve işveren hisselerine ait sigorta primlerinin Devlet tarafından karşılandığı

durumlarda işverenin ödeyeceği sigorta priminin işsizlik Sigortası Fonunca karşılanacak

tutardan az olması hâlinde sadece sigorta prim borcu kadar mahsup işlemi yapılır.

3213 sayılı Kanunun ek 9 uncu maddesi uyarınca ücretleri asgarî ücretin iki katından az

olamayacağı hükme bağlanan "Linyit" ve "Taşkömürü" çıkarılan işyerlerinde yer altında

çalışan sigortalılar için birinci fıkranın uygulanmasında (a) bendi uyarınca belirlenecek günlük

kazanç 1.789 Türk lirası olarak ve 2023 yıhmn aynı ayına ilişkin Kuruma verilen aylık prim ve

hizmet belgelerinde veya muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinde bildirilen prim ödeme

gün sayısının 1,5 katını geçmemek üzere, 2024 yılında cari aya ilişkin verilen aylık prim ve

hizmet belgelerinde veya muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinde bildirilen sigortalılara

ilişkin toplam prim ödeme gün sayısı dikkate alınır.

Bu madde hükümleri, 5018 sayılı Kanuna ekli (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetvellerde

sayılan kamu idarelerine ait kadro ve pozisyonlarda 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi

kapsamında çalışan sigortalılar için uygulanmaz.

4734 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (c) ve (d) bentlerinde

sayılan idareler tarafından ilgili mevzuatı uyarınca yapılan ve sözleşmesinde fiyat farkı

ödeneceği öngörülen hizmet alımlarında, ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve

haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için bu

maddenin birinci fıkrası uyarınca İşsizlik Sigortası Fonu tarafından karşılanacak tutarlar bu

idarelerce işverenlerin hak edişinden kesilerek Türkiye Iş Kurumuna iade edilir.

2024 Ocak ilâ Aralık aylarına/dönemine ilişkin yasal süresi dışında Kuruma verilen

aylık prim ve hizmet belgelerinde veya Hazine ve Maliye Bakanlığına verilecek muhtasar ve

prim hizmet beyannamelerinde kayıtlı sigortalılar için bu madde hükümleri uygulanmaz.

Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Çalışma ve Sosyal Güvenlik

Bakanlığı ve Türkiye Iş Kurumunun görüşleri alınmak suretiyle Kurum tarafından belirlenir."

MADDE 6- 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı îş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 24 üncü

maddesinin ikinci fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 7- 6331 sayılı Kanuna 24 üncü maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki

madde eklenmiştir.

"Bakanlığın inceleme, kontrol, denetim yetki ve sorumluluğu

MADDE 24/A- (1) Bakanlık Kanun kapsamında yer alan işyerlerinde iş sağlığı ve

güvenliği konularında ölçüm, inceleme ve araştırma yapmaya, bilgi, belge ve numune almaya,

Kanun kapsamındaki eğitim kurumlan, ortak sağlık ve güvenlik birimleri, ekipman muayene

kuruluşları, iş hijyeni ölçüm, test ve analiz laboratuvarlarmda inceleme, yetkilendirme, kontrol

ve denetim yapmaya yetkilidir. Bakanlık adına inceleme, kontrol ve denetim İş Sağlığı ve

Güvenliği Genel Müdürlüğünde görevli çalışma uzman ve uzman yardımcısı, mühendis, fizikçi,

kimyager, biyolog ve tabip unvanlı personel tarafından yerine getirilir. Bu madde kapsamında

görevlendirilen personel inceleme, kontrol ve denetim esnasında mümkün olduğu kadar işi

aksatmamak, işverenin ve işyerinin meslek sırları ile gördükleri ve öğrendikleri hususları

tamamen gizli tutmakla yükümlüdür. Görevlendirilen personele işveren veya çalışanlar

tarafından gereken kolaylık sağlanır. Bu fıkraya ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça düzenlenir.

(2) Bu Kanunun 24 üncü maddesi ve bu madde kapsamında görev yapan Bakanlık

personeli kolluk kuvvetlerinin yardımına ihtiyaç duydukları takdirde, askeri işyerleri hariç

olmak üzere, durumu ilgili mülki idare amirine iletirler. Mülki idare amiri 10/6/1949 tarihli ve

5442 sayılı İl İdaresi Kanunu ile 4/7/1934 tarihli ve 2559 sayılı Polis Vazife ve Salâhiyet

Kanununun verdiği yetkiler çerçevesinde yapacağı değerlendirme sonucunda bu talebi uygun

bulursa yeteri kadar kolluk kuvveti görevlendirir.

(3) Bu madde kapsamında inceleme, kontrol ve denetim için görevlendirilenler

hakkında 10/2/1954 tarihli ve 6245 sayılı Harcıralı Kanununun 33 üncü maddesinin (b) fıkrası

hükmü uygulanır.

MADDE 8- 6331 sayılı Kanunun 26 ncı maddesinin birinci fıkrasının (k) bendinde yer

alan "24 üncü maddesinin ikinci" ibaresi "24/A maddesinin birinci" şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 9- Bu Kanunun;

a) 1 inci ve 3 üncü maddeleri 1/3/2024 tariliinde,

b) 2 nci ve 5 inci maddeleri 1/1/2024 tarihinden itibaren uygulanmak üzere yayımı

tarihinde,

c) Diğer maddeleri yayımı tarihinde,

yürürlüğe girer.

MADDE 10- Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.