Çalışma İzni Değerlendirme Kriterleri Güncellendi

GÜNCELLENEN ÇALIŞMA İZNİ DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ

A. GENEL DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ

1. İstihdam Kriteri

1.1. Bilanço esası usulüne tabi işyerlerinde, adına çalışma izni başvurusu yapılan yabancının çalışacağı

işyerinde, istihdam edilmek istenilen her bir yabancı için en az beş Türk vatandaşının istihdamı esastır.

1.2. Son yıl net satış tutarı 50.000.000 TL veya daha fazla olan işyerinde istihdam edilecek beş yabancıya

kadar çalışma izni başvurularının değerlendirilmesinde istihdam kriteri uygulanmaz.

2. Mali Yeterlilik Kriteri

2.1. Bilanço esası usulüne tabi yeni kurulan (cari yılda kurulmuş ve henüz yılsonu bilançosu ve yıllık gelir

tablosu düzenlenmemiş olan işyeri) işyerinde istihdam edilecek yabancı adına yapılacak çalışma izni

başvurusunda, 01.01.2025 tarihi itibariyle işyerinin ödenmiş sermayesinin en az 500.000 TL olması

gerekir.

2.2. Bilanço esası usulüne tabi faaliyette olan (kuruluşu cari yıldan önceki bir yılda olan ve en az bir yılsonu

bilançosu ve yıllık gelir tablosu düzenlemiş olan işyeri) işyerinde istihdam edilecek yabancı adına

yapılacak çalışma izni başvurusunda; 01.01.2025 tarihi itibariyle işyerinin ödenmiş sermayesinin en az

500.000 TL olması veya net satışlarının en az 8.000.000 TL olması veya ihracatının en az 150.000 ABD

doları olması gerekir.

2.3. Bilanço esası usulüne tabi işyerlerinin kurmuş oldukları adi ortaklıklar tarafından yapılacak çalışma

izni başvurusunda, 01.01.2025 tarihi itibariyle ortaklardan en az birinin ödenmiş sermayesinin en az

500.000 TL olması veya net satışlarının en az 8.000.000 TL olması veya ihracatının en az 150.000 ABD

doları olması gerekir.

3. Ücret Kriteri

Yabancıya ödenecek ücret, çalışma izni başvurusu tarihi itibariyle yürürlükte bulunan brüt asgari ücret

tutarı dikkate alınmak suretiyle;

a) Üst düzey yöneticiler ve pilotlar için asgari ücretin 5 katından,

b) Mühendis ve mimarlar için asgari ücretin 4 katından,

c) Diğer yöneticiler için asgari ücretin 3 katından,

1

ç) Uzmanlık ve ustalık gerektiren işlerde çalışacaklar için asgari ücretin 2 katından,

d) Ev hizmetleri ve diğer mesleklerde/işlerde çalışacak yabancılar için asgari ücret düzeyinden az olamaz.

4. İstihdam ve Mali Yeterlilik Kriteri İstisnası

4.1. Çalışma izni başvurusu tarihi itibarıyla son beş yılda en az üç yıl süreyle Türkiye’de öğrenci ikameti

hariç olmak kaydıyla ikamet izni, çalışma izni veya uluslararası koruma kapsamında yasal olarak kalmış

yabancılar adına yapılan yurt içi çalışma izni başvurularının değerlendirilmesinde, bu kapsamda yer alan

en fazla üç yabancı ile sınırlı olmak üzere istihdam ve mali yeterlilik kriterlerinin uygulanmaması

esastır.

4.2. Birinci fıkra kapsamındaki işyerlerinde çalışma izniyle çalışan yabancıların sayısının aynı işyerinde

çalışan Türk vatandaşı sayısından fazla olmaması esastır.

4.3. Uluslararası koruma kapsamında yer alan yabancılara dair ilgili mevzuat hükümleri saklı kalmak

kaydıyla aynı işyerinde birinci fıkradaki şartları sağlayan üçten fazla yabancının çalışacak olması halinde

işyerinde çalışacak dördüncü ve sonraki yabancılar adına yapılan çalışma izni başvurularının

değerlendirilmesinde işyerinde çalışan her bir yabancı için ayrı ayrı beş Türk vatandaşının istihdamı ve

mali yeterlilik kriterinin karşılanması esastır.

B. SEKTÖR, MESLEK VEYA İŞ TEMELİNDE ÖZEL DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ

1. Bilişim Sektörü

1.1. Bilişim sektöründe faaliyet gösteren işyerlerinde; yazılım geliştirme uzmanlığı, veri tabanı

uzmanlığı, mobil yazılım uzmanlığı, sistem ağ ve güvenlik uzmanlığı ve kurumsal mimari uzmanlığı gibi

uzmanlık gerektiren iş, meslek veya görevlere ilişkin çalışma izni başvurularının değerlendirilmesinde

istihdam ve mali yeterlilik kriterlerinin uygulanmaması esastır.

1.2. Bilişim sektörü dışında faaliyet gösteren işyerlerinde; yazılım geliştirme uzmanlığı, veri tabanı

uzmanlığı, mobil yazılım uzmanlığı, sistem ağ ve güvenlik uzmanlığı ve kurumsal mimari uzmanlığı gibi

uzmanlık gerektiren iş, meslek veya görevlere ilişkin çalışma izni başvurularının değerlendirilmesinde

en fazla iki yabancı ile sınırlı olmak üzere istihdam ve mali yeterlilik kriterlerinin

uygulanmaması esastır.

2

2. Eğitim Sektörü

2.1. Eğitim kurumlarında mesleki yeterlilik gerektiren meslek ve görevlerde çalışacak yabancıların

çalışma izni başvurularının değerlendirilmesinde Milli Eğitim Bakanlığından veya Yükseköğretim Kurulu

Başkanlığından ön izin alınması zorunludur.

2.2. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından ön izin düzenlenen yabancı uyruklu öğretim elemanları

adına yapılan çalışma izni başvurularının değerlendirilmesinde 6735 sayılı Uluslararası İşgücü

Kanununun 8’inci maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkraları uyarınca değerlendirme kriterleri

uygulanmaz.

2.3. Taraf olunan uluslararası düzenlemelerin hükümleri saklı kalmak kaydıyla, eğitim kurumlarında ve

milletlerarası okullarda, Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliğinin 29’uncu maddesi

uyarınca ön izin gerektiren iş veya mesleklerde çalışacak yabancılara ilişkin çalışma izni başvurularının

değerlendirilmesinde istihdam ve mali yeterlilik kriterleri uygulanmaz.

3. Ev Hizmetleri Sektörü

3.1. Ev hizmetleri sektöründe; yabancıların çocuk, engelli veya yaşlı bakımı ile hasta refakati işlerinde

istihdamı esastır.

3.2. Ev hizmetleri sektöründe;

a) Çocuk bakımı için;

1. Anne ve babanın evli olması halinde çocuğun annesi veya babası,

2. Anne ve babanın boşanmış olması halinde çocuğun velayeti bulunan annesi veya babası,

3. Çocuğu evlat edinen kişi,

4. Çocuğun vesayet altında olması halinde çocuğun vasisi,

5. Koruyucu aile uygulaması kapsamında koruyucu anne veya koruyucu baba statüsü sahibi kişiler,

6. Evlilik birliği dışında doğan çocuğun annesi veya çocuğu resmi olarak tanımış babası,

b) Engelli veya yaşlı bakımı ile hasta refakati için;

1. Engelli, hasta veya yaşlının kendisi,

2. Engelli, hasta veya yaşlının birinci veya ikinci derece yakınları,

3. Engelli, hasta veya yaşlının vesayet altında olması halinde vasisi, çalışma izni başvurusunda

bulunabilir.

3.3. Çalışma izni başvurularının değerlendirilmesinde;

a) Bakımı yapılacak veya refakat edilecek kişinin sağlık durumu ve yaşı,

3

b) Bakım yapacak veya refakat edecek yabancının eğitimi, mesleki tecrübesi, Türkçe dil bilgisi düzeyi,

Türkiye’de ikamet veya çalışma geçmişi, medeni hali ve yaşı,

c) İşin özel niteliğini gösterir diğer hususlar,

ç) İşverenin sosyo-ekonomik durumu ile mal varlığı, aylık sürekli ve düzenli geliri, dikkate alınır.

3.4. Ev hizmetlerinde bakımı yapılacak veya refakat edilecek kişinin veya bu kişinin bakıma/refakate

destek olacak ikinci derece dâhil kan veya kayın hısımı yakınlarının ilgili kurum ve kuruluşlarca

belgelendirilmiş olması koşuluyla yeterli düzeyde sürekli ve düzenli gelire sahip olması gerekir. Bakımı

yapılacak veya refakat edilecek kişinin ikinci derece dâhil kan veya kayın hısımı bulunmaması halinde

bakıma destek olmak isteyen aile bağı bulunan diğer kişilerin, yeterli düzeyde sürekli ve düzenli gelire

sahip olduğunu gösterir ilgili kurum ve kuruluşlarca düzenlenmiş belge ve işverene bakıma destek

olacağına dair noter onaylı taahhütname ibrazı gerekir.

3.5. Ev hizmetlerinde yurt dışı başvurusuna istinaden düzenlenen çalışma izniyle bir işverene bağlı çalışan

yabancılar bakımından, izin başlangıç tarihinden itibaren altı ay içerisinde başka bir işverene bağlı

çalışmak üzere yurt içinden yapılan çalışma izni başvuruları, mücbir sebepler hariç olmak üzere, olumsuz

değerlendirilir.

4. Havacılık Sektörü

Yabancı ülkelerin bayrak taşıyıcı havayolu şirketlerinin Türkiye temsilciliklerinde üst düzey yönetici

olarak veya uzmanlık gerektiren işlerde çalışacak yabancılar adına yapılan çalışma izni başvurularının

değerlendirilmesinde istihdam ve mali yeterlilik kriterleri uygulanmaz.

5. İleri Teknoloji Gerektiren Sektörler

5.1. Ülke ekonomisine yüksek katkı yapacağı veya yüksek sayıda istihdam yaratacağı taahhüt edilen

nitelikli yatırımlar ile ileri teknoloji gerektiren işlerde veya işin niteliği itibarıyla aynı vasıflarda Türk

vatandaşı uzmanın bulunmaması sebebiyle nitelikli işgücüne ihtiyaç duyulduğu hallerde Genel Müdürlük

tarafından uygun bulunması koşuluyla bu kapsamda yapılan çalışma izni başvurularında genel

değerlendirme kriterleri kısmen veya tamamen uygulanmayabilir.

5.2. 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun ve ilgili

mevzuat kapsamında Ar-Ge Merkezi belgesi veya tasarım merkezi belgesi olan şirketlerde Ar-Ge, yenilik

ve tasarım personeli olarak çalışacak yabancılar ile 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu

kapsamında teknoloji geliştirme bölgesi bünyesinde çalışacak yabancılar adına yapılan çalışma izni

başvurularının değerlendirilmesinde Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının olumlu görüşü aranır. Bu fıkra

kapsamında yapılan çalışma izni başvurularının değerlendirilmesinde istihdam ve mali yeterlilik kriterleri

uygulanmaz.

4

6. Kamu Projeleri

6.1. Türkiye’nin taraf olduğu ikili ya da çok taraflı sözleşmelerde hüküm bulunan hallerde veya bu

kapsamda Türkiye’de uygulanan projelerde çalışacak yabancılar adına yapılan çalışma izni başvurularının

değerlendirilmesinde istihdam ve mali yeterlilik kriterleri uygulanmaz.

6.2. Kamu kurum ve kuruluşlarınca sözleşme veya ihale usulleriyle mal ve hizmet alımı işlerinde ve/veya

bu kapsamda faaliyette bulunacak firmaların tüm alt yüklenicileri olarak sözleşme yaptığı firmalarda

çalıştırılacak yabancılar adına yapılan çalışma izni başvurularının değerlendirilmesinde istihdam ve mali

yeterlilik kriterleri uygulanmaz.

7. Sağlık Sektörü

7.1. Sağlık kurumlarında mesleki yeterlilik gerektiren meslek ve görevlerde çalışacak yabancılar adına

yapılan çalışma izni başvurularının değerlendirilmesinde Sağlık Bakanlığından ön izin alınması

zorunludur.

7.2. Sağlık sektöründe, kamu kurumlarında mesleki yeterlilik gerektiren meslek ve görevlerde çalışacak

yabancıların çalışma izni başvurularının değerlendirilmesinde istihdam, ücret ve mali yeterlilik kriterleri

uygulanmaz.

8. Turizm Sektörü

8.1. Turizm sektöründe faaliyette bulunan işyerlerinde, uzmanlık ve ustalık gerektiren işlerde istihdam

edilecek yabancılar adına;

a) Kültür ve Turizm Bakanlığından belgeli turizm işletmeleri,

b) Kültür ve Turizm Bakanlığından belgeli turizm işletmeleri bünyesinde ve işletme ile aynı adreste

sözleşme ile faaliyet gösteren restoranlar,

c) Kültür ve Turizm Bakanlığından belgeli turizm işletmeleri ile sözleşme karşılığı faaliyet gösteren

turizm-animasyon organizasyon firmaları,

ç) Kültür ve Turizm Bakanlığından belgeli turizm işletmeleri bünyesinde ve işletme ile aynı adreste

sözleşme ile faaliyet gösteren hamam, sauna vb. kompleks,

d) Seyahat acentası işletme belgesi sahibi işletmelerle anlaşmalı hamam ve saunalar,

e) Resmi makamlardan alınmış faaliyet izni bulunan termal oteller,

tarafından yapılan çalışma izni başvurularının değerlendirilmesinde, en az on Türk vatandaşı çalıştırılması

halinde istihdam kriteri uygulanmaz.

5

8.2. Birinci fıkrada belirtilen uzmanlık ve ustalık gerektiren işler bakımından; masör, masöz, SPA terapisti

ve benzeri uzmanlık ve ustalık gerektiren işlerde çalışacak yabancılar adına yapılan çalışma izni

başvurularında, yabancının çalışacağı işyerinin;

a) Kültür ve Turizm Bakanlığından turizm işletmesi belgesi sahibi olup masaj salonu bulunduğunu

kanıtlayan turizm işletmesi veya resmi makamlardan alınmış faaliyet izni bulunan termal otel,

b) Kültür ve Turizm Bakanlığından turizm işletmesi belgesi sahibi işletme bünyesinde ve işletme ile aynı

adreste sözleşme ile faaliyet gösteren masaj salonu,

c) Seyahat acenta belgesi sahibi işletmeyle anlaşmalı hamam ve sauna tesisi,

ç) En az yirmi Türk vatandaşı çalıştıran resmi makamlardan izinli spor merkezi,

olması gerekir. Bu fıkranın (a), (b), (c) ve (ç) bentleri dışındaki diğer işyerlerinde masör, masöz, SPA

terapisti ve benzeri uzmanlık ve ustalık gerektiren işlerde çalışacak yabancılar adına yapılan çalışma izni

başvuruları olumsuz değerlendirilir.

8.3. Birinci ve ikinci fıkralar kapsamında, işyerinde çalışmasına izin verilecek yabancıların azami sayısının

belirlenmesi bakımından bu işyerinin mali yeterliliği ve fiziki kapasitesi dikkate alınır.

8.4. Kültür ve Turizm Bakanlığından turizm işletmesi belgesi sahibi turizm işletmeleri bünyesinde

sözleşme ile faaliyet gösteren işletmelerde (kuaför, kuyumcu, deri, halı, tekstil satışı vb. küçük işletmeler)

çalışacak yabancılar adına yapılan çalışma izni başvurularının, değerlendirilmesinde bu kapsamda yer alan

en fazla iki yabancı için istihdam ve mali yeterlilik kriterleri uygulanmaz.

8.5. Kültür ve Turizm Bakanlığından belgeli seyahat acentalarından sağlık turizmi alanında faaliyet

gösteren ve Sağlık Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş aracı kuruluşlarda çalışacak yabancılar adına yurt

içinden yapılan çalışma izni başvurularının değerlendirilmesinde bu kapsamda yer alan en fazla beş

yabancı için istihdam ve mali yeterlilik kriterleri uygulanmaz.

9. Yabancı Öğrenciler

9.1. Türkiye'deki bir yükseköğretim kurumunda ön lisans ve lisans düzeyinde örgün öğretim

programlarına kayıtlı öğrenim görmekte olan yabancı öğrenciler öğrenimlerinin ilk yılını

tamamlamalarının ardından kısmi süreli çalışabilir.

9.2. Örgün öğretim programlarına kayıtlı ve öğrenim görmekte olan lisansüstü öğrencilere ilişkin çalışma

izni başvurularında birinci fıkrada belirtilen sınırlamalar uygulanmaz.

9.3. Adına çalışma izni başvurusu yapılan yabancının öğrenci olup olmadığı hususunda Yükseköğretim

Kurulu Başkanlığı kayıtları esas alınır.

6

9.4. Yabancı öğrenciler adına eğlence sektöründe durumlarına uygun olmayan işlerde ve ev hizmetleri

sektöründe çalışmak üzere yapılan çalışma izni başvuruları olumsuz değerlendirilir.

9.5. Ön lisans ve lisans düzeyinde öğrenim gören yabancı öğrenciler adına birinci fıkra kapsamında yapılan

çalışma izni başvurularının değerlendirilmesinde yabancı öğrencinin öğrenim gördüğü il ve benzeri

hususlar dikkate alınır.

9.6. Türkiye Bursları Programı kapsamında yükseköğretim kurumunda öğrenim görmekte olan yabancı

öğrenci adına yapılan çalışma izni başvurusunun değerlendirilmesinde Yurtdışı Türkler ve Akraba

Topluluklar Başkanlığının görüşü alınır.

9.7. YÖK Burs Programından yararlanan yabancı öğrenciler adına öğrenim süresi boyunca ve

mezuniyetleri sonrasında yapılan çalışma izni başvuruları için Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından

görüş alınır.

10. Sektör, meslek veya iş temelinde kriter muafiyetlerinin uygulanması

Sektör, meslek veya iş temelinde belirlenen değerlendirme kriteri muafiyetleri kapsamında adına çalışma

izni düzenlenen yabancılar için izin başlangıç tarihinden itibaren altı ay içerisinde farklı bir işveren

yanında ve B Bölümünde belirlenen sektör, meslek veya iş dışında çalışmak üzere yurt içinden yapılan

çalışma izni başvuruları, mücbir sebepler hariç olmak üzere, olumsuz değerlendirilir.

C. ŞİRKET ORTAĞI YABANCILARA İLİŞKİN DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ

1. Şirket Ortağı Yabancı İçin Mali Yeterlilik ve İstihdam Kriterleri

1.1. Bilanço esası usulüne tabi işyerlerinde;

a) Yeni işyeri açan veya bir işyerine ortak olan yabancı adına yapılan çalışma izni başvurusunun

değerlendirilmesinde, 01.01.2025 tarihi itibariyle yabancının ortağı olduğu işyerinin ödenmiş

sermayesinin en az 500.000 TL olması koşuluyla yabancının sermaye tutarının en az 500.000 TL olması ve

ortaklık payının en az yüzde yirmi olması şartı aranır.

b) Yeni işyeri açan veya bir işyerine ortak olan yabancı adına yapılan çalışma izni başvurusunun

değerlendirilmesinde, işyerinde en az beş Türk vatandaşının istihdamı gerekir. İşyerinde en az beş Türk

vatandaşı istihdamı şartı bakımından, şirket ortağı veya işyeri sahibi yabancıya verilecek ilk çalışma izni

şerhli olarak düzenlenir. İlk çalışma izni süresinin yedinci ayının başından itibaren işyerinde her ay en az

beş Türk vatandaşının istihdamı esastır.

7

1.2. 100.000 ABD Doları ve üzerinde sermaye payı olan yabancı ortak adına yapılacak çalışma izni

başvurusunun değerlendirilmesinde birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde düzenlenen kriterler

uygulanmaz.

D. DEĞERLENDİRME KRİTERLERİNDEN MUAF TUTULAN YABANCILAR

Aşağıda belirtilen yabancılar adına yapılan çalışma izni başvurularının değerlendirilmesinde istihdam,

mali yeterlilik ve ücret kriterlerinin uygulanmaması esastır:

a) Anne, baba veya çocuğu Türk vatandaşı olan yabancılar.

b) İnsani ikamet izni verilmiş olan yabancılar.

c) İnsan ticareti mağduru olarak ikamet izni verilmiş olan veya İnsan Ticaretiyle Mücadele ve Mağdurların

Korunması Hakkında Yönetmelik uyarınca mağdur destek programından yararlanan yabancılar.

ç) Vatansız Kişi Kimlik Belgesi sahibi yabancılar.

d) Uzun dönem ikamet izni verilmiş yabancılar.

e) En az üç yıl süreyle Türk vatandaşı ile evlilik birliği içinde yaşayan yabancılar.

f) Çalışma izni, kısa dönem ikamet izni, aile ikamet izni, uzun dönem ikamet izni, insani ikamet izni veya

insan ticareti mağduru ikamet izni ile en az sekiz yıl Türkiye’de bulunmuş yabancılar.

g) Türk vatandaşlarına hasredilen meslek ve işler dışında çalışacak yabancılardan İçişleri veya Dışişleri

Bakanlığı tarafından Türk soylu olduğu bildirilen veya Genel Müdürlükçe uluslararası işgücü politikası

kapsamında uygun görülen Türk soylu yabancılar.

ğ) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşları.

E. DİĞER HUSUSLAR

1. Gönüllülük Esaslı Faaliyetler

Çalışma niteliğini haiz olmayıp sadece gönüllülük esaslı faaliyetlerin gerçekleştirilmesi amacıyla yapılan

çalışma izni başvuruları olumsuz değerlendirilir.

8

2. Geçiş Hükümleri

Değerlendirme Kriterlerinin yürürlüğe girdiği tarihten önce verilmiş çalışma izinlerinin uzatma

başvurularında çalışma izni değerlendirme kriterleri Genel Müdürlükçe uluslararası işgücü politikası

kapsamında farklı uygulanabilir. Uzatma başvurularında, bu başvurunun ilk yapıldığı tarihte geçerli olan

mali yeterlilik kriteri baz alınarak değerlendirme yapılır.

9