Engelli ve Eski Hükümlülere Yönelik Proje Destekleri

Türkiye İş

Kurumu

Genel

Müdürlüğü

Çalışma

Genel

Müdürlüğü

İş Sağlığı ve

Güvenliği

Genel

Müdürlüğü

Engelli ve

Yaşlı

Hizmetleri

Genel

Müdürlüğü

Ceza ve

Tevkifevleri

Genel

Müdürlüğü

Türkiye İşveren

Sendikaları

Konfederasyonu

(TİSK)

Türkiye İşçi

Sendikaları

Konfederasyonu

(TÜRK-İŞ)

ENGELLİ VE ESKİ HÜKÜMLÜLERE

YÖNELİK PROJE DESTEKLERİ

BAŞVURU REHBERİ

(2025/3. Dönem)

Son Başvuru Tarihi: 24 Ekim 2025

1

Türkiye Sakatlar

Konfederasyonu

(TSK)

İÇİNDEKİLER

GİRİŞ ............................................................................................................................................ 3

1) DESTEĞİN AMACI ..................................................................................................................... 3

2) DESTEĞİN KANUNİ DAYANAĞI .................................................................................................. 3

3) HANGİ TÜR PROJELER DESTEKLENECEKTİR? ............................................................................... 3

4) BAŞVURU ŞARTLARI VE AÇIKLAMALAR ...................................................................................... 4

A) ESKİ HÜKÜMLÜ KENDİ İŞİNİ KURMA PROJELERİ ..................................................................... 4

a) Kimler Başvurabilir?..................................................................................................................... 4

b) Neler Desteklenecektir? .............................................................................................................. 4

c) Destek Verilmeyecek Maliyetler Nelerdir? .................................................................................. 5

d) Başvuruda Dikkat Edilecek Hususlar Nelerdir? ........................................................................... 5

e) Başvuru İçin Gerekli Olan Belgeler Nelerdir? .............................................................................. 7

B) KORUMALI İŞYERİ DESTEĞİNE YÖNELİK PROJELER.................................................................. 7

a) Amaç ............................................................................................................................................ 7

b) Kapsam ........................................................................................................................................ 8

c) Hedef ........................................................................................................................................... 8

d) Kimler Proje Hazırlayabilir? ......................................................................................................... 8

e) Neler Desteklenecek?.................................................................................................................. 8

f) Desteklenmeyecek Maliyetler ..................................................................................................... 9

g) Projeler İle İlgili Hususlar ............................................................................................................. 9

h) Başvuru İçin Gerekli Belgeler .................................................................................................... 10

C) ENGELLİLERE YÖNELİK MESLEKİ EĞİTİM VE REHABİLİTASYON PROJELERİ .............................. 10

a) Başvuru İçin Gerekli Belgeler ..................................................................................................... 14

D) ENGELLİNİN İSTİHDAMINI SAĞLAYACAK DESTEK TEKNOLOJİLERİNE İLİŞKİN PROJELER .......... 15

a) Başvuru İçin Gerekli Belgeler ..................................................................................................... 16

E) ENGELLİNİN İŞE YERLEŞTİRİLMESİ, İŞE VE İŞYERİNE UYUMUNUN SAĞLANMASINA YÖNELİK

PROJELER ............................................................................................................................... 16

a) Başvuru İçin Gerekli Belgeler ..................................................................................................... 17

F) DESTEKLİ İSTİHDAM PROJELERİ ........................................................................................... 18

a) Amaç .......................................................................................................................................... 18

b) Kapsam ...................................................................................................................................... 18

c) Hedef ......................................................................................................................................... 19

d) Kimler Proje Hazırlayabilir? ....................................................................................................... 19

e) Neler Desteklenecek?................................................................................................................ 19

f) Desteklenmeyecek Maliyetler ................................................................................................... 20

g) Projeler İle İlgili Hususlar ........................................................................................................... 20

h) Başvuru İçin Gerekli Belgeler .................................................................................................... 21

5) BAŞVURU YERİ VE SON BAŞVURU TARİHİ ............................................................................ 22

6) BAŞVURU İLE İLGİLİ ÖNEMLİ HUSUSLAR............................................................................... 22

7) DİĞER HUSUSLAR................................................................................................................ 23

2

GİRİŞ

Engelli ve eski hükümlü çalıştırmayan işverenlerden veya işveren vekillerinden

22/05/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu’nun 101. maddesi uyarınca tahsil edilen idari para

cezalarının kullanımı hakkında karar vermeye yetkili Komisyonun kuruluşu ile çalışmasına ve

hazırlanacak projelere ilişkin usul ve esaslar, “Engelli ve Eski Hükümlü Çalıştırmayan

İşverenlerden Tahsil Edilen İdari Para Cezalarını Kullanmaya Yetkili Komisyona Dair

Yönetmelik1” ile belirlenmiştir. Ayrıca Yönetmeliğin uygulanmasında ortaya çıkabilecek

tereddütlere ve hazırlanacak projelere ilişkin olarak açıklamalar yapmak amacı ile “Engelli ve

Eski Hükümlü Çalıştırmayan İşverenlerden Tahsil Edilen İdari Para Cezalarını Kullanmaya

2

Yetkili Komisyonun Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Genelge (2015/1)” yayımlanmıştır.

Yönetmeliğin 8. maddesi kapsamında hazırlanan bu Rehber ile söz konusu Komisyona

sunulacak projelerin öncelikleri ve özellikleri ile başvuru formunun hazırlanması ve

başvurunun yapılmasına ilişkin konularda başvuru sahiplerinin bilgilendirilmesi

amaçlanmıştır.

1) DESTEĞİN AMACI

Komisyon tarafından verilecek desteğin amacı, eski hükümlülerin kendi işlerini

kurmaları, engellilerin istihdam edilebilirliklerini artırıcı mesleki eğitim ve mesleki

rehabilitasyon kursları, engellilerin iş bulmalarını sağlayacak destek teknolojileri, ruhsal ve

zihinsel engelli bireylerin istihdam edileceği korumalı işyerleri, destekli istihdam projeleri ile

engellilerin işe yerleştirilmeleri, işe ve işyerine uyumlarının sağlanması ile diğer projeler

aracılığıyla istihdamlarına yardımcı olmaktır.

2) DESTEĞİN KANUNİ DAYANAĞI

Verilen desteğin kaynağı, engelli ve eski hükümlü çalıştırmayan işverenlerden veya

işveren vekillerinden 4857 sayılı İş Kanunu’nun 101. maddesi uyarınca tahsil edilen idari para

cezalarıdır. Söz konusu tahsil edilen cezaların yönetimi, 4857 sayılı Kanunu’nun 30.

maddesinin yedinci fıkrasına istinaden oluşturulan ve Türkiye İş Kurumu Genel Müdürünün

başkanlığında, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğü, İş Sağlığı

ve Güvenliği Genel Müdürlüğü, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Engelli ve Yaşlı

Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü, en

çok işçi ve işvereni temsil eden üst kuruluşların ve en çok engelliyi temsil eden üst kuruluşun

birer temsilcisi olmak üzere bir başkan ve yedi üyeden oluşan Komisyon tarafından yerine

getirilmektedir.

3) HANGİ TÜR PROJELER DESTEKLENECEKTİR?

İş Kanunu’nun 30. maddesi gereğince aşağıdaki amaçlara yönelik hazırlanacak projeler

Komisyon değerlendirmesi sonrasında desteklenebilecektir.

1- Eski hükümlülerin kendi işini kurmalarına yönelik projeler,

2- Engellinin istihdamını sağlayacak destek teknolojilerine yönelik projeler,

3- Engellinin işe yerleştirilmesi, işe ve işyerine uyumunun sağlanmasına yönelik projeler,

4- Engellilerin istihdam edilebilirliklerini artırıcı mesleki eğitim ve mesleki

rehabilitasyona yönelik projeler,

5- Ruhsal ve zihinsel engelli bireylerin istihdam edileceği korumalı işyeri desteğine

yönelik projeler,

1 09/01/2014 tarih ve 28877 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

2 www.iskur.gov.tr adresinde “Mevzuat” bölümünde “Genelgeler” kısmında yer almaktadır.

3

6- Destekli istihdam projeleri,

7- Engellilere yönelik diğer projeler.

4) BAŞVURU ŞARTLARI VE AÇIKLAMALAR

A) ESKİ HÜKÜMLÜ KENDİ İŞİNİ KURMA PROJELERİ

a) Kimler Başvurabilir?

Affa uğramış olsa bile Devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu

düzenin işleyişine karşı suçlar, milli savunmaya karşı suçlar, Devlet sırlarına karşı suçlar ve

casusluk, cinsel saldırı veya çocuğun cinsel istismarı suçlarından mahkum olmamak şartıyla;

kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezası alan ya da ceza

süresine bakılmaksızın zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni

kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan

kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından hüküm giyenlerden

cezasını tamamlayanlar, cezası ertelenenler, koşullu salıverilenler, denetimli serbestlikten

yararlananlardan eski hükümlü belgesi ile durumlarını belgelendirenler eski hükümlü olarak

tanımlanmaktadır.

Kendi işini kurmak isteyen eski hükümlülerin aşağıdaki bütün şartları son başvuru

tarihi itibarıyla taşıması gereklidir.

a) İŞKUR’a eski hükümlü kaydı olmak,

b) 18 yaşını tamamlamış olmak,

c) Eski hükümlü olmak,

d) Hangi sebeple olursa olsun emekli olmamak,

e) Kendi üzerine aktif olarak kayıtlı işyeri/işletme olmamak (Ayrıca proje başvuru

rehberi yayım tarihi itibari ile proje konusu meslekte son bir yıl içerisinde terk

mükellefi olmamak),

f) İşyerinin kurulacağı il sınırları içinde ikamet etmek,

g) Girişimcilik eğitim programı sertifikasına sahip olmak,

h) Kurulacak iş ile ilgili başka mevzuatlarda aranılan diploma, sertifika, izin vb. belgelere

sahip olmak ve aranılan diğer şartlara haiz olmak,

i) Kendisine vasi tayini yapılmamış olmak,

j) Büyükbaş ve Küçükbaş Hayvancılık projelerinde “Sürü Yönetim Elemanı/Hayvan

Yetiştiriciliği” belgesine, Arıcılık projelerinde ise “Arıcılık” belgesine (sertifikasına)

son başvuru tarihi itibarıyla sahip olmak. (MEB veya Üniversite onaylı olmalıdır)

Eski hükümlülere yönelik hibe desteğinde eski hükümlünün projesini Adalet

Bakanlığının ilgili birimleri (denetimli serbestlik müdürlükleri, koruma kurulları gibi)

aracılığı ile “Proje Başvuru Rehberi”nde belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde hazırlamaları

ve yine ilgili birimler aracılığı ile il müdürlüğüne iletmesi gereklidir. Eski hükümlünün

doğrudan kendisinin yapacağı başvurular dikkate alınmaz ve proje sahibine iade edilir.

b) Neler Desteklenecektir?

Adalet Bakanlığı’nın ilgili birimleri aracılığıyla yapılan başvuru sonrasında bütçe

imkânları doğrultusunda kaynak tahsis edilmesi uygun görülen tarım ve hayvancılık sektörüne

ait projelere; kurulacak işyeri için gerekli olan ve sözleşme imza tarihinden itibaren 12 ay

4

boyunca belge karşılığı olmak üzere işletmenin temel faaliyet alanı ile ilgili demirbaş

maliyetleri için vergiler dahil en fazla 350.000 Türk Lirasına kadar, diğer sektörlere ait

projelere ise kurulacak işyeri için gerekli olan ve sözleşme imza tarihinden itibaren 12 ay

boyunca belge karşılığı olmak üzere işletmenin temel faaliyet alanı ile ilgili makine, teçhizat,

yazılım, donanım, ofis malzemesi gibi maliyet giderlerini kapsayan vergiler dahil en fazla

435.000 Türk Lirasına kadar “kuruluş (demirbaş) desteği” verilecektir.

c) Destek Verilmeyecek Maliyetler Nelerdir?

 Hazırlanacak projelerde hiçbir şekilde;

-

depozito,

-

su, elektrik, iletişim vb. abonelik ücretleri,

-

çalışanların ücretleri,

-

işlenerek veya doğrudan satılacak ürünlerin bedelleri,

-

vergi, resim, harç (İşyeri Kuruluşu için yapılan zorunlu harç ödemeleri hariç), çeşitli

üyelik ücretleri, cezalar,

-

işin konusu ile doğrudan ilgisi olmayan ve işin kurulmasına engel olmayan demirbaş

ve diğer malzemelerin bedelleri,

-

kurulmuş bir işletmenin geliştirilmesini, değiştirilmesini amaçlayan giderler,

-

engellilerin erişebilirliklerini sağlayıcı olması şartı ile inşaat, tadilat ve bakım

giderlerinin toplam kuruluş (demirbaş) desteğinin yüzde 10’unu aşan kısmı

desteklenmeyecektir.

 Proje kapsamında; proje sahiplerinin üçüncü dereceye kadar (üçüncü derece dahil) kan

ve kayın hısımlarından ve bunların sahip/ortak oldukları işletmelerden; işyeri

kiralanması ile hayvan ve demirbaş malzeme alımı yapılamaz.

d) Başvuruda Dikkat Edilecek Hususlar Nelerdir?













Proje sahibinin kuracağı işletme ile ilgili alacağı ruhsat vb. izinlere ilişkin

yükümlülükler proje sahibine aittir.

Eski hükümlülerin fiili olarak kendilerinin işin başında olacakları projeler

desteklenecek olup proje süresince proje sahibinin herhangi bir işyerinde tam zamanlı

sigortalı olarak çalışması mümkün değildir. Bu durumun tespiti halinde proje iptal

edilerek gerekli yaptırımlar uygulanacaktır.

Vasi tayini yapılmış eski hükümlülerin projeleri ile halen işletilen faal işletmelerin

geliştirilmesine yönelik projeler desteklenmeyecektir.

Proje başvurusu yapan kişinin üzerinde hangi amaçla olursa olsun bir işyerinin olması

durumunda yeni bir işyeri desteği verilmeyecektir. Tarım ve hayvancılık alanında

yapılacak projelerde proje sahibinin üzerinde aktif bir işletmenin bulunması

durumunda proje kabul edilmeyecektir. Mevcut bir işletmenin devir alınması ya da

geliştirilmesini amaçlayan projeler desteklenmeyecektir.

Başvuru sahibinin emekli olması durumunda projesi kabul edilmeyecektir.

Hazırlanacak proje belgeleri arasında, teklif sahibinin kendisine ait veya başka kişi

veya kurumlardan aldığı maddi ve gayri maddi desteklere ilişkin bilgi ve belgelere de

yer verilmesi gereklidir. Başka kurum veya kişilerden destek alınan projelerde, aynı

maliyet kalemlerine kendi işini kurma hibe desteği kapsamında destek

sağlanmayacaktır.

5



Bu kapsamda hazırlanacak projede bütçe kalemlerinin ayrıntılı bir şekilde projede yer

alması ve proje sahibinin kendi katkısı olması durumunda bu katkının hangi alanlarda

olduğunun miktarı ile birlikte belirtilmesi gereklidir.

 Her bir bütçe kalemi için piyasa fiyat araştırması yapılarak tutarlar tespit edilmeli ve

muhtemel fiyat artışları da dikkate alınarak Komisyondan talep edilen bedel

belirlenmelidir. Bütün tutarlar vergiler dahil hesaplanmalıdır.

 Hibe desteği sağlanması kararı verilen projelerin ödemeleri, sözleşme imza tarihinden

sonra fatura veya fatura yerine geçen belgeler karşılığı yapılacağından; fatura veya

belge olmaksızın önceden ödeme yapılmayacaktır. Sözleşme imza tarihinden önceki

tarihlerde düzenlenen faturaların karşılığı ödenmeyecektir. Hazırlanacak olan

projelerde, işin faaliyet alanı ile doğrudan ilgili olmayan maliyet kalemleri

desteklenmeyecektir.

 Kendi işini kurma projelerinde sözleşme imzası öncesi yapılan Kurumca yapılacak

kontrollerde proje sahibinin İŞKUR’a herhangi bir borcunun bulunduğunun tespit

edilmesi halinde sözleşme imzalanmayacaktır. Ayrıca yine sözleşme imzası öncesinde

https://www.turkiye.gov.tr/adalet-icra-dosyasi-sorgulama adresinden kişinin icra

dosyasının olup olmadığı sorgulaması yapılarak borçlu olduğu herhangi bir açık icra

dosyasının bulunması halinde sözleşme imzalanmayacaktır

 Destek verilen proje kapsamında kurulan işletmenin sözleşme tarihinden itibaren en az

3 (üç) yıl fiili olarak faaliyetine devam etmesi şart olup hangi sebeple olursa olsun aksi

durumun tespiti halinde “kuruluş (demirbaş) desteği” olarak yapılan ödemeler yasal

faizi ile birlikte geri alınacaktır.

 Sözleşme ve mevzuatta yer alan projelerin kabul edilmeme sebeplerinin sonradan

çeşitli şekillerde tespit edilmesi durumunda da sözleşme iptal edilecek ve yapılan

ödemeler yasal faizi ile geri alınacaktır.

 Kendi işini kurma projelerinde, işin yürütülmesi sırasında ortaya çıkabilecek zararlara

karşılık üç yıl süre ile proje kapsamında destek verilen demirbaşları ve işyerini her

türlü riske karşı koruyucu şekilde kapsamlı sigorta yaptırılması zorunludur. Tüm sözlü

ve yazılı uyarılara rağmen söz konusu sigortanın yaptırılmaması durumunda proje

iptal edilecektir.

 Tarım ve hayvancılık projelerinde en geç “Kuruluş (Demirbaş) Desteği” ödemesinin

yapıldığı tarihi izleyen bir (1) ay içerisinde, proje sahibinin 4/B (Bağ-Kur) sigortası

yaptırması zorunlu olup proje sahibinin altı (6) aylık dönemler halinde 4/B (Bağ-Kur)

prim borcu olmadığına ilişkin belgeyi İl Müdürlüğü/Hizmet Merkezine teslim etmesi

gerekmektedir. Proje sahibinin sigortayı belirtilen süre içerisinde yaptırmaması veya

prim borcu bulunduğunun tespiti halinde tespit tarihinden itibaren bir ay içerisinde

borcun ödenmemesi durumunda proje iptal edilecektir. Başka kurumlarca uygulanan

muafiyetler anılan zorunluluğu ortadan kaldırmayacaktır.

 Altı aylık kontrollerde Kurum tarafından alınan malzemelerin eksik olması durumunda

tamamlanması yazılı olarak istenecek, tamamlanamaması durumunda il müdürlüğünce

yapılacak değerlendirme sonucunda, projenin devamını etkileyen bir husus olup

olmadığına bakılarak; projenin devamını etkilemediğinin değerlendirilmesi halinde

eksik olan demirbaş için yapılan ödemelerin tahsil edilerek projenin devam ettirilmesi

sağlanacak, eksikliğin projenin devam ettirilmesini etkilediğinin değerlendirilmesi

halinde ise proje iptal edilerek kuruluş (demirbaş) desteği yasal faizi ile geri

alınacaktır.

 İŞKUR tarafından düzenlenen kurs ve programlardan yasaklı hale getirilmiş kişilerin

Komisyon kaynaklı projelere yasaklılık süresince başvurması mümkün değildir.

6

e) Başvuru İçin Gerekli Olan Belgeler Nelerdir?

1234-

Talep dilekçesi (Adalet Bakanlığı birimlerince yazılacak resmi yazı),

Proje Başvuru Formu,

Kimlik fotokopisi,

Kurulacak işin konusu ile ilgili mevzuatında zorunlu belge istenmesi durumunda, bu

mesleki bilgiyi gösteren diploma, sertifika gibi belgenin örneği,

5- Girişimcilik eğitim programı sertifikasının örneği,

6- Proje kapsamında diğer kurum ve kuruluşlarla iş birliğine ilişkin belgeler (varsa),

7- Bütçe tablosu (Başvuru Formunun ekindeki EK-1/B doldurulacaktır. “Kuruluş

(Demirbaş) Desteği” kapsamında verilen destek miktarı ve uygun görülmeyen

kalemler dikkate alınarak proje sahibinin kendi katkısı ile Komisyondan talep edilen

kalemlerin ayrıntılı olarak belirtilmesi gereklidir),

8- Vergi Dairesinden proje başvuru tarihinden önceki bir ay içinde alınmış, proje

sahibinin güncel vergi mükellefiyet durumunu gösterir belge,

9- Hayvancılık ve tarım projelerinde Tarım ve Orman İl/İlçe Müdürlüklerinden alınacak

“İşletme Belgesi” örneği (İşletmesi olmayanların proje başvuru tarihinden geriye

doğru son 1 yıl içerisinde işletmesi olmadığına ilişkin yazıyı, pasif işletmesi olanların

proje başvuru tarihinden geriye doğru son 1 yıl içerisinde işletmede hayvan

hareketliliği olup olmadığına ilişkin yazıyı eklemesi gereklidir.),

10- Büyükbaş ve Küçükbaş Hayvancılık projelerinde “Sürü Yönetim Elemanı/Hayvan

Yetiştiriciliği” belgesi, Arıcılık projelerinde ise “Arıcılık” belgesi (sertifikası) (MEB

veya Üniversite onaylı olmalıdır).

B) KORUMALI İŞYERİ DESTEĞİNE YÖNELİK PROJELER

a) Amaç

Bu desteğin amacı; engelli istihdamı alanındaki sosyal paydaşların desteklenmesi,

engelli istihdamının altyapısının geliştirilmesi, işgücü piyasası içinde çalışma imkânı olmayan

engelli bireylerin desteklenmesi amacı ile kurulan korumalı işyerlerinin güçlendirilmesi ve

etkinliklerinin artırılması ve toplumda belirli bir işletme modelinin oluşturulmasını sağlamak

amacı ile hazırlanacak projelerin usul ve esaslarını belirlemektir.

Günümüzde korumalı işyerleri, pek çok ülkede birbirinden farklı ve çeşitlilik gösteren

kurumsal örgütlenmelerle çalışmak isteyen engellilere iş imkânı sağlamaktadır.

Ülkemizde engellilerin istihdamına ilişkin politikalar büyük ölçüde kota, ceza ve

teşvik sistemine dayanmaktadır. İzlenen bu politikanın özellikle zihinsel veya ruhsal

engellilerin istihdamında istenilen sonuçları yeterince sağlayamaması başka istihdam

yöntemlerinin de ele alınması gerekliliğini ortaya koymuştur. Bu yöntemlerden birisi olan

korumalı işyerleri de normal işgücü piyasasına kazandırılmaları güç olan engelliler için

geliştirilen bir istihdam yöntemidir.

Ülkemiz açısından korumalı işyerleri, işgücü piyasasına kazandırılmaları görece güç

olan engel gruplarından zihinsel veya ruhsal engellilerin eğitim düzeyleri, bir mesleğe sahip

olma imkânları ve işsizlik oranları göz önünde bulundurulduğunda, çok daha büyük önem arz

etmektedir. Bu kapsamdaki engelliler kota-ceza yöntemi çerçevesinde işverenler tarafından en

az tercih edilen, istihdam edilme oranları en düşük olan bireylerdir. Bu bireylerin korumalı

işyerlerinde istihdam edilmeleri, engellilerin hem bireysel gelişim sürecini pekiştirmeleri hem

de topluma uyum sağlamaları açısından büyük önem arz etmektedir.

7

Ülkemiz açısından ortaya konan bu ihtiyaç, 2005 yılında yürürlüğe giren 5378 sayılı

Engelliler Hakkında Kanun ile tespit edilmiş ve anılan Kanunda bu konuda düzenlemelere yer

verilmiştir. Bu düzenlemelerde, korumalı işyerlerine devlet tarafından teknik ve mali

destekler sağlanacağı da belirtilmiştir. 27.01.2022 tarih 31732 sayılı Resmî Gazete’de

yayımlanan Korumalı İşyerleri Hakkında Yönetmelik ve 20.04.2016 tarih 29699 sayılı Resmî

Gazete’de yayımlanan Korumalı İşyerlerinde Çalışan Engellilerin Ücretlerine Karşılık

İşverene Yapılacak Ödeme Hakkında Yönetmelik ile bu alandaki usul ve esaslar

açıklanmıştır.

b) Kapsam

Korumalı işyerlerinin desteklenmesi ve güçlenmesi amacı ile hazırlanacak projeler,

4857 sayılı Kanun’un 101. maddesi gereğince tahsil edilen idari para cezalarından

desteklenecektir.

Projeler; en az beş zihinsel veya ruhsal engelli bireyin çalıştığı veya çalışacağı ve

çalışanların en az yüzde ellisi engellilerden oluşacak korumalı işyeri statü belgesi alınmış

korumalı işyerinin geliştirilmesi için hazırlanacaktır. Kurulacak işyeri ilgili mevzuatı

gereğince bir işyerinin şubesi olarak da kurulabilir.

c) Hedef

Bu teklif çağrısı kapsamında desteklenecek projeler ile engelli kişilerin haklarını

savunan sosyal tarafların desteklenmesi, engelli istihdamının altyapısının geliştirilmesi,

işgücü piyasasında normal şartlar altında çalışma imkânı kısıtlı olan zihinsel ve ruhsal engelli

kişilere istihdam ortamları oluşturulması amacıyla korumalı işyerlerinin yaygınlaştırılması, bu

tür işletmelerin sayısının ve etkinliklerinin artırılması ve engelli istihdamında artış

hedeflenmektedir.

d) Kimler Proje Hazırlayabilir?

Proje sunabilecekler, Türkiye’de faaliyet gösteren ve Korumalı İşyerleri Hakkında

Yönetmelik gereğince Korumalı İşyeri Statü Belgesi alan işletmelerdir.

e) Neler Desteklenecek?

Bu Teklif Çağrısı kapsamında proje sahibi tarafından gerçekleştirilecek harcamaların

uygun maliyet olarak değerlendirilebilmesi için aşağıdaki şartları taşıması gerekmektedir:

 Harcamalar proje sahibi tarafından İŞKUR mevzuatı kapsamında gerçekleştirilecektir.

 Maliyetler proje teklifinde tahmini olarak bütçelendirilmiş olmalıdır.

Kaynak tahsis edilmesine karar verilen projelere aşağıdaki destekler verilebilecektir.

1- Kuruluş sermayesi desteği: Korumalı işyerinin kapasitesinin artırılması için gerekli

olan sermayenin %60’ı kuruluş tarihinden itibaren bir yıl içerisinde hibe olarak tahsis

edilecektir. Hibe rakamı en fazla 720 bin TL olabilecektir. Verilecek destek ile

korumalı işyeri için gerekli olan makine, donanım, demirbaş ve bunlara ait sarf

malzemesi giderleri karşılanabilecektir. Verilecek desteğin %40’ı nakit olarak

proje sahibi tarafından projeye tahsis edilecektir.

2- Engelli ücret desteği: Proje başlangıcından itibaren korumalı işyerinde çalışacak

engelli işçilerin ücret giderleri, brüt asgari ücret üzerinden ilk bir yıl boyunca Engelli

ve Eski Hükümlü Çalıştırmayan İşverenlerden Tahsil Edilen İdari Para Cezalarını

8

Kullanmaya Yetkili Komisyona Dair Yönetmeliğe göre kurulan Komisyon tarafından

desteklenecektir. Korumalı İşyerlerinde Çalışan Engellilerin Ücretlerine Karşılık

İşverene Yapılacak Ödeme Hakkında Yönetmelik başta olmak üzere başka

mevzuatlarda engelli çalışanlara ilişkin ücret desteği veya sigorta prim desteği

verilmesi halinde mükerrerliği önlemek amacı ile bu destek tutarları ödenecek ücret

desteğinden düşülecektir.

3- İşletme giderleri desteği: Sözleşme imza tarihinden itibaren bir yıl boyunca işletme

giderlerinin (su, elektrik, ısınma, iletişim, tanınırlık) fatura bedellerinin %60’ı

desteklenecektir. İşletme giderleri desteği Proje Başvuru Rehberinde belirlenen

kuruluş sermaye desteğinin %12’si kadar ödenir. Ancak tanınırlık giderinin payı,

işletme giderleri desteği bütçesinin %25’ini aşamaz.

Proje kapsamındaki korumalı işyeri, 3 yıl boyunca Komisyon tarafından İŞKUR ve

EYHGM takip ve denetimine tabi olacaktır. Bu 3 yıllık süre içerisinde başlangıçta alınan

makine ve donanımın satış veya devri yapılamayacaktır. Korumalı işyerinin kuruluşundan

itibaren 3 yıl içerisinde herhangi bir nedenle (sel, deprem, yangın gibi mücbir sebepler hariç)

kapanması, tasfiye edilmesi veya çalışan engelli sayısının belirtilen sayıdan aşağı düşmesi

halinde bir ay içerisinde eski sayıya ulaşamaması durumunda başlangıçta hibe olarak verilen

kuruluş sermayesi yasal faizi ile birlikte geri alınacaktır.

İşin yürütülmesi sırasında ortaya çıkabilecek zararlara karşılık üç yıl süre ile proje

kapsamında destek verilen demirbaşların ve işyerinin her türlü riske karşı koruyucu şekilde

kapsamlı sigorta yaptırılması zorunludur.

Proje kapsamındaki ödemeler sözleşme makamınca gerekli değerlendirmeler yapılarak

Sosyal Güvenlik Kurumları Harcama Belgeleri Yönetmeliği’nde belirtilen belgeler

karşılığında gerçekleştirilecektir. Ödemeler yapılırken proje faydalanıcısının vergi, sosyal

güvenlik kurumu prim ve idari para cezası borcu olup olmadığı -mümkünse- sistem

üzerinden, değilse ibraz edilen belgeler üzerinden değerlendirilecektir. Projenin yürütümü

sırasında hiçbir gerekçe ile ilave maliyet talepleri karşılanmayacaktır.

f) Desteklenmeyecek Maliyetler

 Korumalı işyerinde çalışacak personele ödenecek seyahat masrafları ve harcırahları,

 Motorlu taşıtlara ilişkin alım, kiralama, vergi, yakıt vb. giderler.

g) Projeler İle İlgili Hususlar

Bir projenin kuruluş sermayesi destek süresi 12 aydan fazla olamaz. Desteklenen proje

faydalanıcıları korumalı işyeri statü belgesini ve faaliyetlerini en az 3 yıl sürdürmek

zorundadır.

Projelerin uygulanma döneminde korumalı işyerlerine veya engellilere yönelik

yapılacak mevzuat değişikliklerinden mükerrer olarak faydalanılamayacaktır.

Projenin yürütümü, korumalı işyerinin kurulduğu ilde gerçekleştirilecektir.

Aynı proje sahibi kuruluş tarafından, doğrudan ya da başka gerçek ve tüzel kişiliklerle

ortaklık yahut iş birlikleri yolu ile birden fazla proje teklifi sunulamayacaktır. Aksi durumun

tespiti halinde projeler değerlendirmeye alınmayacak, projelerin kabul edilmiş olması halinde

ise bu durum projelerin iptal sebebi sayılacaktır.

9

Hibe çağrısı kapsamında desteklenmesine karar verilecek tüm projeler, Korumalı

İşyerleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak yürütülmek zorundadır. Söz

konusu projelere aynı yönetmelik hükümlerine uygun olarak korumalı işyeri statüsü

kazandıktan sonra hibe desteği sağlanacak ve bu statünün yönetmelik hükümlerine aykırılık

nedeniyle sona ermesi halinde verilen destek sona erdirilerek, proje rehberi ve sözleşme

hükümleri çerçevesinde gerekli müeyyideler uygulanacaktır.

Korumalı işyerleri, 4857 sayılı İş Kanunu, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu,

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, vergi mevzuatı ve diğer ilgili

mevzuattan kaynaklanan yükümlülüklerini tam ve eksiksiz olarak yerine getirmekle

mükelleftir. Projenin uygulama döneminde korumalı işyerlerine getirilecek yeni teşvikler

olması ve bu teşviklerin proje destekleri ile çakışması halinde proje kapsamında verilen

destek sona erdirilecektir.

h) Başvuru İçin Gerekli Belgeler

Korumalı işyeri desteğine başvuran isteklinin aşağıdaki belgelerden kendisi ile ilgili

olanlarını tam ve eksiksiz hazırlaması gereklidir. Belgelerde eksiklik bulunması halinde hiçbir

şekilde proje değerlendirilmeye alınmayacaktır.

1- Talep dilekçesi,

2- Korumalı işyeri statü belgesi aslı veya onaylı örneği,

3- Proje Başvuru Formu,

4- Başvuru Sahibinin Beyanı,

5- Başvuru sahibinin (kamu kurum ve kuruluşları hariç) hukuki durumunu kanıtlayıcı

belge (ticaret sicil gazetesi, vakıf senedi, dernek tüzüğü, esnaf odası kaydı örneği

gibi),

6- Sivil toplum kuruluşlarına ait iktisadi işletmeye ait belgelerin aslı veya noter onaylı

örneği,

7- Dernekler için İl Sivil Toplumla İlişkiler Müdürlüğünden alınmış güncel “Faaliyet

Belgesi”, dernek yetkili kişileri yazısı ile üst kuruluşa tabi olunup olunmadığı yazısı,

8- İmza sirkülerinin aslı veya noter onaylı örneği,

9- Başvuru sahibi kurum/kuruluş adına başvuru ve imzaya yetkili olunduğuna dair

belgenin aslı (bu belge, adına başvuru yapılan kurumca İŞKUR’a hitaben resmi yazı

formatında düzenlenecek ve yetkili kişinin imza tatbiki olacaktır),

10- Proje sahibinin kuruluş sermayesinin %40’ını temin ettiği veya temin edeceğine dair

bilgi ve belgeler (sponsorluk anlaşması, banka dekontu gibi),

11- Proje Bütçe Tablosu (Başvuru formu eklerinden ilgili olan tablo kullanılacaktır.

Toplam proje bütçesi belirtilecek ve Komisyondan talep edilen ile kendi kaynakları ile

karşılananlar ayrıca belirtilecektir),

12- Yönetici ve personelin (engelliler dahil) isimleri ve görev tanımları,

13- Daha önce İŞKUR ile düzenlenen ve/veya devam eden kurs veya faaliyet olması

halinde, bunların ara ve nihai raporları veya sonuçları hakkındaki bilgi notu.

C) ENGELLİLERE YÖNELİK MESLEKİ EĞİTİM VE REHABİLİTASYON

PROJELERİ

Engellilerin mesleki eğitim ve mesleki rehabilitasyon kursları sayesinde meslek

edinmiş olanlarının işgücü piyasasına entegrasyonunu sağlayacak projeleri tüzel kişilikler

10

sunabileceklerdir. Proje sunacak tüzel kişiliklerin (kamu kurum ve kuruluşları, belediyeler,

başta engellilere yönelik çalışma yapanlar olmak üzere sivil toplum kuruluşları, özel sektör

işyerleri, üniversiteler vb.) projenin uygulanacağı ilde kurulu olması (merkez veya şube

olarak) şarttır. Engellilerin toplumsal entegrasyonu ve rehabilitasyonu yoluyla istihdam

edilebilirliklerini artırmayı amaçlayan projelerin, öncelikle o ilin işgücü piyasası araştırmaları,

ilin işgücü piyasası ihtiyaçları ve yıllık işgücü eğitim planı ile uyumlu olması gerekir.

Her bir projede esas olarak sadece bir mesleğin yer alması ve bu meslekte başvuru

sahibinin devam eden bir mesleki eğitim kursunun olmaması gerekir. Ayrıca Komisyon

toplantısına yakın tarihler itibari ile sona erecek kursu olan yüklenicilerin başvuru yapması da

mümkündür.

Başvuru yapan kurum ve kuruluşun birden fazla projesi olması veya devam eden

projesi varken yeni bir proje başvurusunda bulunması durumunda; proje sahibi başvuru

evrakları arasına aynı anda birden fazla projeyi yürütebilecek fiziksel altyapıya (kursların

düzenlenmesi için eğitim mekânının asgari standartlara sahip olması, kursiyerlerin eğitim ve

dinlenme imkânlarının olması, eğitim için gerekli teknik altyapı, araç ve gereçlerin mevcut

olması gibi) ve idari kapasiteye (yönetim, eğitici ve insan kaynakları kapasitesi) haiz

olduğuna dair bilgi ve belgeleri eklemelidir. Bu belge MEB veya Çalışma ve İş Kurumu İl

Müdürlüğünden alınmalıdır.

İstihdam edilmesinde çeşitli zorluklar bulunan engel grupları (zihinsel engelliler gibi)

için hazırlanacak projelerin, mesleki eğitimle birlikte rehabilitasyon amacının da ayrıca ortaya

konulması beklenmektedir.

Mesleki eğitim kurslarına katılacak kursiyerlerde;

- İŞKUR’a kayıtlı işsiz olması,

- Bedensel, zihinsel, ruhsal, duygusal ve sosyal yeteneklerini çeşitli derecelerle

kaybetmesi nedeniyle işgücü kaybının en az %40 olduğunun “Engellilere Verilecek

Sağlık Kurulu Raporları” ile belgelendirilebilmesi,

- En az 15 yaşını tamamlamış olması,

- Emekli olmaması,

- Kurs ve programlara katılmama yönünde yaptırım uygulanmıyor olması,

- Örgün öğretimde (özel eğitim ve rehabilitasyon dahil) öğrenci olmaması,

- İki kurs arasında en az altı ay beklemiş olması,

- Daha önce aynı meslekte İŞKUR aracılığı ile eğitim almamış olması,

- Tamamlayıcı meslekler hariç, aynı proje sahibinin bir başka kursuna katılmamış

olmak

şartları aranır.

Proje sahibi kurum ve kuruluşun yöneticileri ile onların üçüncü dereceye (üçüncü

derece dahil) kadar kan ya da kayın hısımları, kendi projelerinde kursiyer, yardımcı personel,

diğer görevli ve eğitici olamazlar.

Kurslara katılacak kursiyerlerin engel gruplarının belirtilmesi esastır. Proje sahibi sivil

toplum kuruluşu, tüzüğünde veya senedinde yer alan engellilere hizmet etmekle mükellef

olduğundan projesinde belirttiği hedef kitle ile kendi tüzük hükümlerinin uyumlu olması

şarttır.

Hazırlanacak projelerde, mesleki eğitim kursuna katılacak engellilerin bilgilerine

(kursiyerlerin isim, TC kimlik no ve iletişim bilgileri) yer verilmesi halinde değerlendirmede

puan verilecektir.

Kurslara katılacak kursiyerlerin özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerine devam

eden öğrenciler olmaması gereklidir. Bu durumun tespit edilmesi halinde yaptırım

uygulanacaktır.

11

Yardımcı personel ve diğer görevlilerin proje sahibi kurum ve kuruluşun kendi

çalışanı olması durumunda Komisyon tarafından bu kişiler için ayrıca ücret ödenmeyecektir.

Projede görev yapan ve Komisyon tarafından ücret ödenmesi kabul edilen kişilerin İŞKUR’a

kayıtlı işsiz olması, istihdamlarının İŞKUR üzerinden yapılması şarttır.

Kurslarda görev yapacak eğitici, işaret dili tercümanı, yardımcı personel gibi kişilerin

isimleri, TC Kimlik no ve iletişim bilgileri ile bu alandaki tecrübelerini de ortaya koyan bilgi

ve belgelere proje ekleri arasında yer verilecektir.

Hazırlanacak projelerde, Komisyonca uygun görülen maliyetler (idari gider, temrin,

görevli ücretleri vb.) dikkate alınacak olup Başvuru Formunun ekinde yer alan bütçe

tablosunun dikkatli şekilde doldurulması gerekmektedir.

Ayrıca proje sahibi tarafından engellilere yönelik daha önce uygulanan başka

projelerin olması halinde bunların sonuçları ve istihdam edilen kursiyer varsa bu kursiyerlerin

istihdamlarına ilişkin belgeler proje başvurusuna eklenecektir.

Komisyonun toplanma zamanları dikkate alınarak kararın uygulanmaya başladığı

tarihlerde devam eden projesi olan veya sona ermesine rağmen ara ve nihai raporlarını

zamanında sunmayan veya istihdam taahhüdü olan projelerde bu sürecin sona ermediği

projeler reddedilebilecektir.

Ayrıca mesleki eğitim projelerinde (zihinsel engelliler için hazırlanan projeler hariç)

eğer istihdam taahhüdü yoksa, Komisyon kararı ile belirlenecek oran ve sürede bütün

projelere, kursiyerlerin kurs sonunda istihdam edilmeleri istenebilecektir. Komisyonca

belirlenecek oranın üstünde istihdam taahhüdü bulunan projelerin değerlendirilmesinde bu

husus dikkate alınacaktır. Bu kapsamdaki çalışmalarda yükleniciler Çalışma ve İş Kurumu İl

Müdürlüğü ile iş birliği içinde çalışabileceklerdir. Kursiyerlerin kamu sektöründe istihdam

edilmesi ve kendi işini kurmaları da istihdam yükümlülüğünün yerine getirilmesi olarak kabul

edilecektir. Projelerin hazırlanmasında bu hususun dikkate alınması önemlidir.

Mesleki eğitim kursu esaslı projelerde, engel grubuna göre günlük eğitim saatleri

standart olarak uygulanacak olup görme veya işitme engelliler için 6, zihinsel engelliler için 5

ve karma engel grubu ile diğer engelliler için 8 saat üzerinden hesaplama yapılacaktır.

Haftada en fazla 6 gün eğitim yapılabilecektir.

Görme engellilere yönelik düzenlenecek mesleki eğitimlerde bir sınıftaki kursiyer

sayısının en az beş kişi, diğer engel gruplarında ise en az on kişi olması esastır. Ancak

projenin ve engel grubunun özellikleri dikkate alınarak Komisyon tarafından farklı bir

belirleme yapılması da mümkündür. Kursiyer sayısının görme engellilerde üç, diğer engelli

gruplarında ise yedi kişinin altına düşmesi halinde il müdürlüğünce kurs iptal edilebilir.

Ancak kurs süresinin üçte ikisinin tamamlanması halinde kurs iptal edilmez. Kursiyer

sayısının azalmasına bağlı olarak ulaşım gideri tahsis edilmiş ise hesaplamalar yeniden

yapılacaktır.

Kurslarda kullanılacak eğitim programları MEB tarafından yayımlanan güncel genel

eğitim programları (modül) dikkate alınarak ve bunların minimum süreleri üzerinden (160

fiili günü geçmemek şartı ile) kullanılacaktır. Bununla birlikte, özellikle engelliler için

hazırlanan özel eğitim programlarında ise toplam süre dikkate alınacaktır. Birden fazla

modülün birleştirilmesi, modül minimum süresinin azaltılıp artırılması ile oluşturulmuş ve 4.

Seviye meslek modüllerinin minimum süreleri alınarak yapılan modüller, onaylı olsalar bile

kabul edilmeyecektir. Üniversiteler tarafından onaylanan programlar da kullanılabilecektir.

Kurs yapılacak mesleğin seçiminde, öncelikle o ilde işgücü piyasasında talep gören bir

meslek olması, engellilerin kurs sonrasında işe yerleşmesi veya gelir elde etmesini sağlayacak

nitelikte olması hususlarına dikkat edilmesi gereklidir. Komisyon değerlendirmesinde, aynı

12

istekli tarafından aynı meslekte birden fazla kurs düzenlenmesi durumunda, bunların

sonuçlarını görmeden yeni kurs talebini uygun bulmayabilecektir. Bu nedenle başvuru

yapılırken, sonuçlanan kursların sonuçlarını da başvuru evraklarına eklemelidir.

Projelerde ulaşım ücreti talep edilmesi durumunda, kursiyerin kursa katıldığı her gün

için kursiyer başı günlük; büyükşehirler için 100 TL, diğer şehirler için ise 85 TL ödeme

üzerinden hesaplama yapılacaktır. Kamu kurum ve kuruluşlarına bu kapsamda destek

verilemeyecektir.

İşitme engelliler için işaret dili tercümanı öngörülmesi durumunda, aylık asgari ücretin

işverene maliyet tutarının %15 fazlası, yardımcı personel talep edilmesi durumunda ise aylık

asgari ücretin işverene maliyet tutarında ödeme yapılacaktır. Kamu kurum ve kuruluşlarına

yardımcı personel desteği sunulmayacaktır. Eğiticilere ise eğiticinin unvanı dikkate alınarak

ders saat başına brüt olarak, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı kurumlarda görev yapan eğiticiler

ile usta öğreticiler için 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 176. maddesinde yer aldığı

şekilde 140 gösterge rakamının bu Kanuna göre belirlenen aylık katsayısı ile çarpımından

oluşan miktarın %50 artırımlı tutarı, üniversitelerdeki öğretim görevlileri ve öğretim üyeleri

için 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu’nun 11. maddesinde unvanlara göre

belirlenen (gündüz) ek ders göstergelerinin Devlet Memurları Kanunu’na göre aylıklar için

belirlenen katsayı ile çarpımının %50 artırımlı tutarında ödeme yapılacaktır. Eğitici ve

tercümanın, alanında belge sahibi olan kişilerden seçilmesi ve Kuruma kaydının olmaması

halinde kayıt yapılarak projede görevlendirilmesi gereklidir.

Projede görevli ve ücret ödenen bütün kişilere yapılan ödemeden dolayı ortaya

çıkabilecek vergi, resim, harç, sigorta vb. mali ve sosyal yükler proje sahibine aittir. Ödemeler

aylık bordrolar üzerinden brüt olarak yükleniciye yapılacak olup ücretin tam olarak ödenip

ödenmemesi ile ilgili tüm yükümlülük yüklenicinindir. Kurum yasal yükümlülüklerin ve

ödemelerin tam olarak yapılıp yapılmadığını kontrol edebilecektir. Yükümlülüklerin yerine

getirilmediğinin tespiti halinde uyarıya rağmen sorunun devam etmesi durumunda proje iptal

edilir ve ilgili kuruluşlara gerekli bildirim yapılır.

Proje kapsamında yapılacak ödemelerde, proje sahibine başka mevzuatlar kapsamında

Devletçe yapılan/yapılacak her türlü teşvik uygulaması da dikkate alınacaktır.

Projede görev alan ve ücretleri proje kapsamında ödenen kişilere ücret ödenmediğinin,

gönüllü çalışmaya zorlandıklarının yahut sosyal güvenlik ve vergi ödemelerinin zamanında ve

tam olarak yapılmadığının Kurumca yerinde yapılacak incelemelerde yahut ilgili kişilerin

müracaatı üzerine yahut Kurumca re’sen tespiti halinde, Kurumca ilgili kamu kuruluşlarına

bilgi verilecek, ilgili kuruluşların denetimleri sonucunda ortaya çıkacak tüm hukuki ve cezai

sonuçlar yükleniciye ait olacaktır.

Projelerde kursun yapılması için gerekli tüketilecek malzemelerin temrin gideri olarak

karşılanmasının talep edilmesi durumunda; zaruri gideri toplamının yüzde 10’u kadar ödeme,

fatura karşılığı yapılabilecektir. Bu giderler, kurs konusu mesleğin kursiyerlere öğretilmesi ve

uygulama yapılması için gerekli olan ve çoğunlukla tüketime tabi malzemeler içindir.

Ayrıca kursun yürütülmesi sırasında yüklenicinin idari giderleri için talep etmesi

durumunda kursiyer zaruri gideri toplamının yüzde 12’si kadar ödeme, fatura karşılığı

yapılabilecektir. İdari giderler, yüklenicinin elektrik, su, iletişim, tanıtım ve ısınma giderleri

için kullanılacaktır. Bununla birlikte idari gider kapsamındaki tanınırlık giderlerinin

miktarının idari gider bütçesinin %25’ini aşan kısmı karşılanmayacaktır.

Kursun istihdam garantili olması durumunda günlük 340,07 TL, istihdam garantisiz

olması durumunda ise günlük 255,05 TL kursiyer zaruri gideri İŞKUR tarafından doğrudan

kursa fiili olarak katılan kursiyerlere ödenecek, iş kazası ve meslek hastalığı ile genel sağlık

sigortası primleri de İŞKUR tarafından ödenecektir.

Tanınırlıkla ilgili olarak yüklenici tarafından yerine getirilmek üzere, projenin

uygulandığı açık veya kapalı mekânlarda, faaliyet süresince levha, pano, afiş vb. araçlarda

ayrıca yazılı ve görsel bütün materyalde Kurumsal İŞKUR logosu ile birlikte “Türkiye İş

13

Kurumu” ibaresine ve “Bu proje, Türkiye İş Kurumu tarafından finanse edilmektedir.”

ifadesine yer verilecektir.

İstihdam taahhütlü projelerde kursiyer gideri ve demirbaş giderleri dışında kalan

tutarın %20’si bloke edilir. Yüklenicinin yükümlülüğünü yerine getirmesinden sonra ödeme

yapılır.

İstihdam yükümlülüğünün süresi içinde hiç yerine getirilmemesi halinde; kursiyerler

için ödenen sigorta primleri ve kursiyer zaruri giderleri hariç, yükleniciye yapılan KDV dahil

tüm giderler yasal faizi ile birlikte yükleniciden geri alınır, istihdam yükümlülüğünün süresi

içinde eksik gerçekleştirilmesi halinde ise; kursiyerler için ödenen sigorta primleri ve kursiyer

zaruri giderleri hariç, yükleniciye yapılan KDV dahil tüm giderlerin, istihdam edilmesi

gereken kursiyer sayısına bölünmesi ile bulunan kişi başı ortalama maliyetin istihdam

edilmeyen kursiyer sayısı ile çarpımı sonucu bulunan tutar, yasal faizi ile birlikte

yükleniciden geri alınır.

a) Başvuru İçin Gerekli Belgeler

Hazırlanacak projelerde aşağıdaki belgelerin eksiksiz olarak sunulması gereklidir. İl

müdürlüğünce asıl belgelerin görülmesi halinde örneklerin onaylanması mümkündür. Tek bir

belgenin bile eksik olması durumunda, proje doğrudan il müdürlüğünce iade

edilecektir.

İstenilen belgeler aşağıdadır:

1Talep dilekçesi,

2Proje Başvuru Formu,

3Engellilere yönelik faaliyette bulunan sivil toplum kuruluşlarından, bir üst kuruluşa

bağlı olanlar üst kuruluş değerlendirme raporunu, üst kuruluşa bağlı olmayanlar

için ise Genelge eki taahhütnamenin doldurulması (kamu kurum ve kuruluşları

hariç),

4Başvuru sahibi kurum/kuruluş adına başvuru ve imzaya yetkili olunduğuna dair

belgenin aslı (bu belge, adına başvuru yapılan kurumca İŞKUR’a hitaben resmi

yazı formatında düzenlenecek ve yetkili kişinin imza tatbiki olacaktır),

5İstihdam taahhüdü içeren projelerde bu taahhüde ilişkin belgeler (istihdam

taahhüdünü veren işletmelerin bu amaçla hazırladıkları yazıların örnekleri),

6Proje bütçe tablosu (Mesleki eğitim kursu esaslı projeler için örnek bütçe tablosu

kullanılacaktır. Toplam proje bütçesi belirtilecek ve Komisyondan talep edilen ile

kendi kaynakları ile karşılananlar ayrıca belirtilecektir),

7Başvuru sahibinin (kamu kurum ve kuruluşları hariç) hukuki durumunu kanıtlayıcı

belge (ticaret sicil gazetesi, vakıf senedi, dernek tüzüğü, esnaf odası kaydı örneği

gibi) (Özellikle STK’ların ibraz edecekleri tüzük ve senetlerde engellilere yönelik

mesleki eğitim hususu yer almalıdır),

8Mesleki eğitim kursuna yönelik projelerde kullanılacak eğitim modülünün adı ve

süresini belirtir yazı (Modül onayları sözleşme imza aşamasından önce talep

edilecektir. Kullanılacak modüllerin MEB Hayat Boyu Öğrenme Genel

Müdürlüğünün modülleri arasında olması ve süresinin genel eğitim

programlarında minimum süre, engelliler için hazırlanmış eğitim programlarında

toplam süre kadar olması esastır. Hangi amaçla olursa olsun birden fazla modülün

birleştirilmesi, modül minimum süresinin azaltılıp artırılması ile oluşturulmuş ve 4.

seviye meslek modüllerinin minimum süreleri alınarak yapılan yeni modüller

onaylanmış olsa bile kabul edilmeyecektir. Üniversiteler tarafından onaylanmış

programlar da kullanılabilecektir.),

9Dernekler için İl Sivil Toplumla İlişkiler Müdürlüğünden alınmış güncel “Faaliyet

Belgesi”, dernek yetkili kişileri yazısı ile üst kuruluşa tabi olunup olunmadığı

yazısı,

14

1011-

Daha önce İŞKUR ile düzenlenen ve/veya devam eden kurs veya faaliyet olması

halinde, bunların ara ve nihai raporları veya sonuçları hakkındaki bilgi notu.

Projelerde görev yapacak eğitici ve diğer personelin kişisel bilgileri ve iletişim

bilgilerini de içerir özgeçmiş ile mesleki bilgilerini gösterir belge (diploma,

sertifika vb.) örnekleri mutlaka eklenecektir. (Eğiticinin proje konusu alanda

yeterliliğe sahip olduğuna dair diploma, usta öğreticilik vb. belgelerin ilgili

yerlerden onaylatılması gereklidir.) Projede görev alacak personelin görevleri

ayrıntılı olarak bildirilecektir.

D) ENGELLİNİN İSTİHDAMINI SAĞLAYACAK DESTEK TEKNOLOJİLERİNE

İLİŞKİN PROJELER

Engellinin bir işyerinde istihdam edilmesi, işe uyumunu, etkin ve güvenli bir şekilde

çalışmasını sağlayacak destek teknolojileri ile ilgili projeleri, İŞKUR’a kayıtlı olan tüzel

kişilikler sunabileceklerdir. Proje sunacak tüzel kişiliklerin (belediyeler, sivil toplum

kuruluşları, özel sektör işyerleri, üniversiteler vb.) projenin uygulanacağı ilde kurulu olması

(merkez veya şube olarak) şarttır.

Destek teknolojilerine örnek olarak aşağıdakiler belirtilebilir:



Engellinin işini yapmasını sağlayacak veya kolaylaştıracak araç ve gereçler, diğer alet

ve teçhizatlar ile bunları kullanmaya yarayan aparatlar,



İşverenin engelliyi işe alması halinde bilgisayar kullanmasını kolaylaştıracak yazılım

ve donanım desteği,



Engellinin işini yapmasını sağlayacak kabartma harfler (Braille alfabesi) kullanılmış

teknolojiler,



Engellinin iş bulmasını ve bulduğu işte çalışmasını sağlayacak kişisel ve medikal

malzemeler.

Hazırlanacak projede, engellinin iş bulmasını ve etkin bir şekilde çalışmasını

sağlayacak destek teknolojisinin amacı, işlevi, miktarı, bedeli, istihdam taahhüt edilen engelli

sayısı, istihdam süresi ile projenin uygulanmasına ilişkin alınacak ekipman, donanım ve

bunlarda yapılacak tadilatlara ilişkin açıklayıcı bilgilere, belgelere ve sürece yer verilmelidir.

Fatura karşılığı verilecek destek miktarı, faturanın tamamı olabileceği gibi belirli bir

yüzdesi de olabilir. Bu tür projelerde destek istenilen hususların istihdama katkısının sayı ve

süre olarak ifade edilmesi gereklidir. Komisyonca alınan ilgili kararda aksi belirtilmedikçe

ödemeler sözleşme tarihinden itibaren en geç bir yıl içerisinde yapılabilecektir.

Hazırlanacak proje için Komisyonca alınan kararda aksi belirtilmedikçe sözleşme

tarihinden itibaren en geç 3 ay içerisinde istihdam sürecinin başlatılmış olması ve istihdam

edilen kişinin proje başvuru tarihi itibarıyla son 1 yıl içerisinde istihdam edilen işverenin

kendi çalışanı olmaması gerekmektedir.

Ayrıca, istihdam yükümlülüğünün hiç yerine getirilmemesi durumunda yükleniciye

yapılan KDV dahil tüm giderler yasal faizi ile birlikte yükleniciden tahsil edilecektir.

İstihdam yükümlülüğünün süresi içinde eksik yerine getirilmesi halinde ise KDV dahil olarak

proje sahibine yapılan toplam ödemelerin, istihdam edilmesi gereken engelli sayısına

bölünmesi ile bulunan kişi başı ortalama maliyetin istihdam edilmeyen engelli sayısı ile

çarpımı sonucu bulunan tutar yasal faizi ile birlikte yükleniciden tahsil edilecektir.

15

a) Başvuru İçin Gerekli Belgeler

Hazırlanacak projelerde aşağıdaki belgelerin eksiksiz olarak sunulması gereklidir. İl

müdürlüğünce asıl belgelerin görülmesi halinde örneklerin onaylanması mümkündür. Tek bir

belgenin bile eksik olması durumunda, proje doğrudan il müdürlüğünce iade

edilecektir.

İstenilen belgeler aşağıdadır:

1- Talep dilekçesi,

2- Proje Başvuru Formu,

3- Başvuru sahibi kurum/kuruluş adına başvuru ve imzaya yetkili olunduğuna dair

belgenin aslı (bu belge, adına başvuru yapılan kurumca İŞKUR’a hitaben resmi yazı

formatında düzenlenecek ve yetkili kişinin imza tatbiki olacaktır),

4- İstihdam taahhüdü içeren projelerde bu taahhüde ilişkin belgeler (istihdam

taahhüdünü veren işletmelerin bu amaçla hazırladıkları yazıların örnekleri),

5- Proje bütçe tablosu,

6- Başvuru sahibinin (kamu kurum ve kuruluşları hariç) hukuki durumunu kanıtlayıcı

belge (ticaret sicil gazetesi, vakıf senedi, dernek tüzüğü, esnaf odası kaydı örneği

gibi),

7- Daha önce İŞKUR ile düzenlenen ve/veya devam eden kurs veya faaliyet olması

halinde, bunların ara ve nihai raporları veya sonuçları hakkındaki bilgi notu.

E) ENGELLİNİN İŞE YERLEŞTİRİLMESİ, İŞE VE İŞYERİNE UYUMUNUN

SAĞLANMASINA YÖNELİK PROJELER

Engelli bireylerin kendi yaşamının sorumluluğunu alabilen bağımsız bireyler olmasına

katkıda bulunup, işe kabulü için hazırlanmasını, işe yerleşmesini, işe ve işyerine uyumunun

sağlanmasını temin edecek projeleri tüzel kişilikler sunabileceklerdir. Proje sunacak tüzel

kişiliklerin (belediyeler, başta engellilere yönelik çalışma yapanlar olmak üzere sivil toplum

kuruluşları, özel sektör işyerleri, üniversiteler vb.) projenin uygulanacağı ilde kurulu olması

(merkez veya şube olarak) şarttır. Bu tür projelerde esas olarak, engellinin işe uyumu ve

istihdamı amaçlarının nasıl gerçekleştirileceğine dair ayrıntılı bir iş planı ve görev tanımları

ile proje sürecine yer verilmelidir.

Bu kapsamdaki projelerdeki temel hususlar aşağıda belirtilmiştir:



Projenin hedef kitlesi olan engelli gruplarının ve engelli sayısının belirtilmesi gereklidir.

Projede hedef kitleyi oluşturan, kursiyer olma şartlarına haiz engellilerin isim, TC kimlik

no ve iletişim bilgilerinin yer aldığı listenin projeye eklenmesi gereklidir. Aylık hizmet

sunulacak engelli sayısının her bir görevli personel başına 10 kişi olarak hesaplanması

gereklidir. Ancak hedef kitlenin otizmli, down sendromlu gibi zihinsel engeli olan özel

gereksinimli bireyler olması halinde aylık hizmet sunulacak engelli sayısının her bir

görevli personel başına 3 kişi olarak hesaplanması mümkündür.



Proje sahibi kurum ve kuruluşun yöneticileri ile onların üçüncü dereceye (üçüncü derece

dahil) kadar kan ya da kayın hısımları kendi projelerinde yardımcı personel, eğitici ve

diğer personel olamazlar.



Projede görevli olacak olan kişinin (iş ve meslek danışmanı, sosyal hizmet uzmanı,

sosyolog, engelli danışmanı, rehberlik uzmanı gibi) isimleri, TC. Kimlik Numaraları ve

iletişim bilgileri ile bu alandaki tecrübelerini de ortaya koyan bilgi ve belgelere proje ekleri

arasında yer verilmelidir.



Proje kapsamında engellilere; en az 10 gün süre ile, işe ve işyerine uyumu için motivasyon,

iş oryantasyonu, kişisel gelişim, mülakat-iş görüşmesi, temel yaşam becerileri gibi konuları

içeren danışmanlık hizmeti verilmesi zorunludur.

16



Danışmanlık hizmeti verilecek engellilerin İŞKUR’a kayıt ettirilmesi gerekmektedir.



Engelli bireylerin özelliğine, becerilerine ve tercihine göre iş seçmesi, iş ortamına ve

sosyal hayata uyumu gibi konularda katkıda bulunmak için hazırlanacak projelerde

mutlaka proje süresi (en az 6, en fazla 12 ay), istihdam taahhüt oranı (en az %25) ve asgari

istihdam süresi (en az 4 ay) ile kursiyerlerin istihdam edilecekleri yerlerin bilgileri de

(işverenlerce verilmiş istihdam edilecek kişi sayısını gösterir istihdam taahhüdü yazıları)

yer almalıdır. İstihdamda iken ayrılan engellinin yerine, kalan sürenin, danışmanlık hizmeti

almış bir başka engelli tarafından tamamlanması zorunludur Danışmanlık hizmeti almış

başka engelli bulunamaması halinde Kuruma kayıtlı bir engelli, kalan süre kadar istihdam

edilir.



İstihdam edilecek engellinin, proje başvuru tarihi itibariyle son 1 yıl içerisinde istihdamın

gerçekleştiği iş yerinin çalışanı olmaması gereklidir.



Ayrıca, proje sahibi tarafından engellilere yönelik daha önce uygulanan başka projelerin

olması halinde bunların sonuçlarının da raporlanması gerekmektedir.



Proje kapsamında, Komisyon tarafından proje sahibi kuruma, yapacağı giderleri

karşılaması için engelli başına 150 TL idari gider, aylık cari yıl için uygulanan brüt asgari

ücret kadar ulaşım gideri (yakıt ve şoför dahil) ödemesi ile projede görev yapacak

görevlilerden uygun bulunan yardımcı personel için aylık asgari ücretin işverene maliyet

tutarı, engelli danışmanı, insan kaynakları uzmanı vb. için aylık asgari ücretin işverene

maliyet tutarının %15 fazlası tutarında ödeme yapılacaktır. Görevlilere yapılan ödemeler

nedeni ile ortaya çıkabilecek her türlü mali ve yasal yükümlülük proje sahibine aittir.

Bundan başka bir ödeme yapılmayacaktır.



Proje kapsamında yapılacak ödemelerde, proje sahibine başka mevzuatlar kapsamında

Devletçe yapılan/yapılacak her türlü teşvik uygulaması da dikkate alınacaktır.



İstihdam taahhütlü projelerde kursiyer gideri ve demirbaş giderleri dışında kalan tutarın

%20’si bloke edilir. Yüklenicinin yükümlülüğünü yerine getirmesinden sonra ödeme

yapılır.



İstihdam yükümlülüğünün süresi içinde hiç yerine getirilmemesi halinde; yükleniciye

yapılan KDV dahil tüm giderler yasal faizi ile birlikte alınır, istihdam yükümlülüğünün

süresi içinde eksik gerçekleştirilmesi halinde ise; KDV dahil toplam proje giderinin,

istihdam edilmesi gereken engelli sayısına bölünmesi ile bulunan kişi başı ortalama

maliyetin istihdam edilmeyen engelli sayısı ile çarpımı sonucu bulunan tutar, yükleniciden

yasal faizi ile birlikte geri alınır.

a) Başvuru İçin Gerekli Belgeler

Hazırlanacak projelerde aşağıdaki belgelerin eksiksiz olarak sunulması gereklidir. İl

müdürlüğünce asıl belgelerin görülmesi halinde örneklerin onaylanması mümkündür. Tek bir

belgenin bile eksik olması durumunda, proje doğrudan il müdürlüğünce iade

edilecektir.

İstenilen belgeler aşağıdadır:

1- Talep dilekçesi,

2- Proje Başvuru Formu,

3- Başvuru sahibi kurum/kuruluş adına başvuru ve imzaya yetkili olunduğuna dair

belgenin aslı (bu belge, adına başvuru yapılan kurumca İŞKUR’a hitaben resmi yazı

formatında düzenlenecek ve yetkili kişinin imza tatbiki olacaktır),

4- İstihdam taahhüdü içeren projelerde bu taahhüde ilişkin belgeler (istihdam

taahhüdünü veren işletmelerin bu amaçla hazırladıkları yazıların örnekleri),

5- Proje bütçe tablosu,

17

6- Başvuru sahibinin (kamu kurum ve kuruluşları hariç) hukuki durumunu kanıtlayıcı

belge (ticaret sicil gazetesi, vakıf senedi, dernek tüzüğü, esnaf odası kaydı örneği

gibi),

7- Daha önce İŞKUR ile düzenlenen ve/veya devam eden kurs veya faaliyet olması

halinde, bunların ara ve nihai raporları veya sonuçları hakkındaki bilgi notu.

F) DESTEKLİ İSTİHDAM PROJELERİ

a) Amaç

Bu desteğin amacı; otizmli ve down sendromlu engelliler başta olmak üzere özel gereksinimi

olan tüm zihinsel ve ruhsal engelliler ile serebral palsili, bireylerin kendi yaşamının

sorumluluğunu alabilen bağımsız bireyler olmasına katkıda bulunarak proje sunan

işyerlerinde istihdam edilmelerini desteklemektir.

b) Kapsam

Otizmli ve down sendromlu engelli bireyler başta olmak üzere zihinsel ve ruhsal engelliler ile

serebral palsili bireylerin iş hayatına atılmaları ve uzun süreli istihdamları amacıyla

hazırlanacak projeler, 4857 sayılı Kanun’un 101. maddesi gereğince tahsil edilen idari para

cezalarından desteklenecektir.



Başvuru hazırlanırken projenin hedef kitlesi olan engelli gruplarının ve engelli

sayısının belirtilmesi gereklidir. Projede hedef kitleyi oluşturan, engelli bireylerin

isim, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası ve iletişim bilgilerinin yer aldığı listenin

projeye eklenmesi gereklidir. Proje kapsamında işe alınan her bir engelli iş

koçu/danışmanının destek vereceği/mentörlük yapacağı engelli sayısının en fazla 4

kişi olarak hesaplanması gereklidir.



Proje sahibi kurum ve kuruluşun yöneticileri ile onların üçüncü dereceye (üçüncü

derece dâhil) kadar kan ya da kayın hısımları kendi projelerinde engelli iş

koçu/danışmanı ve proje yararlanıcısı (işe yerleştirilen engelli) olamazlar.



Projede görevli olacak olan kişilerin isimleri, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numaraları

ve iletişim bilgileri ile bu alandaki tecrübelerini de ortaya koyan bilgi ve belgelere

proje ekleri arasında yer verilmelidir.



Proje kapsamında işe yerleştirilen engellilere, ailelerine ve engelli bireylerin çalışma

arkadaşlarına; projede görevli engelli iş koçu/danışmanı tarafından gerekli

danışmanlık hizmeti/eğitim verilmesi zorunludur.



Proje kapsamında işe yerleştirilecek engellilerin İŞKUR’a kayıt ettirilmesi

gerekmektedir.



Söz konusu özel gereksinimli bireylerin özelliğine ve becerilerine göre hazırlanacak

projelerde mutlaka proje süresi (en az 6 ay, en fazla 12 ay) belirtilmelidir.



Ayrıca, proje sahibi tarafından engellilere yönelik daha önce uygulanan başka

projelerin olması halinde bunların sonuçlarının da raporlanması gerekmektedir.



Proje kapsamında yapılacak ödemelerde, proje sahibine başka mevzuatlar kapsamında

devletçe yapılan/yapılacak her türlü teşvik uygulaması da dikkate alınacaktır.



Söz konusu projelerde destek verilen tutarın %20’si bloke edilir. Yüklenicinin

yükümlülüğünü yerine getirmesinden sonra ödeme yapılır.



İstihdam yükümlülüğünün süresi içinde hiç yerine getirilmemesi halinde; yükleniciye

yapılan KDV dâhil tüm giderler yasal faizi ile birlikte alınır, istihdam

18

yükümlülüğünün süresi içinde eksik gerçekleştirilmesi halinde ise; KDV dâhil toplam

proje giderinin, istihdam edilmesi gereken engelli sayısına bölünmesi ile bulunan kişi

başı ortalama maliyetin istihdam edilmeyen engelli sayısı ile çarpımı sonucu bulunan

tutar, yükleniciden yasal faizi ile birlikte geri alınır.

c) Hedef

Bu teklif çağrısı kapsamında desteklenecek projeler ile otizmli ve down sendromlu engelliler

başta olmak üzere zihinsel ve ruhsal engelliler ile serebral palsili bireylerin haklarını savunan

sosyal tarafların desteklenmesi ve iş gücü piyasasında normal şartlar altında çalışma imkânı

kısıtlı olan engelli bireylere istihdam ortamları oluşturulması amacıyla bahsedilen engelli

bireyleri çalıştıran iş yerlerinin yaygınlaştırılması, bu tür işletmelerin sayısının ve

etkinliklerinin artırılması ve engelli istihdamında artış sağlanması hedeflenmektedir.

d) Kimler Proje Hazırlayabilir?

Proje başvurusu yapabilecek olanlar, Türkiye’de faaliyet gösteren ve projenin uygulanacağı

ilde kurulu tüzel kişiliklerdir.

e) Neler Desteklenecek?

Bu teklif çağrısı kapsamında proje sahibi tarafından gerçekleştirilecek harcamaların uygun

maliyet olarak değerlendirilebilmesi için aşağıdaki şartları taşıması gerekmektedir:

 Harcamalar proje sahibi tarafından İŞKUR mevzuatı kapsamında gerçekleştirilecektir.

 Maliyetler proje teklifinde tahmini olarak bütçelendirilmiş olmalıdır.

Kaynak tahsis edilmesine karar verilen projelere aşağıdaki destekler verilebilecektir.

1- Engelli iş koçu/danışmanı desteği: Projede görev yapacak engelli iş koçu/danışmanı

için aylık asgari ücretin işverene maliyet tutarının %15 fazlası tutarında ödeme işe

giriş (mevcut çalışan görevlendirilecek ise iş koçu olarak görevlendirildiğine dair

belgelerin il müdürlüğüne teslimi) tarihinden itibaren proje süresince yapılacaktır.

2- Engelli ücret desteği: Proje kapsamında iş yerinde çalışacak, otizmli ve down

sendromlu engelliler başta olmak üzere zihinsel ve ruhsal engelliler ile serebral palsili

işçilerin ücret giderleri işe giriş tarihinden itibaren, brüt asgari ücret üzerinden proje

boyunca (en az 6, en fazla 12 ay) Engelli ve Eski Hükümlü Çalıştırmayan

İşverenlerden Tahsil Edilen İdari Para Cezalarını Kullanmaya Yetkili Komisyona Dair

Yönetmeliğe göre kurulan Komisyon tarafından desteklenecektir. (Bu proje ile başka

mevzuatlarda engelli çalışanlara ilişkin ücret desteği veya sigorta prim desteği

verilmesi halinde mükerrerliği önlemek amacı ile bu destek tutarları ödenecek ücret

desteğinden düşülecektir.) Bu destek engelli birey için SGK’ya bildirilen prim gün

sayısına göre kıst olarak ödenecektir.

3- İş yeri düzenleme desteği: İş yerinin, proje kapsamında istihdam edilen engelli

bireylere uygun hale getirilmesine yönelik olarak yapılacak harcamaların sözleşme

imza tarihinden itibaren geçerli olmak üzere toplam engelli ücret desteğinin %25’ini

aşmayacak kadarı desteklenecektir.

İş yeri düzenleme desteği kapsamında verilecek desteklere örnek olarak aşağıdakiler

belirtilebilir:

19

 Fiziksel erişilebilirlik ve hareket kolaylığının sağlanmasına yönelik araç-gereçler:

Rampalar, tutunma barları, kaymaz zemin kaplamaları, engelli asansörleri, sessiz oda

düzenlemeleri, engelli tuvaleti gibi düzenlemeler, kişiselleştirilmiş donanım vb.

 Duyusal hassasiyetleri azaltmaya yönelik önlemler: Ses yalıtımı, uygun ve

ayarlanabilir ışıklandırma sistemleri, koku giderici çözümler vb.

 Yönlendirme ve işaretleme sistemleri: Renkli yön tabelaları, görsel simgeler ile

bireyin iş yerinde bağımsız hareketini kolaylaştırıcı düzenlemeler vb.

 Ergonomik ve kişiselleştirilmiş çalışma alanları: Ayarlanabilir masa sandalye

takımları, dikkat dağıtıcı unsurların azaltıldığı özel iş istasyonlarının kurulumu için

araç-gereçler vb.

 Güvenlik amaçlı düzenlemeler: Keskin köşe koruyucuları, bariyerler, otomatik kapı

sistemleri, kaçış riskini azaltmaya yönelik kapı güvenlik sistemleri vb.

 Alternatif iletişim yöntemlerini destekleyen dijital araçlar: Sözel iletişimi olmayan

otizmli bireyler için ses üretici cihazlar, yazıyı sese çeviren mobil uygulama giderleri

vb.

İş yeri düzenleme desteği kapsamında talep edilen giderlerin ayrıntılı şekilde açıklanması

gerekmektedir.

Proje kapsamındaki ödemeler sözleşme makamınca gerekli değerlendirmeler yapılarak Sosyal

Güvenlik Kurumları Harcama Belgeleri Yönetmeliği’nde belirtilen belgeler karşılığında

gerçekleştirilecektir. Ödemeler yapılırken proje faydalanıcısının vergi, sosyal güvenlik

kurumu prim ve idari para cezası borcu olup olmadığı -mümkünse- sistem üzerinden, değilse

ibraz edilen belgeler üzerinden değerlendirilecektir. Projenin yürütümü sırasında hiçbir

gerekçe ile ilave maliyet talepleri karşılanmayacaktır. Ayrıca sözleşme imza tarihinden önce

yapılan harcamaların desteklenmesi mümkün değildir.

f) Desteklenmeyecek Maliyetler

 Proje kapsamındaki iş yerinde çalışacak personele ödenecek seyahat masrafları ve

harcırahları,

 Proje kapsamına girmeyen personel ücretleri,

 Motorlu taşıtlara ilişkin alım, kiralama, vergi, yakıt vb. giderler.

g) Projeler İle İlgili Hususlar

Proje sahibi; engelli iş koçu/danışmanı ile engelli bireyi, projeden yararlandığı süre kadar

istihdam etmek zorundadır. İstihdamda iken ayrılanların yerine, kalan sürenin, şartları uygun

olan kişilerin istihdamı ile tamamlanması zorunludur. Proje kapsamında yer alacak ve

istihdam edilecek engellilerin, proje başvuru tarihi itibarıyla son 1 yıl öncesine kadar

istihdamın gerçekleşeceği iş yerinin çalışanı olmaması gereklidir.

Proje devam ederken proje kapsamında çalışan engellinin ayrılması halinde, yerine hedef

kitleyle uyumlu başka bir engelli projeye devam ettirilebilir. Projeye dâhil edilecek engelli

bulunamaması halinde ayrılan engellinin projeden yararlandığı süre kadar istihdam

yükümlülüğünün yerine getirilmesi gerekmektedir. Ayrıca, proje devam ederken proje

kapsamında çalışan engelli iş koçu/danışmanının ayrılması halinde, yerine aranılan kriterlere

sahip başka bir engelli iş koçu/danışmanının ayrılmayı takip eden en geç bir ay içerisinde işe

alınması gerekmektedir. Verilen sürede yeni engelli iş koçu/danışmanının

20

görevlendirilmemesi halinde verilen destekler sonlandırılarak istihdam yükümlülüğü sürecine

geçilmesi gerekmektedir.

İstihdam yükümlülüğünün sözleşme bitiş tarihinden itibaren sözleşme süresinin en fazla üç

katı kadar sürede tamamlanması gerekmektedir.

Sözleşme tarihinden itibaren iki ay içerisinde projede görevli engelli iş koçu/danışmanı ile

proje kapsamında çalışacak engellilerin istihdamlarının başlatılması gerekmektedir. Belirtilen

süre içerisinde il müdürlüğünce kabul edilebilir mazereti olan yükleniciye en fazla bir aylık ek

süre verilebilir. Aksi durumda proje iptal edilerek durum, Komisyona iletilmek üzere Genel

Müdürlüğe bildirilir.

İstihdam yükümlülüğünün yerine getirilmesi sürecinde iken ayrılan engellinin yerine istihdam

edilen engellinin ayrılma tarihinden itibaren en geç üç ay içinde işe girişinin yapılması

zorunludur. Ayrıca, engelli iş koçu/danışmanının istihdam yükümlülüğünün yerine getirilmesi

sürecinde iken ayrılması halinde, yerine alınacak engelli iş koçu/danışmanının ayrılmayı takip

eden en geç bir ay içerisinde işe girişinin yapılması gerekmektedir. Belirtilen sürelerin

aşılması halinde söz konusu istihdam geçerli sayılmayacaktır.

Projede görev alacak engelli iş koçu/danışmanının serebral palsisi, otizm spektrum bozukluğu

(OSB), down sendromu ve nöro-çeşitliliği olan bireylerin özelliklerini tanıması, uygun destek

tekniklerini uygulayabilmesi için gerekli bilgi ve becerilere sahip olması gerekir. Bununla

birlikte çalışacağı engel grubu ile etkili iletişim kurabilmesi, bireylerin ihtiyaçlarını anlayarak

uygun destek tekniklerini uygulayabilmesi, iş süreçlerini izleyerek raporlama yapabilmesi ve

karşılaşılabilecek sorunlara uygun çözüm geliştirebilmesi beklenmektedir. Bu kapsamda,

görev alacakların engelli bireylerin gelişimsel, davranışsal, psikososyal ve sosyal ve mesleki

uyum süreçlerine katkı sunabilecek alanlardan (örneğin; özel eğitim, sosyal hizmet, psikoloji,

psikolojik danışmanlık ve rehberlik, aile ve tüketici bilimleri, çocuk gelişimi, ergoterapi, dil

ve konuşma terapisi, hemşirelik) mezun olmaları ve/veya iş koçluğu eğitim programlarına

katıldıklarını ve/veya özel gereksinimli bireylerle çalışma deneyimlerini belgelendirmeleri

gerekmektedir.

Yapılan kontrollerde proje kapsamında görevli engelli iş koçu/danışmanı ile engelli çalışanın

geçerli bir neden olmaksızın iş yerinde görülememesi halinde proje sahibi yazılı olarak

uyarılacak, tekrarı halinde ise proje iptal edilerek verilen destekler yasal faizi ile geri

alınacaktır.

Yapılan ödemeler nedeni ile ortaya çıkabilecek her türlü mali ve yasal yükümlülük proje

sahibine aittir.

Aynı proje sahibi kuruluş tarafından, doğrudan ya da başka gerçek ve tüzel kişiliklerle

ortaklık yahut iş birlikleri yolu ile aynı proje türünde birden fazla proje teklifi

sunulamayacaktır. Aksi durumun tespiti halinde projeler değerlendirmeye alınmayacak,

projelerin kabul edilmiş olması halinde ise bu durum projelerin iptal sebebi sayılacaktır.

h) Başvuru İçin Gerekli Belgeler

Projeye başvuran isteklinin aşağıdaki belgelerden kendisi ile ilgili olanları tam ve eksiksiz

hazırlaması gereklidir. Belgelerde eksiklik bulunması halinde hiçbir şekilde proje

değerlendirilmeye alınmayacaktır.

1- Talep dilekçesi,

21

2- Proje Başvuru Formu,

3- Başvuru sahibinin (kamu kurum ve kuruluşları hariç) hukuki durumunu kanıtlayıcı

belge (ticaret sicil gazetesi, vakıf senedi, dernek tüzüğü, esnaf odası kaydı örneği

gibi),

4- Sivil toplum kuruluşlarına ait iktisadi işletmeye ait belgelerin aslı veya noter onaylı

örneği,

5- Dernekler için İl Sivil Toplumla İlişkiler Müdürlüğünden alınmış güncel “Faaliyet

Belgesi”, dernek yetkili kişileri yazısı ile üst kuruluşa tabi olunup olunmadığı yazısı,

6- Başvuru sahibi kurum/kuruluş adına başvuru ve imzaya yetkili olunduğuna dair

belgenin aslı (bu belge, adına başvuru yapılan kurumca İŞKUR’a hitaben resmi yazı

formatında düzenlenecek ve yetkili kişinin imza tatbiki olacaktır),

7- Proje bütçe tablosu (Başvuru formu eklerinden ilgili olan tablo kullanılacaktır. Toplam

proje bütçesi belirtilecek ve Komisyondan talep edilen ile kendi kaynaklarıyla

karşılananlar ayrıca belirtilecektir),

8- Engelli iş koçu/danışmanı ve istihdam edilecek engellilerin isimleri ve görev tanımları

ile engelli iş koçu/danışmanının yeterliliğini gösteren belgeler,

9- Daha önce İŞKUR ile düzenlenen ve/veya devam eden kurs veya faaliyet olması

halinde, bunların ara ve nihai raporları veya sonuçları hakkındaki bilgi notu,

10- Projede yer alacak engellilere ait engelli sağlık kurulu raporları.

5) BAŞVURU YERİ VE SON BAŞVURU TARİHİ

Proje teklifleri, 24 Ekim 2025 tarihi mesai saati sona erene kadar Türkiye İş

Kurumunun her ilde kurulu bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüklerine veya

Hizmet Merkezlerine bir (1) asıl ve bir (1) kopya olarak elden verilecek veya posta ile

gönderilecektir. İl müdürlükleri veya hizmet merkezlerine yapılmayan başvurular dikkate

alınmaz. Başvuru süresinden sonra Kuruma ulaşan projelerin postaya verilme tarihleri dikkate

alınır. İl Müdürlüğü tarafından yapılacak şekil incelemesinde eksikliği olan projelere 31

Ekim 2025 tarihine kadar süre verilerek tamamlaması istenilecektir. Bu tarihten sonra

eksikliklerin hiçbir şekilde tamamlanması mümkün değildir.

6) BAŞVURU İLE İLGİLİ ÖNEMLİ HUSUSLAR

 Eksik, gerçeğe aykırı, güncel durumu yansıtmayan ve güncel başvuru formu ve eklerine

uygun olmayan başvuruların asli sorumluluğu başvuru sahiplerine aittir.

 Güncel başvuru formu kullanılmayan projeler değerlendirmeye alınmadan reddedilecektir.

 Proje hazırlamadan önce gerekli hazırlıkların yapılarak, başvuru yapılacak il müdürlüğü

veya hizmet merkezine gidilmesi ve yapılacak görüşme sonrasında evrakların kontrol

edilerek teslim edilmesi önerilmektedir.

 Başvuru yapacak istekliler, istenilen belgeleri eksiksiz ve güncel olarak başvuru

dosyasına eklemek zorundadır. Tek bir belgenin veya olması gereken bilginin eksik

olduğunun tespit edilmesi durumunda il müdürlüğü veya Genel Müdürlük

tarafından proje iade edilecektir.

 Projelerin kesinlikle hazırlandığı dönemde yayımlanan güncel Proje Başvuru Formu

(2025/3. Dönem) ve ekleri kullanılarak hazırlanması esastır. Daha önceki dönemlere ait

veya başka kurumların yayınladığı başvuru formlarına göre hazırlanan projeler dikkate

alınmayacak ve proje doğrudan reddedilecektir.

22

 Proje başvurusu sırasında veya başlatılan projelerin devamında sunulan belgelerin sahte

olması veya Kurumu aldatmaya yönelik durumların tespit edilmesi halinde proje iptal

edilir ve yasal işlem başlatılır.

 Kendi işini kurma projelerinde bir kişi sadece bir proje sunabilir. Aksi durumda bütün

projeler reddedilecektir. Diğer projelerde bir dosyada en fazla bir proje sunulacaktır.

Birden fazla proje başvurusunda bulunulması durumunda her proje dosyasında projede

istenilen başvuru belgeleri eksiksiz olacaktır.

 Kendi işini kurma projelerinde başvuru formu başvuru sahibince ve kendi ifadeleri ile

doldurulmalıdır.

 Engellilere Yönelik Mesleki Eğitim ve Rehabilitasyon, Engellinin İşe Yerleştirilmesi, İşe

ve İşyerine Uyumunun Sağlanması, Engellinin İstihdamını Sağlayacak Destek

Teknolojileri, Destekli İstihdam ve Korumalı İşyeri Desteği projelerinde proje sahiplerinin

sözleşme imza tarihinde vergi borcunun 5.000 Türk lirasının üstünde olmaması, Sosyal

Güvenlik Kurumu (SGK) ve İŞKUR’a ödenmemiş veya yapılandırılmamış borcunun

bulunmaması gerekmektedir. Sözleşme imzası ile her ödeme öncesinde sunulacak belgeler

üzerinden yapılacak kontrollerde borcun bulunması halinde sözleşme ve ödeme işlemleri

yapılmayacaktır.

 Proje başvurusu sırasında bütçelendirilmesi ve yapılacak faaliyetlerin detaylı bir şekilde

bütçe tablosunda belirtilerek talep edilmesi halinde Engellinin İşe Yerleştirilmesi, İşe ve

İşyerine Uyumunun Sağlanması, Korumalı İşyeri, Engellinin İstihdamını Sağlayacak

Destek Teknolojileri ve Destekli İstihdam Projelerinde Komisyonca desteklenen toplam

proje bütçesinin %10’una kadar proje konusu ile ilgili veya hibe projeleri kapsamında

eğitim ve bilgilendirme faaliyetleri (işverenlere yönelik eğitim programları engelli

bireylerin -erişilebilir- işe alım süreçleri, hakları ve iş ortamında gerekli düzenlemeler

hakkında bilgi verecek seminer çalışmaları, engelli dostu iş yeri düzenlemeleri ve destek

mekanizmaları hakkında eğitimler, engelli bireylere yönelik mesleki rehberlik seminerleri,

iş arama becerileri üzerine eğitimler, haklar, istihdam fırsatları ve iş başvuru süreçleri

hakkında rehberlik hizmetlerinin sunulması, topluma açık bilgilendirme toplantıları,

kamuya açık alanlarda veya belediye işbirliğiyle düzenlenen seminerlerle toplumsal

farkındalık sağlama), medya ve iletişim faaliyetleri (engelli bireylerin başarı hikâyelerini

anlatan kısa belgeseller, tv, radyo ve sosyal medya üzerinden kısa filmler, afişler,

bilgilendirici görsellerin hazırlanması), katılımcı ve uygulamalı faaliyetler (çalıştaylar ve

paneller, simülasyon uygulamaları, işverenlere yönelik, bir iş yerinde engelli bireylerin

karşılaşabileceği günlük engelleri deneyimleyecekleri interaktif simülasyonlar),

motivasyon ve toplumsal kabulü güçlendirme etkinlikleri (ilham veren buluşmalar

kapsamında iş hayatında başarılı olmuş engelli bireylerle gençlerin ve iş arayanların

buluşturulması, görünürlük etkinlikleri kapsamında engelli bireylerin üretim süreçlerindeki

katkılarını gösteren karelerle açık hava fotoğraf sergileri) içeren farkındalık ve tanıtım

gideri desteği verilebilecektir.

7) DİĞER HUSUSLAR

Genel Olarak: 4857 sayılı İş Kanunu, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu,

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, vergi mevzuatı ve diğer ilgili

mevzuattan kaynaklanan yükümlülüklerin tam ve eksiksiz olarak yerine getirilmesinden proje

sahipleri sorumlu olup söz konusu sorumluluktan kaynaklı uğranabilecek zararlar için

Kurumun tüm hakları saklıdır.

Projenin hazırlanması, değerlendirilmesi, uygulanması ile ilgili usul ve esasların

belirlendiği ekli Yönetmelik, Genelge ve bu Rehberin, başvuru sahibi tarafından proje

hazırlanmadan önce okunduğu ve anlaşıldığı varsayılacaktır.

23

Komisyon, bu başvuru rehberinde belirtilen hususları, Yönetmelik ve Genelgeye

aykırı olmamak şartı ile işgücü piyasasının ihtiyaçları, bütçe imkânları gibi kriterler

çerçevesinde değiştirebilir. Bu durum, başvuru sahipleri için bir hak doğurmaz.

Ayrıntılı Bilgi

Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri, www.iskur.gov.tr, 444 75 87, Alo 170

24