Türkiye İş
Kurumu
Genel
Müdürlüğü
Çalışma
Genel
Müdürlüğü
İş Sağlığı ve
Güvenliği
Genel
Müdürlüğü
Engelli ve
Yaşlı
Hizmetleri
Genel
Müdürlüğü
Ceza ve
Tevkifevleri
Genel
Müdürlüğü
Türkiye İşveren
Sendikaları
Konfederasyonu
(TİSK)
Türkiye İşçi
Sendikaları
Konfederasyonu
(TÜRK-İŞ)
ENGELLİ VE ESKİ HÜKÜMLÜLERE
YÖNELİK PROJE DESTEKLERİ
BAŞVURU REHBERİ
(2025/2. Dönem)
Son Başvuru Tarihi: 27 Haziran 2025
1
Türkiye Sakatlar
Konfederasyonu
(TSK)
İÇİNDEKİLER
GİRİŞ ............................................................................................................................................ 3
1) DESTEĞİN AMACI ..................................................................................................................... 3
2) DESTEĞİN KANUNİ DAYANAĞI .................................................................................................. 3
3) HANGİ TÜR PROJELER DESTEKLENECEKTİR? ............................................................................... 3
4) BAŞVURU ŞARTLARI VE AÇIKLAMALAR ...................................................................................... 4
A) ESKİ HÜKÜMLÜ KENDİ İŞİNİ KURMA PROJELERİ ..................................................................... 4
a) Kimler Başvurabilir?..................................................................................................................... 4
b) Neler Desteklenecektir? .............................................................................................................. 4
c) Destek Verilmeyecek Maliyetler Nelerdir? .................................................................................. 5
d) Başvuruda Dikkat Edilecek Hususlar Nelerdir? ........................................................................... 5
e) Başvuru İçin Gerekli Olan Belgeler Nelerdir? .............................................................................. 6
B) KORUMALI İŞYERİ DESTEĞİNE YÖNELİK PROJELER.................................................................. 7
a) Amaç ............................................................................................................................................ 7
b) Kapsam ........................................................................................................................................ 8
c) Hedef ........................................................................................................................................... 8
d) Kimler Proje Hazırlayabilir? ......................................................................................................... 8
e) Neler Desteklenecek?.................................................................................................................. 8
f) Desteklenmeyecek Maliyetler ..................................................................................................... 9
g) Projeler İle İlgili Hususlar ............................................................................................................. 9
h) Başvuru İçin Gerekli Belgeler .................................................................................................... 10
C) ENGELLİLERE YÖNELİK MESLEKİ EĞİTİM VE REHABİLİTASYON PROJELERİ .............................. 10
a) Başvuru İçin Gerekli Belgeler ..................................................................................................... 14
D) ENGELLİNİN İSTİHDAMINI SAĞLAYACAK DESTEK TEKNOLOJİLERİNE İLİŞKİN PROJELER .......... 15
a) Başvuru İçin Gerekli Belgeler ..................................................................................................... 15
E) ENGELLİNİN İŞE YERLEŞTİRİLMESİ, İŞE VE İŞYERİNE UYUMUNUN SAĞLANMASINA YÖNELİK
PROJELER ............................................................................................................................... 16
a) Başvuru İçin Gerekli Belgeler ..................................................................................................... 17
F) DESTEKLİ İSTİHDAM PROJELERİ ........................................................................................... 18
a) Amaç .......................................................................................................................................... 18
b) Kapsam ...................................................................................................................................... 18
c) Hedef ......................................................................................................................................... 19
d) Kimler Proje Hazırlayabilir? ....................................................................................................... 19
e) Neler Desteklenecek?................................................................................................................ 19
f) Desteklenmeyecek Maliyetler ................................................................................................... 20
g) Projeler İle İlgili Hususlar ........................................................................................................... 20
h) Başvuru İçin Gerekli Belgeler .................................................................................................... 21
5) BAŞVURU YERİ VE SON BAŞVURU TARİHİ ............................................................................ 22
6) BAŞVURU İLE İLGİLİ ÖNEMLİ HUSUSLAR............................................................................... 22
7) DİĞER HUSUSLAR................................................................................................................ 23
2
GİRİŞ
Engelli ve eski hükümlü çalıştırmayan işverenlerden veya işveren vekillerinden
22/05/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu’nun 101. maddesi uyarınca tahsil edilen idari para
cezalarının kullanımı hakkında karar vermeye yetkili Komisyonun kuruluşu ile çalışmasına ve
hazırlanacak projelere ilişkin usul ve esaslar, “Engelli ve Eski Hükümlü Çalıştırmayan
İşverenlerden Tahsil Edilen İdari Para Cezalarını Kullanmaya Yetkili Komisyona Dair
Yönetmelik1” ile belirlenmiştir. Ayrıca Yönetmeliğin uygulanmasında ortaya çıkabilecek
tereddütlere ve hazırlanacak projelere ilişkin olarak açıklamalar yapmak amacı ile “Engelli ve
Eski Hükümlü Çalıştırmayan İşverenlerden Tahsil Edilen İdari Para Cezalarını Kullanmaya
2
Yetkili Komisyonun Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Genelge (2015/1)” yayımlanmıştır.
Yönetmeliğin 8. maddesi kapsamında hazırlanan bu Rehber ile söz konusu Komisyona
sunulacak projelerin öncelikleri ve özellikleri ile başvuru formunun hazırlanması ve
başvurunun yapılmasına ilişkin konularda başvuru sahiplerinin bilgilendirilmesi
amaçlanmıştır.
1) DESTEĞİN AMACI
Komisyon tarafından verilecek desteğin amacı, eski hükümlülerin kendi işlerini
kurması, engellilerin mesleki eğitim ve mesleki rehabilitasyon, işe ve işyerine uyum, destek
teknolojileri, korumalı işyeri projeleri ve destekli istihdam projeleri ile diğer projeler
aracılığıyla istihdamlarına yardımcı olmaktır.
2) DESTEĞİN KANUNİ DAYANAĞI
Verilen desteğin kaynağı, engelli ve eski hükümlü çalıştırmayan işverenlerden veya
işveren vekillerinden 4857 sayılı İş Kanunu’nun 101. maddesi uyarınca tahsil edilen idari para
cezalarıdır. Söz konusu tahsil edilen cezaların yönetimi, 4857 sayılı Kanunu’nun 30.
maddesinin yedinci fıkrasına istinaden oluşturulan ve Türkiye İş Kurumu Genel Müdürünün
başkanlığında, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğü, İş Sağlığı
ve Güvenliği Genel Müdürlüğü, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Engelli ve Yaşlı
Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü, en
çok işçi ve işvereni temsil eden üst kuruluşların ve en çok engelliyi temsil eden üst kuruluşun
birer temsilcisi olmak üzere bir başkan ve yedi üyeden oluşan Komisyon tarafından yerine
getirilmektedir.
3) HANGİ TÜR PROJELER DESTEKLENECEKTİR?
İş Kanunu’nun 30. maddesi gereğince aşağıdaki amaçlara yönelik hazırlanacak projeler
Komisyon değerlendirmesi sonrasında desteklenebilecektir.
1- Eski hükümlülerin kendi işini kurmalarına yönelik projeler,
2- Engellinin istihdamını sağlayacak destek teknolojilerine yönelik projeler,
3- Engellinin işe yerleştirilmesi, işe ve işyerine uyumunun sağlanmasına yönelik projeler,
4- Engellilerin istihdam edilebilirliklerini artırıcı mesleki eğitim ve mesleki
rehabilitasyona yönelik projeler,
5- Ruhsal ve zihinsel engelli bireylerin istihdam edileceği korumalı işyeri desteğine
yönelik projeler,
6- Destekli istihdam projeleri,
7- Engellilere yönelik diğer projeler.
1 09/01/2014 tarih ve 28877 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
2 www.iskur.gov.tr adresinde “Mevzuat” bölümünde “Genelgeler” kısmında yer almaktadır.
3
4) BAŞVURU ŞARTLARI VE AÇIKLAMALAR
A) ESKİ HÜKÜMLÜ KENDİ İŞİNİ KURMA PROJELERİ
a) Kimler Başvurabilir?
Affa uğramış olsa bile Devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu
düzenin işleyişine karşı suçlar, milli savunmaya karşı suçlar, Devlet sırlarına karşı suçlar ve
casusluk, cinsel saldırı veya çocuğun cinsel istismarı suçlarından mahkum olmamak şartıyla;
kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezası alan ya da ceza
süresine bakılmaksızın zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni
kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan
kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından hüküm giyenlerden
cezasını tamamlayanlar, cezası ertelenenler, koşullu salıverilenler, denetimli serbestlikten
yararlananlardan eski hükümlü belgesi ile durumlarını belgelendirenler eski hükümlü olarak
tanımlanmaktadır.
Kendi işini kurmak isteyen eski hükümlülerin aşağıdaki bütün şartları son başvuru
tarihi itibarıyla taşıması gereklidir.
a) İŞKUR’a eski hükümlü kaydı olmak,
b) 18 yaşını tamamlamış olmak,
c) Eski hükümlü olmak,
d) Hangi sebeple olursa olsun emekli olmamak,
e) Kendi üzerine aktif olarak kayıtlı işyeri/işletme olmamak (Ayrıca proje başvuru
rehberi yayım tarihi itibari ile proje konusu meslekte son bir yıl içerisinde terk
mükellefi olmamak),
f) İşyerinin kurulacağı il sınırları içinde ikamet etmek,
g) Girişimcilik eğitim programı sertifikasına sahip olmak,
h) Kurulacak iş ile ilgili başka mevzuatlarda aranılan diploma, sertifika, izin vb. belgelere
sahip olmak ve aranılan diğer şartlara haiz olmak,
i) Kendisine vasi tayini yapılmamış olmak,
j) Büyükbaş ve Küçükbaş Hayvancılık projelerinde “Sürü Yönetim Elemanı/Hayvan
Yetiştiriciliği” belgesine, Arıcılık projelerinde ise “Arıcılık” belgesine (sertifikasına)
son başvuru tarihi itibarıyla sahip olmak. (MEB veya Üniversite onaylı olmalıdır)
Eski hükümlülere yönelik hibe desteğinde eski hükümlünün projesini Adalet
Bakanlığının ilgili birimleri (denetimli serbestlik müdürlükleri, koruma kurulları gibi)
aracılığı ile “Proje Başvuru Rehberi”nde belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde hazırlamaları
ve yine ilgili birimler aracılığı ile il müdürlüğüne iletmesi gereklidir. Eski hükümlünün
doğrudan kendisinin yapacağı başvurular dikkate alınmaz ve proje sahibine iade edilir.
b) Neler Desteklenecektir?
Adalet Bakanlığı’nın ilgili birimleri aracılığıyla yapılan başvuru sonrasında bütçe
imkânları doğrultusunda kaynak tahsis edilmesi uygun görülen tarım ve hayvancılık sektörüne
ait projelere; kurulacak işyeri için gerekli olan ve sözleşme imza tarihinden itibaren 12 ay
boyunca belge karşılığı olmak üzere işletmenin temel faaliyet alanı ile ilgili demirbaş
maliyetleri için vergiler dahil en fazla 350.000 Türk Lirasına kadar, diğer sektörlere ait
4
projelere ise kurulacak işyeri için gerekli olan ve sözleşme imza tarihinden itibaren 12 ay
boyunca belge karşılığı olmak üzere işletmenin temel faaliyet alanı ile ilgili makine, teçhizat,
yazılım, donanım, ofis malzemesi gibi maliyet giderlerini kapsayan vergiler dahil en fazla
435.000 Türk Lirasına kadar “kuruluş (demirbaş) desteği” verilecektir.
c) Destek Verilmeyecek Maliyetler Nelerdir?
Hazırlanacak projelerde hiçbir şekilde;
-
depozito,
-
su, elektrik, iletişim vb. abonelik ücretleri,
-
çalışanların ücretleri,
-
işlenerek veya doğrudan satılacak ürünlerin bedelleri,
-
vergi, resim, harç (İşyeri Kuruluşu için yapılan zorunlu harç ödemeleri hariç), çeşitli
üyelik ücretleri, cezalar,
-
işin konusu ile doğrudan ilgisi olmayan ve işin kurulmasına engel olmayan demirbaş
ve diğer malzemelerin bedelleri,
-
kurulmuş bir işletmenin geliştirilmesini, değiştirilmesini amaçlayan giderler,
-
engellilerin erişebilirliklerini sağlayıcı olması şartı ile inşaat, tadilat ve bakım
giderlerinin toplam kuruluş (demirbaş) desteğinin yüzde 10’unu aşan kısmı
desteklenmeyecektir.
Proje kapsamında; proje sahiplerinin üçüncü dereceye kadar (üçüncü derece dahil) kan
ve kayın hısımlarından ve bunların sahip/ortak oldukları işletmelerden; işyeri
kiralanması ile hayvan ve demirbaş malzeme alımı yapılamaz.
d) Başvuruda Dikkat Edilecek Hususlar Nelerdir?
Proje sahibinin kuracağı işletme ile ilgili alacağı ruhsat vb. izinlere ilişkin
yükümlülükler proje sahibine aittir.
Eski hükümlülerin fiili olarak kendilerinin işin başında olacakları projeler
desteklenecek olup proje süresince proje sahibinin herhangi bir işyerinde tam zamanlı
sigortalı olarak çalışması mümkün değildir. Bu durumun tespiti halinde proje iptal
edilerek gerekli yaptırımlar uygulanacaktır.
Vasi tayini yapılmış eski hükümlülerin projeleri ile halen işletilen faal işletmelerin
geliştirilmesine yönelik projeler desteklenmeyecektir.
Proje başvurusu yapan kişinin üzerinde hangi amaçla olursa olsun bir işyerinin olması
durumunda yeni bir işyeri desteği verilmeyecektir. Tarım ve hayvancılık alanında
yapılacak projelerde proje sahibinin üzerinde aktif bir işletmenin bulunması
durumunda proje kabul edilmeyecektir. Mevcut bir işletmenin devir alınması ya da
geliştirilmesini amaçlayan projeler desteklenmeyecektir.
Başvuru sahibinin emekli olması durumunda projesi kabul edilmeyecektir.
Hazırlanacak proje belgeleri arasında, teklif sahibinin kendisine ait veya başka kişi
veya kurumlardan aldığı maddi ve gayri maddi desteklere ilişkin bilgi ve belgelere de
yer verilmesi gereklidir. Başka kurum veya kişilerden destek alınan projelerde, aynı
maliyet kalemlerine kendi işini kurma hibe desteği kapsamında destek
sağlanmayacaktır.
Bu kapsamda hazırlanacak projede bütçe kalemlerinin ayrıntılı bir şekilde projede yer
alması ve proje sahibinin kendi katkısı olması durumunda bu katkının hangi alanlarda
olduğunun miktarı ile birlikte belirtilmesi gereklidir.
5
Her bir bütçe kalemi için piyasa fiyat araştırması yapılarak tutarlar tespit edilmeli ve
muhtemel fiyat artışları da dikkate alınarak Komisyondan talep edilen bedel
belirlenmelidir. Bütün tutarlar vergiler dahil hesaplanmalıdır.
Hibe desteği sağlanması kararı verilen projelerin ödemeleri, sözleşme imza tarihinden
sonra fatura veya fatura yerine geçen belgeler karşılığı yapılacağından; fatura veya
belge olmaksızın önceden ödeme yapılmayacaktır. Sözleşme imza tarihinden önceki
tarihlerde düzenlenen faturaların karşılığı ödenmeyecektir. Hazırlanacak olan
projelerde, işin faaliyet alanı ile doğrudan ilgili olmayan maliyet kalemleri
desteklenmeyecektir.
Kendi işini kurma projelerinde sözleşme imzası öncesi yapılan Kurumca yapılacak
kontrollerde proje sahibinin İŞKUR’a herhangi bir borcunun bulunduğunun tespit
edilmesi halinde sözleşme imzalanmayacaktır. Ayrıca yine sözleşme imzası öncesinde
https://www.turkiye.gov.tr/adalet-icra-dosyasi-sorgulama adresinden kişinin icra
dosyasının olup olmadığı sorgulaması yapılarak borçlu olduğu herhangi bir açık icra
dosyasının bulunması halinde sözleşme imzalanmayacaktır
Destek verilen proje kapsamında kurulan işletmenin sözleşme tarihinden itibaren en az
3 (üç) yıl fiili olarak faaliyetine devam etmesi şart olup hangi sebeple olursa olsun aksi
durumun tespiti halinde “kuruluş (demirbaş) desteği” olarak yapılan ödemeler yasal
faizi ile birlikte geri alınacaktır.
Sözleşme ve mevzuatta yer alan projelerin kabul edilmeme sebeplerinin sonradan
çeşitli şekillerde tespit edilmesi durumunda da sözleşme iptal edilecek ve yapılan
ödemeler yasal faizi ile geri alınacaktır.
Kendi işini kurma projelerinde, işin yürütülmesi sırasında ortaya çıkabilecek zararlara
karşılık üç yıl süre ile proje kapsamında destek verilen demirbaşları ve işyerini her
türlü riske karşı koruyucu şekilde kapsamlı sigorta yaptırılması zorunludur. Tüm sözlü
ve yazılı uyarılara rağmen söz konusu sigortanın yaptırılmaması durumunda proje
iptal edilecektir.
Tarım ve hayvancılık projelerinde en geç “Kuruluş (Demirbaş) Desteği” ödemesinin
yapıldığı tarihi izleyen bir (1) ay içerisinde, proje sahibinin 4/B (Bağ-Kur) sigortası
yaptırması zorunlu olup proje sahibinin altı (6) aylık dönemler halinde 4/B (Bağ-Kur)
prim borcu olmadığına ilişkin belgeyi İl Müdürlüğü/Hizmet Merkezine teslim etmesi
gerekmektedir. Proje sahibinin sigortayı belirtilen süre içerisinde yaptırmaması veya
prim borcu bulunduğunun tespiti halinde tespit tarihinden itibaren bir ay içerisinde
borcun ödenmemesi durumunda proje iptal edilecektir. Başka kurumlarca uygulanan
muafiyetler anılan zorunluluğu ortadan kaldırmayacaktır.
Altı aylık kontrollerde Kurum tarafından alınan malzemelerin eksik olması durumunda
tamamlanması yazılı olarak istenecek, tamamlanamaması durumunda il müdürlüğünce
yapılacak değerlendirme sonucunda, projenin devamını etkileyen bir husus olup
olmadığına bakılarak; projenin devamını etkilemediğinin değerlendirilmesi halinde
eksik olan demirbaş için yapılan ödemelerin tahsil edilerek projenin devam ettirilmesi
sağlanacak, eksikliğin projenin devam ettirilmesini etkilediğinin değerlendirilmesi
halinde ise proje iptal edilerek kuruluş (demirbaş) desteği yasal faizi ile geri
alınacaktır.
İŞKUR tarafından düzenlenen kurs ve programlardan yasaklı hale getirilmiş kişilerin
Komisyon kaynaklı projelere yasaklılık süresince başvurması mümkün değildir.
e) Başvuru İçin Gerekli Olan Belgeler Nelerdir?
1- Talep dilekçesi (Adalet Bakanlığı birimlerince yazılacak resmi yazı),
2- Proje Başvuru Formu,
6
3- Kimlik fotokopisi,
4- Kurulacak işin konusu ile ilgili mevzuatında zorunlu belge istenmesi durumunda, bu
mesleki bilgiyi gösteren diploma, sertifika gibi belgenin örneği,
5- Girişimcilik eğitim programı sertifikasının örneği,
6- Proje kapsamında diğer kurum ve kuruluşlarla iş birliğine ilişkin belgeler (varsa),
7- Bütçe tablosu (Başvuru Formunun ekindeki EK-1/B doldurulacaktır. “Kuruluş
(Demirbaş) Desteği” kapsamında verilen destek miktarı ve uygun görülmeyen
kalemler dikkate alınarak proje sahibinin kendi katkısı ile Komisyondan talep edilen
kalemlerin ayrıntılı olarak belirtilmesi gereklidir),
8- Vergi Dairesinden proje başvuru tarihinden önceki bir ay içinde alınmış, proje
sahibinin güncel vergi mükellefiyet durumunu gösterir belge,
9- Hayvancılık ve tarım projelerinde Tarım ve Orman İl/İlçe Müdürlüklerinden alınacak
“İşletme Belgesi” örneği (İşletmesi olmayanların proje başvuru tarihinden geriye
doğru son 1 yıl içerisinde işletmesi olmadığına ilişkin yazıyı, pasif işletmesi olanların
proje başvuru tarihinden geriye doğru son 1 yıl içerisinde işletmede hayvan
hareketliliği olup olmadığına ilişkin yazıyı eklemesi gereklidir.),
10- Büyükbaş ve Küçükbaş Hayvancılık projelerinde “Sürü Yönetim Elemanı/Hayvan
Yetiştiriciliği” belgesi, Arıcılık projelerinde ise “Arıcılık” belgesi (sertifikası) (MEB
veya Üniversite onaylı olmalıdır).
B) KORUMALI İŞYERİ DESTEĞİNE YÖNELİK PROJELER
a) Amaç
Bu desteğin amacı; engelli istihdamı alanındaki sosyal paydaşların desteklenmesi,
engelli istihdamının altyapısının geliştirilmesi, işgücü piyasası içinde çalışma imkânı olmayan
engelli bireylerin desteklenmesi amacı ile kurulan korumalı işyerlerinin güçlendirilmesi ve
etkinliklerinin artırılması ve toplumda belirli bir işletme modelinin oluşturulmasını sağlamak
amacı ile hazırlanacak projelerin usul ve esaslarını belirlemektir.
Günümüzde korumalı işyerleri, pek çok ülkede birbirinden farklı ve çeşitlilik gösteren
kurumsal örgütlenmelerle çalışmak isteyen engellilere iş imkânı sağlamaktadır.
Ülkemizde engellilerin istihdamına ilişkin politikalar büyük ölçüde kota, ceza ve
teşvik sistemine dayanmaktadır. İzlenen bu politikanın özellikle zihinsel veya ruhsal
engellilerin istihdamında istenilen sonuçları yeterince sağlayamaması başka istihdam
yöntemlerinin de ele alınması gerekliliğini ortaya koymuştur. Bu yöntemlerden birisi olan
korumalı işyerleri de normal işgücü piyasasına kazandırılmaları güç olan engelliler için
geliştirilen bir istihdam yöntemidir.
Ülkemiz açısından korumalı işyerleri, işgücü piyasasına kazandırılmaları görece güç
olan engel gruplarından zihinsel veya ruhsal engellilerin eğitim düzeyleri, bir mesleğe sahip
olma imkânları ve işsizlik oranları göz önünde bulundurulduğunda, çok daha büyük önem arz
etmektedir. Bu kapsamdaki engelliler kota-ceza yöntemi çerçevesinde işverenler tarafından en
az tercih edilen, istihdam edilme oranları en düşük olan bireylerdir. Bu bireylerin korumalı
işyerlerinde istihdam edilmeleri, engellilerin hem bireysel gelişim sürecini pekiştirmeleri hem
de topluma uyum sağlamaları açısından büyük önem arz etmektedir.
Ülkemiz açısından ortaya konan bu ihtiyaç, 2005 yılında yürürlüğe giren 5378 sayılı
Engelliler Hakkında Kanun ile tespit edilmiş ve anılan Kanunda bu konuda düzenlemelere yer
verilmiştir. Bu düzenlemelerde, korumalı işyerlerine devlet tarafından teknik ve mali
destekler sağlanacağı da belirtilmiştir. 27.01.2022 tarih 31732 sayılı Resmi Gazete’de
7
yayımlanan Korumalı İşyerleri Hakkında Yönetmelik ve 20.04.2016 tarih 29699 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanan Korumalı İşyerlerinde Çalışan Engellilerin Ücretlerine Karşılık
İşverene Yapılacak Ödeme Hakkında Yönetmelik ile bu alandaki usul ve esaslar
açıklanmıştır.
b) Kapsam
Korumalı işyerlerinin desteklenmesi ve güçlenmesi amacı ile hazırlanacak projeler,
4857 sayılı Kanun’un 101. maddesi gereğince tahsil edilen idari para cezalarından
desteklenecektir.
Projeler; en az beş zihinsel veya ruhsal engelli bireyin çalıştığı veya çalışacağı ve
çalışanların en az yüzde ellisi engellilerden oluşacak korumalı işyeri statü belgesi alınmış
korumalı işyerinin geliştirilmesi için hazırlanacaktır. Kurulacak işyeri ilgili mevzuatı
gereğince bir işyerinin şubesi olarak da kurulabilir.
c) Hedef
Bu teklif çağrısı kapsamında desteklenecek projeler ile engelli kişilerin haklarını
savunan sosyal tarafların desteklenmesi, engelli istihdamının altyapısının geliştirilmesi,
işgücü piyasasında normal şartlar altında çalışma imkânı kısıtlı olan zihinsel ve ruhsal engelli
kişilere istihdam ortamları oluşturulması amacıyla korumalı işyerlerinin yaygınlaştırılması, bu
tür işletmelerin sayısının ve etkinliklerinin artırılması ve engelli istihdamında artış
hedeflenmektedir.
d) Kimler Proje Hazırlayabilir?
Proje sunabilecekler, Türkiye’de faaliyet gösteren ve Korumalı İşyerleri Hakkında
Yönetmelik gereğince Korumalı İşyeri Statü Belgesi alan işletmelerdir.
e) Neler Desteklenecek?
Bu Teklif Çağrısı kapsamında proje sahibi tarafından gerçekleştirilecek harcamaların
uygun maliyet olarak değerlendirilebilmesi için aşağıdaki şartları taşıması gerekmektedir:
Harcamalar proje sahibi tarafından İŞKUR mevzuatı kapsamında gerçekleştirilecektir.
Maliyetler proje teklifinde tahmini olarak bütçelendirilmiş olmalıdır.
Kaynak tahsis edilmesine karar verilen projelere aşağıdaki destekler verilebilecektir.
1- Kuruluş sermayesi desteği: Korumalı işyerinin kapasitesinin artırılması için gerekli
olan sermayenin %60’ı kuruluş tarihinden itibaren bir yıl içerisinde hibe olarak tahsis
edilecektir. Hibe rakamı en fazla 720 bin TL olabilecektir. Verilecek destek ile
korumalı işyeri için gerekli olan makine, donanım, demirbaş ve bunlara ait sarf
malzemesi giderleri karşılanabilecektir. Verilecek desteğin %40’ı nakit olarak
proje sahibi tarafından projeye tahsis edilecektir.
2- Engelli ücret desteği: Proje başlangıcından itibaren korumalı işyerinde çalışacak
engelli işçilerin ücret giderleri, brüt asgari ücret üzerinden ilk bir yıl boyunca Engelli
ve Eski Hükümlü Çalıştırmayan İşverenlerden Tahsil Edilen İdari Para Cezalarını
Kullanmaya Yetkili Komisyona Dair Yönetmeliğe göre kurulan Komisyon tarafından
desteklenecektir. Korumalı İşyerlerinde Çalışan Engellilerin Ücretlerine Karşılık
İşverene Yapılacak Ödeme Hakkında Yönetmelik başta olmak üzere başka
mevzuatlarda engelli çalışanlara ilişkin ücret desteği veya sigorta prim desteği
8
verilmesi halinde mükerrerliği önlemek amacı ile bu destek tutarları ödenecek ücret
desteğinden düşülecektir.
3- İşletme giderleri desteği: Sözleşme imza tarihinden itibaren bir yıl boyunca işletme
giderlerinin (su, elektrik, ısınma, iletişim, tanınırlık) fatura bedellerinin %60’ı
desteklenecektir. İşletme giderleri desteği Proje Başvuru Rehberinde belirlenen
kuruluş sermaye desteğinin %12’si kadar ödenir. Ancak tanınırlık giderinin payı,
işletme giderleri desteği bütçesinin %25’ini aşamaz.
Proje kapsamındaki korumalı işyeri, 3 yıl boyunca Komisyon tarafından İŞKUR ve
EYHGM takip ve denetimine tabi olacaktır. Bu 3 yıllık süre içerisinde başlangıçta alınan
makine ve donanımın satış veya devri yapılamayacaktır. Korumalı işyerinin kuruluşundan
itibaren 3 yıl içerisinde herhangi bir nedenle (sel, deprem, yangın gibi mücbir sebepler hariç)
kapanması, tasfiye edilmesi veya çalışan engelli sayısının belirtilen sayıdan aşağı düşmesi
halinde bir ay içerisinde eski sayıya ulaşamaması durumunda başlangıçta hibe olarak verilen
kuruluş sermayesi yasal faizi ile birlikte geri alınacaktır.
İşin yürütülmesi sırasında ortaya çıkabilecek zararlara karşılık üç yıl süre ile proje
kapsamında destek verilen demirbaşların ve işyerinin her türlü riske karşı koruyucu şekilde
kapsamlı sigorta yaptırılması zorunludur.
Proje kapsamındaki ödemeler sözleşme makamınca gerekli değerlendirmeler yapılarak
Sosyal Güvenlik Kurumları Harcama Belgeleri Yönetmeliği’nde belirtilen belgeler
karşılığında gerçekleştirilecektir. Ödemeler yapılırken proje faydalanıcısının vergi, sosyal
güvenlik kurumu prim ve idari para cezası borcu olup olmadığı -mümkünse- sistem
üzerinden, değilse ibraz edilen belgeler üzerinden değerlendirilecektir. Projenin yürütümü
sırasında hiçbir gerekçe ile ilave maliyet talepleri karşılanmayacaktır.
f) Desteklenmeyecek Maliyetler
Korumalı işyerinde çalışacak personele ödenecek seyahat masrafları ve harcırahları,
Motorlu taşıtlara ilişkin alım, kiralama, vergi, yakıt vb. giderler.
g) Projeler İle İlgili Hususlar
Bir projenin kuruluş sermayesi destek süresi 12 aydan fazla olamaz. Desteklenen proje
faydalanıcıları korumalı işyeri statü belgesini ve faaliyetlerini en az 3 yıl sürdürmek
zorundadır.
Projelerin uygulanma döneminde korumalı işyerlerine veya engellilere yönelik
yapılacak mevzuat değişikliklerinden mükerrer olarak faydalanılamayacaktır.
Projenin yürütümü, korumalı işyerinin kurulduğu ilde gerçekleştirilecektir.
Aynı proje sahibi kuruluş tarafından, doğrudan ya da başka gerçek ve tüzel kişiliklerle
ortaklık yahut iş birlikleri yolu ile birden fazla proje teklifi sunulamayacaktır. Aksi durumun
tespiti halinde projeler değerlendirmeye alınmayacak, projelerin kabul edilmiş olması halinde
ise bu durum projelerin iptal sebebi sayılacaktır.
Hibe çağrısı kapsamında desteklenmesine karar verilecek tüm projeler, Korumalı
İşyerleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak yürütülmek zorundadır. Söz
konusu projelere aynı yönetmelik hükümlerine uygun olarak korumalı işyeri statüsü
kazandıktan sonra hibe desteği sağlanacak ve bu statünün yönetmelik hükümlerine aykırılık
9
nedeniyle sona ermesi halinde verilen destek sona erdirilerek, proje rehberi ve sözleşme
hükümleri çerçevesinde gerekli müeyyideler uygulanacaktır.
Korumalı işyerleri, 4857 sayılı İş Kanunu, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu,
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, vergi mevzuatı ve diğer ilgili
mevzuattan kaynaklanan yükümlülüklerini tam ve eksiksiz olarak yerine getirmekle
mükelleftir. Projenin uygulama döneminde korumalı işyerlerine getirilecek yeni teşvikler
olması ve bu teşviklerin proje destekleri ile çakışması halinde proje kapsamında verilen
destek sona erdirilecektir.
h) Başvuru İçin Gerekli Belgeler
Korumalı işyeri desteğine başvuran isteklinin aşağıdaki belgelerden kendisi ile ilgili
olanlarını tam ve eksiksiz hazırlaması gereklidir. Belgelerde eksiklik bulunması halinde hiçbir
şekilde proje değerlendirilmeye alınmayacaktır.
1- Talep dilekçesi,
2- Korumalı işyeri statü belgesi aslı veya onaylı örneği,
3- Proje Başvuru Formu,
4- Başvuru Sahibinin Beyanı,
5- Başvuru sahibinin (kamu kurum ve kuruluşları hariç) hukuki durumunu kanıtlayıcı
belge (ticaret sicil gazetesi, vakıf senedi, dernek tüzüğü, esnaf odası kaydı örneği
gibi),
6- Sivil toplum kuruluşlarına ait iktisadi işletmeye ait belgelerin aslı veya noter onaylı
örneği,
7- Dernekler için İl Sivil Toplumla İlişkiler Müdürlüğünden alınmış güncel “Faaliyet
Belgesi”, dernek yetkili kişileri yazısı ile üst kuruluşa tabi olunup olunmadığı yazısı,
8- İmza sirkülerinin aslı veya noter onaylı örneği,
9- Başvuru sahibi kurum/kuruluş adına başvuru ve imzaya yetkili olunduğuna dair
belgenin aslı (bu belge, adına başvuru yapılan kurumca İŞKUR’a hitaben resmi yazı
formatında düzenlenecek ve yetkili kişinin imza tatbiki olacaktır),
10- Proje sahibinin kuruluş sermayesinin %40’ını temin ettiği veya temin edeceğine dair
bilgi ve belgeler (sponsorluk anlaşması, banka dekontu gibi),
11- Proje Bütçe Tablosu (Başvuru formu eklerinden ilgili olan tablo kullanılacaktır.
Toplam proje bütçesi belirtilecek ve Komisyondan talep edilen ile kendi kaynakları ile
karşılananlar ayrıca belirtilecektir),
12- Yönetici ve personelin (engelliler dahil) isimleri ve görev tanımları,
13- Daha önce İŞKUR ile düzenlenen ve/veya devam eden kurs veya faaliyet olması
halinde, bunların ara ve nihai raporları veya sonuçları hakkındaki bilgi notu.
C) ENGELLİLERE YÖNELİK MESLEKİ EĞİTİM VE REHABİLİTASYON
PROJELERİ
Engellilerin mesleki eğitim ve mesleki rehabilitasyon kursları sayesinde meslek
edinmiş olanlarının işgücü piyasasına entegrasyonunu sağlayacak projeleri tüzel kişilikler
sunabileceklerdir. Proje sunacak tüzel kişiliklerin (kamu kurum ve kuruluşları, belediyeler,
başta engellilere yönelik çalışma yapanlar olmak üzere sivil toplum kuruluşları, özel sektör
işyerleri, üniversiteler vb.) projenin uygulanacağı ilde kurulu olması (merkez veya şube
olarak) şarttır. Engellilerin toplumsal entegrasyonu ve rehabilitasyonu yoluyla istihdam
10
edilebilirliklerini artırmayı amaçlayan projelerin, öncelikle o ilin işgücü piyasası araştırmaları,
ilin işgücü piyasası ihtiyaçları ve yıllık işgücü eğitim planı ile uyumlu olması gerekir.
Her bir projede esas olarak sadece bir mesleğin yer alması ve bu meslekte başvuru
sahibinin devam eden bir mesleki eğitim kursunun olmaması gerekir. Ayrıca Komisyon
toplantısına yakın tarihler itibari ile sona erecek kursu olan yüklenicilerin başvuru yapması da
mümkündür.
Başvuru yapan kurum ve kuruluşun birden fazla projesi olması veya devam eden
projesi varken yeni bir proje başvurusunda bulunması durumunda; proje sahibi başvuru
evrakları arasına aynı anda birden fazla projeyi yürütebilecek fiziksel altyapıya (kursların
düzenlenmesi için eğitim mekânının asgari standartlara sahip olması, kursiyerlerin eğitim ve
dinlenme imkânlarının olması, eğitim için gerekli teknik altyapı, araç ve gereçlerin mevcut
olması gibi) ve idari kapasiteye (yönetim, eğitici ve insan kaynakları kapasitesi) haiz
olduğuna dair bilgi ve belgeleri eklemelidir. Bu belge MEB veya Çalışma ve İş Kurumu İl
Müdürlüğünden alınmalıdır.
İstihdam edilmesinde çeşitli zorluklar bulunan engel grupları (zihinsel engelliler gibi)
için hazırlanacak projelerin, mesleki eğitimle birlikte rehabilitasyon amacının da ayrıca ortaya
konulması beklenmektedir.
Mesleki eğitim kurslarına katılacak kursiyerlerde;
- İŞKUR’a kayıtlı işsiz olması,
- Bedensel, zihinsel, ruhsal, duygusal ve sosyal yeteneklerini çeşitli derecelerle
kaybetmesi nedeniyle işgücü kaybının en az %40 olduğunun “Engellilere Verilecek
Sağlık Kurulu Raporları” ile belgelendirilebilmesi,
- En az 15 yaşını tamamlamış olması,
- Emekli olmaması,
- Kurs ve programlara katılmama yönünde yaptırım uygulanmıyor olması,
- Örgün öğretimde (özel eğitim ve rehabilitasyon dahil) öğrenci olmaması,
- İki kurs arasında en az altı ay beklemiş olması,
- Daha önce aynı meslekte İŞKUR aracılığı ile eğitim almamış olması,
- Tamamlayıcı meslekler hariç, aynı proje sahibinin bir başka kursuna katılmamış
olmak
şartları aranır.
Proje sahibi kurum ve kuruluşun yöneticileri ile onların üçüncü dereceye (üçüncü
derece dahil) kadar kan ya da kayın hısımları, kendi projelerinde kursiyer, yardımcı personel,
diğer görevli ve eğitici olamazlar.
Kurslara katılacak kursiyerlerin engel gruplarının belirtilmesi esastır. Proje sahibi sivil
toplum kuruluşu, tüzüğünde veya senedinde yer alan engellilere hizmet etmekle mükellef
olduğundan projesinde belirttiği hedef kitle ile kendi tüzük hükümlerinin uyumlu olması
şarttır.
Hazırlanacak projelerde, mesleki eğitim kursuna katılacak engellilerin bilgilerine
(kursiyerlerin isim, TC kimlik no ve iletişim bilgileri) yer verilmesi halinde değerlendirmede
puan verilecektir.
Kurslara katılacak kursiyerlerin özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerine devam
eden öğrenciler olmaması gereklidir. Bu durumun tespit edilmesi halinde yaptırım
uygulanacaktır.
Yardımcı personel ve diğer görevlilerin proje sahibi kurum ve kuruluşun kendi
çalışanı olması durumunda Komisyon tarafından bu kişiler için ayrıca ücret ödenmeyecektir.
Projede görev yapan ve Komisyon tarafından ücret ödenmesi kabul edilen kişilerin İŞKUR’a
kayıtlı işsiz olması, istihdamlarının İŞKUR üzerinden yapılması şarttır.
11
Kurslarda görev yapacak eğitici, işaret dili tercümanı, yardımcı personel gibi kişilerin
isimleri, TC Kimlik no ve iletişim bilgileri ile bu alandaki tecrübelerini de ortaya koyan bilgi
ve belgelere proje ekleri arasında yer verilecektir.
Hazırlanacak projelerde, Komisyonca uygun görülen maliyetler (idari gider, temrin,
görevli ücretleri vb.) dikkate alınacak olup Başvuru Formunun ekinde yer alan bütçe
tablosunun dikkatli şekilde doldurulması gerekmektedir.
Ayrıca proje sahibi tarafından engellilere yönelik daha önce uygulanan başka
projelerin olması halinde bunların sonuçları ve istihdam edilen kursiyer varsa bu kursiyerlerin
istihdamlarına ilişkin belgeler proje başvurusuna eklenecektir.
Komisyonun toplanma zamanları dikkate alınarak kararın uygulanmaya başladığı
tarihlerde devam eden projesi olan veya sona ermesine rağmen ara ve nihai raporlarını
zamanında sunmayan veya istihdam taahhüdü olan projelerde bu sürecin sona ermediği
projeler reddedilebilecektir.
Ayrıca mesleki eğitim projelerinde (zihinsel engelliler için hazırlanan projeler hariç)
eğer istihdam taahhüdü yoksa, Komisyon kararı ile belirlenecek oran ve sürede bütün
projelere, kursiyerlerin kurs sonunda istihdam edilmeleri istenebilecektir. Komisyonca
belirlenecek oranın üstünde istihdam taahhüdü bulunan projelerin değerlendirilmesinde bu
husus dikkate alınacaktır. Bu kapsamdaki çalışmalarda yükleniciler Çalışma ve İş Kurumu İl
Müdürlüğü ile iş birliği içinde çalışabileceklerdir. Kursiyerlerin özel ve kamu sektöründe
istihdam edilmesi ve kendi işini kurmaları da istihdam yükümlülüğünün yerine getirilmesi
olarak kabul edilecektir. Projelerin hazırlanmasında bu hususun dikkate alınması önemlidir.
Mesleki eğitim kursu esaslı projelerde, engel grubuna göre günlük eğitim saatleri
standart olarak uygulanacak olup görme veya işitme engelliler için 6, zihinsel engelliler için 5
ve karma engel grubu ile diğer engelliler için 8 saat üzerinden hesaplama yapılacaktır.
Haftada en fazla 6 gün eğitim yapılabilecektir.
Görme engellilere yönelik düzenlenecek mesleki eğitimlerde bir sınıftaki kursiyer
sayısının en az beş kişi, diğer engel gruplarında ise en az on kişi olması esastır. Ancak
projenin ve engel grubunun özellikleri dikkate alınarak Komisyon tarafından farklı bir
belirleme yapılması da mümkündür. Kursiyer sayısının görme engellilerde üç, diğer engelli
gruplarında ise yedi kişinin altına düşmesi halinde il müdürlüğünce kurs iptal edilebilir.
Ancak kurs süresinin üçte ikisinin tamamlanması halinde kurs iptal edilmez. Kursiyer
sayısının azalmasına bağlı olarak ulaşım gideri tahsis edilmiş ise hesaplamalar yeniden
yapılacaktır.
Kurslarda kullanılacak eğitim programları MEB tarafından yayımlanan güncel genel
eğitim programları (modül) dikkate alınarak ve bunların minimum süreleri üzerinden (160
fiili günü geçmemek şartı ile) kullanılacaktır. Bununla birlikte, özellikle engelliler için
hazırlanan özel eğitim programlarında ise toplam süre dikkate alınacaktır. Birden fazla
modülün birleştirilmesi, modül minimum süresinin azaltılıp artırılması ile oluşturulmuş ve 4.
Seviye meslek modüllerinin minimum süreleri alınarak yapılan modüller, onaylı olsalar bile
kabul edilmeyecektir. Üniversiteler tarafından onaylanan programlar da kullanılabilecektir.
Kurs yapılacak mesleğin seçiminde, öncelikle o ilde işgücü piyasasında talep gören bir
meslek olması, engellilerin kurs sonrasında işe yerleşmesi veya gelir elde etmesini sağlayacak
nitelikte olması hususlarına dikkat edilmesi gereklidir. Komisyon değerlendirmesinde, aynı
istekli tarafından aynı meslekte birden fazla kurs düzenlenmesi durumunda, bunların
sonuçlarını görmeden yeni kurs talebini uygun bulmayabilecektir. Bu nedenle başvuru
yapılırken, sonuçlanan kursların sonuçlarını da başvuru evraklarına eklemelidir.
Projelerde ulaşım ücreti talep edilmesi durumunda, kursiyerin kursa katıldığı her gün
için kursiyer başı günlük; büyükşehirler için 100 TL, diğer şehirler için ise 85 TL ödeme
12
üzerinden hesaplama yapılacaktır. Kamu kurum ve kuruluşlarına bu kapsamda destek
verilemeyecektir.
İşitme engelliler için işaret dili tercümanı öngörülmesi durumunda, aylık asgari ücretin
işverene maliyet tutarının %15 fazlası, yardımcı personel talep edilmesi durumunda ise aylık
asgari ücretin işverene maliyet tutarında ödeme yapılacaktır. Kamu kurum ve kuruluşlarına
yardımcı personel desteği sunulmayacaktır. Eğiticilere ise eğiticinin unvanı dikkate alınarak
ders saat başına brüt olarak, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı kurumlarda görev yapan eğiticiler
ile usta öğreticiler için 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 176. maddesinde yer aldığı
şekilde 140 gösterge rakamının bu Kanuna göre belirlenen aylık katsayısı ile çarpımından
oluşan miktarın %50 artırımlı tutarı, üniversitelerdeki öğretim görevlileri ve öğretim üyeleri
için 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu’nun 11. maddesinde unvanlara göre
belirlenen (gündüz) ek ders göstergelerinin Devlet Memurları Kanunu’na göre aylıklar için
belirlenen katsayı ile çarpımının %50 artırımlı tutarında ödeme yapılacaktır. Eğitici ve
tercümanın, alanında belge sahibi olan kişilerden seçilmesi ve Kuruma kaydının olmaması
halinde kayıt yapılarak projede görevlendirilmesi gereklidir.
Projede görevli ve ücret ödenen bütün kişilere yapılan ödemeden dolayı ortaya
çıkabilecek vergi, resim, harç, sigorta vb. mali ve sosyal yükler proje sahibine aittir. Ödemeler
aylık bordrolar üzerinden brüt olarak yükleniciye yapılacak olup ücretin tam olarak ödenip
ödenmemesi ile ilgili tüm yükümlülük yüklenicinindir. Kurum yasal yükümlülüklerin ve
ödemelerin tam olarak yapılıp yapılmadığını kontrol edebilecektir. Yükümlülüklerin yerine
getirilmediğinin tespiti halinde uyarıya rağmen sorunun devam etmesi durumunda proje iptal
edilir ve ilgili kuruluşlara gerekli bildirim yapılır.
Proje kapsamında yapılacak ödemelerde, proje sahibine başka mevzuatlar kapsamında
Devletçe yapılan/yapılacak her türlü teşvik uygulaması da dikkate alınacaktır.
Projede görev alan ve ücretleri proje kapsamında ödenen kişilere ücret ödenmediğinin,
gönüllü çalışmaya zorlandıklarının yahut sosyal güvenlik ve vergi ödemelerinin zamanında ve
tam olarak yapılmadığının Kurumca yerinde yapılacak incelemelerde yahut ilgili kişilerin
müracaatı üzerine yahut Kurumca re’sen tespiti halinde, Kurumca ilgili kamu kuruluşlarına
bilgi verilecek, ilgili kuruluşların denetimleri sonucunda ortaya çıkacak tüm hukuki ve cezai
sonuçlar yükleniciye ait olacaktır.
Projelerde kursun yapılması için gerekli tüketilecek malzemelerin temrin gideri olarak
karşılanmasının talep edilmesi durumunda; zaruri gideri toplamının yüzde 10’u kadar ödeme,
fatura karşılığı yapılabilecektir. Bu giderler, kurs konusu mesleğin kursiyerlere öğretilmesi ve
uygulama yapılması için gerekli olan ve çoğunlukla tüketime tabi malzemeler içindir.
Ayrıca kursun yürütülmesi sırasında yüklenicinin idari giderleri için talep etmesi
durumunda kursiyer zaruri gideri toplamının yüzde 12’si kadar ödeme, fatura karşılığı
yapılabilecektir. İdari giderler, yüklenicinin elektrik, su, iletişim, tanıtım ve ısınma giderleri
için kullanılacaktır. Bununla birlikte idari gider kapsamındaki tanınırlık giderlerinin
miktarının idari gider bütçesinin %25’ini aşan kısmı karşılanmayacaktır.
Kursun istihdam garantili olması durumunda günlük 340,07 TL, istihdam garantisiz
olması durumunda ise günlük 255,05 TL kursiyer zaruri gideri İŞKUR tarafından doğrudan
kursa fiili olarak katılan kursiyerlere ödenecek, iş kazası ve meslek hastalığı ile genel sağlık
sigortası primleri de İŞKUR tarafından ödenecektir.
Tanınırlıkla ilgili olarak yüklenici tarafından yerine getirilmek üzere, projenin
uygulandığı açık veya kapalı mekânlarda, faaliyet süresince levha, pano, afiş vb. araçlarda
ayrıca yazılı ve görsel bütün materyalde Kurumsal İŞKUR logosu ile birlikte “Türkiye İş
Kurumu” ibaresine ve “Bu proje, Türkiye İş Kurumu tarafından finanse edilmektedir.”
ifadesine yer verilecektir.
İstihdam taahhütlü projelerde kursiyer gideri ve demirbaş giderleri dışında kalan
tutarın %20’si bloke edilir. Yüklenicinin yükümlülüğünü yerine getirmesinden sonra ödeme
yapılır.
13
İstihdam yükümlülüğünün süresi içinde hiç yerine getirilmemesi halinde; kursiyerler
için ödenen sigorta primleri ve kursiyer zaruri giderleri hariç, yükleniciye yapılan KDV dahil
tüm giderler yasal faizi ile birlikte geri alınır, istihdam yükümlülüğünün süresi içinde eksik
gerçekleştirilmesi halinde ise; ödenen sigorta primleri ve kursiyer zaruri giderleri hariç, KDV
dahil toplam proje giderinin, istihdam edilmesi gereken kursiyer sayısına bölünmesi ile
bulunan kişi başı ortalama maliyetin istihdam edilmeyen kursiyer sayısı ile çarpımı sonucu
bulunan tutar, yükleniciden yasal faizi ile geri alınır.
a) Başvuru İçin Gerekli Belgeler
Hazırlanacak projelerde aşağıdaki belgelerin eksiksiz olarak sunulması gereklidir. İl
müdürlüğünce asıl belgelerin görülmesi halinde örneklerin onaylanması mümkündür. Tek bir
belgenin bile eksik olması durumunda, proje doğrudan il müdürlüğünce iade
edilecektir.
İstenilen belgeler aşağıdadır:
1Talep dilekçesi,
2Proje Başvuru Formu,
3Engellilere yönelik faaliyette bulunan sivil toplum kuruluşlarından, bir üst kuruluşa
bağlı olanlar üst kuruluş değerlendirme raporunu, üst kuruluşa bağlı olmayanlar
için ise Genelge eki taahhütnamenin doldurulması (kamu kurum ve kuruluşları
hariç),
4Başvuru sahibi kurum/kuruluş adına başvuru ve imzaya yetkili olunduğuna dair
belgenin aslı (bu belge, adına başvuru yapılan kurumca İŞKUR’a hitaben resmi
yazı formatında düzenlenecek ve yetkili kişinin imza tatbiki olacaktır),
5İstihdam taahhüdü içeren projelerde bu taahhüde ilişkin belgeler (istihdam
taahhüdünü veren işletmelerin bu amaçla hazırladıkları yazıların örnekleri),
6Proje bütçe tablosu (Mesleki eğitim kursu esaslı projeler için örnek bütçe tablosu
kullanılacaktır. Toplam proje bütçesi belirtilecek ve Komisyondan talep edilen ile
kendi kaynakları ile karşılananlar ayrıca belirtilecektir),
7Başvuru sahibinin (kamu kurum ve kuruluşları hariç) hukuki durumunu kanıtlayıcı
belge (ticaret sicil gazetesi, vakıf senedi, dernek tüzüğü, esnaf odası kaydı örneği
gibi) (Özellikle STK’ların ibraz edecekleri tüzük ve senetlerde engellilere yönelik
mesleki eğitim hususu yer almalıdır),
8Mesleki eğitim kursuna yönelik projelerde kullanılacak eğitim modülünün adı ve
süresini belirtir yazı (Modül onayları sözleşme imza aşamasından önce talep
edilecektir. Kullanılacak modüllerin MEB Hayat Boyu Öğrenme Genel
Müdürlüğünün modülleri arasında olması ve süresinin genel eğitim
programlarında minimum süre, engelliler için hazırlanmış eğitim programlarında
toplam süre kadar olması esastır. Hangi amaçla olursa olsun birden fazla modülün
birleştirilmesi, modül minimum süresinin azaltılıp artırılması ile oluşturulmuş ve 4.
seviye meslek modüllerinin minimum süreleri alınarak yapılan yeni modüller
onaylanmış olsa bile kabul edilmeyecektir. Üniversiteler tarafından onaylanmış
programlar da kullanılabilecektir.),
9Dernekler için İl Sivil Toplumla İlişkiler Müdürlüğünden alınmış güncel “Faaliyet
Belgesi”, dernek yetkili kişileri yazısı ile üst kuruluşa tabi olunup olunmadığı
yazısı,
10- Daha önce İŞKUR ile düzenlenen ve/veya devam eden kurs veya faaliyet olması
halinde, bunların ara ve nihai raporları veya sonuçları hakkındaki bilgi notu.
11- Projelerde görev yapacak eğitici ve diğer personelin kişisel bilgileri ve iletişim
bilgilerini de içerir özgeçmiş ile mesleki bilgilerini gösterir belge (diploma,
sertifika vb.) örnekleri mutlaka eklenecektir. (Eğiticinin proje konusu alanda
yeterliliğe sahip olduğuna dair diploma, usta öğreticilik vb. belgelerin ilgili
14
yerlerden onaylatılması gereklidir.) Projede görev alacak personelin görevleri
ayrıntılı olarak bildirilecektir.
D) ENGELLİNİN İSTİHDAMINI SAĞLAYACAK DESTEK TEKNOLOJİLERİNE
İLİŞKİN PROJELER
Engellinin bir işyerinde istihdam edilmesi, işe uyumunu, etkin ve güvenli bir şekilde
çalışmasını sağlayacak destek teknolojileri ile ilgili projeleri, İŞKUR’a kayıtlı olan tüzel
kişilikler sunabileceklerdir. Proje sunacak tüzel kişiliklerin (belediyeler, sivil toplum
kuruluşları, özel sektör işyerleri, üniversiteler vb.) projenin uygulanacağı ilde kurulu olması
(merkez veya şube olarak) şarttır.
Destek teknolojilerine örnek olarak aşağıdakiler belirtilebilir:
Engellinin işini yapmasını sağlayacak veya kolaylaştıracak araç ve gereçler, diğer alet
ve teçhizatlar ile bunları kullanmaya yarayan aparatlar,
İşverenin engelliyi işe alması halinde bilgisayar kullanmasını kolaylaştıracak yazılım
ve donanım desteği,
Engellinin işini yapmasını sağlayacak kabartma harfler (Braille alfabesi) kullanılmış
teknolojiler,
Engellinin iş bulmasını ve bulduğu işte çalışmasını sağlayacak kişisel ve medikal
malzemeler.
Hazırlanacak projede, engellinin iş bulmasını ve etkin bir şekilde çalışmasını
sağlayacak destek teknolojisinin amacı, işlevi, miktarı, bedeli, istihdam taahhüt edilen engelli
sayısı, istihdam süresi ile projenin uygulanmasına ilişkin alınacak ekipman, donanım ve
bunlarda yapılacak tadilatlara ilişkin açıklayıcı bilgilere, belgelere ve sürece yer verilmelidir.
Fatura karşılığı verilecek destek miktarı, faturanın tamamı olabileceği gibi belirli bir
yüzdesi de olabilir. Bu tür projelerde destek istenilen hususların istihdama katkısının sayı ve
süre olarak ifade edilmesi gereklidir. Komisyonca alınan ilgili kararda aksi belirtilmedikçe
ödemeler sözleşme tarihinden itibaren en geç bir yıl içerisinde yapılabilecektir.
Hazırlanacak proje için Komisyonca alınan kararda aksi belirtilmedikçe sözleşme
tarihinden itibaren en geç 3 ay içerisinde istihdam sürecinin başlatılmış olması ve istihdam
edilen kişinin proje başvuru tarihi itibarıyla son 1 yıl içerisinde istihdam edilen işverenin
kendi çalışanı olmaması gerekmektedir.
Ayrıca, istihdam yükümlülüğünün yerine getirilmemesi durumunda yapılan ödemeler
yasal faizi ile tahsil edilecektir. Eksik yerine getirilmesi halinde ise KDV dahil olarak proje
sahibine yapılan toplam ödemelerin, istihdam edilmesi gereken engelli sayısına bölünmesi ile
bulunan kişi başı ortalama maliyetin istihdam edilmeyen engelli sayısı ile çarpımı sonucu
bulunan tutar yasal faizi ile tahsil edilecektir.
a) Başvuru İçin Gerekli Belgeler
Hazırlanacak projelerde aşağıdaki belgelerin eksiksiz olarak sunulması gereklidir. İl
müdürlüğünce asıl belgelerin görülmesi halinde örneklerin onaylanması mümkündür. Tek bir
belgenin bile eksik olması durumunda, proje doğrudan il müdürlüğünce iade
edilecektir.
İstenilen belgeler aşağıdadır:
1- Talep dilekçesi,
2- Proje Başvuru Formu,
15
3- Başvuru sahibi kurum/kuruluş adına başvuru ve imzaya yetkili olunduğuna dair
belgenin aslı (bu belge, adına başvuru yapılan kurumca İŞKUR’a hitaben resmi yazı
formatında düzenlenecek ve yetkili kişinin imza tatbiki olacaktır),
4- İstihdam taahhüdü içeren projelerde bu taahhüde ilişkin belgeler (istihdam
taahhüdünü veren işletmelerin bu amaçla hazırladıkları yazıların örnekleri),
5- Proje bütçe tablosu,
6- Başvuru sahibinin (kamu kurum ve kuruluşları hariç) hukuki durumunu kanıtlayıcı
belge (ticaret sicil gazetesi, vakıf senedi, dernek tüzüğü, esnaf odası kaydı örneği
gibi),
7- Daha önce İŞKUR ile düzenlenen ve/veya devam eden kurs veya faaliyet olması
halinde, bunların ara ve nihai raporları veya sonuçları hakkındaki bilgi notu.
E) ENGELLİNİN İŞE YERLEŞTİRİLMESİ, İŞE VE İŞYERİNE UYUMUNUN
SAĞLANMASINA YÖNELİK PROJELER
Engelli bireylerin kendi yaşamının sorumluluğunu alabilen bağımsız bireyler olmasına
katkıda bulunup, işe kabulü için hazırlanmasını, işe yerleşmesini, işe ve işyerine uyumunun
sağlanmasını temin edecek projeleri tüzel kişilikler sunabileceklerdir. Proje sunacak tüzel
kişiliklerin (belediyeler, başta engellilere yönelik çalışma yapanlar olmak üzere sivil toplum
kuruluşları, özel sektör işyerleri, üniversiteler vb.) projenin uygulanacağı ilde kurulu olması
(merkez veya şube olarak) şarttır. Bu tür projelerde esas olarak, engellinin işe uyumu ve
istihdamı amaçlarının nasıl gerçekleştirileceğine dair ayrıntılı bir iş planı ve görev tanımları
ile proje sürecine yer verilmelidir.
Bu kapsamdaki projelerdeki temel hususlar aşağıda belirtilmiştir:
Projenin hedef kitlesi olan engelli gruplarının ve engelli sayısının belirtilmesi gereklidir.
Projede hedef kitleyi oluşturan, kursiyer olma şartlarına haiz engellilerin isim, TC kimlik
no ve iletişim bilgilerinin yer aldığı listenin projeye eklenmesi gereklidir. Aylık hizmet
sunulacak engelli sayısının her bir görevli personel başına 10 kişi olarak hesaplanması
gereklidir. Ancak hedef kitlenin otizmli, down sendromlu gibi zihinsel engeli olan özel
gereksinimli bireyler olması halinde aylık hizmet sunulacak engelli sayısının her bir
görevli personel başına 3 kişi olarak hesaplanması mümkündür.
Proje sahibi kurum ve kuruluşun yöneticileri ile onların üçüncü dereceye (üçüncü derece
dahil) kadar kan ya da kayın hısımları kendi projelerinde yardımcı personel, eğitici ve
diğer personel olamazlar.
Projede görevli olacak olan kişinin (iş ve meslek danışmanı, sosyal hizmet uzmanı,
sosyolog, engelli danışmanı, rehberlik uzmanı gibi) isimleri, TC. Kimlik Numaraları ve
iletişim bilgileri ile bu alandaki tecrübelerini de ortaya koyan bilgi ve belgelere proje ekleri
arasında yer verilmelidir.
Proje kapsamında engellilere; en az 10 gün süre ile, işe ve işyerine uyumu için motivasyon,
iş oryantasyonu, kişisel gelişim, mülakat-iş görüşmesi, temel yaşam becerileri gibi konuları
içeren danışmanlık hizmeti verilmesi zorunludur.
Danışmanlık hizmeti verilecek engellilerin İŞKUR’a kayıt ettirilmesi gerekmektedir.
Engelli bireylerin özelliğine, becerilerine ve tercihine göre iş seçmesi, iş ortamına ve
sosyal hayata uyumu gibi konularda katkıda bulunmak için hazırlanacak projelerde
mutlaka proje süresi (en az 6, en fazla 12 ay), istihdam taahhüt oranı (en az %25) ve asgari
istihdam süresi (en az 4 ay) ile kursiyerlerin istihdam edilecekleri yerlerin bilgileri de
(işverenlerce verilmiş istihdam edilecek kişi sayısını gösterir istihdam taahhüdü yazıları)
yer almalıdır. İstihdamda iken ayrılan engellinin yerine, kalan sürenin, danışmanlık hizmeti
almış bir başka engelli tarafından tamamlanması zorunludur Danışmanlık hizmeti almış
16
başka engelli bulunamaması halinde Kuruma kayıtlı bir engelli, kalan süre kadar istihdam
edilir.
İstihdam edilecek engellinin, son 1 yıl öncesine kadar istihdamın gerçekleştiği işyerinin
çalışanı olmaması gereklidir.
Ayrıca, proje sahibi tarafından engellilere yönelik daha önce uygulanan başka projelerin
olması halinde bunların sonuçlarının da raporlanması gerekmektedir.
Proje kapsamında, Komisyon tarafından proje sahibi kuruma, yapacağı giderleri
karşılaması için engelli başına 150 TL idari gider, aylık cari yıl için uygulanan brüt asgari
ücret kadar ulaşım gideri (yakıt ve şoför dahil) ödemesi ile projede görev yapacak
görevlilerden uygun bulunan yardımcı personel için aylık asgari ücretin işverene maliyet
tutarı, engelli danışmanı, insan kaynakları uzmanı vb. için aylık asgari ücretin işverene
maliyet tutarının %15 fazlası tutarında ödeme yapılacaktır. Görevlilere yapılan ödemeler
nedeni ile ortaya çıkabilecek her türlü mali ve yasal yükümlülük proje sahibine aittir.
Bundan başka bir ödeme yapılmayacaktır.
Proje kapsamında yapılacak ödemelerde, proje sahibine başka mevzuatlar kapsamında
Devletçe yapılan/yapılacak her türlü teşvik uygulaması da dikkate alınacaktır.
İstihdam taahhütlü projelerde kursiyer gideri ve demirbaş giderleri dışında kalan tutarın
%20’si bloke edilir. Yüklenicinin yükümlülüğünü yerine getirmesinden sonra ödeme
yapılır.
İstihdam yükümlülüğünün süresi içinde hiç yerine getirilmemesi halinde; yükleniciye
yapılan KDV dahil tüm giderler yasal faizi ile birlikte alınır, istihdam yükümlülüğünün
süresi içinde eksik gerçekleştirilmesi halinde ise; KDV dahil toplam proje giderinin,
istihdam edilmesi gereken engelli sayısına bölünmesi ile bulunan kişi başı ortalama
maliyetin istihdam edilmeyen engelli sayısı ile çarpımı sonucu bulunan tutar, yükleniciden
yasal faizi ile geri alınır.
a) Başvuru İçin Gerekli Belgeler
Hazırlanacak projelerde aşağıdaki belgelerin eksiksiz olarak sunulması gereklidir. İl
müdürlüğünce asıl belgelerin görülmesi halinde örneklerin onaylanması mümkündür. Tek bir
belgenin bile eksik olması durumunda, proje doğrudan il müdürlüğünce iade
edilecektir.
İstenilen belgeler aşağıdadır:
1- Talep dilekçesi,
2- Proje Başvuru Formu,
3- Başvuru sahibi kurum/kuruluş adına başvuru ve imzaya yetkili olunduğuna dair
belgenin aslı (bu belge, adına başvuru yapılan kurumca İŞKUR’a hitaben resmi yazı
formatında düzenlenecek ve yetkili kişinin imza tatbiki olacaktır),
4- İstihdam taahhüdü içeren projelerde bu taahhüde ilişkin belgeler (istihdam
taahhüdünü veren işletmelerin bu amaçla hazırladıkları yazıların örnekleri),
5- Proje bütçe tablosu,
6- Başvuru sahibinin (kamu kurum ve kuruluşları hariç) hukuki durumunu kanıtlayıcı
belge (ticaret sicil gazetesi, vakıf senedi, dernek tüzüğü, esnaf odası kaydı örneği
gibi),
7- Daha önce İŞKUR ile düzenlenen ve/veya devam eden kurs veya faaliyet olması
halinde, bunların ara ve nihai raporları veya sonuçları hakkındaki bilgi notu.
17
F) DESTEKLİ İSTİHDAM PROJELERİ
a) Amaç
Bu desteğin amacı; otizmli ve down sendromlu engelliler başta olmak üzere özel gereksinimi
olan tüm zihinsel ve ruhsal engelliler ile serebral palsili, bireylerin kendi yaşamının
sorumluluğunu alabilen bağımsız bireyler olmasına katkıda bulunarak proje sunan
işyerlerinde istihdam edilmelerini desteklemektir.
b) Kapsam
Otizmli ve down sendromlu engelli bireyler başta olmak üzere zihinsel ve ruhsal engelliler ile
serebral palsili bireylerin iş hayatına atılmaları ve uzun süreli istihdamları amacıyla
hazırlanacak projeler, 4857 sayılı Kanun’un 101. maddesi gereğince tahsil edilen idari para
cezalarından desteklenecektir.
Başvuru hazırlanırken projenin hedef kitlesi olan engelli gruplarının ve engelli
sayısının belirtilmesi gereklidir. Projede hedef kitleyi oluşturan, engelli bireylerin
isim, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası ve iletişim bilgilerinin yer aldığı listenin
projeye eklenmesi gereklidir. Proje kapsamında işe alınan her bir engelli iş
koçu/danışmanının destek vereceği/mentörlük yapacağı engelli sayısının en fazla 4
kişi olarak hesaplanması gereklidir.
Proje sahibi kurum ve kuruluşun yöneticileri ile onların üçüncü dereceye (üçüncü
derece dâhil) kadar kan ya da kayın hısımları kendi projelerinde engelli iş
koçu/danışmanı ve proje yararlanıcısı (işe yerleştirilen engelli) olamazlar.
Projede görevli olacak olan kişilerin isimleri, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numaraları
ve iletişim bilgileri ile bu alandaki tecrübelerini de ortaya koyan bilgi ve belgelere
proje ekleri arasında yer verilmelidir.
Proje kapsamında işe yerleştirilen engellilere, ailelerine ve engelli bireylerin çalışma
arkadaşlarına; projede görevli engelli iş koçu/danışmanı tarafından gerekli
danışmanlık hizmeti/eğitim verilmesi zorunludur.
Proje kapsamında işe yerleştirilecek engellilerin İŞKUR’a kayıt
gerekmektedir.
Söz konusu özel gereksinimli bireylerin özelliğine ve becerilerine göre hazırlanacak
projelerde mutlaka proje süresi (en az 6 ay, en fazla 12 ay) belirtilmelidir.
Ayrıca, proje sahibi tarafından engellilere yönelik daha önce uygulanan başka
projelerin olması halinde bunların sonuçlarının da raporlanması gerekmektedir.
Proje kapsamında yapılacak ödemelerde, proje sahibine başka mevzuatlar kapsamında
devletçe yapılan/yapılacak her türlü teşvik uygulaması da dikkate alınacaktır.
Söz konusu projelerde destek verilen tutarın %20’si bloke edilir. Yüklenicinin
yükümlülüğünü yerine getirmesinden sonra ödeme yapılır.
İstihdam yükümlülüğünün süresi içinde hiç yerine getirilmemesi halinde; yükleniciye
yapılan KDV dâhil tüm giderler yasal faizi ile birlikte alınır, istihdam
yükümlülüğünün süresi içinde eksik gerçekleştirilmesi halinde ise; KDV dâhil toplam
proje giderinin, istihdam edilmesi gereken engelli sayısına bölünmesi ile bulunan kişi
başı ortalama maliyetin istihdam edilmeyen engelli sayısı ile çarpımı sonucu bulunan
tutar, yükleniciden yasal faizi ile geri alınır.
18
ettirilmesi
c) Hedef
Bu teklif çağrısı kapsamında desteklenecek projeler ile otizmli ve down sendromlu engelliler
başta olmak üzere zihinsel ve ruhsal engelliler ile serebral palsili bireylerin haklarını savunan
sosyal tarafların desteklenmesi, engelli istihdamına yönelik altyapısının güçlendirilmesi ve iş
gücü piyasasında normal şartlar altında çalışma imkânı kısıtlı olan engelli bireylere istihdam
ortamları oluşturulması amacıyla bahsedilen engelli bireyleri çalıştıran iş yerlerinin
yaygınlaştırılması, bu tür işletmelerin sayısının ve etkinliklerinin artırılması ve engelli
istihdamında artış sağlanması hedeflenmektedir.
d) Kimler Proje Hazırlayabilir?
Proje başvurusu yapabilecek olanlar, Türkiye’de faaliyet gösteren ve projenin uygulanacağı
ilde kurulu tüzel kişiliklerdir.
e) Neler Desteklenecek?
Bu teklif çağrısı kapsamında proje sahibi tarafından gerçekleştirilecek harcamaların uygun
maliyet olarak değerlendirilebilmesi için aşağıdaki şartları taşıması gerekmektedir:
Harcamalar proje sahibi tarafından İŞKUR mevzuatı kapsamında gerçekleştirilecektir.
Maliyetler proje teklifinde tahmini olarak bütçelendirilmiş olmalıdır.
Kaynak tahsis edilmesine karar verilen projelere aşağıdaki destekler verilebilecektir.
1- Engelli iş koçu/danışmanı desteği: Projede görev yapacak engelli iş koçu/danışmanı
için aylık asgari ücretin işverene maliyet tutarının %15 fazlası tutarında ödeme işe
giriş (mevcut çalışan görevlendirilecek ise iş koçu olarak görevlendirildiğine dair
belgelerin il müdürlüğüne teslimi) tarihinden itibaren proje süresince yapılacaktır.
2- Engelli ücret desteği: Proje kapsamında iş yerinde çalışacak, otizmli ve down
sendromlu engelliler başta olmak üzere zihinsel ve ruhsal engelliler ile serebral palsili
işçilerin ücret giderleri işe giriş tarihinden itibaren, brüt asgari ücret üzerinden proje
boyunca (en az 6, en fazla 12 ay) Engelli ve Eski Hükümlü Çalıştırmayan
İşverenlerden Tahsil Edilen İdari Para Cezalarını Kullanmaya Yetkili Komisyona Dair
Yönetmeliğe göre kurulan Komisyon tarafından desteklenecektir. (Bu proje ile başka
mevzuatlarda engelli çalışanlara ilişkin ücret desteği veya sigorta prim desteği
verilmesi halinde mükerrerliği önlemek amacı ile bu destek tutarları ödenecek ücret
desteğinden düşülecektir.) Bu destek engelli birey için SGK’ya bildirilen prim gün
sayısına göre kıst olarak ödenecektir.
3- İş yeri düzenleme desteği: İş yerinin, proje kapsamında istihdam edilen engelli
bireylere uygun hale getirilmesine yönelik olarak yapılacak harcamaların sözleşme
imza tarihinden itibaren geçerli olmak üzere toplam engelli ücret desteğinin %25’ini
aşmayacak kadarı desteklenecektir.
İş yeri düzenleme desteği kapsamında verilecek desteklere örnek olarak aşağıdakiler
belirtilebilir:
Fiziksel erişilebilirlik ve hareket kolaylığının sağlanmasına yönelik araç-gereçler:
Rampalar, tutunma barları, kaymaz zemin kaplamaları, engelli asansörleri, sessiz oda
düzenlemeleri, engelli tuvaleti gibi düzenlemeler, kişiselleştirilmiş donanım vb.
19
Duyusal hassasiyetleri azaltmaya yönelik önlemler: Ses yalıtımı, uygun ve
ayarlanabilir ışıklandırma sistemleri, koku giderici çözümler vb.
Yönlendirme ve işaretleme sistemleri: Renkli yön tabelaları, görsel simgeler ile
bireyin iş yerinde bağımsız hareketini kolaylaştırıcı düzenlemeler vb.
Ergonomik ve kişiselleştirilmiş çalışma alanları: Ayarlanabilir masa sandalye
takımları, dikkat dağıtıcı unsurların azaltıldığı özel iş istasyonlarının kurulumu için
araç-gereçler vb.
Güvenlik amaçlı düzenlemeler: Keskin köşe koruyucuları, bariyerler, otomatik kapı
sistemleri, kaçış riskini azaltmaya yönelik kapı güvenlik sistemleri vb.
Alternatif iletişim yöntemlerini destekleyen dijital araçlar: Sözel iletişimi olmayan
otizmli bireyler için ses üretici cihazlar, yazıyı sese çeviren mobil uygulama giderleri
vb.
Proje kapsamındaki ödemeler sözleşme makamınca gerekli değerlendirmeler yapılarak Sosyal
Güvenlik Kurumları Harcama Belgeleri Yönetmeliği’nde belirtilen belgeler karşılığında
gerçekleştirilecektir. Ödemeler yapılırken proje faydalanıcısının vergi, sosyal güvenlik
kurumu prim ve idari para cezası borcu olup olmadığı -mümkünse- sistem üzerinden, değilse
ibraz edilen belgeler üzerinden değerlendirilecektir. Projenin yürütümü sırasında hiçbir
gerekçe ile ilave maliyet talepleri karşılanmayacaktır.
f) Desteklenmeyecek Maliyetler
Proje kapsamındaki iş yerinde çalışacak personele ödenecek seyahat masrafları ve
harcırahları,
Proje kapsamına girmeyen personel ücretleri,
Motorlu taşıtlara ilişkin alım, kiralama, vergi, yakıt vb. giderler.
g) Projeler İle İlgili Hususlar
Proje sahibi; engelli iş koçu/danışmanı ile engelli bireyi, projeden yararlandığı süre kadar
istihdam etmek zorundadır. İstihdamda iken ayrılan engellinin yerine, kalan sürenin, şartları
uygun olan bir başka engelli tarafından tamamlanması zorunludur. Proje kapsamında yer
alacak ve istihdam edilecek engellilerin, sözleşme tarihi itibarıyla son 1 yıl öncesine kadar
istihdamın gerçekleşeceği iş yerinin çalışanı olmaması gereklidir.
Proje devam ederken proje kapsamında çalışan engellinin ayrılması halinde, yerine hedef
kitleyle uyumlu başka bir engelli projeye devam ettirilebilir. Projeye dâhil edilecek engelli
bulunamaması halinde ayrılan engellinin projeden yararlandığı süre kadar istihdam
yükümlülüğünün yerine getirilmesi gerekmektedir.
İstihdam yükümlülüğünün sözleşme bitiş tarihinden itibaren sözleşme süresinin en fazla üç
katı kadar sürede tamamlanması gerekmektedir.
Sözleşme tarihinden itibaren iki ay içerisinde projede görevli engelli iş koçu/danışmanı ile
proje kapsamında çalışacak engellilerin istihdamlarının başlatılması gerekmektedir. Belirtilen
süre içerisinde il müdürlüğünce kabul edilebilir mazereti olan yükleniciye en fazla bir aylık ek
süre verilebilir. Aksi durumda proje iptal edilerek durum, Komisyona iletilmek üzere Genel
Müdürlüğe bildirilir.
20
İstihdamda iken ayrılan engellinin yerine istihdam edilen engellinin ayrılma tarihinden
itibaren en geç üç ay içinde işe girişinin yapılması zorunludur. Belirtilen sürenin aşılması
halinde söz konusu istihdam geçerli sayılmayacaktır.
Projede görev alacak engelli iş koçu/danışmanının serebral palsisi, otizm spektrum bozukluğu
(OSB), down sendromu ve nöro-çeşitliliği olan bireylerin özelliklerini tanıması, uygun destek
tekniklerini uygulayabilmesi için gerekli bilgi ve becerilere sahip olması gerekir. Bununla
birlikte çalışacağı engel grubu ile etkili iletişim kurabilmesi, bireylerin ihtiyaçlarını anlayarak
uygun destek tekniklerini uygulayabilmesi, iş süreçlerini izleyerek raporlama yapabilmesi ve
karşılaşılabilecek sorunlara uygun çözüm geliştirebilmesi beklenmektedir. Bu kapsamda,
görev alacakların engelli bireylerin gelişimsel, davranışsal, psikososyal ve sosyal ve mesleki
uyum süreçlerine katkı sunabilecek alanlardan (örneğin; özel eğitim, sosyal hizmet, psikoloji,
psikolojik danışmanlık ve rehberlik, aile ve tüketici bilimleri, çocuk gelişimi, ergoterapi, dil
ve konuşma terapisi, hemşirelik) mezun olmaları ve/veya iş koçluğu eğitim programlarına
katıldıklarını ve/veya özel gereksinimli bireylerle çalışma deneyimlerini belgelendirmeleri
gerekmektedir.
Yapılan kontrollerde proje kapsamında görevli engelli iş koçu/danışmanı ile engelli çalışanın
geçerli bir neden olmaksızın iş yerinde görülememesi halinde proje sahibi yazılı olarak
uyarılacak, tekrarı halinde ise proje iptal edilerek verilen destekler yasal faizi ile geri
alınacaktır.
Yapılan ödemeler nedeni ile ortaya çıkabilecek her türlü mali ve yasal yükümlülük proje
sahibine aittir.
Aynı proje sahibi kuruluş tarafından, doğrudan ya da başka gerçek ve tüzel kişiliklerle
ortaklık yahut iş birlikleri yolu ile aynı proje türünde birden fazla proje teklifi
sunulamayacaktır. Aksi durumun tespiti halinde projeler değerlendirmeye alınmayacak,
projelerin kabul edilmiş olması halinde ise bu durum projelerin iptal sebebi sayılacaktır.
h) Başvuru İçin Gerekli Belgeler
Projeye başvuran isteklinin aşağıdaki belgelerden kendisi ile ilgili olanları tam ve eksiksiz
hazırlaması gereklidir. Belgelerde eksiklik bulunması halinde hiçbir şekilde proje
değerlendirilmeye alınmayacaktır.
1- Talep dilekçesi,
2- Proje Başvuru Formu,
3- Başvuru sahibinin (kamu kurum ve kuruluşları hariç) hukuki durumunu kanıtlayıcı
belge (ticaret sicil gazetesi, vakıf senedi, dernek tüzüğü, esnaf odası kaydı örneği
gibi),
4- Sivil toplum kuruluşlarına ait iktisadi işletmeye ait belgelerin aslı veya noter onaylı
örneği,
5- Dernekler için İl Sivil Toplumla İlişkiler Müdürlüğünden alınmış güncel “Faaliyet
Belgesi”, dernek yetkili kişileri yazısı ile üst kuruluşa tabi olunup olunmadığı yazısı,
6- Başvuru sahibi kurum/kuruluş adına başvuru ve imzaya yetkili olunduğuna dair
belgenin aslı (bu belge, adına başvuru yapılan kurumca İŞKUR’a hitaben resmi yazı
formatında düzenlenecek ve yetkili kişinin imza tatbiki olacaktır),
7- Proje bütçe tablosu (Başvuru formu eklerinden ilgili olan tablo kullanılacaktır. Toplam
proje bütçesi belirtilecek ve Komisyondan talep edilen ile kendi kaynaklarıyla
karşılananlar ayrıca belirtilecektir),
21
8- Engelli iş koçu/danışmanı ve istihdam edilecek engellilerin isimleri ve görev tanımları
ile engelli iş koçu/danışmanının yeterliliğini gösteren belgeler,
9- Daha önce İŞKUR ile düzenlenen ve/veya devam eden kurs veya faaliyet olması
halinde, bunların ara ve nihai raporları veya sonuçları hakkındaki bilgi notu.
5) BAŞVURU YERİ VE SON BAŞVURU TARİHİ
Proje teklifleri, 27 Haziran 2025 tarihi mesai saati sona erene kadar Türkiye İş
Kurumunun her ilde kurulu bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüklerine veya
Hizmet Merkezlerine bir (1) asıl ve bir (1) kopya olarak elden verilecek veya posta ile
gönderilecektir. İl müdürlükleri veya hizmet merkezlerine yapılmayan başvurular dikkate
alınmaz. Başvuru süresinden sonra Kuruma ulaşan projelerin postaya verilme tarihleri dikkate
alınır. İl Müdürlüğü tarafından yapılacak şekil incelemesinde eksikliği olan projelere 4
Temmuz 2025 tarihine kadar süre verilerek tamamlaması istenilecektir. Bu tarihten
sonra eksikliklerin hiçbir şekilde tamamlanması mümkün değildir.
6) BAŞVURU İLE İLGİLİ ÖNEMLİ HUSUSLAR
Eksik, gerçeğe aykırı, güncel durumu yansıtmayan ve güncel başvuru formu ve eklerine
uygun olmayan başvuruların asli sorumluluğu başvuru sahiplerine aittir.
Güncel başvuru formu kullanılmayan projeler değerlendirmeye alınmadan reddedilecektir.
Proje hazırlamadan önce gerekli hazırlıkların yapılarak, başvuru yapılacak il müdürlüğü
veya hizmet merkezine gidilmesi ve yapılacak görüşme sonrasında evrakların kontrol
edilerek teslim edilmesi önerilmektedir.
Başvuru yapacak istekliler, istenilen belgeleri eksiksiz ve güncel olarak başvuru
dosyasına eklemek zorundadır. Tek bir belgenin veya olması gereken bilginin eksik
olduğunun tespit edilmesi durumunda il müdürlüğü veya Genel Müdürlük
tarafından proje iade edilecektir.
Projelerin kesinlikle hazırlandığı dönemde yayımlanan güncel Proje Başvuru Formu
(2025/2. Dönem) ve ekleri kullanılarak hazırlanması esastır. Daha önceki dönemlere ait
veya başka kurumların yayınladığı başvuru formlarına göre hazırlanan projeler dikkate
alınmayacak ve proje doğrudan reddedilecektir.
Proje başvurusu sırasında veya başlatılan projelerin devamında sunulan belgelerin sahte
olması veya Kurumu aldatmaya yönelik durumların tespit edilmesi halinde proje iptal
edilir ve yasal işlem başlatılır.
Kendi işini kurma projelerinde bir kişi sadece bir proje sunabilir. Aksi durumda bütün
projeler reddedilecektir. Diğer projelerde bir dosyada en fazla bir proje sunulacaktır.
Birden fazla proje başvurusunda bulunulması durumunda her proje dosyasında projede
istenilen başvuru belgeleri eksiksiz olacaktır.
Kendi işini kurma projelerinde başvuru formu başvuru sahibince ve kendi ifadeleri ile
doldurulmalıdır.
Engellilere Yönelik Mesleki Eğitim ve Rehabilitasyon, Engellinin İşe Yerleştirilmesi, İşe
ve İşyerine Uyumunun Sağlanması, Engellinin İstihdamını Sağlayacak Destek
Teknolojileri, Destekli İstihdam ve Korumalı İşyeri Desteği projelerinde proje sahiplerinin
sözleşme imza tarihinde vergi borcunun 5.000 Türk lirasının üstünde olmaması, Sosyal
Güvenlik Kurumu (SGK) ve İŞKUR’a ödenmemiş veya yapılandırılmamış borcunun
bulunmaması gerekmektedir. Sözleşme imzası ile her ödeme öncesinde sunulacak belgeler
üzerinden yapılacak kontrollerde borcun bulunması halinde sözleşme ve ödeme işlemleri
yapılmayacaktır.
22
Proje başvurusu sırasında bütçelendirilmesi ve yapılacak faaliyetlerin detaylı bir şekilde
bütçe tablosunda belirtilerek talep edilmesi halinde Engellinin İşe Yerleştirilmesi, İşe ve
İşyerine Uyumunun Sağlanması, Korumalı İşyeri, Engellinin İstihdamını Sağlayacak
Destek Teknolojileri ve Destekli İstihdam Projelerinde Komisyonca desteklenen toplam
proje bütçesinin %10’una kadar proje konusu ile ilgili veya hibe projeleri kapsamında
eğitim ve bilgilendirme faaliyetleri (işverenlere yönelik eğitim programları engelli
bireylerin -erişilebilir- işe alım süreçleri, hakları ve iş ortamında gerekli düzenlemeler
hakkında bilgi verecek seminer çalışmaları, engelli dostu iş yeri düzenlemeleri ve destek
mekanizmaları hakkında eğitimler, engelli bireylere yönelik mesleki rehberlik seminerleri,
iş arama becerileri üzerine eğitimler, haklar, istihdam fırsatları ve iş başvuru süreçleri
hakkında rehberlik hizmetlerinin sunulması, topluma açık bilgilendirme toplantıları,
kamuya açık alanlarda veya belediye işbirliğiyle düzenlenen seminerlerle toplumsal
farkındalık sağlama), medya ve iletişim faaliyetleri (engelli bireylerin başarı hikâyelerini
anlatan kısa belgeseller, tv, radyo ve sosyal medya üzerinden kısa filmler, afişler,
bilgilendirici görsellerin hazırlanması), katılımcı ve uygulamalı faaliyetler (çalıştaylar ve
paneller, simülasyon uygulamaları, işverenlere yönelik, bir iş yerinde engelli bireylerin
karşılaşabileceği günlük engelleri deneyimleyecekleri interaktif simülasyonlar),
motivasyon ve toplumsal kabulü güçlendirme etkinlikleri (ilham veren buluşmalar
kapsamında iş hayatında başarılı olmuş engelli bireylerle gençlerin ve iş arayanların
buluşturulması, görünürlük etkinlikleri kapsamında engelli bireylerin üretim süreçlerindeki
katkılarını gösteren karelerle açık hava fotoğraf sergileri) içeren farkındalık ve tanıtım
gideri desteği verilebilecektir.
7) DİĞER HUSUSLAR
Genel Olarak: 4857 sayılı İş Kanunu, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu,
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, vergi mevzuatı ve diğer ilgili
mevzuattan kaynaklanan yükümlülüklerin tam ve eksiksiz olarak yerine getirilmesinden proje
sahipleri sorumlu olup söz konusu sorumluluktan kaynaklı uğranabilecek zararlar için
Kurumun tüm hakları saklıdır.
Projenin hazırlanması, değerlendirilmesi, uygulanması ile ilgili usul ve esasların
belirlendiği ekli Yönetmelik, Genelge ve bu Rehberin, başvuru sahibi tarafından proje
hazırlanmadan önce okunduğu ve anlaşıldığı varsayılacaktır.
Komisyon, bu başvuru rehberinde belirtilen hususları, Yönetmelik ve Genelgeye
aykırı olmamak şartı ile işgücü piyasasının ihtiyaçları, bütçe imkânları gibi kriterler
çerçevesinde değiştirebilir. Bu durum, başvuru sahipleri için bir hak doğurmaz.
Ayrıntılı Bilgi
Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri, www.iskur.gov.tr, 444 75 87, Alo 170
23
