ADALET ve kALLlNiVıA PARTiSl
T.B.Îv! M
Grup Bnçkanhğı
Terih :
Sayı
lOS'
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA
Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun
Teklifimiz ve gerekçesi ekte sunulmaktadır.
Gereğini arz ederiz.
Tuba VURAL ÇOKAL
Ercan OZTURK
Düzce Milletvekili
Cüneyt ALDEMIR
Tokat Milletvekili
i. .
TBMM BAŞKANLIĞI
Adalet,
Dijital Mecralar,
Kadın Erkek Fırsat Eşitliği
Tali Komisyon
5
Esas Komisyon
Tarih: 4-3-2026
Plan ve Bütçe
Sağlık, Aile, Çalışma ve
Sosyal İşler
Esas~No:2/3566
TBMM
kanunlar ve KARARLAR BŞK.LIĞI
O k Mart 2026
Numara:
o 4 Mari 2026
i-lilt-kai..
Gaiuıüt"
I srHvibu^l /vvv
I i VİA>»^
İDUI24VM-1
ı
1 i {Coc^^U.
cc
i
c
3
Vii
3^
O
JP
\/i
c*
P
U*
o
V-
o
ö^
5
5
C.
G
\n
(N
»»£
îf
^
.1
T""
oO
ft"
r^
c.
ü::
>
n
lo
c:
^A
1 ;:
[/)
1^
1
r^
>
!
\
*
1
^?ivh
M,b^
y^yıl
S;wf
"Ju^HiUMi
r
\~j
I
Alimli»
I
|||YielvJr
4(^y-ff-ATİ 7Â^e-'l.MWf^\
\JÂ M .AAii'
^Y^/y) Uf
:»6
C^t^r^Jun
n
r»
A M 5»^
C^U^-C
£^1
,Utr
I i liyl os
A\k^1?
KV/
Mv
AA
A.
JiKo:»
rv\ ,0 ,
^Mv
aAö
Gsıceijt j i
tVİl
(J})-M/c. AYiO^M
0^A^
M\/<
rHüseMtV| ^LliMsoV
\:^L=^'^^
GENEL GEREKÇE
Çocukların, kadınlann, yaşlıların ve engellilerin korunması, aile yapısımn
güçlendirilmesi ve dezavantajlı gruplann sosyal hayata etkin katılımımn sağlanması, sosyal
devlet ilkesinin gereği olarak Devletin öncelikli görevleri arasında yer almaktadır. Toplumsal
yapıda meydana gelen değişimler, ekonomik koşullar ve artan sosyal riskler; kadınlar, çocuklar
ve ailelere yönelik sosyal yardım ve hizmet politikalarımn güncellenmesini ve
güçlendirilmesini zorunlu kılmaktadır. Bu çerçevede sosyal hizmetlerin, bireylerin temel hak
ve özgürlüklerini esas alan, kapsayıcı ve sürdürülebilir bir anlayışla yürütülmesi büyük önem
arz etmektedir.
Toplumun tamamının eşit bir şekilde toplumsal yaşama aktif katılmasını, ülkenin
gelişimini ve bireylerin mutluluğımu sağlamak Devletin temel amaçlanndandır. Bu kapsamda
toplumu oluşturan kişilerin herhangi bir engelle karşılaşmadan toplumsal hayata uyum
sağlamalarım temin etmek üzere her türlü tedbirin alınması zaruridir. Alınacak bu tedbirlerin
etkin, hızlı ve uygulanabilir olması önemlidir. Bu amaçlarla Anayasa başta olmak üzere ulusal
ve uluslararası mevzuatla tüm bireylerin hakları insan hakları bağlanunda korunmaktadır.
Anayasamn 2 nci maddesinde Cumhuriyetin nitelikleri arasmda sayılan sosyal devlet
ilkesi ile 5 inci ve 41 inci maddeleriyle devlete yüklenen kişilerin, toplumun ve ailenin refah,
huzur ve mutluluğunu sağlama, çocuklann her türlü istismara ve şiddete karşı korunması ödevi
sosyal hizmetlerin değişen toplumsal dinamiklere ve yeni sosyal risklere karşı sürekli
güncellenen ve hak temelli bir yaklaşımla ele alınmasını zorunlu kılmaktadır.
Bu kapsamda; 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu ve bazı kanunlarda yapılması
öngörülen değişiklikler, toplumun sosyal yardım ve hizmetlere erişiminin daha etkili, kapsayıcı
ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşturulması ihtiyacından kaynaklanmaktadır. Sosyal
hizmetlerin özellikle çocuklar, engelliler, yaşlılar gibi dezavantajlı gruplan kapsayan öncelikli
bir alanda hizmet sunduğu göz önünde bulundurulduğunda, bu hizmetlerin daha modem ve
etkin bir yapıya kavuşturulması büyük önem arz etmektedir. Teklifle sosyal refahın artırılması
ve ortaya çıkan toplumsal ihtiyaçlara yamt verilmesi hedeflenmektedir.
Sosyal yardım ve hizmetler ile diğer görevleri yerine getiren Aile ve Sosyal Hizmetler
Bakanlığı; çocuklara, engellilere, kadınlara, yaşlılara, şehit yakınlarına, gazilere, ihtiyaç
sahiplerine, ailelere ve diğer kişilere sosyal yardım ve kamu hizmeti sunmaktadır. Teklifle,
Bakanlığın toplumun dezavantajlı kesimlerine sunduğu yardım ve hizmetlerin etkin ve verimli
şekilde sunulması, kesintisiz şekilde sürdürülmesi amaçlanmaktadır.
Çocuğun doğumdan sonraki ilk ayları, temel bakım ihtiyaçlarımn karşılanması ve
sağlıklı gelişiminin desteklenmesi bakımından kritik bir evredir. Bu dönemde annenin çocuğun
bakım ve gözetimini üstlenebilmesine imkân tanınması, çocuğun yüksek yaranmn korunması
açısmdan önem arz etmektedir. Bu kapsamda, teklif ile çalışan kadınların analık izin sürelerinin
uzatılması suretiyle çocuklann doğum sonrası ilk aylarda daha uzun süre anne babmından
yararlanabilmeleri amaçlanmaktadır. Söz konusu düzenleme, çocuklann sağlıklı gelişimlerine
ve aile bütünlüğünün güçlendirilmesine katkı saglamasımn yanı sıra, uzun vadede nüfusun
sürdürülebilirliğini destekleyici bir etki oluşturacaktır.
Teklif, çocuklarm korunması ve aile bütünlüğünün desteklenmesi amacıyla çalışma
hayatına ilişkin önemli düzenlemeler içermektedir. Bu çerçevede, kamu ve özel sektörde
çalışan kadınlar için doğum sonrası izin süreleri uzatılmakta; babalık, evlat edinme ve koruyucu
aile izinleri yönünden yeknesak ve güçlendirici düzenlemeler yapılmaktadır.
Bu değişiklikler, çocukların doğumdan sonraki ilk aylarda anne bakımmdan daha uzun
süre yararlanmalarını sağlarken, koruyucu aile ve evlat edinme uygulamalarının teşvik
edilmesini de amaçlamaktadır.
Teklif ile sosyal hizmetler ve sosyal yardımlar alamnda uygulamada karşılaşılan
ihtiyaçlar doğrultusunda mevzuatta bütüncül düzenlemeler yapılmaktadır. Bu kapsamda;
kuruluş bakımından ergin olarak ayrılan çocukların kamuda istihdam edilmelerine ilişkin
koşullarda değişikliğe gidilmekte, çocukların korunmasına yönelik hizmet modelleri
ihtisaslaştınimakta; sosyal ve ekonomik destek, koruyucu aile, kadm konukevi harçlıklan ve
benzeri sosyal yardım uygulamaları kanuni bir zemine kavuşturularak süreklilik ve
öngörülebilirlik sağlanmaktadır.
Çocuklann öncelikle maddi olarak desteklenerek ailelerinin yanında kalmaları
amaçlanmaktadır. Bunun mümkün olmadığı hallerde çocuklann koruyucu aile yanında
bakımlarınm sağlanması için koruyucu aile modelinin teşvik edilmesine ilişkin düzenleme
yapılmaktadır.
Sosyal hizmet kuruluşlarımn kapatılması hâlinde hizmet alan bireylerin mağduriyet
yaşamaması amacıyla tasfiye süreçlerine ilişkin usul ve esaslar düzenlenmekte; çocuklara
yönelik hizmetlerde izleme, denetim ve veri temelli karar alma mekanizmalan
güçlendirilmektedir.
Aynca okul, kreş, yurt, servis gibi çocukların yoğun olduğu yerlerde belli suçlardan
mahkûm olan kişilerin çalıştınlması ve bu yerleri işletmesinin önüne geçilmesi için düzenleme
yapılmaktadır.
Bununla birlikte engelli, yaşlı, şehit yakınlan ve gazilerin toplu taşımada ücretsiz
seyahatlerine ilişkin hizmetlerin yürütülmesine ilişkin görev dağılımı daha etkin bir yapıya
kavuşturulmaktadır.
Öte yandan, 1895 yılından beri İstanbul'da faaliyet gösteren Darülaceze'nin
hizmetlerinin ülke genelinde ve ilgili mevzuata göre yurt dışında da sunulması, Darülaceze'ye
yapılacak bağış ve yardımlann teşvik edilmesi, kurumun mali sürdürülebilirliğinin sağlanması,
sosyal yardımlann etkin bir biçimde gerçekleştirilmesi ve Darülaceze'nin gıda bankacılığı
faaliyetinde bulunabilmesine imkân sağlanması amacıyla Darülaceze Nizamnamesinde
değişiklik yapılmaktadır.
Dijital teknolojilerin, sosyal ağların ve çevrimiçi oyunların günlük hayatın aynlmaz bir
parçası haline gelmesi, başta çocuklar ve gençler olmak üzere tüm toplum için yeni fırsatların
yam sıra siber zorbalık, zararlı içeriklere maruz kalma, dijital bağımlılık gibi ciddi riskleri de
beraberinde getirmektedir. Anayasamız ve taraf olduğumuz uluslararası sözleşmeler uyarınca
devletin, çocukların fiziksel, zihinsel, psikolojik ve sosyal gelişimlerini tehdit eden unsurlara
karşı koruma yükümlülüğü bulunmaktadır. Bu kapsamda 5651 sayılı İnternet Ortamında
Yapılan Yaymlann Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi
Hakkında Kanunda yapılması öngörülen değişiklikler; yalnızca mevcut sosyal ağ sağlayıcılann
sorumluluklarını netleştirmekle kalmayıp mevzuatta hukuki statüleri ilk kez tanımlanan
aktörleri de denetim kapsamına alarak, dijital ekosistemin tamamında çocuklarm güvenliğini
merkeze alan bütüncül bir koruma kalkanı oluşturmayı amaçlamaktadır.
Bu doğrultuda Teklifte yer alan düzenlemelerle; on beş yaşım doldurmamış çocuklara
sosyal ağ sağlayıcı tarafından hizmet sunulamaması hüküm altına alınmakta, on beş yaş üstü
çocuklar için ise yetişkinlerden ayrıştırılmış güvenli hizmet sunumu zorunlu kılınmaktadır.
Aynca, sosyal ağ sağlayıcılara ve oyun dağıtıcılara; ailelerin çocuklarımn ekran sürelerini
smırlandırabileceği, hesap ayarlarım yönetebileceği ve oyun içi satın alma gibi ücrete dayalı
işlemleri izne bağlayabileceği etkin ebeveyn kontrol araçlannı sunma ve oyunlan yaş
kriterlerine göre derecelendirme yükümlülüğü getirilmektedir. Platformlarm aile ve çocuk
sağlığına yönelik risk değerlendirmesi yapması şartı getirilirken; acil durumlarda zararlı
içeriklere müdahale süresinin bir saate indirilmesi, yapay zekâ dâhil otomatik sistemler
aracılığıyla engellenen içeriklerin tekrar yüklenmesinin proaktif olarak önlenmesi ve
yükümlülüklere aykırılık halinde caydırıcı yaptınmlarm hayata geçirilmesiyle, dijital ortamın
çocuklar için güvenli, şeffaf ve denetlenebilir bir yapıya kavuşturulması hedeflenmektedir.
Teklif edilen değişiklikler, Birleşmiş Milletler Çocuk Haklan Sözleşmesi, Avrupa
Sosyal Şartı ve benzeri uluslararası sözleşmelerde yer alan ilkelere uygun öneriler sunmaktadır.
Bu çerçevede çocuk haklanmn korunması ve sosyal yardımların erişilebilirliğinin artıniması
amacıyla hukuki altyapı güçlendirilmektedir. Sonuç olarak, bu teklif ile sosyal yardım ve
hizmetlerin daha etkin, kapsayıcı ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşturulması hedeflenmektedir.
Dezavantajlı grupların yaşam kalitesini yükseltmek ve sosyal hizmetlerin ulaşılabilirliğini
artırmak üzere yapılan bu düzenlemeler, günümüz değişen ihtiyaçlarma uygım bir sosyal hizmet
anlayışımn hayata geçirilmesine önemli katkılar sağlayacaktır.
MADDE gerekçeleri
MADDE 1- Darülaceze, 130 yılı aşkın süredir otuz bini çocuk olmak üzere toplamda
yüzbin kişiye şefkat yuvası olmuştur. Bugün de özveri ile hizmetine devam etmektedir. Herkese
kucak açan dünyada benzeri olmayan bir hayır kurumu olarak varlığım sürdürmektedir.
Kuruluşundan bu yana insana verdiği değerden ödün vermeyen Darülaceze'nin bu eşsiz
misyonuyla aym özveri ve şefkatle anadolu illerinde faaliyet göstermesi amacıyla Teklifte
düzenlemeler yapılmaktadır. Bu kapsamda gelir vergisi mükelleflerinin Darülaceze'ye
yapacaklan gıda, temizlik, giyecek ve yakacak bağışlarının yanı sıra nakdî yardımlanmn da
gelir vergisi matrahının tespitinde indirim konusu yapılmasına imkân tanınmakta olup
Darülaceze'nin mali yapısı güçlendirilerek, kuruma yapılan bağış ve yardımlann teşvik
edilmesi hedeflenmektedir.
MADDE 2- Toplumumuzun geleceği olan çocuklann yetiştirilmesinde doğumdan
sonraki ilk aylarda anne çocuk birlikteliğinin sağlanması büyük önem arz etmektedir.
Çocukların gelişimlerinin en kritik dönemlerinde daha uzun süre anne bakımından
faydalanabilmelerini sağlamak adına madde ile değişiklik yapılmakta, kadın memura doğum
sonrası verilen sekiz haftalık aylıklı izin süresi onaltı haftaya çıkanlarak ayrıca nüfus
politikasımn da desteklenmesi amaçlanmaktadır.
Yine sağlık durumunun çalışmaya uygun olduğunu tabip raporuyla belgeleyen kadın
memurun, isteği hâlinde doğumdan Önceki izin süresinden doğum sonrasına aktarabileceği süre
artınimaktadır. Böylece doğum sonrası daha fazla emzirme süresi ile çocuğun bakımmm
sağlanabilmesi amaçlanmaktadır.^
Koruyucu aileler, çeşitli nedenlerle öz ailesi yanında bakımı geçici olarak sağlanamayan
çocuklann eğitim, bakım ve yetiştirilme sorumluluğunu Devlet ile paylaşmaktadır. Koruyucu
aileler için öngörülen izin düzenlemesiyle Devlet memurlarımn koruyucu aile olmaya teşvik
edilmesi, koruyucu aile sayısımn artmasıyla daha fazla çocuğun aile yamnda bakımmm
sağlanması, koruyucu aileligin çocuk koruma mekanizmasındaki yerinin güçlendirilmesi ve
koruyucu aile ile çocuğun birbirine alışma sürecine destek olunması amaçlanmaktadır. Bu
doğrultuda maddede yapılan değişiklik ile koruyucu aile olan memura on gün izin hakkı
tamnmaktadır.
MADDE 3- Kanuni faiz oram, kanunla belirlenmiş sabit bir orandır ve bu yönüyle
taraflara öngörülebilirlik ve hukuki belirlilik sağlar. Bu durum, özellikle kamu alacaklannm
tahsilinde istikran temin ederek devlet açısından güvenli bir uygulama zemini sunar.
Öte yandan kamuda diğer fazla ve yersiz ödemelere ilişkin yapılan düzenlemelerde bu
ödemelerin kanuni faiz ile tahsil edilmesi yaygın bir uygulama olduğu göz önünde
bulundurulduğunda tüm fazla ve yersiz ödemelerin geri alınması usulünde yeknesaklık
sağlanması öngörülebilirlik ve hukuki belirlilik ilkelerine uyulması açısından gereklidir.
Bu nedenle maddede yapılan değişiklik ile, yersiz yapılan ödemelerin iadesinde kanuni
faizin esas alınması öngörülmektedir.
MADDE 4- Sosyal Hizmetler Kanununun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasmm (f)
bendinin (6) numaralı alt bendinde yapılan değişiklik ile; halihazırda Kanunda yer alan Çocuk
Destek Merkezi tanımı, hizmet sunumundaki dönüşüme uygun olarak İhtisaslaştınimış Çocuk
Evleri Sitesi şeklinde düzenlenmektedir. Çocuğun yüksek yararı ilkesi gereğince, suça
sürüklenen, suç mağduru olan veya sokakta sosyal tehlikelerle karşılaşan çocukların ve ayrıca
refakatsiz çocukların rehabilitasyon süreçleri, standart bakım hizmetlerinden farklılaşan
uzmanlık gerektiren bir yapıyı zorunlu kılmaktadır. Bu kapsamda, maddeye eklenen (h)
bendindeki ihtisaslaşma tammı ile birlikte değerlendirildiğinde; çocuklann yaş, cinsiyet ve
psikososyal ihtiyaçlarına göre ayrıştınimış, travma odaklı ve özelleştirilmiş bir bakım
modelinin hukuki dayanağı oluşturulmaktadır.
Maddenin birinci fıkrasımn (f) bendinin (12) numaralı alt bendinde yapılan değişiklik
ile; Çocuk Evleri Sitesi ibaresinin çoğul yapısı ile tanım içeriğindeki birim ifadesi arasındaki
uyumsuzluk giderilmiş olup uygulamada oluşabilecek tereddütlerin önüne geçilmesi ve anlam
birliğinin sağlanması hedeflenmektedir.
Maddenin birinci fıkrasımn (Q bendine eklenen (17) numaralı alt bent ile Çocuk
Koruma İlk Müdahale ve Değerlendirme Merkezi müstakil bir sosyal hizmet kuruluşu statüsüne
kavuşturulmaktadır. Mevcut uygulamada, bağlı birim statüsünde hizmet veren ilk müdahale
birimlerinde, bürokratik süreçlerin uzadığı ve çocuk hakkında uygun hizmet modelinin
belirlenmesinde gecikmeler yaşandığı, Bakanlık tarafmdan yürütülen izleme, değerlendirme,
saha analizleri ve hizmet etkililiği çalışmalan ile elde edilen veriler doğrultusunda tespit
edilmiştir. Çocuğun kuruluşa kabulü ile uygun hizmete yönlendirilmesi arasındaki sürenin
kısaltılması, travmamn derinleşmemesi adına hayati önem taşımaktadır. Bu birimlerin bağımsız
birer Merkez olarak tammlanmasıyla; karar alma süreçlerinin hızl^dınlması, Bakanlığın insan
kaynağı ve fiziki kapasitesinin daha verimli kullanılması ve böylece kamu yarannm en üst
düzeyde gerçekleştirilmesi amaçlanmaktadır.
Maddeye eklenen (ı) ve (j) bentleri ile; Sosyal ve Ekonomik Destek ve Koruyucu Aile
kavramları kanuni tanıma kavuşturulmaktadır. Modem sosyal hizmet anlayışı, kuruluş bakımım
son çare olarak görmekte, esas olanm çocuğun aile ortammda veya aile odaklı modellerle
desteklenmesi olduğunu kabul etmektedir. Bu doğmltuda, temel ihtiyaçlarını karşılayamayan
ve hayatım sürdürmekte güçlük çeken ailelerin çocuklarının ve gençlerin desteklenmesi ile
çocukların aile ortammda yetişmesini teminen Sosyal Hizmetler Kanununun I inci
maddesindeki amaca uygun olarak maddi destek ve sosyal hizmet desteği sağlanmakta olup, bu
doğmltuda Sosyal ve Ekonomik Destek tammı yapılmış ve ayrıca Kanunun 23 üncü
maddesinde düzenlenen koruma altındaki çocukların kumluş bakımı yerine aile yamnda
yetiştirilmelerini amaçlayan Komyucu Aile modeli tammlanmıştır.
Maddeye eklenen (k) bendi ile Merkezi İzleme Sistemi tammlanmıştır. Bu kapsamda;
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına bağlı sosyal hizmet kuruluşlarında sunulan hizmet
kalitesini artırmak, hizmet sunumunda kummlar arası uygulama birliğini temin etmek,
güvenliği sağlamak, acil durumlara hızlı müdahale etmek ve alman veriler ile kuruluşlarda
oluşabilecek risklerin tespit edilerek önleyici tedbirlerin alınması, hizmetlerin
denetlenebilirliğinin ve şeffaflığın artırılması amacıyla Bakanlık merkez teşkilatında kurulacak
yazılım destekli kamera sistemlerinin bağlı olduğu altyapımn tammlanması amaçlanmaktadır.
MADDE 5- Anayasamız, ailenin korunmasım ve çocukların her türlü ihmal ve
istismardan korunarak sağlıklı bir şekilde yetiştirilmesini devlete bir ödev olarak yüklemiştir.
Yine sosyal güvenlik hakkı, devletin vatandaşlarım sosyal risklere karşı korumasım zorunlu
kılar. Modem sosyal hizmet anlayışı, kumluş bakımını son çare olarak görmekte ve çocuğun
aile odaklı modellerle bakımım esas almaktadır.
Maddede yapılan düzenleme ile; Devlet korumasındaki çocukların aile ortammda
büyümelerini sağlamak, bireysel gelişimlerini desteklemek ve topluma sağlıklı bireyler olarak
kazandırılmalarım temin etmek açısından büyük önem taşıyan komyucu aile sosyal hizmet
modeline daha fazla ailenin katılımımn teşvik edilmesi için sosyal güvencesi olmayan komyucu
ailelerin sosyal güvenlik kumluşlarma tabi olarak isteğe bağlı sigorta prim ödemelerinin
yapılması amaçlanmaktadır.
Yapılan düzenlemede, devlet tarafından karşılanacak prim tutan 5510 sayılı Sosyal
Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 82 nci maddesi uyarınca belirlenen prime esas
kazanç alt sınırı ile sımrlandınlmıştır.
MADDE 6- Sosyal Hizmetler Kanımuna eklenen madde ile, aile birliğinin korunması,
çocukların aileleri ve sosyal çevreleri yamnda desteklenmesi, temel ihtiyaçlanm
karşılayamayan ve hayatım sürdürmekte güçlük çeken ailelerin çocukları ve yükseköğrenime
devam eden gençler ile kuruluş bakımından veya koruyucu aile hizmetinden yararlamp reşit
olarak aynlanlarm, sosyal çalışma görevlisi tarafından yapılan bütüncül ve bağımsız çalışma
neticesinde düzenlenen sosyal inceleme raporuna göre sosyal ve ekonomik yönden
desteklenmesi amaçlanmaktadır.
Sosyal ve Ekonomik Destek mekanizması ile; çocuğun yüksek yararı gözetilerek,
biyolojik ailesi veya yakınları yanında desteklenmesinin sağlanması ve böylece çocuğun
psikososyal gelişimi açısından bölgesel şartlar ve ailenin sosyoekonomik durumu dikkate
alınarak esnek ve yerinde çözüm üretme olanağı getirilmektedir.
Devlet koruması altındayken reşit olan ve 5^seköğrenime devam eden gençlerin,
koruma karanmn kalkmasıyla birlikte ani bir sosyal ve ekonomik boşluğa düşmeleri, eğitim
haklarının kesintiye uğramasına ve sosyal risklere açık hale gelmelerine neden olabilmektedir.
Madde ile getirilen düzenleme sayesinde, bu gençlerin eğitim hayatları boyunca en fazla 25
yaşım tamamlaymcaya kadar desteklenmeye devam edilmesi sağlanarak devletin koruma
yükümlülüğünün sürdürülebilirliği hedeflenmektedir.
Son fıkrada yer alan düzenleme ile; kamu kaynaklarımn etkin ve verimli kullamiması
ilkesi gereğince, yardımdan haksız yere yararlandığı tespit edilenler hakkında rücu
mekanizması işletileceği hüküm altma alınmaktadır. Bu hüküm, sosyal yardımların sadece
gerçek ihtiyaç sahiplerine ulaşmasını temin etmekte ve kamu vicdamm zedeleyebilecek
suiistimallerin önüne geçerek sistemin mali disiplinini ve hukuki güvenliğini sağlamaktadır.
MADDE 7- Sosyal hizmet, niteliği gereği kamu hizmeti vasfını haizdir ve bu hizmetin
özel hukuk tüzel kişileri eliyle gördürülmesi, devletin gözetim ve denetim sorumluluğunu
ortadan kaldırmaz. Madde ile, çeşitli sebeplerle faaliyetine son verilen veya kapatılan özel
sosyal hizmet kuruluşlarında bakım gören engelli ve yaşlılarm bu süreçte mağdur olmamaları
için güvence mekanizması oluşturulmaktadır. Bu kapsamda; Sosyal Hizmetler Kanunu
uyarınca kapatılmasına karar verilen sosyal hizmet kuruluşlanndan hizmet alan bireylerin farklı
kuruluşlara yerleştirilmelerinin sağlanacağı bir tasfiye süreci ile hakkında adli kovuşturma
bulunması halinde merkezin olağan idari, mali, hukuki, mesleki ve diğer tüm işlerinin Valilikçe
yürütülerek hizmetin devamı ile bakım faaliyetlerinin aksamaması amaçlanmaktadır.
Maddenin ikinci fıkrasında yapılan düzenleme ile; Kanunun 35/B maddesinin ikinci
fıkrasmın (a) bendindeki eylemlerden dolayı kurucu veya sorumlu müdür hakkında adli
kovuşturma süreci devam ederken, bu kişilerin yönetim yetkileri askıya alınarak, yönetimin
Valilikçe üstlenilmesi sağlanmaktadır. Böylece, olası mağduriyetlerin önüne geçilmesi ve idari
denetimin daha etkin olması hedeflenmektedir.
MADDE 8- Anayasamn 2 nci maddesinde yer alan sosyal devlet ilkesi ve 61 inci
maddesinde yer alan "Devlet, korunmaya muhtaç çocukların topluma kazandmlması için her
türlü tedbiri alır." hükmü uyarınca; devlet koruması altında yetişen gençlerin istihdam yoluyla
toplumsal hayata uyumu hayati önem taşımaktadır.
Mevcut uygulamada karşılaşılan tereddütleri gidermek ve kamu kaynaklarımn etkin
kullanımım sağlamak amacıyla; istihdam hakkından yararlanabilmek için aranan şartlar
somutlaştınimaktadır. Bu kapsamda maddede yapılan değişiklikle; en az iki yıl olan kuruluş
bakımı veya koruyucu aile hizmetinden fiilen yararlanma şartı beş yıla çıkarılmaktadır. Türk
vatandaşlığı şartı ve başvuru tarihi itibanyla 30 yaş sımrmın getirilmesiyle kamu hizmetine
girişteki genel prensiplerle yeknesaklığın sağlanması amaçlanmaktadır.
Aynca, atamaların kura yerine merkezi sınav sonuçlarına göre yapılması hükme
bağlanmaktadır. Bu değişiklik, devlet korumasındaki gençleri eğitim hayatma ve akademik
başanya teşvik edecek, kişilerin yetenek ve eğitim durumlanna uygun kadrolarda istihdam
edilmesini sağlayarak kamu hizmetinde verimliliği artıracaktır.
MADDE 9- Anayasamn 2 nci maddesinde ifadesini bulan sosyal devlet ilkesi ve 5 inci
maddesiyle devlete yüklenen, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlama
görevi; devlet koruması ve bakımı altında bulunan, kendini ifade etme yetisi kısıtlı veya özel
gereksinimli bireylerin güvenliğinin sağlanması konusunda kamu idaresine pozitif
5mkümlülükler getirmektedir.
Anayasamn temel hak ve özgürlüklerin smırlandıniması rejimini düzenleyen 13 üncü
maddesinde hak ve özgürlüklerin ancak kanunla sınırlanabileceği ve bu sımrlamanm ölçülülük
ilkesine aykırı olamayacağı temel bir ilke olarak benimsenmiştir. Bunun yamnda Anayasanın
20 nci maddesinin üçüncü fıkrasının üçüncü cümlesinde kişisel verilerin ancak kanunda
öngörülen hallerde veya kişinin açık rızasıyla işlenebileceği belirtilmiş, aym fikranın dördüncü
cümlesinde ise kişisel verilerin korunmasına ilişkin esas ve usullerin kanunla düzenleneceği
hüküm altına alınmıştır.
Anayasa Mahkemesi kararlan uyarınca ölçülülük ilkesi, sınırlayıcı önlemin öngörülen
amaç için zorunlu ve amaca ulaşmaya elverişli olmasım ayrıca amaç ve araç arasında
hakkaniyete uygun bir dengenin bulunması gereğini ifade eder. Günümüzde sosyal hizmet
modellerinin değişmesi ve kurum bakımındaki standartlann yükselmesi, teknolojinin sunduğu
imkanlardan azami ölçüde yararlamhnasım zorunlu kılmaktadır.
Yapılan düzenleme ile amlan Anayasal ilkeler gözetilerek; yatılı sosyal hizmet
kuruluşlarında sunulan sosyal hizmet kalitesinin artınlması, bireylerin ve kuruluşların
güvenliğinin sağlanması, bireylerin iyi olma halinin temini, acil durumlara hızlı ve etkili bir
şekilde müdahale edilmesi ve suç işlenmesinin önlenmesi amacıyla teknolojik çözümlerden
yararlanılması elzem hale geldiğinden yazılım destekli kamera sistemleri kurulması
amaçlanmaktadır.
Bununla birlikte, kişisel verilerin mahremiyetini sağlamak ve bireylerin özel hayatlarmm
gizliliğini korumak amacıyla. Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri
doğrultusunda hareket edilmesi öngörülmektedir. Adli veya idari soruşturmaya esas teşkil
etmemesi halinde, bu verilerin kayıt tarihinden itibaren iki yıl sonra silinmesi şartı
getirilmektedir. Bunun yam sıra, bu verilerin mahkeme karan olmaksızm hiçbir kurum, kuruluş
veya kişi ile paylaşılamayacağı, yalnızca kamu hizmetlerinin kalitesini artırmak ve planlama
ile politika geliştirme amacıyla anonimleştirilerek kullanılabileceği düzenlenmiş olup
bireylerin verilerinin güvenliğini sağlarken aynı zamanda kamu yaranna yönelik analiz ve
iyileştirme çahşmalanmn yapılmasım amaçlamaktadır.
MADDE 10- Sosyal yardımlann etkili, verimli ve adil bir şekilde sunulması, ihtiyaç
sahiplerinin doğru ve hızlı bir şekilde tespit edilmesine bağlıdır. Bu doğrultuda, sosyal yardıma
ilişkin politikalarımn geliştirilmesi ve kamu kaynaklanma en etkin şekilde kullanılması, sosyal
yardımlarda mükenerliğin önlenmesi için, ilgili kurum ve kuruluşlardan gelir, gider, sosyal
güvenlik, varlık, nüfiıs ve benzeri bilgilere erişim sağlayacak bir kanuni altyapı oluşturulması
gerekliliği ortaya çıkmıştır. Düzenlemeyle, bu bilgilerin güvenilir bir şekilde toplanmasım,
işlenmesini ve kanuni sınırlar çerçevesinde kullanıma sunulmasını mümkün kılmaktadır.
Aynca, Anayasamn 20 nci maddesinde korunan kişisel verilerin korunması hakkı ile
kamu yaran arasında ölçülülük ilkesine uygım hassas bir denge kurulmaktadır. Veri toplama
yetkisi, yalnızca başvuru konusuyla sınırlı tutulmuş, elde edilen verilerin işlenmesi,
arşivlenmesi ve imhası Kişisel Verilerin Korunması Kanunu hükümlerine tabi kılınarak hukuki
güvenlik sağlanmıştır.
Bu düzenleme, sosyal yardım ve hizmetlere erişimde nesnel ölçütlerin belirlenmesi,
ihtiyaç sahiplerinin daha hızlı tespiti ve yardım süreçlerinde oluşabilecek olası aksaklıkların
önlenmesi amacıyla kurulmuş bir veri tabanı yapışım desteklemektedir. Özellikle gelir ve mali
durum bilgilerine erişimin güvence altına alınması, yardımlann gerçek ihtiyaç sahiplerine
ulaşmasım sağlayarak sosyal yardım sisteminin etkinliğini artıracaktır. Ayrıca, bu düzenleme
ulusal politika ve stratejilerin geliştirilmesine katkı sunarak sosyal yardımlann planlama,
uygulama ve değerlendirme süreçlerine bütüncül bir yaklaşım getirmektedir.
Düzenleme, kişisel verilerin korunmasına ilişkin gerekli önlemleri de içermektedir. 6698
sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu çerçevesinde belirlenen usul ve esaslara uygun
olarak verilerin işlenmesi, kaydedilmesi ve arşivlenmesi sağlanacaktır. Verilerin, yalmzca
kanuni çerçeve içinde ve kamu yararı gözetilerek kullanılabileceği; kullamma açık hale gelmesi
ya da 6698 sayılı Kanunda verilerin imha edilmesine ilişkin şartların gerçekleşmesi halinde
imha edileceği hüküm altına alınmaktadır. Bu yaklaşım, bireylerin mahremiyetini ve veri
güvenliğini koruma açısından önemli bir güvence sağlamaktadır.
MADDE 11- Kadın konukevleri; fiziksel, duygusal, cinsel, ekonomik ve sözlü istismara
veya şiddete uğrayan kadınların, şiddetten korunması, psikososyal sorunlannm çözülmesi,
güçlendirilmesi ve bu dönemde kadınların varsa çocukları ile birlikte ihtiyaçlarımn da
karşılanmak suretiyle geçici süreyle kalabilecekleri yatılı sosyal hizmet kuruluşlandır. Şiddete
uğrayan ya da uğrama tehlikesi bulunan bütün kadınlar ve beraberindeki çocuklan hiçbir ayrım
yapılmadan konukevine kabul edilir. Kadın konukevlerinde kadın ve çocuklara güvenlik,
danışmanlık, yönlendirme, psikolojik destek, hukuki destek, mesleki eğitim kursu, kreş başta
olmak üzere çeşitli alanlarda doğrudan ya da Şiddet Önleme ve îzleme Merkezleri aracılığıyla
ilgili kuruluşlara yönlendirmek suretiyle destek sunulmaktadır. Bu destek mekanizmalan ile
öncelikle kadın ve beraberindeki çocuğun şiddetten korunması, psikolojik iyilik halinin
sağlanması, sürdürülmesi ve böylece kadımn güçlenmesine katkı verilmesi amaçlanmaktadır.
Sosyal çalışma görevlisi tarafından yapılan bütüncül ve bağımsız çalışma neticesinde
düzenlenen sosyal inceleme raporu ve değerlendirme komisyonunun karanna göre yeterli geliri
olmadığı değerlendirilen kadınların ve beraberindeki çocukların ekonomik güçlenme sürecine
katkı sağlamak ve bu dönemde ihtiyaçlanm karşılayabilmeleri için harçlık desteği sağlanarak
sosyal ve ekonomik yönden desteklenmesi, kadın konukevlerinden hizmet alan kadına ve
beraberindeki çocuğa verilecek harçlık oranmın ve harçhğm ödeme usulünün belirlenmesi gibi
konularda yeknesaklığı sağlayacak bir dayanağa kavuşturularak harçlık ödemesi konusunda
uygulama birliğinin sağlanması amaçlanmaktadır.
MADDE 12- Madde ile; Sosyal Hizmetler Kanununda yapılan değişiklikler nedeniyle
hak kaybı oluşmasımn ve mağduriyet yaşanmasımn önlenmesi için geçiş sürecine ilişkin
düzenleme yapılmaktadır.
MADDE 13- Darülaceze'ye yapılacak gıda, temizlik, giyecek ve yakacak bağışları ile
diğer bağış ve yardımların teşvik edilmesi, kurumun mali sürdürülebilirliği açısından önem arz
etmektedir. Bu amaçla, söz konusu bağış ve yardımlann Katma Değer Vergisi Kanununda
istisna kapsamına alınması yönünde düzenleme yapılmaktadır.
MADDE 14- Madde ile, ikinci ve üçüncü fıkra hükümleri kapsamında bulunan toplu
taşıma araçları, toplu taşıma hizmetlerinin kapsamı ile bu hizmetlerden ücretsiz ve indirimli
yararlanmaya ilişkin usul ve esasların Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ve Çevre, Şehircilik
ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafmdan müştereken düzenlenmesi amaçlanmaktadır.
Fıkra değişikliği ile ikinci ve üçüncü fıkra hükümleri kapsamında, belediyeler tarafmdan
yetki verilen özel şahıs ya da şirketlere ait şehiriçi toplu taşıma hizmeti veren her bir ulaşım
aracı ile özel deniz ulaşımı aracı için bunlarm işletmecilerine, Çevre, Şehircilik ve İklim
Değişikliği Bakanlığı bütçesine bu amaçla konulan ödenekten ilgili belediyeler aracılığıyla her
ay gelir desteği ödemesi yapılacağı, yapılacak aylık gelir desteği ödemesini yıllık olarak
belirlemeye, bu tutan faaliyette bulımulan yere ve/veya belediyeler tarafından yetki verilen özel
şahıs ya da şirketlere ait şehiriçi toplu taşıma hizmeti veren her bir ulaşım aracım taşıma
kapasitesine göre farklılaştumaya ve yapılacak ödemeye ilişkin diğer esas ve usullerin. Çevre,
Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ve Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafindan müştereken
belirleneceği düzenlenmektedir.
Bu değişikliğin bu Kanun kapsamında sayılan kişilerin ücretsiz veya indirimli seyahatten
yararlandırılmaları hususunda yaşanan aksaklıkları, ulaşım hizmetlerinde denetim ve ödenek
verme işlerinin tek elden yürütülmesi neticesinde, gidereceği ve ücretsiz seyahat desteğinin
Çevre, Şehircilik ve îklim Değişikliği Bakanlığı tarafından verilen diğer teşvik ve destekler ile
birlikte verilmesiyle,
amaçlanmaktadır.
kamu
kaynaklarmın
kullanımında
etkinliğin
sağlanması
MADDE 15- Toplumumuzun geleceği olan çocuklarm yetiştirilmesinde doğumdan
sonraki ilk aylarda anne çocuk birlikteliğinin sağlanması büyük önem arz etmektedir.
Çocuklarm gelişimlerinin en kritik dönemlerinde daha uzun süre anne bakımından
faydalanabilmelerini sağlamak adına madde ile değişiklik yapılmakta, kadın işçiye doğum
sonrası verilen sekiz haftalık aylıklı izin süresi onaltı haftaya çıkanlarak ayrıca nüfus
politikasımn da desteklenmesi amaçlanmaktadır.
Yine sağlık durumunun çalışmaya uygun olduğunu tabip raporuyla belgeleyen kadın
işçinin, isteği hâlinde doğumdan önceki izin süresinden doğum sonrasına aktarabileceği süre
artınimaktadır. Böylece doğum sonrası daha fazla emzirme süresi ile çocuğun bakımının
sağlanabilmesi amaçlanmaktadır.
Koruyucu aileler, çeşitli nedenlerle öz ailesi yamnda bakımı geçici olarak sağlanamayan
çocukların eğitim, bakım ve yetiştirilme sorumluluğunu Devlet ile paylaşmaktadır. Koruyucu
aileler için öngörülen izin düzenlemesiyle işçilerin koruyucu aile olmaya teşvik edilmesi,
koruyucu aile sayısının artmasıyla daha fazla çocuğun aile yanında bakımımn sağlanması,
korujucu aileliğin çocuk koruma mekanizmasındaki yerinin güçlendirilmesi ve koruyucu aile
ile çocuğun birbirine alışma sürecine destek olunması amaçlanmaktadır. Bu doğrultuda
maddede yapılan değişiklik ile koru3aıcu aile olan işçiye on gün izin hakkı tamnmaktadır.
MADDE 16- Maddede yapılan değişiklik ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda
eşi doğum yapan memurlara verilen on günlük babalık izin süresinin, eşi doğum yapan erkek
işçilere de tanınarak yeknesaklığın sağlanması amaçlanmaktadır.
MADDE 17- Madde ile, maddede belirtilen suçlardan hüküm giymiş kişilerin,
cezalannm infazmdan sonraki süreçte çocuklarla doğrudan temas gerektiren alanlarda
bulunmalanmn, telafisi imkansız riskler barındırdığı göz önünde bulundurulduğunda kamu
düzeni ve başkalarının hak ve hürriyetlerinin korunması amacıyla ölçülülük ilkesi gözetilerek
düzenleme yapılmaktadır.
Yapılan düzenlemeyle haklarında insan ticareti, kasten öldürme, cinsel saldırı, çocuklarm
cinsel istismarı, reşit olmayanla cinsel ilişki, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti,
uyuşturucu veya uyancı madde kullamimasını kolaylaştırma, müstehcenlik, fuhuş suçlanndan
haklarında kesinleşmiş hüküm bulunan kişilerin bahse konu suçların nitelikleri göz önünde
bulundurulduğunda kamuya, özel sektöre veya sivil toplum kuruluşlarma ait her ne adla olursa
olsun çocukların yoğım olarak bulunduğu çocuk hizmet birimleri, adli görüşme odaları, eğitim
kuruluştan, çocuk etkinlik ve oyun evleri, okul, okul servisi, okul kantini, yurt, kreş, gündüz
bakımevi, çocuk kulübü, internet kafeleri, salonlan, e-oyun yerleri, çocuk spor okulu, beden
eğitimi ve spor tesisleri olarak hizmet veren yerlerde çalışmasmm ve bu yerleri işletmesinin
önüne geçilmesi amaçlanmaktadır.
MADDE 18- Maddede yapılan değişiklik ile 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş
Kanununun 74 üncü maddesinde yapılan değişikliğe uyum sağlayacak şekilde düzenleme
yapılmaktadır.
Ayrıca, analık hali tammlanırken gebeliğin başlamasından itibaren doğumdan sonraki
onaltı haftalık süre esas alındığından ve bu ifade çoğul gebelikte verilmiş olan süreyi de
kapsadığından "çoğul gebelik halinde ise ilk on haftalık" ibaresi çıkarılmaktadır.
MADDE 19- Madde ile 4857 sayılı Kanunun 74 üncü maddesinde yapılan değişikliğe
uyum sağlayacak şekilde düzenleme yapılması amaçlanmaktadır.
MADDE 20- Darülaceze'ye yapılacak gıda, temizlik, giyecek ve yakacak bağışları ile
diğer bağış ve yardımlann teşvik edilmesi, kurumun mali sürdürülebilirliği açısından önem arz
etmektedir. Bu amaçla, Darülaceze'ye yapılacak bağış ve yardımların kurumlar vergisi
matrahından indirilebilmesi yönünde düzenleme yapılmaktadır.
MADDE 21- Madde ile, Kanunun diğer maddelerinde yapılan düzenlemelerin ve
getirilen koruma tedbirlerinin etkin bir şekilde uygulanabilmesi, düzenleme alanına giren
eylemlerin ve bu eylemleri gerçekleştiren aktörlerin hukuki bir statüye kavuşturulması
amaçlanmaktadır. Bu çerçevede, Kanunun kapsamının belirlenmesi ve uygulamada
yaşanabilecek kavram kargaşasımn önlenmesi amacıyla Oyun, Oyun sağlayıcı ve Oyun dağıtıcı
kavramları tammlanmaktadır.
Yapılan tammlamalarla; dijital oyunu üreten veya geliştiren aktörler (sağlayıcı) ile bu
oyunlan son kullamcıya ulaştıran, platform sağlayan veya satışını gerçekleştiren aktörler
(dağıtıcı) arasındaki ayrım netleştirilmektedir. Bu aynm, Kanun kapsamında getirilen yaş
derecelendirmesi, temsilci belirleme ve ebeveyn kontrol araçları sağlama gibi farklı nitelikteki
yükümlülüklerin, teknik ve idari kabiliyetlerine göre doğru muhataplara yöneltilmesini ve idari
yaptınmlann muhataplarımn tereddüde yer vermeyecek şekilde tespit edilmesini sağlamayı
amaçlamaktadır.
MADDE 22- Maddenin yedinci fıkrasında yapılan değişiklik ile çocuklarm fiziksel,
psikolojik ve sosyal gelişimlerinin dijital ortamdaki zararlı içeriklerden, siber zorbalıktan ve
istismardan korunması amacıyla kesin ve koruyucu tedbirler getirilmektedir. Bu kapsamda, on
beş yaşını doldurmamış çocuklarm sosyal ağ sağlayıcısına kaydolması önlenmekte ve bu
önlemin etkin uygulanabilmesi için sosyal ağ sağlayıcılara yaş doğrulama sistemi kurma
yükümlülüğü getirilmektedir. On beş yaşım doldurmuş çocuklar için ise yetişkinlerden ayrı,
güvenli ve çocuklara özgü aynştınimış bir hizmet sunumu hedeflenmektedir.
Maddenin on sekizinci fıkrasında yapılan değişiklik ile Kurumun denetim yetkisinin
etkinliği artınimaktadır. Dijital süreçlerin hızı ve müdahale gerekliliği dikkate alınarak, sosyal
ağ sağlayıcılann Kurum tarafından talep edilen bilgi ve belgeleri sunma süresi, denetim
süreçlerinin sürüncemede kalmasım engellemek amacıyla "derhal ve en geç on beş gün" olarak
yeniden düzenlenmektedir.
Maddeye eklenen yirminci fıkra ile dijital platformlarm çocuklar üzerindeki olumsuz
etkilerinin en aza indirilmesi ve ailelerin çocuklarını dijital ortamdaki risklerden daha etkin bir
şekilde koruyabilmesi amaçlanmaktadır. Bu kapsamda sosyal ağ sağlayıcılara; ebeveynlerin
çocuklarımn hesap ayarlarım yönetebileceği, sosyal ağlarda satın almalar gibi ücrete dayalı
işlemleri izne bağlayabileceği ve ekran bağımlılığım önlemek adına kullamm süresini
sınırlandırabileceği, kolay kullanımlı ebeveyn kontrol mekanizmalanm sağlama yükümlülüğü
getirilmektedir.
Maddeye eklenen yirmi birinci fıkra ile sosyal medya platformlannda sıklıkla
karşılaşılan, kullanıcılan maddi zarara uğratan, dolandırıcılık amaçlı veya gerçeğe aykırı
vaatler içeren aldatıcı reklamlarm önlenmesi hedeflenmektedir. Vatandaşlann ekonomik
çıkarlarınm korunması ve güvenli bir internet ortamının tesisi amacıyla, sosyal ağ sağlayıcıların
bu tür reklam içeriğini engelleyici tedbirleri bizzat alması zorunlu kılınmaktadır.
Maddenin yirmi ikinci fıkrası ile yaşam hakkı, kişilerin can ve mal güvenliği, milli
güvenlik ve kamu düzeninin korunması gibi gecikmesinde sakınca bulunan hallerde (Kanunun
8/A maddesi kapsamındaki durumlarda); sosyal medyanın etki hızı ve yayılım gücü dikkate
alınarak müdahale süresinin kısaltılması amaçlanmaktadır. Bu doğrultuda, günlük erişimi on
milyondan fazla olan büyük ölçekli sosyal ağ sağlayıcılann, bu acil durum kararlarım mevcut
uygulamadan daha hızlı bir şekilde, derhal ve en geç bir saat içinde yerine getirmesi
öngörülmektedir.
Maddenin yirmi üçüncü fıkrasmda; hakkında daha önce hukuka aykınlık karan
verilerek çıkanimasma veya erişiminin engellenmesine hükmedilen bir içeriğin, aym veya
farklı kullamcılar tarafından tekrar yüklenerek dolaşıma sokulmasımn önüne geçilmesi
hedeflenmektedir. Mahkeme kararlarının etkisizleştirilmesini önlemek amacıyla, günlük
erişimi on milyondan fazla olan sosyal ağ sağlayıcılara, yapay zekâ ve otomatik sistemler dâhil
olmak üzere gerekli teknik altyapıyı kullanarak söz konusu içeriğin kendi sitelerinde
bannmasım proaktif olarak engelleme yükümlülüğü getirilmektedir.
Maddenin yirmi dördüncü fıkrasında yapılan değişiklik ile veri güvenliği, çocuklann
korunması, adli mercilerle iş birliği, kriz planlaması ve aldatıcı reklamlarm önlenmesi gibi
Kanunun en kritik yükümlülüklerinin ihlal edilmesi durumunda uygulanacak yaptınmlann
caydıncılığı artırılmaktadır. Küresel ölçekte faaliyet gösteren teknoloji şirketlerinin ekonomik
büyüklükleri göz önüne alındığında maktu cezalann yetersiz kalabileceği değerlendirilerek; bu
fıkrada sayılan yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde, ilgili sosyal ağ sağlayıcıya bir
önceki takvim yılındaki küresel cirosunun yüzde üçüne kadar idari para cezası verilmesi
öngörülmektedir.
MADDE 23- Dijital teknolojilerin gelişimiyle birlikte oyun sektörü, özellikle çocuklar
ve gençler üzerinde büyük bir etki alanma sahip olmuştur. Ancak bu gelişme; şiddet,
müstehcenlik, bağımlılık yapıcı unsurlar ve bilinçsiz harcamalar gibi riskleri de beraberinde
getirmektedir. Madde ile, Anayasamızın ailenin ve gençlerin korunmasma yönelik hükümleri
doğrultusunda, oyunların içeriklerine göre yaş kriterleriyle derecelendirilmesi ve ebeveynlere
çocuklarımn dijital alışkanlıklarım ve harcamalarım yönetebilecekleri etkin kontrol
mekanizmalannm sunulması, toplum sağlığının ve tüketici haklanmn korunmasına yönelik
düzenleme yapılmaktadır.
Öte yandan, Türkiye'de milyonlarca kullanıcıya erişen yurt dışı kaynaklı oyun
dağıtıcılarmm, idari ve adli makamlar nezdinde hukuki bir muhatap bulundurmaması, kullamcı
mağduriyetlerinin giderilmesini ve suçla mücadeleyi zorlaştırmaktadır. Bu düzenleme ile
günlük erişimi yüz binden fazla olan yurt dışı kaynaklı oyun dağıtıcılanna Türkiye'de temsilci
belirleme yükümlülüğü getirilerek, yasal tebligatların ve taleplerin muhatabı netleştirilmekte;
böylelikle ulusal mevzuatımıza uyumun ve hukuki denetlenebilirliğin sağlanması
amaçlanmaktadır.
Son olarak, getirilen yükümlülüklerin hayata geçirilmesi ve kanunun caydıncılıgmm
sağlanması amacıyla kademeli bir yaptırım sistemi öngörülmüştür. İdari para cezalarından
başlayarak, yükümlülüklerin ısrarla yerine getirilmemesi durumunda internet trafiği bant
genişliğinin daraltılmasına kadar uzanan bu tedbirler; oyun sağlayıcı ve dağıtıcıların kurumsal
şeffaflığı sağlamalarım, algoritmaları ve veri işleme süreçleri hakkında Kurumu
bilgilendirmelerini ve nihayetinde ülkemiz hukukuna uygun hareket etmelerini temin etmeyi
hedeflemektedir.
MADDE 24- Dijital ortamda sunulan sosyal ağ ve oyun hizmetlerinin yaygınlaşması, bu
hizmetlerin yalmzca bireysel kullanım alam olmaktan çıkarak toplumsal yapı, aile düzeni,
çocuklann gelişimi, kamu sağlığı ve kamu düzeni üzerinde doğrudan ve dolaylı etkiler
doğurmasına yol açmıştır. Hizmetlerin tasarımı, içerik yayılım mekanizmaları ve kullamcı
etkileşim modelleri; hukuka aykırı içeriklerin yayılması, temel hak ve özgürlüklerin ihlali ve
özellikle çocuklar bakımından zararlı sonuçlar doğurabilecek riskler barındırabilmektedir. Bu
nedenle, Türkiye'ye yönelik sunulan veya sunulması planlanan hizmetler bakımından sosyal ağ
sağlayıcılar ve oyun dağıtıcılara, Anayasa ile güvence altına alınan temel haklann, aile ve
çocuklann, kamu düzeninin ve kamu sağhgımn korunması ile hukuka aykın içeriklerin
yayılmasına elverişlilik açısından risk değerlendirmesi yapma ve bu değerlendirmeyi Kuruma
bildirme yükümlülüğü getirilmektedir.
Madde ile öngörülen sistem, risk değerlendirmesinin yalmzca şekli bir bildirim
yükümlülüğü olarak kalmamasım; Kurum tarafından incelenen ve gerekli görülmesi hâlinde
ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak değerlendirilen etkin bir denetim mekanizmasına
dönüşmesini amaçlamaktadu. Kurumun, riskin en aza indirilmesi amacıyla açıklama isteme ve
hizmetin bir kısmının veya tamamımn durdurulması ya da sunum şeklinin değiştirilmesi dâhil
gerekli tedbirleri bildirme yetkisi, ölçülülük ilkesi çerçevesinde düzenlenmektedir.
Düzenlemede öngörülen idari para cezalan ile internet trafiği bant genişliğinin kademeli
olarak daraltılmasına ilişkin yaptırım mekanizması, yükümlülüklerin etkinliğini ve
caydıncılıgmı temin etmeye yöneliktir. Bant daraltma tedbirinin sulh ceza hâkimliği kararıyla
uygulanması, yargısal denetim güvencesini sağlamaktadır. Yükümlülüğün yerine getirilmesi
hâlinde tedbirin kendiliğinden hükümsüz kalması ise müdahalenin geçici ve amaca bağlı
niteliğini ortaya koymaktadır.
MADDE 25- Toplumumuzun geleceği olan çocuklann yetiştirilmesinde doğumdan
sonraki ilk aylarda anne çocuk birlikteliğinin sağlanması büyük önem arz etmektedir.
Çocukların gelişimlerinin en kritik dönemlerinde daha uzun süre anne bakımından
faydalanabilmelerini sağlamak adına madde ile değişiklik yapılmakta, kadın personele doğum
sonrası verilen sekiz haftalık aylıklı izin süresi onaltı haftaya çıkarılarak aynca nüfus
politikasımn da desteklenmesi amaçlanmaktadır.
Yine sağlık durumunun çalışmaya uygun olduğunu tabip raporuyla belgeleyen kadın
personelin, isteği hâlinde doğumdan önceki izin süresinden doğum sonrasına aktarabileceği
süre artırılmaktadır. Böylece doğum sonrası daha fazla emzirme süresi ile çocuğun bakımımn
sağlanabilmesi amaçlanmaktadır.
Koruyucu aileler, çeşitli nedenlerle öz ailesi yanında bakımı geçici olarak sağlanamayan
çocuklarm eğitim, bakım ve yetiştirilme sorumluluğunu Devlet ile paylaşmaktadır. Koru5mcu
aileler için öngörülen izin düzenlemesiyle personelin koruyucu aile olmaya teşvik edilmesi,
koruyucu aile sayısının artmasıyla daha fazla çocuğun aile yanmda bakımımn sağlanması,
koruyucu aileliğin çocuk koruma mekanizmasındaki yerinin güçlendirilmesi ve koruyucu aile
ile çocuğun birbirine alışma sürecine destek olunması amaçlanmaktadır. Bu doğrultuda
maddede yapılan değişiklik ile koruyucu aile olan personele on gün izin hakkı tamnmaktadır.
MADDE 26- Darülaceze Nizamnamesinin 12'nci maddesinde yer alan, sadece
İstanbul'da doğan veya İstanbul'da ikamet eden kişilerin kabulünün yapılması lafzı
değiştirilerek Darülacezenin yurt içinde ve ilgili mevzuata göre yurt dışında hizmet verebileceği
ibaresi eklenmiştir. Bu ifade ile sadece İstanbul'da değil Türkiye'nin ihtiyaç bulunan diğer
şehirlerinde ikamet eden ya da yurt dışında yaşayanların da Darülaceze'nin vereceği sosyal
hizmetlerden faydalanması amaçlanmaktadır.
MADDE 27- Madde ile sosyal yardımlann etkin bir biçimde gerçekleştirilmesi amacıyla
Darülaceze'nin gıda bankacılığı faaliyetinde bulunabilmesine imkân tamnmaktadır. Gıda
bankacılığı, hem israfın önlenmesi hem de ihtiyaç sahiplerinin düzenli desteklenmesi açısından
etkili bir sosyal yardım aracıdır. Bu faaliyetlerin ilgili mevzuat çerçevesinde yürütülmesi,
Darülaceze'nin güncel sosyal yardım modelleriyle uyumunu sağlayacaktır.
Bunun yamnda kurum bakımında olmayan ihtiyaç sahiplerine aşevi hizmeti verilerek
sosyal yardımlara destek olunması amaçlanmaktadır.
MADDE 28- Yürürlük maddesidir.
MADDE 29- Yürütme maddesidir.
SOSYAL fflZMETLER KANUNU VE BAZI KANUNLARDA
DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ
MADDE 1- 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun;
a) 40 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (10) numaralı bendine "faaliyetinde bulunan"
ibaresinden sonra gelmek üzere "Darülacezeye," ibaresi eklenmiştir.
b) 89 uncu maddesinin birinci fıkrasının (6) numaralı bendine " faaliyetinde bulunan"
ibaresinden sonra gelmek üzere "Darülacezeye," ibaresi ve (11) numaralı bendine "işletmeleri
hariç," ibaresinden sonra gelmek üzere "Darülacezeye," ibaresi eklenmiştir.
MADDE 2- 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 104 üncü
maddesinin (A) fıkrasının birinci cümlesinde yer alan "doğumdan sonra sekiz" ibaresi
"doğumdan sonra onaltı" şeklinde, "toplam onaltı" ibaresi "toplam yirmidört" şeklinde, üçüncü
cümlesinde yer alan "üç" ibaresi "iki" şeklinde değiştirilmiş ve fıkraya aşağıdaki cümle
eklenmiştir.
"Bir veya daha fazla çocuğa eşiyle birlikte veya münferit olarak koruyucu aile olan memura
çocuğun koruyucu aile yanma teslim edildiği tarihten sonra isteği üzerine on gün izin verilir."
MADDE 3- 1/7/1976 tarihli ve 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve
Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanunun 5 inci maddesinde yer
alan "Türkiye İstatistik Kurumunca her ay için belirlenen Tüketici Fiyatlan Endeksi (TÜFE)
aylık değişim oranları esas alınarak" ibaresi "kanuni faizi ile" şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 4- 24/5/1983 tarihli ve 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun 3 üncü
maddesinin birinci fıkrasınm (f) bendinin (6) ve (12) numaralı alt bentleri aşağıdald şekilde
değiştirilmiş, bende aşağıdaki alt bent ve fıkraya aşağıdaki bentler eklenmiştir.
"6. "İhtisaslaştmlmış Çocuk Evleri Sitesi"; Suça sürüklenmesi, suç mağduru olması veya
sokakta sosyal tehlikelerle karşı karşıya kalması sebebiyle haklarında bakım tedbiri veya korunma
karan verilen çocuklardan psikososyal desteğe ihtiyaç duyduğu tespit edilenler ve refakatsiz
çocuklann bu ihtiyaçlan giderilinceye kadar geçici süre ile bakım ve korunmalarımn sağlandığı,
bu süre içinde aile, yakın çevre ve toplum ilişkilerinin düzenlenmesine yönelik çahşmalann
yürütüldüğü; çocuklann mağduriyet, suça sürüklenme, yaş ve cinsiyet durumuna göre ayn ayrı
yapılandınlan güvenlikli yatılı sosyal hizmet kuruluşlarım,
12. "Çocuk Evleri Sitesi"; Korunma ihtiyacı olan çocuklann bakımlanmn sağlandığı aym
yerleşkede bulunan ev tipi sosyal hizmet birimlerinden oluşan kuruluşu,"
"17. "Çocuk Koruma İlk Müdahale ve Değerlendirme Merkezi"; Korunma ihtiyacı olan
veya suça sürüklenen çocuklar hakkında uygun hizmet modeli belirleninceye veya mahkeme
karan alınıncaya kadar geçici bir süre bannma ve temel gereksinimleri karşılamak üzere açılan
güvenlikli yatılı sosyal hizmet kuruluşlarım,"
"h) "İhtisaslaşma"; Çocuk bakım kuruluşlannm, çocukların özel surette korunmalan
amacıyla yaş ve cinsiyet durumlan ile psikososyal ihtiyaçlanna yönelik yapılandınimasım,
ı) "Sosyal ve Ekonomik Destek"; Ailesi veya yakım yamnda bakımı için desteklenen
çocuklar ve gençler ile hakkındaki korunma karan veya bakım tedbiri karan reşit olması nedeniyle
sona eren kişilere verilen desteği,
j) "Koruyucu aile"; Korunma ihtiyacı olan çocuklann bakım ve yetiştirilmelerini sağlamak
üzere yamna yerleştirildiği, çocuklann ihtiyaçlarmı karşılamak üzere yapılacak bir ödeme
karşılığında veya gönüllü olarak bakımı üstlenen kişi ya da aileyi,
k) "Merkezi izleme sistemi"; Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı merkez teşkilatında
kurulan, tüm sosyal hizmet kuruluşlannda bulunan yazılım destekli kamera sistemlerince yapılan
yerel kayıtların eşzamanlı olarak aktanidığı, kesintisiz çalışan, veri toplama, analiz, denetim ve
disiplin süreçlerinde kullamlan altyapıyı,"
MADDE 5- 2828 sayılı Kanunun 23 üncümaddesine birinci fıkrasından sonra gelmek üzere
aşağıdaki fikra, mevcut ikinci fıkrasmda yer alan "usul ve esası ile" ibaresinden sonra gelmek
üzere "ikinci fikra kapsamında isteğe bağlı sigorta ödemelerine" ibaresi eklenmiş ve "Maliye
Bakanlığımn uygun görüşü üzerine Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı" ibaresi "Hazine ve
Maliye Bakanlığımn uygun görüşü üzerine Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı" şeklinde
değiştirilmiştir.
"Koruyucu aile sözleşmesi devam eden koruyucu ailelerde eşlerden birinin, sigortalı olarak
ay içerisinde otuz günden az çalışması ya da tam gün çalışmaması sebebiyle isteğe bağlı sigortalı
olanlar hariç olmak üzere, sosyal güvenlik kuruluşlanna tabi olarak isteğe bağlı sigortalılılc veya
iştirakçilik kapsamında ödediği primin, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel
Sağlık Sigortası Kanımun 82 nci maddesi uyarınca belirlenen prime esas kazanç günlük alt sının
üzerinden hesaplanacak tutan, ödeme belgesinin ibrazı halinde aylık ödemelere ilave edilerek
karşılanır. Bu fikra kapsammda ödeme yapılan kişilerin eşlerinin vefatı halinde de isteğe bağlı
sigorta primlerinin karşılanmasma devam edilir."
MADDE 6- 2828 sayılı Kanuna 25 inci maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki madde
eklenmiştir.
"Sosyal ve ekonomik destek
MADDE 25/A - Çocuklann kuruluş bakırmna alınmaksızın ailesi veya yakım yamnda
bakımı ve desteklenmesi amacıyla koruyucu ve Önleyici çalışmalar yapılır, ihtiyaç duyulması
halinde sosyal ve ekonomik sorunlann çözümlenmesine yönelik bölgesel şartlar dikkate alınarak
sosyal ve ekonomik destek sağlamr.
Korunma karan veya bakım tedbiri karan, reşit ohnası nedeniyle sona eren kişiler ile sosyal
ve ekonomik destek hizmetinden yararlanırken reşit olan ve aralık vermeksizin örgün yüksek
öğrenim programlarma devam eden gençler ise sosyal ve ekonomik destekten 25 yaşım
tamamlayana kadar yararlandınlabilir.
Sosyal ve ekonomik destekten yararlanacaklarm tespiti, verilecek sosyal destekler ile geçici
ve süreli ekonomik destekten faydalananlara yapılacak ödemelere ve ödemelerin sürelerine ilişkin
usul ve esaslar Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığmca çıkanlacak yönetmelikle belirlenir.
22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre çocuğa bakmakla
yükümlü olan kimsenin yönetmelikte belirlenen şartlan taşımadığı halde aktif bir eylemiyle
bundan haksız bir şekilde yararlandığınm Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığmca tespit edilmesi
hâlinde, Devletçe ödenen meblağın tahsili için ilgililere rücu edilir."
MADDE 7- 2828 sayılı Kanuna 35/B maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki madde
eklenmiştir.
"Tasfiye işlemleri ve tedbirler
MADDE 35/C- Kanunun 35/A ve 35/B maddeleri uyarmca kapatılmasma karar verilen
yatılı kuruluşlarda, ihtiyaç duyulması halinde bakım faaliyetlerinin aksamaması ve hizmetin
devamlılığım sağlamak üzere merkezin olağan idari, mali, hukuki, mesleki ve diğer tüm işleri
Valilikçe yürütülür. Bu yetki çerçevesinde, başka bir kuruluşa nakli hemen yapılamayan kişilere,
durumlarma uygun bir kuruluşa yerleştirilinceye kadar ve azami 6 ay süreyle hizmet sunulmasına
devam edilir. Bu süreçte Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına bağlı yatılı kuruluşlarda görev
yapan personel geçici olarak görevlendirilebilir.
Gerçek kişi veya özel hukuk tüzel kişilerine ait sosyal hizmet kuruluşlarmm kurucu veya
sorumlu müdürü halanda Kanunun 35/B maddesinin ikinci fıkrasımn (a) bendinde belirtilen
eylemlerden dolayı adli kovuşturma açılması halinde kovuşturma sonuçlamncaya kadar Valilikçe
bu madde kapsammda belirtilen tedbirlerin almmasma karar verilebilir."
MADDE 8- 2828 sayılı Kanunun ek 1 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"EK MADDE 1- Bu madde ile sağlanan istihdam hakkından yararlanmak için;
a) Bu Kanun kapsammda hakkmda korunma karan veya 5395 sayılı Kanun uyannca bakım
tedbiri karan alınmış olmak,
b) Korunma karan veya bakım tedbiri karan devam ederken fasılalı olarak geçen
yararlanma süreleri dahil en az beş yıl kuruluş bakımı veya koruyucu aile sosyal hizmet
modellerinden fiilen yararlanmak ve reşit olduğu tarih itibanyla fiilen yararlanmaya devam ediyor
olmak,
c) Korunma, babm tedbir karan veya bu Kanunun 24 üncü maddesinin birinci fikrasımn
(b) bendinde belirtilen himaye onayınm sona erdiği tarih itibanyla Türk Vatandaşı olmak,
ç) 14 yaşım doldurduğu tarihten itibaren kuruluştan ya da koruyucu aile yanmdan hizmet
aldığı süre boyunca fasılalı da olsa Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı kayıtlarma göre 90 günden
fazla izinsiz aynlmamış olmak,
d) En az ortaöğretim mezunu olmak,
e) 18 yaşm doldurulduğu ve korunma, bakım tedbir karan veya bu Kanunun 24 üncü
maddesinin birinci fikrasımn (b) bendinde belirtilen himaye onayınm sona erdiği tarihten itibaren
beş yıl içinde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığma başvuru yapmış olmak ve başvuru tarihi
itibanyla 30 yaşmdan gün almamış olmak,
şartlanmn tamamınm taşınması zorunludur.
Yukanda belirtilen şartlar kapsammda hak sahibi olanlarm işe yerleştirilmeleri aşağıdaki
usul ve esaslar çerçevesinde yapılır:
a) Kamu kurum ve kımıluşlan tarafmdan hangi statüde olursa olsun dolu kadro ve
pozisyonlan toplamının binde biri, bu madde kapsammda istihdam edilecekler için aynin ve her
yıl belirtilen oranda kişi istihdam edilir. Dolu kadro ve pozisyon toplamı binden az olan kamu
kurum ve kuruluşlarma, talep edilmesi durumunda yerleştirme yapılır.
b) Hak sahipliği Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafmdan onaylananlann merkezi
yerleştirme işlemleri merkezi sınav sonuçlarma göre yapılır.
c) Yerleştirme yapılacak kadro ve pozisyon sayısı 2 Sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkmda
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine tabi kurumlann dolu memur kadrolan ile sözleşmeli personel
pozisyonlan ve işçi kadro sayılannm toplammm binde biridir. Toplam kadro ve pozisyon sayısınm
belirlenmesinde yerleştirme yapılacak yılın başındaki veriler esas aimn. Aile ve Sosyal Hizmetler
Bakanlığı tarafindan bu madde kapsammda hak sahiplerinin istihdam edileceği toplam kadro
sayılan her kurum için tespit edilerek kurumlarabildirilir. Kurumlar, bildirilen bu kadrolan merkez
ve taşra teşkilatlan itibanyla dağıtımım yaparak yerleştirme dönemlerinde Aile ve Sosyal
Hizmetler Bakanlığma bildirir. Bu madde kapsamma girenlerin yerleştirilmeleri; ortaöğretim ve
daha üst öğrenim mezunlan için kurumlann talepleri doğrultusunda öğrenim durumlan itibanyla
ihraz ettikleri ünvamn Genel Kadro ve Usulü Hakkmda Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi eki
cetvellerde yer alması şartıyla ihraz etmiş bulunduklan ünvanlara, bunlann dışmda kalan
ortaöğretim ve yükseköğretim mezunlan için memur ünvanlı kadro ve pozisyonlara, en az yılda
bir defa olmak üzere Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığmca yapılır veya yaptınhr. Öğretmenlik
alanlan için Milh Eğitim Bakanlığmca belirlenen yükseköğretim programlarmdan mezun olanlar
10/10/2024 tarihli ve 7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu hükümleri uyannca istihdam
edilirler. Milli Eğitim Akademisi ile ilişikleri disiplin soruşturması dışmda bir sebeple kesilenler
memur ünvanlı kadrolara atanırlar. Kurumlarca teşkilat bazmda dağıtımm bildirilmemesi hâlinde
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığmca belirlenecek usul ve esaslar dâhilinde resen yerleştirme
yapılır.
ç) Hak sahipleri bu madde kapsammdaki istihdam hakkmdan yalnızca bir defa
faydalanabilirler. Hak sahiplerinden herhangi bir kamu kurum ve kuruluşuna yerleştirilip atama
onayı almanlar ile kamu kurum ve kuruluşlanna ait kadro ve pozisyonlara her ne surette olursa
olsun atananlar ve 7528 sayılı Kanuna göre hazırlık eğitimine almanlar bu maddede verilen hakkı
kullanmış sayılır. Öğrenim düzeyinin göreve başlama sonrasmda değişmesi genel hükümler
dışmda bir atama veya ünvan değişikliğine hak teşkil etmez.
d) Kamu kurum ve kuruluşlan, bu maddede belirtilen haktan yararlanarak yerleştirilenlerin
atama işlemlerinin sonucunu, herhangi bir nedenle işten aynlan personele ilişkin belirlenecek
bilgileri ve halen çalışmakta olanlarm bilgilerini yönetmelikte belirlenecek zaman içerisinde Aile
ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Kamu Personel Bilgi Sisteminin bulunduğu Kuruma bildirir.
e) Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanhğı Kararnamesi kapsamı dışmda kalan
kurumlar da bu madde kapsammda istihdamla yükümlü olduklan kadro ve pozisyonlan Aile ve
Sosyal Hizmetler Bakanlığma bildirmek zorundadır. Ancak, bu kurumlara yapılacak
yerleştirmelerde ilgili kurumlarm talep ettikleri kadro ve statüler esas alımr.
f) Bu madde kapsammda yapılacak yerleştirmelerde; yerleştirilen kişinin atama onaymm
alınması ile birlikte diğer kanunlardaki hükümlere bakılmaksızm ve başka bir işleme gerek
kalmaksızm teklif yapılan kamu kurum ve kuruluşlanna kadrolar ihdas edilmiş ve kurumlarm
kadro ve pozisyon cetvellerinin ilgili bölümlerine eklenmiş sayılır. Bu şekilde ihdas edilen
kadrolar, herhangi bir şekilde boşalması hâlinde başka bir işleme gerek kalmaksızm iptal edilmiş
sayılır.
Öğrenim durumlanna bakılmaksızm birinci fikra kapsamma giren kişilerin özel sektörde
çahştınlmalan hâlinde, 5510 sayılı Kanunun 81 inci maddesine göre ödenmesi gereken ve aym
Kanunun 82 nci maddesi uyannca belirlenen prime esas kazanç alt sının üzerinden hesaplanan
malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi, kısa vadeli sigorta kollan primi ve genel sağlık sigortası
primi, sigortalı ve işveren hissesi primlerinin tamamı ile 25/8/1999 tarihli ve 4447 sayılı İşsizlik
Sigortası Kanununun 49 uncu maddesinin birinci fikrasma göre ödenmesi gereken işsizlik sigortası
primi, sigortalı ve işveren hissesinin tamamı sigortalmm işe giriş tarihinden itibaren beş yıl süre
ile Hazine tarafmdan karşılamr. Bu fıkra kapsammda sağlanan prim teşvikinden işverenler
yararlamr ve Hazine tarafmdan işverene sağlanan sigortalıprimi hissesi teşviki tutarmm sigortalıya
ödenmesi işverenden talep edilemez. Bu fikra uyannca teşvikten faydalanabilmek için Sosyal
Güvenlik Kurumuna verilmesi gereken aylık prim ve hizmet belgelerinin kanuni süresi içinde
verilmesi ve Hazinece karşılanmayan primlerin kanuni süresi içinde ödenmesi şarttır.
îşe yerleştirme yükümlülüğünün takip ve denetimine, yerleştirme yapılacak kadro ve
pozisyonlarm belirlenmesine, merkezi smav ve yerleştirme işlemlerine ilişkin usul ve esasları
belirlemeye Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı yetkilidir."
MADDE 9- 2828 sayılı Kanuna aşağıdaki ek madde eklenmiştir.
"EK MADDE 12 - Yatılı sosyal hizmet kuruluşlannda sunulan hizmetlerin kalite ve
verimliliğin artmiması, özel gereksinimli bireylerin ihtiyaçlannm tespit edilmesi, suç işlenmesinin
önlenmesi ve acil durumlarda erken müdahalenin sağlanması amacıyla Merkezi İzleme Sistemine
bağlı yazılım destekli kamera sistemlerinden yararlamhr.
Birinci fıkra çerçevesinde elde edilecek kişisel veriler adli veya idari soruşturmaya esas
teşkil etmemesi halinde 24/3/2016 tarihli ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ve
ilgili mevzuatmda gösterilen usul çerçevesinde kayıt tarihinden iki yıl geçtikten sonra silinir. Bu
veriler mahkeme kararı olmaksızın hiçbir kurum, kuruluş veya kişi ile paylaşılamaz. Ancak kamu
hizmetlerinin kalite ve verimliliğinin artmiması ile plan ve politika geliştirilebilmesi amacıyla bu
verilerden anonim hâle getirilmek suretiyle yararlanılabilir."
MADDE 10- 2828 sayılı Kanuna aşağıdaki ek madde eklenmiştir.
"EK MADDE 13 - Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, bu Kanun ile diğer kanunlar ve
Cumhurbaşkanlığı Karamameleriyle Bakanlığa verilmiş olan görevleri kapsammda sunulan
hizmetlerden yararlanacak kişi ve hanelerin tespiti, ulusal politika ve stratejilerin oluşturulması ve
sosyal yardımlardan yararlanacak kişilerin objektif ölçütlere göre belirlenmesinde kullamimak
üzere başvuru konusuyla ilgili olmak kaydıyla, sosyal yardım veya sosyal hizmet başvurusunda
bulunan ya da halihazırda bu yardım ve hizmetlerden yararlanan kişiler üe bu kişilerin hanelerine
ait taşımr, taşınmaz, sosyal güvenlik, sosyal yardım, sağlık, gelir, gider, varlık, nüfus ve mali
durumlarma ilişkin her türlü veri ve bilgiyi gerçek ve tüzel kişilerden talep edebilir. Söz konusu
veri ve bilgiler, genel yönetim kapsammdaki kamu idareleri ile kamu tüzel kişiliğini haiz kurumlar
ve sermayesinin yansmdan fazlası doğrudan doğruya veya dolaylı olarak bu kurum ve kuruluşlara
ait ortaklıklar ile kamu hizmeti sıman diğer tüzel kişilerden de doğrudan talep edilebilir.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, birinci fikra kapsammda veri ve bilgilerin temin
edilmesi, işlenmesi ve kaydedilmesi dâhil bunlara ilişkin her türlü işlemi elektronik ortamda
yapabilir ve bunları arşivleyebilir. Bu veri ve bilgiler, kullanıma açık hale gelmesi ya da 6698
sayılı Kanun uyannca belirlenen şartlarm gerçekleşmesi halinde imha edilir.
Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Aile ve Sosyal Hizmetler
Bakanlığı yetkilidir."
MADDE 11- 2828 sayılı Kanuna aşağıdaki ek madde eklenmiştir.
"EK MADDE 14- Kadın konukevi hizmetinden yararlanan ve geliri bulunmayan veya
meslek elemanımn görüşü ve değerlendirme komisyonunun kararma göre yeterli geliri
olmadığı değerlendirilen kadınlara ve çocuklara, 8/3/2012 tarihli ve 6284 sayılı Ailenin
Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun kapsammda geçici maddi
yardım yapılmasına karar verilmemiş olması halinde, 6284 sayılı Kanunun 17 nci maddesinde
belirtilen orana göre hiçbir kesinti yapılmaksızın net harçlık verilir.
Konukevinde kalan kadınların beraberindeki öğrenim gören çocuklan ile çeşitli
nedenlerle öğrenimine devam etmeyen ve ücretli olarak bir işyerinde çalışmayan çocuklarına,
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına bağlı çocuk bakım kuruluşlannda kalan çocuklara verilen
miktar kadar hiçbir kesinti yapılmaksızın net harçlık verilir.
Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
tarafından hazırlanacak yönetmelikle belirlenir."
MADDE 12- 2828 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.
"GEÇİCİ MADDE 20- Bu Kanunun 23 üncü maddesinde isteğe bağlı sigorta
ödemelerine yönelik yapılan değişikliğin yürürlüğe girmesinden önce gerçekleştirilen isteğe
bağlı sigorta bedelleri talep edilmez.
Bu Kanunun 25/A maddesinin yürürlüğe girmesinden önce gerçekleştirilen sosyal
ekonomik destek bedelleri talep edilmez.
Bu Kanunun ek 1 inci maddesinde yapılan değişikliğin yürürlüğe girmesinden önce
korunma kararı veya 5395 sayılı Kanun uyarınca bakım tedbiri kararı alınmış olanlara
maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde beş yıl olarak düzenlenen süre şartı bu maddenin
yürürlüğe girdiği tarihte 16 yaşım doldurmuş olanlar için iki yıl, 15 yaşını doldurmuş olanlar
için üç yıl, 14 yaşım doldurmuş olanlar için dört yıl şeklinde uygulanır.
Bu Kanımun ek 1 inci maddesinde yapılan değişikliğin yürürlüğe girmesinden önce hak
sahibi olanlardan daha önce istihdam hakkından yararlanmamış olanlar, bu maddenin yürürlüğe
girdiği tarihten itibaren oniki ay içerisinde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına başvurmalan
halinde ek 1 inci maddede yer alan istihdam hakkından yararlanabilirler. Bu kişilerin işe
yerleştirilmeleri bu maddenin ihdas edildiği kanun ile değiştirilen ek 1 inci maddenin
değişiklikten önceki hükümlerinde yer alan usul ve esaslara göre yapılır.
Bu Kanunun ek 1 inci maddesinin birinci fıkrasımn (ç) bendinde belirtilen sürenin
hesabında bu maddenin yürürlük tarihinden önceki süreler dikkate alınmaz."
MADDE 13- 25/10/1984 tarihli ve 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 17 nci
maddesinin (2) numaralı fıkrasımn (b) bendine "faaliyetinde bulunan" ibaresinden sonra
gelmek üzere "Darülacezeye," ibaresi eklenmiştir.
MADDE 14- 8/1/2002 tarihli ve 4736 sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri
Mal ve Hizmet Tarifeleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkmda Kanunun 1 inci
maddesinin sekizinci fıkrasında yer alan "Maliye, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme,
İçişleri, Çevre ve Şehircilik ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik bakanlıklanmn görüşleri alınmak
suretiyle Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından" ibaresi "Hazine ve Maliye, İçişleri,
Çalışma ve Sosyal Güvenlik ve Ulaştırma ve Altyapı bakanlıklanmn görüşleri alınmak suretiyle
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
tarafından müştereken" şeklinde ve dokuzuncu fıkrasımn birinci cümlesinde yer alan "Aile ve
Sosyal Politikalar Bakanlığı" ibaresi "Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı"
şeklinde, ikinci cümlesinde yer alan "Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ve Maliye Bakanlığı"
ibaresi "Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ve Hazine ve Maliye Bakanlığı"
şeklinde değiştirilmiş, "altı ay içinde" ibaresi madde metninden çıkarılmıştu,
MADDE 15- 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 74 üncü maddesinin birinci
fıkrasının birinci cümlesinde yer alan "doğumdan soma sekiz" ibaresi "doğumdan soma onaltı"
şeklinde, "toplam onaltı" ibaresi "toplam yirmidört" şeklinde, üçüncü cümlesinde yer alan "üç"
ibaresi "iki" şeklinde değiştirilmiş, fıkraya aşağıdaki cümle eklenmiş ve altıncı fıkrasımn
birinci cümlesinde yer alan "onaltı" ibaresi "yirmidört" şeklinde ve "onsekiz" ibaresi
"yirmialtı" şeklinde değiştirilmiştir.
"Bir veya daha fazla çocuğa eşiyle birlikte veya münferit olarak koruyucu aile olan işçiye,
çocuğun teslim edildiği tarihten soma isteği üzerine on gün ücretsiz izin verilir."
MADDE 16- 4857 sayılı Kanunun ek 2 nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan "beş"
ibaresi "on" şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 17- 3/7/2005 tarihli ve 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanununa aşağıdaki madde
eklenmiştir.
"Çalıştırma yasağı
EK MADDE 1- (1) Cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, reşit olmayanla cinsel
ilişki, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti, uyuşturucu veya uyarıcı madde
kullamimasım kolaylaştırma, müstehcenlik, flıhuş, insan ticareti, kasten öldürme suçlanndan
haklarında adli sicil ve arşiv kayıtlannda kesinleşmiş mahkûmiyet karan bulunanlar; kamuya,
özel sektöre veya sivil toplum kuruluşlanna ait her ne adla olursa olsun çocuklann yoğun olarak
bulunduğu çocuk hizmet birimleri, adli görüşme odalan, eğitim kuruluşlan, çocuk etkinlik ve
oyun evleri, okul, okul servisi, okul kantini, yurt, kreş, gündüz bakımevi, çocuk kulübü, internet
kafeleri ve salonlan, e-oyun yerleri, çocuk spor okulu, beden eğitimi ve spor tesisleri olarak
işletilen iş yerlerini şahsen işletemez, bu iş yerlerinde çalıştırılamaz ve herhangi bir sıfatla fiilen
bu işyerlerinde görev alamaz.
(2) Birinci fıkra kapsamına giren kişilere aynı fıkrada belirtilen iş yerlerinin açılması
veya işletilmesi için izin ve ruhsat verilmez. Birinci fıkra kapsamındaki iş yerlerinin aynı fıkra
kapsamındaki kişilerce işletildiğinin tespit edilmesi halinde bu kişilere iş yerinin devri için altı
ay süre verilir ve bu sürede kişinin iş yerini fiilen işletmesine izin verilmez. Bu süre içinde devir
işlemi yapılmadığı takdirde verilen izin ve ruhsatlar, bunları veren kamu kurum ve kuruluşları
tarafından derhal iptal edilir.
(3) Birinci fıkra kapsamındaki iş yerlerinde çalışanlar, adli sicil ve arşiv bilgilerine
dayanılarak oluşturulan bu iş yerlerinde çalışabileceğini gösterir resmî belgeyi altı ayda bir
işverene ibraz etmek zorundadır.
(4) Birinci fıkraya aykırı olarak işçi çalıştıran kişiye, mahallin mülki idare amiri
tarafından bu fıkraya aykırı olarak çalıştırdığı her bir kişi başına brüt asgari ücretin üç katı
tutarmda idari para cezası verilir. Aykırılığm cezanın tebliğinden itibaren bir ay içinde
giderilmediğinin tespiti halinde, birinci fıkraya aykırı olarak çalıştınlan her bir kişi başına brüt
asgari ücretin yedi katı tutarmda idari para cezası verilir. Bu cezanm tebliğinden itibaren bir ay
içinde aykırılığın halen giderilmemiş olması halinde, ilgili kamu kurum ve kuruluşları
tarafından verilen izin ve ruhsatlar derhal iptal edilir.
(5) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, Adalet Bakanlığı ile Aile ve
Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından müştereken belirlenir."
MADDE 18- 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası
Kanununun 15 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "sekiz" ibaresi "onaltı" şeklinde
değiştirilmiş ve
çoğul gebelik halinde ise ilk on haftalık" ibaresi madde metninden
çıkarılmıştır.
MADDE 19-5510 sayılı Kanunun 18 inci maddesinin birinci fıkrasımn (c) bendinde yer
alan "doğumdan önceki ve sonraki sekizer haftalık sürede" ibaresi "doğumdan önceki sekiz ve
sonraki onaltı haftalık sürede" şeklinde ve (d) bendinde yer alan "üç" ibaresi "iki" şeklinde
değiştirilmiştir.
MADDE 20- 13/6/2006 tarihli ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 10 uncu
maddesinin birinci fıkrasının (f) bendine "İktisadi işletmeleri hariç," ibaresinden sonra gelmek
üzere "Darülacezeye," ibaresi eklenmiştir.
MADDE 21- 4/5/2007 tarihli ve 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yaymlann
Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanunun
2 nci maddesinin birinci fıkrasma aşağıdaki bentler eklenmiştir.
"ş) Oyun: İnternet tizerinden dağıtılan, oynanan veya güncellenen dijital ojoınlan,
t) Oyun sağlayıcı: Oyunlan veya oyun içi bileşenleri üreten gerçek veya tüzel kişileri,
u) Oyun dağıtıcı: Oyunların dağıtılmasına veya oynanmasına imkân sağlayan gerçek
veya tüzel kişileri,"
MADDE 22- 5651 sayılı Kanunun ek 4 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan "9
uncu ve 9/A maddeleri kapsamındaki içeriklere yönelik olarak" ibaresi madde metninden
çıkarılmış, dördüncü fıkrasına "erişimin engellenmesi" ibaresinden sonra gelmek üzere
"kararlan ile yirmiüçüncü fıkranın" ibaresi eklenmiş, yedinci fıkrası aşağıdaki şekilde,
onsekizinci fıkrasında yer alan "en geç üç ay" ibaresi "derhal ve onbeş günü geçmemek üzere
Kurum tarafından belirlenecek süre" şeklinde değiştirilmiş, ondokuzuncu fıkrasından sonra
gelmek üzere aşağıdaki fıkralar eklenmiş ve diğer fıkralar buna göre teselsül ettirilmiş, mevcut
yirminci fıkrasına "ondokuzuncu" ibaresinden sonra gelmek üzere "yirminci, yirmibirinci ve
yirmiüçüncü" ibaresi ve aşağıdaki cümleler eklenmiştir.
"(7) Sosyal ağ sağlayıcı, on beş yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamaz ve bu
hizmetin sunulmaması konusunda yaş doğrulama dahil gerekli tedbirleri almakla jmkümlüdür.
Sosyal ağ sağlayıcı, on beş yaşım doldurmuş çocuklara özgü ayrıştmimış hizmet sunma
konusunda gerekli tedbirleri alır. Bu fıkra kapsamında alınan tedbirler sosyal ag sağlayıcımn
kendi internet sitesinde yayınlanır."
"(20) Sosyal ag sağlayıcı; açık, anlaşılır ve kullamma elverişli ebeveyn kontrol araçları
sağlar. Ebeveyn kontrol araçları;
a) Hesap ayarlanmn kontrol edilmesine,
b) Satın alma, kiralama ve ücretli üyelik gibi ücrete dayalı işlemlerin ebeveyn iznine veya
onayma tabi kılınmasına,
c) Kullamm süresinin izlenmesi ve bu sürenin sımrlandınlmasma,
ilişkin mekanizmalan içerir.
(21) Sosyal ag sağlayıcı, aldatıcı reklamları engelleyici tedbirleri almakla yükümlüdür.
(22) Türkiye'den günlük erişimi on milyondan fazla olan sosyal ag sağlayıcı, 8/A
maddesi uyarınca gecikmesinde sakmca bulunan haller kapsamında verilen kararların gereğini
derhal ve en geç bir saat içinde uygular.
(23) Türkiye'den günlük erişimi on milyondan fazla olan sosyal ag sağlayıcı, bu Kanun
uyarınca verilen içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi kararlanna konu yayının
kendi internet sitesinde yayınlanmaması hususunda gerekli her türlü tedbiri alır."
"Verilen idari para cezasının tebliğinden itibaren otuz gün içinde yükümlülüğün yerine
getirilmemesi hâlinde Başkan tarafmdan Türkiye'de mukim vergi mükellefi olan gerçek ve
tüzel kişilerin ilgili sosyal ağ sağlayıcısına yeni reklam vermesi yasaklanır, bu kapsamda yeni
sözleşme kurulamaz ve buna ilişkin para transferi yapılamaz. Reklam yasağı karanmn verildiği
tarihten itibaren üç ay içinde yükümlülüğün yerine getirilmemesi hâlinde Başkan, sosyal ağ
sağlayıcımn internet trafiği bant genişliğinin yüzde elli oramnda daraltılması için sulh ceza
hâkimliğine başvurabilir. Başvurunun kabulüne ilişkin hâkim karannm uygulanmasından
itibaren otuz gün içinde söz konusu yükümlülüğün yerine getirilmemesi hâlinde Başkan, sosyal
ağ sağlayıcının internet trafiği bant genişliğinin yüzde doksan oramna kadar daraltılması için
sulh ceza hâkimliğine başvurabilir. Hâkim ikinci başvuru üzerine vereceği karannda, yüzde
elliden düşük olmamak kaydıyla, sunulan hizmetin niteliğini de dikkate alarak daha düşük bir
oran belirleyebilir. Bu kararlara karşı Başkan tarafmdan 5271 sayılı Kanun hükümlerine göre
itiraz yoluna gidilebilir. Hâkim tarafmdan verilen kararlar erişim sağlayıcılara bildirilmek üzere
Kuruma gönderilir. Kararların gereği, bildirimden itibaren derhâl ve en geç dört saat içinde
erişim sağlayıcıları tarafmdan yerine getirilir. Yükümlülüğün yerine getirilmesi hâlinde; verilen
idari para cezalanmn dörtte biri tahsil edilir, reklam yasağı kaldınlır ve hâkim kararlan
kendiliğinden hükümsüz kalır. İnternet trafiği bant genişliğine yapılan müdahalenin sona
erdirilmesi için erişim sağlayıcılara Kurum tarafmdan bildirim yapılır."
MADDE 23- 5651 sayılı Kanuna aşağıdaki ek madde eklenmiştir.
"EK MADDE 5- (1) Oyun sağlayıcı oyunları yaş kriterlerine göre derecelendirmekle
yükümlüdür.
(2) Oyun dağıtıcı usulüne uygun olarak derecelendirilmeyen oyunları sunamaz. Ancak,
oyun sağlayıcı tarafından derecelendirilmeyen oyunları en yüksek yaş kriterine göre
derecelendirmek kaydıyla sunabilir. Oyun dağıtıcı içerik veya yer sağlayıcı olmasmdan doğan
sorumluluk ve yükümlülükleri saklı kalmak kaydıyla, usulüne uygun olarak
derecelendirilmeyen içerikleri çıkarmakla yükümlüdür.
(3) Türkiye'den günlük erişimi yüzbinden fazla olan yurt dışı kaynaklı oyun dağıtıcı;
Kurum, Birlik, adli veya idari makamlarca gönderilecek tebligat, bildirim veya taleplerin gereği
ile bu Kanun kapsamındaki diğer yükümlülüklerin yerine getirilmesini temin için Türkiye'de
gerçek veya tüzel kişi temsilci belirlemekle ve bu temsilciye dair bilgileri Kuruma bildirmekle
yükümlüdür. Oyun dağıtıcı, temsilcinin iletişim bilgilerine kolayca görülebilecek ve doğrudan
erişilebilecek şekilde internet sitesinde yer verir.
(4) Oyun dağıtıcı; açık, anlaşılır ve kullanıma elverişli ebeveyn kontrol araçları sağlar.
Ebeveyn kontrol araçları;
a) Hesap ayarlarının kontrol edilmesine,
b) Satın alma, kiralama ve ücretli üyelik gibi ücrete dayalı işlemlerin ebeveyn iznine veya
onayına tabi kıimmasma,
ilişkin mekanizmalan içerir.
(5) Kurum, oyun sağlayıcı ve oyun dağıtıcımn bu Kanuna uyumuna ilişkin olarak oyun
sağlayıcı ve oyun dağıtıcıdan kurumsal yapı, bilişim sistemleri, algoritmalar, veri işleme
mekanizmaları ve ticari tutumlar dâhil her türlü açıklamayı talep edebilir. Oyun sağlayıcı ve
oyun dağıtıcı, Kurum tarafından talep edilen bilgi ve belgeleri derhal ve onbeş günü geçmemek
üzere Kurum tarafından belirlenecek süre içinde vermekle yükümlüdür.
(6) Bu maddenin uygulanmasına, oyun sağlayıcmm ve oyun dağıtıcımn uyması gereken
yükümlülüklere ve yaş kriterlerine göre derecelendirmeye dair usul ve esaslar, Kurum
tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir.
(7) Bu maddede düzenlenen yükümlülükler ile Kurum tarafından çıkarılan yönetmelikte
yer alan yükümlülüklerini yerine getirmeyen oyun dağıtıcıya Kurum tarafmdan bildirimde
bulunulur. Bildirimden itibaren otuz gün içinde bildirime konu yükümlülüğün yerine
getirilmemesi hâlinde oyun dağıtıcıya Başkan tarafmdan bir milyon Türk lirasından on milyon
Türk lirasma kadar idari para cezası verilebilir. Verilen idari para cezasımn tebliğinden itibaren
otuz gün içinde bildirime konu yükümlülüğün yerine getirilmemesi hâlinde on milyon Türk
lirasından otuz milyon Türk lirasma kadar bir kez daha idari para cezası verilebilir. İdari para
cezası miktarı ihlalinin niteliği, ağırlığı, kullamcılar üzerindeki etkisi veya meydana gelen zarar
dikkate alınarak takdir edilir.
(8) İkinci kez verilen idari para cezasımn tebliğinden itibaren otuz gün içinde bildirime
konu yükümlülüğün yerine getirilmemesi hâlinde Başkan, oyun dağıtıcmm internet trafiği bant
genişliğinin yüzde elli oramnda daraltılması için sulh ceza hâkimliğine başvurabilir.
Başvurunun kabulüne ilişkin hâkim kararımn uygulanmasından itibaren otuz gün içinde
bildirime konu yükümlülüğün yerine getirilmemesi hâlinde Başkan, oyun dağıtıcımn internet
trafiği bant genişliğinin yüzde doksan oramna kadar daraltılması için sulh ceza hâkimliğine
başvurabilir. Hâkim ikinci başvuru üzerine vereceği kararında, yüzde elliden düşük olmamak
kaydıyla, sunulan hizmetin niteliğini de dikkate alarak daha düşük bir oran belirleyebilir. Bu
kararlara karşı Başkan tarafından 5271 sayılı Kanun hükümlerine göre itiraz yoluna gidilebilir.
Hâkim tarafmdan verilen kararlar erişim sağlayıcılara bildirilmek üzere Kuruma gönderilir.
Kararlann gereği, bildirimden itibaren derhâl ve en geç dört saat içinde erişim sağlayıcıları
tarafmdan yerine getirilir. Bildirime konu yükümlülüğün yerine getirilmesi hâlinde; verilen
idari para cezalanmn dörtte biri tahsil edilir ve hâkim kararları kendiliğinden hükümsüz kalır.
İnternet trafiği bant genişliğine yapılan müdahalenin sona erdirilmesi için erişim sağlayıcılara
Kurum tarafından bildirim yapılır."
MADDE 24- 5651 sayılı Kanuna aşağıdaki ek madde eklenmiştir.
"EK MADDE 6- (1) Ek 4 üncü maddenin birinci fıkrası kapsammda yer alan sosyal ağ
sağlayıcı ve ek 5 inci maddenin üçüncü fıkrası kapsammda yer alan oyun dağıtıcı, Türkiye'ye
yönelik sunduğu veya sunacağı hizmetler için Anayasa ile güvence altına alınan temel hakların,
aile ve çocukların, kamu düzeni ve kamu sağlığımn korunması ile hukuka aykın içeriklerin
yayılmasına elverişliliği açısından risk değerlendirmesi yapmak ve Kuruma bildirmekle
yükümlüdür.
(2) Kurum risk değerlendirmesine konu hizmetleri, yukarıda yer verilen sebepler
açısından incelerken gerekli görmesi halinde ilgili kurum ve kuruluşlardan görüş alabilir.
(3) Kurum, inceleme neticesinde sunulan veya sunulacak hizmetlerdeki riskin en aza
indirilmesi için ilgili sosyal ağ sağlayıcı ve oyun dağıtıcıdan açıklama isteyebilir. İlgili sosyal
ağ sağlayıcı ve oyan dağıtıcı, açıklamalanm on beş gün içinde Kuruma gönderir. Kurum
tarafından yapılan değerlendirme neticesinde sunulan hizmetin bir kısmımn veya tamamının
durdurulması ve hizmet sunum şeklinin değiştirilmesi de dâhil olmak üzere gerekli tedbirlerin
alınması hususunda ilgili sosyal ağ sağlayıcı ve oyun dağıtıcıya bildirim yapılabilir.
(4) Bildirimden itibaren on beş gün içinde bildirime konu yükümlülüğün yerine
getirilmemesi hâlinde Başkan tarafından bir milyon Türk lirasından otuz milyon Türk lirasına
kadar idari para cezası verilebilir. İdari para cezası miktarı ihlalinin niteliği, ağırlığı, kullanıcılar
üzerindeki etkisi veya meydana gelen zarar dikkate alınarak takdir edilir.
(5) İdari para cezasımn tebliğinden itibaren otuz gün içinde Kurum tarafından bildirilen
tedbirleri almayanlar hakkında Başkan, internet trafiği bant genişliğinin yüzde elli oranmda
daraltılması için sulh ceza hâkimliğine başvurabilir.
(6) Başvurunun kabulüne ilişkin hâkim kararınm uygulanmasından itibaren otuz gün
içinde söz konusu yükümlülüğün yerine getirilmemesi hâlinde Başkan, internet trafiği bant
genişliğinin yüzde doksan oranına kadar daraltılması için sulh ceza hâkimliğine başvurabilir.
Hâkim ikinci başvuru üzerine vereceği kararında, 5âizde elliden düşük olmamak kaydıyla,
sunulan hizmetin niteliğini de dikkate alarak daha düşük bir oran belirleyebilir.
(7) Bu kararlara karşı Başkan tarafından 5271 sayılı Kanun hükümlerine göre itiraz
yolıma gidilebilir. Hâkim tarafından verilen kararlar erişim sağlayıcılara bildirilmek üzere
Kuruma gönderilir. Kararların gereği, bildirimden itibaren derhâl ve en geç dört saat içinde
erişim sağlayıcıları tarafından yerine getirilir. Bildirim konusu tedbirin gereğinin yerine
getirilmesi halinde hâkim tarafmdan verilen karar kendiliğinden hükümsüz kalır. İnternet trafiği
bant genişliğine yapılan müdahalenin sona erdirilmesi için erişim sağlayıcılara Kurum
tarafından bildirim yapılır.
(8) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar. Kurum tarafından çıkanlacak
yönetmelikle belirlenir."
MADDE 25- (1) 27/7/1967 tarihli ve 926 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel
Kanununun 128 inci maddesinin birinci fıkrasımn (d) bendinin birinci paragrafının birinci
cümlesinde yer alan "doğum yaptığı tarihten itibaren sekiz hafta" ibaresi "doğum yaptığı
tarihten itibaren onaltı hafta" şeÛinde, "toplam onaltı" ibaresi "toplam yirmidört" şeklinde,
üçüncü cümlesinde yer alan "önceki üç" ibaresi "önceki iki" şeklinde, üçüncü paragrafımn
birinci cümlesinde yer alan "en fazla üç yaşmda bir çocuğu evlat edinen kadın personele
çocuğun ana ve babasının rızasının kesinleştiği tarihten veya vesayet dairelerinin izin verme
tarihinden" ibaresi "en fazla üç yaşmda bir çocuğu eşiyle birlikte veya münferit olarak evlat
edinen kadın personele bu bentte geçen sekiz haftalık iznin bitiminden" şeklinde değiştirilmiş
ve bende ikinci paragrafından sonra gelmek üzere aşağıdaki paragraflar eklenmiştir.
"En fazla üç yaşmda bir çocuğu eşiyle birlikte veya münferit olarak evlat edinen
subay/astsubaylar ile subay/astsubay olmayan eşin münferit olarak evlat edinmesi halinde
subay/astsubay olan eşlerine çocuğun teslim edildiği tarihten itibaren sekiz hafta süre ile izin
verilir. Bu izin evlatlık karan verilmeden önce çocuğun fiilen teslim edildiği durumlarda da
uygulanır.
Bir veya daha fazla çocuğa eşiyle birlikte veya münferit olarak koruyucu aile olan
subay/astsubaya çocuğun koruyucu aile yanma teslim edildiği tarihten sonra isteği üzerine on
gün izin verilir."
(2) 9/7/1982 tarihli ve 2692 sayılı Sahil Güvenlik Komutanlığı Kanununun ek 11 inci
maddesinin üçüncü fıkrasının (d) bendinin birinci cümlesinde yer alan "doğum yaptığı tarihten
itibaren sekiz hafta" ibaresi "doğum yaptığı tarihten itibaren on altı hafta" şeklinde, "toplam on
altı hafta" ibaresi "toplam yirmi dört hafta" şeklinde, üçüncü cümlesinde yer alan "önceki üç"
ibaresi "önceki iki" şeklinde, "en fazla üç yaşmda bir çocuğu evlat edinen kadın personele
çocuğun ana ve babasmm rızasının kesinleştiği tarihten veya vesayet dairelerinin izin verme
tarihinden itibaren" ibaresi "en fazla üç yaşında bir çocuğu eşiyle birlikte veya münferit olarak
evlat edinen kadın personele bu bentte geçen sekiz haftalık iznİn bitiminden itibaren" şeklinde
değiştirilmiş ve bende aşağıdaki cümleler eklenmiştir.
"Üç yaşım doldurmamış bir çocuğu eşiyle birlikte veya münferit olarak evlat edinen subay,
sözleşmeli subay, astsubay, sözleşmeli astsubay ve uzman erbaş ile subay, sözleşmeli subay,
astsubay, sözleşmeli astsubay ve uzman erbaş olmayan eşin münferit olarak evlat edinmesi
hâlinde subay, sözleşmeli subay, astsubay, sözleşmeli astsubay ve uzman erbaş olan eşlerine,
çocuğun teslim edildiği tarihten itibaren sekiz hafta süre ile aylıklı izin verilir. Bu izin evlatlık
kararı verilmeden önce çocuğun fiilen teslim edildiği durumlarda da uygulanır."
"Bir veya daha fazla çocuğa eşiyle birlikte veya münferit olarak koruyucu aile olan personele
çocuğun koruyucu aile yamna teslim edildiği tarihten sonra isteği üzerine on gün izin verilir."
(3) 10/3/1983 tarihli ve 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanununun ek
3 üncü maddesinin üçüncü fıkrasımn (ç) bendinin birinci cümlesinde yer alan "doğum yaptığı
tarihten itibaren sekiz hafta" ibaresi "doğum yaptığı tarihten itibaren on altı hafta" şeklinde,
"toplam on altı hafta" ibaresi "toplam yirmi dört hafta" şeklinde, üçüncü cümlesinde yer alan
"önceki üç" ibaresi "önceki iki" şeklinde, "en fazla üç yaşında bir çocuğu evlat edinen kadın
personele çocuğun ana ve babasımn nzasımn kesinleştiği tarihten veya vesayet dairelerinin izin
verme tarihinden itibaren" ibaresi "en fazla üç yaşında bir çocuğu eşiyle birlikte veya münferit
olarak evlat edinen kadın personele bu bentte geçen sekiz haftalık iznin bitiminden itibaren"
şeklinde değiştirilmiş ve bende aşağıdaki cümleler eklenmiştir.
"Üç yaşını doldurmamış bir çocuğu eşiyle birlikte veya münferit olarak evlat edinen subay,
sözleşmeli subay, astsubay, sözleşmeli astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaş ile subay,
sözleşmeli subay, astsubay, sözleşmeli astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaş olmayan eşin
münferit olarak evlat edinmesi hâlinde subay, sözleşmeli subay, astsubay, sözleşmeli astsubay,
uzman jandarma ve uzman erbaş olan eşlerine, çocuğun teslim edildiği tarihten itibaren sekiz
hafta süre ile aylıklı izin verilir. Bu izin evlatlık karan verilmeden önce çocuğun fiilen teslim
edildiği durumlarda da uygulanır."
"Bir veya daha fazla çocuğa eşiyle birlikte veya münferit olarak koruyucu aile olan personele
çocuğun koruyucu aile yamna teslim edildiği tarihten sonra isteği üzerine on gün izin verilir."
MADDE 26- 12 Nisan 1332 tarihli Darülaceze Nizamnamesinin 12 nci maddesinin
birinci fıkrasmda yer alan "ancak Dersaadet'de mütevellid veya mütevattm olub da" ibaresi
madde metninden çıkanimış, fıkramn birinci cümlesinden önce gelmek üzere aşağıdaki cümle
eklenmiştir.
"Darülaceze yurt içinde ve ilgili mevzuata göre yurt dışında da hizmet verebilir."
MADDE 27- Darülaceze Nizamnamesinin 25 inci maddesinden sonra gelmek üzere
aşağıdaki madde eklenmiştir.
"MADDE 25/A- Darülaceze, ihtiyaç sahiplerine yardım amacıyla ilgili mevzuat
hükümlerine göre gıda bankacılığı faaliyetinde bulunabilir ve ihtiyaç sahiplerine aşevi hizmeti
verebilir."
MADDE 28- Bu Kanunun;
a) 22 nci, 23 üncü ve 24 üncü maddeleri yayımı tarihinden itibaren 6 ay sonra,
b) Diğer maddeleri yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
MADDE 29- Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.