Ekli belgeden alınan metin
Pasif İşgücü Hizmetleri Genelgesi GİRİŞ Bu Genelge ile 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu ile 4046 sayılı Özelleştirme Kanununun 21 nci maddesi kapsamında Kurumumuza verilen işsizlik ödeneği, iş kaybı tazminatı, kısa çalışma ödeneği, ücret garanti fonu ve yarım çalışma ödeneğine ilişkin iş ve işlemlerin yürütülmesinin usul ve esasları belirlenmiştir.
Kısaltmalar PİHG: Pasif İşgücü Hizmetleri Genelgesi APHB: Aylık Prim ve Hizmet Belgesi AHD: Aktif Hizmet Dökümü İAB: Sigortalı İşten Ayrılış Bildirgesi İÖ: İşsizlik Ödeneği İS: İşsizlik Sigortası İSDB: İşsizlik Sigortası Dairesi Başkanlığı KÇÖ: Kısa Çalışma Ödeneği YÇÖ: Yarım Çalışma Ödeneği ÜGF: Ücret Garanti Fonu İKT: İş Kaybı Tazminatı SGK: Sosyal Güvenlik Kurumu A) İŞSİZLİK ÖDENEĞİ 1.
Başvurulara İlişkin İşlemler: İÖ için ilk başvuru, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihi izleyen günden başlayarak 30 gün içinde şahsen veya elektronik ortamda yapılır. Vekâletname ile avukat ya da bir başkası tarafından başvuru yapılamaz. Yasal başvuru süresinin son gününün resmi tatile rastlaması halinde, bu süre resmi tatili izleyen ilk işgünü son bulur.
Elektronik ortamda yapılan başvurular için ayrıca fiziki ortamda talep dilekçesi istenmez. Yeniden başlatma başvuruları da şahsen veya elektronik ortamda yapılır. İlk başvuru veya yeniden başlatma başvurusu olup olmadığına bakılmaksızın şahsen yapılan her başvuru için İÖ Talep Dilekçesi (Ek A-1) alınmalı ve sisteme kaydedilmelidir. Talep dilekçeleri her gün bir liste ekinde evrak kaydına alınabileceği gibi taranmak suretiyle belge olarak da eklenebilir.
Belge olarak eklenmeyen hallerde EBYS tarih ve numarası Portal Talep Dilekçesi açıklamalar hanesine kaydedilir. Ayrıca; başvuru sırasında sunulan belgeler (askerlik terhis belgesi, mücbir veya mahkemelik başvuru olduğunu gösterir ya da fesih nedenini kanıtlar nitelikteki belge vs.) iş arayan kaydına müteakip taranmak suretiyle dilekçeye belge olarak eklenir.
Bildirge oluştuktan sonra intikal eden belgeler işyerinin kayıtlı bulunduğu birime en geç talebi izleyen işgününde EBYS ortamında gönderilir. Sigortalı işsizlerin başvurduğu anda varsa şartlarına uygun işe yönlendirilmesi hususuna özellikle dikkat edilir. İş kaybı tazminatı için yapılan başvurular aynı zamanda İÖ başvurusu yerine de geçer. Posta yoluyla yapılan başvurular, başvurunun şahsen veya elektronik ortamda yapılması gerektiği bildirilmek suretiyle en geç izleyen işgününde sonuçlandırılır.
“Takip Menü”/“İşlem Görmemiş Talep Dilekçeleri” menüsünde yapılan sorgulamada, dilekçe fesih tarihi ile SGK kayıtlarında yapılmış bir işten çıkış bildirimi bulunmayan ve belge türü yasa kapsamında olmayan başvurular listelenmektedir. Bu nedenle, “Takip Menü”/“İşlem Görmemiş Talep Dilekçeleri” menüsünün günlük olarak sorgulanması, SGK kayıtlarında işten çıkış bildirimi yapılmış olmasına rağmen farklı tarih yazıldığı için eşleşmemiş talep dilekçelerindeki fesih tarihleri SGK kayıtlarına göre güncellenmelidir.
Ancak, SGK kayıtlarındaki fesih tarihinin, başvuru tarihinden 11 gün ve sonrası olduğu durumlarda güncelleme yapılmamalı, başvuru “Red Mesajı Gönder” butonu kullanılmak suretiyle sonuçlandırılmalı ve sigortalı işsiz en seri şekilde iletişime geçilmek suretiyle bilgilendirilmelidir. SGK kayıtlarındaki fesih tarihi, başvuru tarihinden sonraki 10 gün içerisinde olan başvurular için yapılan güncellemeler hakkında SGK birimlerine bilgi verilir.
Ayrıca, SGK kayıtlarında çıkış bildirimi yapılmadığı veya belge türü yasa kapsamında olmadığı tespit edilen başvurular “Red Mesajı Gönder” butonu kullanılmak suretiyle sonuçlandırılmalıdır. Talebi reddedilen sigortalı işsizlerin itirazları A.5 inci maddede belirtilen esaslar çerçevesinde sonuçlandırılır. Ödeme dosyasının oluşturulacağı gün saat 12:00’a kadar söz konusu menüden yapılan sorgulama sonrası gelen tüm başvuru işlemlerinin sonuçlandırılması zorunludur.
İşlemi sonuçlandırılmayan başvurulara ilişkin gerekçe kayıt altına alınmalıdır. Dilekçedeki fesih tarihinden itibaren 10 gün geçmeden başvurular sonuçlandırılmaz. “Takip Menü”/“Yeniden Başlatılacak Bildirgeleri Listeleme” menüsünde yapılan sorgulamada, son üç yıl prim gün sayısı koşulunu sağlama ihtimali bulunmayan başvurular ile İÖ’ye hak kazanamayan başvurulardan başlatılabilecek statüde kesilmiş bildirgesi olan başvurular listelenmektedir.
Söz konusu menünün günlük olarak sorgulanması gerekmektedir. Sorgulama sonucu gelen bildirgeler gerekli kontrollerden sonra (başvuruya ilişkin işten çıkış bildiriminin SGK’ya verilip verilmediği veya primlerin yatırılmaya devam edilip edilmediği gibi hususların kontrolü) başvuru tarihi itibarıyla (SGK kayıtlarında yer alan işten çıkış ve prim bilgileri dikkate alınarak) başlatmalıdır.
Yeni işe girme gerekçesi dışında bir nedenle kesilen bildirgelerin başlatılması ile ilgili olarak, (yurtdışından gelme, askerlik dönüşü, tutukluluk veya hükümlülüğün sona ermesi vb) yapılan başvurularda, hizmet akdinin fesih tarihi olarak, başvuru tarihinden bir ay önceki tarih (örnek; başvuru tarihi 26 Ağustos 2017 ise fesih tarihi 26 Temmuz 2017 tarihi) sisteme kaydedilebilir.
Böylece başvuru, “Yeniden Başlatılacak Bildirgeleri Listeleme” menüsünde görülebilecektir. “5921 sayılı Kanun Gereği” gerekçesiyle kesilen bildirgelere ilişkin yapılan başvurularda; başlatma işleminin SGK kayıtlarındaki işten çıkış tarihini izleyen gün itibarıyla yapılması ve aynı tarihte “İş Almaya Hazır Olmama” gerekçesiyle kesilmesi ve Kuruma İÖ için başvurduğu tarih itibarıyla “İş Almaya Hazır Olmama Durumunun Ortadan Kalkması” gerekçesiyle tekrar başlatılması gerekmektedir.
Teşvik hükümlerinden yararlanılan süre işsizlik ödeneği hak sahipliği süresinden mahsup edilecek ve varsa kalan hak sahipliği süresi kadar ödeme oluşturulacaktır. İşten çıkış nedeni (19) Mevsim Bitimi, (20) Kampanya Bitimi ve (30) Vize Süresinin Bitimi olan başvurularla ilgili olarak; bildirge oluşmaz, başlatılabilecek şekilde kesilmiş statüde bulunan bildirgeler başlatılmaz.
Bu durumda olan başvurulara ilişkin A.3.3. maddesinin dördüncü fıkrası kapsamında işlem yapılır. İş kaybı tazminatı alanlardan kamu kurumunda işe yerleştirilen ve iş kaybı tazminatı “Yeni İşe Girme” hanesinden kesilen sigortalıların kalan işsizlik ödeneklerinin ödenmesi amacıyla başvurmaları halinde, son çalıştığı işyerinden “ilgilinin, tekrar işe başlatılıp başlatılmayacağının bildirilmesi” yazılı olarak talep edilmelidir.
Alınan cevapta tekrar işe başlatılacağının bildirilmesi halinde ilgililerin iş sözleşmeleri sona erdirilmediğinden (askıya alındığından) bildirgeleri ile ilgili yeniden başlatma işlemi yapılmamalıdır. Sigortalı işsizlerin başvuruları; başvuru süresine, hak sahipliği şartlarını taşıyıp taşımadığına, işten ayrıldığı işyerinin veya başlatılabilecek şekilde kesilmiş bildirgenin bulunduğu birime bakılmaksızın kabul edilir ve bu bölümde belirtilen esaslar çerçevesinde işlemler sonuçlandırılır.
1.1. Mücbir Başvuru: Sigortalı işsizin, hizmet akdinin sona erdiği tarihi izleyen günden itibaren 30 gün içinde Kurum birimine şahsen veya elektronik ortamda başvurması gerekmektedir. Kuruma mücbir sebepler olmaksızın herhangi bir nedenle geç başvurulmuş ise başvuruda gecikilen süre toplam hak sahipliği süresinden düşülerek kalan süre kadar İÖ hesaplanır.
Sigortalı işsiz, mücbir sebepleri belgelendirmek zorundadır. Sigortalı işsizin, İÖ için Kuruma müracaat etmesini engelleyen mücbir sebepler; önceden tahmin edilemeyen ve herhangi bir kimse tarafından alınacak tedbirlere rağmen önüne geçilmesine imkân bulunmayan, beklenmedik, harici ve kendisinin iradesi dışında meydana gelen olaylardır. Sigortalı işsiz; a.
Eş, çocuk, anne, baba veya kardeşlerinden birinin vefatı (olayın olduğu tarihten itibaren 7 gün) ya da doktor raporu ile kanıtlanmak kaydıyla kendisinin veya bu maddede sayılanlardan birinin hastalık hali, b. Yangın, yer sarsıntısı, sel baskını gibi doğal afetler, c. Herhangi bir nedenle ulaşımın imkansız hale gelmesi, d. Kanuni bir ödevin yerine getirilmesi, e.
Muvazzaf askerlik hizmetinin yerine getirilmesi, f. Gözaltına alınma hali, g. Tutukluluk ve hükümlülükte geçen süreler, h. Savaş, sıkıyönetim, olağanüstü hal gibi durumlar, i. Salgın hastalık nedeniyle karantina, j. İşe iade dava kararlarının kesinleştiği tarihe (bu kapsamda işe başlatılanlar için işe başlatıldığı tarihe) kadar geçen dönem, gibi mücbir sebeplerle Kuruma geç başvurabilir.
Mücbir nedenin başladığı tarih (belgelendirilmek kaydıyla) başvuru süresini durduran bir durum olarak kabul edilir ve mücbir nedenin başladığı tarihten bittiği tarihe kadar geçen süre toplam hak sahipliği süresinden düşülmez. Mücbir neden yasal başvuru süresi içinde başlamalıdır. Yasal başvuru süresinin son gününden önce biten gerekçeler mücbir neden olarak değerlendirilmez.
Bildirgenin mücbir hale getirilmesi için, girilmiş olan normal bildirgenin seçilmesi, mücbir hale getirilecek ekranda mücbir nedenin, başlama ve bitiş tarihlerinin sisteme girilmesi yeterli olacaktır. Mücbir nedenin olduğu dönemde ilgililer iş almaya hazır olmadıklarından ödeme yapılmaz. Mücbir nedenin başladığı tarihte kesme, mücbir nedenin bittiği tarihi izleyen gün itibarıyla başlatma işlemi yapılır.
Ancak, (b), (c), (h), (i) ve (j) maddelerinde yer verilen mücbir gerekçelerinde bu hüküm uygulanmaz. 1.2. Fesih Nedeni Askerlik Olan Başvurular: Herhangi bir askeri veya kanuni ödev dolayısıyla işinden ayrılan sigortalı işsizler bu ödevin sona ermesinden itibaren mücbir sebepler hariç 30 gün içinde Kuruma başvurmak zorundadır. Bu süreden sonra başvurulması halinde başvuruda gecikilen süre toplam hak sahipliği süresinden düşülür.
Terhis belgesinde yer alan askerliğe sevk tarihinden önceki 90 günlük süre içindeki askerlik gerekçesiyle yapılan fesihler 4447/51 nci madde kapsamında yapılan fesih olarak değerlendirilir. Bu süreden daha önce yapılan fesihler askerlik gerekçesiyle yapılmış fesih olarak değerlendirilmez ve ilgililer İÖ’ye hak kazanamazlar. Bununla birlikte, bedelli askerlik düzenlemesinin yayımlandığı tarihten (03.08.2018) önceki 90 gün içinde askerlik gerekçesiyle işten ayrılmış ve bedelli askerlik düzenlemesinden yararlanmış olanlar, askerlik sevk tarihinin 03.08.2018 tarihinden önce olup olmadığına bakılmaksızın yasada yer alan diğer şartları da sağlamış olmaları kaydıyla terhis tarihinden sonra işsizlik sigortası hizmetlerinden yararlandırılır.
Askere sevk tarihinden daha sonraki bir tarihte fesih bildirilmesi durumunda bildirgenin fesih tarihi askerlik sevk tarihi olarak güncellenir. Askerlik nedeniyle iş akdi feshedilen sigortalı işsizlerin askere gitmeden önce işe girmesi ve daha sonra işten çıkarak/çıkartılarak askere gitmesi halinde söz konusu bildirgelerle ilgili olarak askerlik gerekçesi ile yapılmış olan bildirgelere ilişkin işlemler uygulanmaz.
Askerlik nedeniyle yapılan fesihlerde askere gitmeden önce ödeme yapılmaz. Ancak; sigortalı işsizlere askere gideceği tarih daha önce bildirilmiş olmasına rağmen sağlık veya ilgilinin istek ve kusurundan kaynaklanmayan diğer nedenlerle askerlik şube başkanlıkları tarafından askere gidiş tarihinin üç aydan daha fazla bir süreyle ertelenmesi halinde askere gitmeden önce ödeme yapılır.
Bu durumda, fesih tarihi ile ertelemeye sebep olunan nedenin oluştuğu tarih arasında geçen dönem mücbir süre olarak kabul edilir, fesih tarihinden itibaren ödeme yapılır. Terhis tarihinden önce verilen sağlık raporu ile askerlik görevi sona erenler için de askerlik nedeniyle yapılan fesihlere ilişkin işlem yapılır. Bu durumda, mücbir bitiş tarihi kişinin askeri kıtadan ayrıldığı tarih olarak belirlenir.
İşten çıkış nedeni askerlik gerekçesi olmamasına rağmen 90 gün içinde askere giden ve işvereni tarafından da işten çıkış nedeninin askerlik olduğu, sehven farklı bir gerekçe bildirildiğinin yazılı olarak bildirilmesi halinde ilgililerin fesih nedeni askerlik gerekçesi olarak güncellenir. İşten çıkış nedeni askerlik gerekçesi olan bir sigortalının askere gitmeden önce Kuruma başvurması halinde, ilgilinin bildirgesindeki fesih nedeni ‘Kapsam Dışı Fesih’ olarak güncellenir.
Askerlik sonrası terhis belgesi ibraz edilmesi ve yukarıda yer alan açıklamalar kapsamında fesih nedeninin askerlik olarak değerlendirilmesi halinde fesih nedeni askerlik olarak güncellenerek işlem yapılır. Askerlik nedeniyle yapılan başvurularda fesih tarihini izleyen gün “Askerlik” gerekçesiyle kesme, terhis tarihini izleyen gün de başlatma işlemi yapılır.
Ancak, askere gitmeden önce yapılmış olan başvurularda terhis tarihinden sonra 30 günlük sürenin aşılması halinde başlatma işlemi terhis sonrası yapılan başvuru tarihinde yapılır. Bu durumları kanıtlayan belgeler dilekçeye belge olarak eklenir, dosyasında muhafaza edilir. 2. Bildirge Oluşturulmasına İlişkin Esaslar: Bildirgeler; SGK’ya yapılan bildirimler esas alınarak onbirinci günde sistem tarafından otomatik olarak oluşmaktadır.
Talep dilekçesindeki fesih tarihi ile SGK’ya bildirilmiş olan fesih tarihi eşleşmediği hallerde bildirge oluşmaz. Bu durumda talep dilekçesindeki fesih tarihi A.1 inci maddede belirlenen esaslar çerçevesinde SGK’ya bildirilen ile uyumlu olacak şekilde güncellenir. Böylece sistem tarafından otomatik olarak bildirge oluşturulacaktır. Talep dilekçesindeki fesih tarihi ile SGK’daki fesih tarihi eşleşmesine ve fesih tarihini izleyen onbeşinci gün geçmesine rağmen sistem tarafından otomatik olarak bildirge oluşturulmamış ise kullanıcılar tarafından talep dilekçesi listeleme menüsünden otomatik bildirge oluşması sağlanır.
Ancak, bu durumda SGK kayıtlarındaki hizmet dökümü ve işten çıkış bildirimi ekran görüntüsü belge olarak talep dilekçesine eklenir. Ayrıca, bu durum İSDB’ye bildirilir. 4447 sayılı Kanun kapsamında İS primi ödeyerek çalışanlar, (01) Tüm Sigorta Kollarına Tabi Çalışanlar, (03) 2098 sayılı Kanuna Tabi Çalışanlar (İşsizlik Dahil), (04) Yer Altı Sürekli Çalışanlar, (05) Yer Altı Gruplu (Münavebeli) Çalışanlar, (06) Yer Üstü Gruplu Çalışanlar, (12) Geçici 20.
Maddeye Tabi Olanlar (Sandık, Oda, Borsa ve Birlik Olarak tanımlanmış olanlar tarafından seçilebilir) (14) Libya’da Çalışanlar, (15) İkili Anlaşmamız Olan Yabancı Uyruklu Çalışanlar, (20) İstisna Akdine İstinaden Almanya’ya Götürülen Türk İşçiler (29) Tüm Sigorta Kollarına Tabi Çalışıp 60 Gün Fiili Hizmet Süresi Zammına Tabi Çalışanlar, (32) Tüm Sigorta Kollarına Tabi Çalışıp 90 Gün Fiili Hizmet Süresi Zammına Tabi Çalışanlar, (35) Tüm Sigorta Kollarına Tabi Çalışıp 180 Gün Fiili Hizmet Süresi Zammına Tabi Çalışanlar, (39) Birleşik Krallıkta İkamet Edenler ve İsviçre Vatandaşı Olanlardan Uzun Vadeli Sigorta Kolunun Uygulanmasını Talep Etmeyenler, (52) Malullük Aylığı Bağlanmamış Olup, 670/KHK Kapsamında Tazminat Hakkından Yararlananlar, (53)Malullük Aylığı Bağlanmamış Olup, 670/KHK Kapsamında Tazminat Hakkından Yararlananlardan 60 Gün Fiili Hizmet Süresi Zammına Tabi Çalışanlar, (54) Malullük Aylığı Bağlanmamış Olup, 670/KHK Kapsamında Tazminat Hakkından Yararlananlardan 90 Gün Fiili Hizmet Süresi Zammına Tabi Çalışanlar, (55) Malullük Aylığı Bağlanmamış Olup, 670/KHK Kapsamında Tazminat Hakkından Yararlananlardan 180 Gün Fiili Hizmet Süresi Zammına Tabi Çalışanlar adlı belge türleriyle SGK’ya bildirilmektedir.
Söz konusu kodlarla SGK’ya bildirim yapılmamış ise (İS prim kesintisi yapılmayan bir belge türü ile bildirim yapılmış ise) bildirge oluşmaz. İşten çıkış nedeni ve tarihi dışındaki verilerde APHB ile yapılan bildirimler esas alınacağından, İAB’den farklı olarak APHB ile (hizmet dökümünde) belge türü Kanun kapsamında bildirilmiş ise manuel bildirge oluşturulması gerekmektedir.
Farklı işyerinden aynı tarihte fesih yapılan hallerde İS kapsamında olan fesih ile eşleşme sağlanarak bildirge oluşturmalıdır. 3. Bildirgelerin Onaylanması: Takip Menü altında yer alan “Onaylanacak Bildirgeleri Listeleme” menüsünün günlük olarak sorgulanması ve sorgulama sonucu gelen bildirgelerin; son 3 yıl prim gün sayısı, son dört ay kazanç bilgileri, fesih nedeni ve son 120 güne ilişkin bilgileri SGK kayıtlarından kontrol edilerek onaylanması gerekmektedir.
Onaylanan bildirgelere ilişkin işe giriş, emeklilik veya ödeme planı ile çakışan prim gün sayısının bulunup bulunmadığı (özellikle geç başvuru nedeniyle hak kaybına uğratılan dönemde işe giriş olup olmadığı) kontrol edilerek varsa gerekli kesme/başlatma veya güncelleme işlemleri yapılmalıdır. Ödeme dosyasının oluşturulacağı gün saat 12:00’a kadar söz konusu menüden yapılan sorgulama sonrası gelen tüm bildirgelerin onaylanması zorunludur.
Onaylanmayan bildirgelere ilişkin onaylanmama gerekçesi kayıt altına alınmalıdır. Onaylanarak hak etmemiş bildirgesi olan sigortalı işsizlere ait başlatılabilecek şekilde kesilmiş bir bildirge var ise sistem tarafından bu bildirgenin başlatılması önerilmektedir. Söz konusu bildirgeler, Takip Menü altında yer alan “Yeniden Başlatılacak Bildirgeleri Listeleme” menüsünden sorgulanabilmektedir.
Başlatma işlemi A.1 inci maddede belirtilen esaslar çerçevesinde yerine getirilir. Ödeme dosyasının oluşturulacağı gün saat 12:00’a kadar söz konusu menüden yapılan sorgulama sonrası gelen tüm bildirgelerin başlatılması zorunludur. Ancak, SGK kayıtlarında çalıştığı tespit edilenlerin işten çıkış bildirimi yapılmadan başlatma işlemi yapılmaz. Başlatılmayan bildirgelere ilişkin başlatmama gerekçesi kayıt altına alınmalıdır.
Sigortalı işsizlerin ikinci bir hak sahipliği olan bildirgesi onaylandığında veya yeninden başlatma işlemi yapıldığında ilgiliye ait önceden oluşmuş bir fazla ödeme söz konusu ise sistem tarafından uyarı verilmektedir. Oluşan fazla ödemelerin tahsil edilip edilmediği sorgulanmalı, tahsil edilmemiş ise yapılacak yeni ödemelerden mahsup edilmek suretiyle tahsil işlemi gerçekleştirilmelidir.
Fazla ödeme farklı birimdeki bildirgeye ait ise onaylama veya yeniden başlatma işlemi yapan birim fazla ödemenin bulunduğu birime “ilgiliye ödeme yapılacağı, fazla ödemenin tahsil edilip edilmediği, tahsil edilmemiş ise tahsil işlemi yapılabileceği...” yönünde yazılı olarak bildirimde bulunur. Fazla ödeme koordineli bir şekilde tahsil edilir. Sigortalı işsizin yasa kapsamında olmayan bir işten çıkışı ile işsizlik ödeneğine hak kazanamaması durumunda başvuruda gecikilen süre toplam hak sahipliği süresinden düşülmek ve konuya ilişkin ilgilinin taahhüdü alınmak kaydıyla geriye dönük 4447/51 nci madde kapsamındaki bir fesihle işsizlik ödeneği hak sahipliğinin belirlenmesi mümkündür.
Ödeme yapılacak dosyada bir ayda 90 günden fazla ödeme içerecek bildirgeler ile gün sayısı 90 günden az olmakla birlikte ödeme miktarı asgari ücretin brüt tutarının iki katından fazla olacak şekilde onaylama veya güncellemeye tabi tutulan bildirgelerin listelendiği kontrol sayfası oluşturulmuştur (http://portalint.iskur.local:5253/Tazminat/TazBilOnayKontrol2.aspx).
Söz konusu sayfanın İSDB tarafından belirlenen açıklamalar çerçevesinde düzenli olarak takibi, listelenebilir durumda olan bildirgelerin gerekli kontroller (hak sahipliği, fazla ödeme vb.) sonucu “Kontrol Edildi” sekmesi ile onaylanması gerekmektedir. 3.1 Son 120 Gün Koşulunun İncelenmesi: Hizmet akitleri 18.01.2019 tarihi ve sonrasında feshedilenler için geçerli olmak üzere; hizmet akdinin sona ermesinden önceki son 120 günde (Hizmet akdi olan takvim gününün ve/veya prim sayısının 120 gün olması) hizmet akdine tabi olunması, bir başka ifadeyle hangi gerekçeyle eksik gün bildiriminde bulunulduğuna bakılmaksızın sosyal güvenlik kuruluşlarına verilen prim ve hizmet belgelerinde işsizlik sigortası kapsamında kayıtlı sigortalı olunması (devamsızlık gerekçesiyle eksik gün bildirimi yapılmış olsa dahi), son 120 gün şartının sağlanması bakımından yeterlidir.
Ancak, son 120 gün içerisinde 120 gün prim olmakla birlikte, işten çıkış-işe giriş nedeniyle hizmet akdinde boşluk varsa ilgili ayda toplamda 30 gün prim bildirilmiş olsa dahi son 120 gün şartı sağlanmaz. Sigortalı A Sigortalı B Sigortalı C İşten Çıkış Tarihi 28.09.2019 İşten Çıkış Tarihi 30.04.2019 İşten Çıkış Tarihi 30.04.2019 Son 120 Gün Kontrol Aralığı 01.06.2019 -28.09.2019 Son 120 Gün Kontrol Aralığı 01.01.2019 -30.04.2019 Son 120 Gün Kontrol Aralığı 01.01.2019 -30.04.2019 İşe Başlama Tarihi 01.06.2019 İşe Başlama Tarihi 02.01.2019 İşe Başlama Tarihi 01.01.2019 İşten Çıkış Tarihi 05.03.2019 İşe Başlama Tarihi 07.03.2019 Dönem Hizmet Akdi Olan Takvim Günü Prim Dönem Hizmet Akdi Olan Takvim Günü Prim Dönem Hizmet Akdi Olan Takvim Günü Prim Haziran 30 30 Ocak 30 30 Ocak 31 30 Temmuz 31 30 Şubat 28 30 Şubat 28 30 Ağustos 31 30 Mart 31 30 Mart 30 30 Eylül 28 28 Nisan 30 30 Nisan 30 30 Toplam 120 118 Toplam 119 120 Toplam 119 120 Sonuç:
Son 120 gün kontrol aralığında 120 takvim günü hizmet akdi olduğu için son 120 gün şartı sağlanır. Sonuç: Son 120 gün kontrol aralığında 120 takvim günü hizmet akdi olmamakla birlikte, 120 gün prim olduğu için son 120 gün şartı sağlanır. Sonuç: Son 120 gün kontrol aralığında 120 gün prim olmakla birlikte, ara dönemde işten çıkış -işe giriş nedeniyle boşluk olduğu için, son 120 gün şartı sağlanmaz.
Not: Ara ay olan ve işten çıkış-işe giriş nedeniyle prim boşluğu olmayan Şubat ayı prim ve eksik gün sayısı toplamı 28/29 ise, 30 gün olarak kabul edilir. Hizmet akitleri 17.01.2019 tarihi ve öncesinde feshedilenler için hizmet akdinin sona ermesinden önceki son 120 gün içinde hizmet akdi devam etmekle birlikte; (01) istirahat, (02)/(19)/(20)/(21) ücretsiz/aylıksız izin, (03) disiplin cezası, (04) gözaltına alınma, (05) hükümlülükle sonuçlanmayan tutukluluk hali, (06) kısmi istihdam, (07) puantaj kayıtları, (08) grev, (09) lokavt, (10) genel hayatı etkileyen olaylar, (11) doğal afet, (16) fesih tarihinde çalışmamış, (17) ev hizmetlerinde 30 günden az çalışma, (18) kısa çalışma ödeneği ve (23) yarım çalışma ödeneği gerekçelerinden biri nedeniyle işyerinde faaliyetin durdurulması veya işe ara verilmesi halinde, son 120 günün hesabında prim yatırılmayan bu süreler kesinti sayılmaz.
Prim yatırılmayan süreler için SGK kayıtları (hizmet dökümü) esas alınır, ayrıca belge istenmez. SGK kayıtlarında (12) birden fazla, (13) veya (14) diğer nedenler ile (24) yarım çalışma ödeneği ve diğer nedenler olarak belirlenen eksik gün gerekçeleri için işveren ile irtibata geçilir ve işveren tarafından gerekçenin (15) devamsızlık gerekçesi olmadığının yazılı olarak bildirilmesi veya ücretsiz izin anlamına gelen bir ifadeye yer verilmesi hallerinde söz konusu gerekçe son 120 günün hesabında kesinti sayılmaz.
İşverene ulaşılamaması veya işyerinin kapanmış olması nedeniyle cevap alınamayan hallerde SGK birimlerinden bilgi talep edilir. İşveren tarafından bildirimde bulunulmadığı yönünde bilgi alınması halinde söz konusu gerekçe ücretsiz izin olarak değerlendirilir. Ayrıca, eksik gün nedeni olarak “(16) fesih tarihinde çalışılmamış” gerekçesinin bildirildiği hallerde fesih tarihinden önceki gün esas alınarak 120 gün fiilen hesaplanır.
Hizmet akdinin askıya alınması hali ile 4857 sayılı İş Kanununun 20 nci maddesi kapsamındaki işe iade davası kararı kapsamında sigortalının işe başladığı tarihe kadar boşta geçen süre ücretsiz izin olarak değerlendirilir. 3.2 Son 3 Yıl Prim Gün Sayısı Koşulunun İncelenmesi: İÖ’ye hak kazanabilmek için son üç yıl içinde en az 600 gün İS primi ödeme koşulunun yerine getirilmesi şarttır.
Hizmet akdinin sona erdiği tarihten önceki son üç yıl içinde; 600-899 gün sigortalı olarak çalışıp İS primi ödemiş olan sigortalı işsizlere 180 gün, 900-1079 gün sigortalı olarak çalışıp İS primi ödemiş olan sigortalı işsizlere 240 gün ve 1080 gün sigortalı olarak çalışıp İS primi ödemiş olan sigortalı işsizlere 300 gün süre ile İÖ verilir. Ay içerisinde birden fazla prim bildirimi bulunması durumunda SGK kayıtlarından işe giriş-işten çıkış nedenleri ile mükerrer olduğu tespit edilebilen prim bildirimleri hariç olmak üzere primlerin tamamı bir dönem için 30 günü aşmayacak şekilde son 3 yıl prim gün sayısı hesabına dâhil edilir.
Son 3 yıl prim gün sayısı hesabının yapıldığı başlangıç ayında bulunan eksik gün bildirimleri ilgili dönemin başında kabul edilerek hesaplama yapılır. Son üç yılın hesabında İS prim kesintisi yapıldığını gösteren belge türleri (A2. başlığı altında yer alan) esas alınır. Son 120 günün hesabında kesinti sayılmayan gerekçelerle prim yatırılmayan süreler son üç yılın hesabında prim yatırılmış gibi değerlendirilmez.
Hizmet akdinin sona erdiği tarihte çalışılmış ve prim yatırılmış ise fesih tarihi, fesih tarihinde çalışılmamış ve prim yatırılmamış ise (Eksik gün nedeni olarak “fesih tarihinde çalışılmamış” gerekçesi bildirilmiş) fesihten bir önceki tarih esas alınmak suretiyle son üç yıl içindeki prim gün sayısı hesaplanır. Örneğin, hizmet akdi 20.11.2013 tarihinde feshedilen sigortalı işsiz için fesih tarihinde prim yatırılmış ise 21.11.2010 tarihi esas alınarak SGK kayıtlarından kontrol yapılmalı ve toplam hak sahipliği süresi belirlenmelidir.
Son 3 yıl hesabının yapıldığı dönem içindeki herhangi bir şubat ayında işe giriş/işten çıkış nedeniyle ara verilmeden 28 gün (29 çeken aylarda 29 gün) prim varsa bu durumda son 3 yıl başlangıç tarihi iki gün öncesi (29 çeken aylarda bir gün) esas alınarak son 3 yıl prim gün sayısı hesaplanır. Örneğin, 15 Şubat 2014 tarihinde hizmet akdi sona eren bir sigortalı işsiz için 16.02.2011-15.02.2014 aralığındaki prim gün sayısının esas alınması gerekmektedir.
Ancak, ilgili kişi 11.02.2011 tarihinde işe girmiş ve ilgili ayda 18 gün prim yatırılmışsa veya aradaki herhangi bir şubat ayında ara vermeden işten çıkış/işe giriş yapılması nedeniyle 28 gün prim yatırılmışsa ilgili kişi için 14.02.2011-15.02.2014 aralığındaki prim gün sayısının esas alınması gerekmektedir. İş sözleşmesi 28/29 Şubat tarihinde sona eren sigortalı işsizler adına; a.
Fesih tarihinin olduğu şubat ayında 30 gün prim yatırılmış ise, son 3 yıl içindeki prim gün sayısının hesabında, şubat ayında yatırılmış olan 30 günlük prim değerlendirilmeye tabi tutulmak suretiyle örneğin 01 Mart 2013-01 Mart 2010 tarih aralığındaki prim gün sayısı esas alınmalıdır. b. Fesih tarihinin olduğu şubat ayında 30 günden daha az süreyle prim yatırılmış ise, son 3 yıl içindeki prim gün sayısının hesabında, örneğin 28 Şubat 2013-28 Şubat 2010 tarih aralığındaki prim gün sayısı esas alınmalıdır (örnekteki 2010 yılı Şubat ayında herhangi bir nedenle eksik prim yatırılmışsa bu durumda son 3 yıl hesabında başlangıç tarihi 27 Şubat 2010 olarak esas alınır).
İşyeri değişikliği nedeniyle ay içinde 30 günden fazla prim yatırılan (örneğin ocak ayında 31 gün) sigortalı işsiz adına, ara verilmeden çalışılsa da ilgili ay için 30 gün, son üç yıl içinde 1080 gün prim yatırıldığı, kabul edilerek işlem yapılmalıdır. İşsizlik ödeneği için başvurulan fesih tarihinden önceki son 3 yıllık dönemde, işsizlik ödeneği hak sahipliği oluşturulmuş bir fesih varsa bu fesih tarihinden önce yatırılan primler yeni hak sahipliğinin değerlendirilmesinde dikkate alınmaz.
3.3 Fesih Nedeninin İncelenmesi: İşverenler tarafından SGK’ya sigortalının fesih tarihini izleyen günden başlayarak on gün içinde İAB ile işten çıkış bildirimi yapılması gerekmektedir. İAB ile bildirim yapılmışsa hizmet dökümünde farklı bir bildirim yapılmış olsa bile aksi somut bir belge ile ispatlanana kadar İAB ile yapılan bildirimdeki fesih nedeni esas alınmalıdır.
Ancak, İAB ile bildirim yapılmamışsa hizmet dökümündeki işten çıkış bildirimi esas alınmalıdır. 01.08.2009 (dâhil) tarihinden sonraki fesihlerde kullanılacak nedenler aşağıdaki çizelgede yer almaktadır. Deneme süreli iş sözleşmesinin işverence feshi gerekçesiyle fesih işlemi gerçekleştirilmesine rağmen İş Kanunundaki 2 aylık (toplu iş sözleşmesi gereği 4 aylık) süreleri aşan bir çalışma varsa 4447 sayılı Kanun kapsamında fesih olarak kabul edilir ve bu doğrultuda güncelleme yapılır.
Emekli olunabilecek tarihin SGK tarafından yazılı olarak sigortalıya bildirildiği ve işveren tarafından da SGK’ya fesih nedeninin “08 Emeklilik (yaşlılık) veya toptan ödeme nedeniyle” olarak bildirildiği durumlarda, SGK tarafından bildirimin sehven yapıldığı şeklinde yeni bir bildirim yapılması halinde fesih nedeni 4447/51(a) kapsamında güncellenir.
İşten çıkış nedeni (19) Mevsim Bitimi, (20) Kampanya Bitimi ve (30) Vize Süresinin Bitimi olarak yapılan bildirimlere ilişkin olmak üzere; sözleşmenin 4447/51 inci maddesi kapsamında sona erdiğinin bu Genelgenin ilgili bölümlerinde yer verilen somut bir belge ile kanıtlanması halinde İÖ hak sahipliği belirlenir. Söz konusu nedenlerden biriyle işten çıkarak işsizlik ödeneği talebinde bulunanlardan hak kazanma koşullarını sağlayamayanların varsa kesilmiş statüdeki bildirgesinin başlatılabilmesi için yine işveren/işsiz tarafından sözleşmenin sona erdirildiğinin belgelendirilmesi gerekir.
Söz konusu nedenler dışında bir gerekçeyle işten çıkarak işsizlik ödeneği talebinde bulunanların, iş akdi başka bir işyerindeki çalışma nedeniyle askıda ise, askı tarihinden itibaren altı ay geçtikten sonra askı halinin sona erdirildiği kabul edilir ve herhangi bir sorgulama yapılmaya gerek olmadan işsizlik ödeneği işlemleri (ödeme/yeniden başlatma) yapılır.
Bununla birlikte, askıdaki dönemde işveren/sigortalı tarafından 4447/51 inci madde kapsamında fesih bildirimi yapıldığının ibraz edilmesi halinde, askıdaki dönemde yapılan fesih tarihi esas alınmak suretiyle İÖ hak sahipliği belirlenir. Prim yatırılmadan geçen askıdaki dönem son 120 günün hesabında kesinti sayılmaz. Bu durumdaki başvurular için manuel bildirge girişi yapılır.
“36-OHAL/KHK” nedeni ile işten çıkanlar işsizlik ödeneğine hak kazanamazlar. Ancak, OHAL kapsamında yayımlanan KHK’lar ile işyerinin kapatılması nedeniyle işten çıkanlar yasada yer alan diğer şartları da sağlamaları halinde işsizlik ödeneğine hak kazanırlar. İşyerinin OHAL kapsamında yayımlanan KHK’lar ile kapatılıp kapatılmadığı, sigortalının iş sözleşmesinin bu kapsamda sona erip ermediği SGK tarafından yayımlanan 2016/16 sayılı Genelge hükümlerine göre SGK birimlerinden yazılı olarak tespit edilir.
Fesih nedeninin 4447 sayılı Kanun kapsamında olduğu yönünde yapılan itirazlar A.5 inci maddede yer alan esaslar çerçevesinde değerlendirilerek sonuçlandırılır.
SGK FESİH KODU SGK FESİH NEDENLERİ İŞKUR FESİH NEDENİ
(SİSTEMDEKİ KARŞILIĞI) DEĞERLENDİRME 01 Deneme süreli iş sözleşmesinin işverence feshi Kapsam Dışı Fesih Hak Kazanmaz 02 Deneme süreli iş sözleşmesinin işçi tarafından feshi Kapsam Dışı Fesih Hak Kazanmaz 03 Belirsiz süreli iş sözleşmesinin işçi tarafından feshi (istifa) İstifa Hak Kazanmaz 04 Belirsiz süreli iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı sebep bildirilmeden feshi 4447/a Kazanır 05 Belirli süreli iş sözleşmesinin sona ermesi 4447/d Kazanır 08 Emeklilik (yaşlılık) veya toptan ödeme nedeniyle Kapsam Dışı Fesih Hak Kazanmaz 09 Malulen emeklilik nedeniyle Kapsam Dışı Fesih Hak Kazanmaz 10 Ölüm Kapsam Dışı Fesih Hak Kazanmaz 11 İş kazası sonucu ölüm Kapsam Dışı Fesih Hak Kazanmaz 12 Askerlik Askerlik Kazanır 13 Kadın işçinin evlenmesi Kapsam Dışı Fesih Hak Kazanmaz 14 Emeklilik için yaş dışında diğer şartların tamamlanması Kapsam Dışı Fesih Hak Kazanmaz 15 Toplu işçi çıkarma 4447/a Kazanır 16 Sözleşme sona ermeden sigortalının aynı işverene ait diğer işyerine nakli Kapsam Dışı Fesih Hak Kazanmaz 17 İşyerinin kapanması 4447/e Kazanır 18 İşin sona ermesi 4447/e Kazanır 19 Mevsim bitimi (İş akdinin askıya alınması halinde kullanılır.
Tekrar başlatılmayacaksa "4" nolu kod kullanılır) Kapsam Dışı Fesih Hak Kazanmaz 20 Kampanya bitimi (İş akdinin askıya alınması halinde kullanılır. Tekrar başlatılmayacaksa "4" nolu kod kullanılır) Kapsam Dışı Fesih Hak Kazanmaz 21 Statü değişikliği Kapsam Dışı Fesih Hak Kazanmaz 22 Diğer nedenler Kapsam Dışı Fesih Hak Kazanmaz 23 İşçi tarafından zorunlu nedenle fesih 4447/b Kazanır 24 İşçi tarafından sağlık nedeniyle fesih 4447/b Kazanır 25 İşçi tarafından işverenin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışı nedeni ile fesih 4447/b Kazanır 26 Disiplin kurulu kararı ile fesih İşçinin Kusuru Hak Kazanmaz 27 İşveren tarafından zorunlu nedenlerle ve tutukluluk nedeniyle fesih 4447/c Kazanır 28 İşveren tarafından sağlık nedeni ile fesih 4447/c Kazanır 29 İşveren tarafından işçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışı nedeni ile fesih İşçinin Kusuru Hak Kazanmaz 30 Vize süresinin bitimi ( İş akdinin askıya alınması halinde kullanılır.
Tekrar başlatılmayacaksa "4" nolu kod kullanılır) Kapsam Dışı Fesih Hak Kazanmaz 31 Borçlar Kanunu, Sendikalar Kanunu, Grev ve Lokavt Kanunu kapsamında kendi istek ve kusuru dışında fesih 4447/g Kazanır 32 4046 sayılı Kanunun 21. maddesine göre özelleştirme nedeni ile fesih 4447/f Kazanır 33 Gazeteci tarafından sözleşmenin feshi 4447/b Kazanır 34 İşyerinin devri, işin veya işyerinin niteliğinin değişmesi nedeniyle fesih 4447/e Kazanır 35 6495 Sayılı Kanun Nedeniyle Devlet Memurluğuna Geçiş Kapsam Dışı Fesih Hak Kazanmaz 36 OHAL/KHK (KHK ile işyerinin kapatılması) Kapsam Dışı Fesih Hak Kazanmaz (İşyerinin KHK ile kapatılması nedeniyle fesih ise hak kazanır) 37 FETÖ/PYD Nedeni ile İşten Çıkarma (KHK ile Kamu görevinden çıkarma) Kapsam Dışı Fesih Hak Kazanmaz 38 Doğum nedeniyle işten ayrılma Kapsam Dışı Fesih Hak Kazanmaz 39 696 KHK ile Kamu işçiliğine geçiş Kapsam Dışı Fesih Hak Kazanmaz 40 696 KHK ile Kamu işçiliğine geçilmemesi sebebi ile çıkış Kapsam Dışı Fesih Hak Kazanmaz (Kamuya geçiş hakkı olmayanlar hak kazanır) 41 Re’sen işten ayrılış bildirgesi düzenlenenler Kapsam Dışı Fesih Hak Kazanmaz 3.4 İşsizlik Ödeneğinin Hesaplanması:
Günlük İÖ, sigortalının son dört aylık prime esas kazançları dikkate alınarak hesaplanan günlük ortalama brüt kazancının % 40’ıdır. Bu şekilde hesaplanan İÖ miktarı 4857 sayılı İş Kanununun 39. maddesine göre on altı yaşından büyük işçiler için uygulanan aylık asgari ücretin brütünün % 80’ini geçemez. İçinde prim gün sayısı ve prime esas kazanç miktarı bulunan geriye dönük son dört aylık veri esas alınarak İÖ hesaplanmaktadır.
Bir ayda birden fazla bildirim yapılmışsa gün ve kazançlar toplamının otuz günlük karşılığı esas alınır. Fesih ayında, fesih tarihinden sonraki prime esas kazançlar hesaplamaya dahil edilmez. 3.5 KÇÖ ile İÖ Arasındaki İlişki: 4447 sayılı Kanunun Ek 2 nci maddesine göre KÇÖ’ye hak kazanabilmek için iş sözleşmesinin feshi dışında İÖ’ye hak kazanma koşullarının sağlanmış olması gerekmektedir.
Bu nedenle sistem arka planında ilgililer adına oluşturulacak veya daha önce oluşturulmuş İÖ hak sahipliği üzerinden KÇÖ ödemesi yapılmaktadır. KÇÖ’den yararlanan kişinin yeni bir ödeneğe hak kazanamayacak şekilde iş sözleşmesi sona ermesi halinde (KÇÖ başlama tarihi ile işten çıkış tarihi arasındaki sürenin 600 günden az olması, fesih nedeninin 4447 sayılı Kanun kapsamında olmaması, son 120 gün koşulunun sağlanamaması gibi nedenler), kısa çalışmanın başladığı tarih itibariyle sistemde ilgililer adına belirlenen İÖ hak sahipliği üzerinden, varsa mahsuplaşma yapıldıktan sonra kalan süre kadar, fesih tarihinden itibaren ödeme planı oluşmaktadır.
Ancak, ödemenin başvuru tarihinden itibaren yapılması gerektiğinden İÖ bildirgesinin fesih tarihini izleyen gün ile İş Almaya Hazır Olmama gerekçesiyle kesilmesi ve başvuru tarihi ile başlatılması gerekmektedir. 3.6 Mahkeme Kararları (Tazminat ve Alacak Davaları): Sigortalı işsizlerin mahkeme kararı ile birlikte Kurumumuza başvurmaları halinde aşağıda belirtildiği üzere işlem yapılmalıdır. a.
Sigortalı işsizin işveren aleyhine açmış olduğu, Kurumumuzun taraf olmadığı davanın işçi lehine sonuçlanması halinde, 1. Mahkeme kararında; ihbar ve/veya kıdem tazminatına hükmedilmiş veya 4447/51 inci madde kapsamında fesih işleminin yapıldığı yönünde bir ifadeye yer verilmiş olması halinde yasa kapsamında fesih işlemi yapıldığı kabul edilir ve diğer koşulları sağlayanlar İS hizmetlerinden yararlandırılır.
2. Mahkeme kararı kesinleşmiş olmalıdır. Mahkeme kararının kesinleşip kesinleşmediği; ilgili mahkeme tarafından karara eklenen kesinleşme ibaresi veya yasal süresinde temyiz edilmediğine dair bir yazıdan anlaşılmaktadır. 3. Sigortalı işsizler, mahkeme kararının kesinleştiği tarihten itibaren 30 gün içinde başvuruda bulunmak zorundadır. Sigortalı işsizlerin kesinleşmiş mahkeme kararından önce yaptıkları başvurular süresinde yapılmış kabul edilir.
İlk mahkemenin verdiği kararın temyiz edilmesi halinde, sigortalı işsizlerin başvuru süresi Yargıtay/istinaf mahkemesi kararının ilgililere tebliğ tarihinden başlar. Yargıtay/istinaf mahkemesi kararının tebliğ tarihinin tespit edilemediği durumlarda kesinleşme şerhinin mahkeme kararına kaydedildiği tarih esas alınır. 4. İflas kararlarında kesinleşme aranmaz, fesih tarihi olarak kararda belirtilen iflas tarihi esas alınır.
İflas tarihinden önce prim yatırılmadan geçen süre son 120 günün hesabında kesinti sayılmaz. İflas tarihi ile iflas kararının kesinleşme tarihi arasındaki başvurular süresinde yapılmış sayılır. 5. Tarafların anlaşması üzerine konusuz kalan ve kesinleşen mahkeme kararıyla başvurulması halinde; feshin Kanun kapsamında yapıldığını gösteren anlaşma tutanağı veya protokol ya da ihbar/kıdem tazminatının ödendiğini gösterir bordro veya banka dekontunun ibrazı gerekir.
6. Fesih tarihinde işveren tarafından (01.08.2009 tarihinden önceki fesihler için Kuruma, sonraki tarihler için SGK’ya) verilen İAB ve AHD’de fesih nedeni kapsamda olmakla birlikte ilgilinin yasal süresinde İÖ için başvurmaması ve daha sonra kesinleşmiş mahkeme kararı ile başvurması halinde mahkemelik bildirge giriş işlemi yapılmaz. Ancak, İAB veya AHD’nin herhangi birinde kapsam dışı fesih söz konusu ise veya mahkeme kararındaki fesih tarihi SGK kayıtlarındakinden farklı bir tarih ise ya da son 120 gün şartının SGK kayıtlarına göre sağlanmamasına rağmen mahkeme kararından sağlandığının anlaşılması halinde mahkemelik bildirge giriş işlemi yapılır.
7. Kesinleşmiş mahkeme kararında belirtilen fesih tarihleri esas alınmalıdır. SGK kayıtlarında mahkeme kararında belirtilen tarihten önce bir çıkış bildirilmiş ise aradaki süre ücretsiz izin olarak değerlendirilir. SGK kayıtlarında mahkeme kararında belirtilen tarihten daha sonra bir tarih belirtilmişse mahkeme kararında belirtilen fesih tarihini izleyen gün kesme ve SGK kayıtlarındaki işten çıkış tarihini izleyen gün itibarıyla başlatma işlemi yapılır.
Mahkeme kararında kıdem tazminatına hükmedilmiş olması halinde SGK kayıtlarında fesih tarihinden geriye dönük bir ayda iki gün veya daha fazla süreyle devamsızlık söz konusu ise bu süreler ücretsiz izin olarak değerlendirilir. 8. Bu madde kapsamdaki bildirgeler “Sistemin Belirlediği” hanesi seçilerek mahkemelik bildirgeye dönüştürülür. Ancak, ilgililerin hizmet akitlerinin fesih tarihinden itibaren ödenek planlanan dönemde çalışıp çalışmadıkları SGK kayıtlarından kontrol edilmelidir.
İşe giriş ve çıkış yaptığı tespit edilirse işe girdiği tarih ile “yeni işe girme” hanesinden kesilmeli ve işten çıktığı günü izleyen gün ile yeniden başlatılmalıdır. Bu durumdaki bildirgelerle ilgili olarak, hizmet akdinin sona erdiği tarihten itibaren çalışılmayan dönemler için geriye dönük toplu ödeme yapılır. b. Sigortalı işsizin Kurumumuzun taraf olduğu davanın işçi lehine sonuçlanması halinde, 1.
Mahkeme kararının kesinleşmesi beklenmeden işlemler başlatılır. 2. Sigortalı işsiz söz konusu kararla birlikte istediği zaman başvurabilir, süre aranmaz. 3. Mahkeme kararında ödenmesi gereken İÖ miktarına veya faizi ile birlikte ödenmesi gerektiği hükmüne yer verilmiş ise SGK kayıtlarında aksi veriler yer alsa bile söz konusu miktarın ödenmesi gerekir.
Bu nedenle “Mahkemenin Belirlediği” hanesi seçilmek suretiyle mahkemelik bildirge girişi yapılır. Ancak, mahkeme kararında ödenecek İÖ tutarı belirtilmemişse SGK kayıtlarına göre “Sistemin Belirlediği” hanesi seçilmek suretiyle mahkemelik bildirge girişi yapılır. c. Mahkeme kararıyla İÖ’ye hak kazandığı tespit edilen ancak, mahkeme kararına ait fesih tarihinden sonraki bir fesihle ödeme yapıldığı anlaşılan sigortalı işsizlerin talepleri ile ilgili olarak, 1.
Mahkeme kararına göre bildirge girişi yapılmadan önce, mahkemelik bildirgenin fesih tarihinden sonraki tarihli bildirge olup olmadığı ve bu bildirgenin mahkemelik bildirge nedeniyle hak etme koşullarının değişip değişmediği kontrol edilmelidir. Hak etme koşullarında değişiklik olması halinde durum ilgiliye bildirilir ve talebine göre ödeme yapılmış olan bildirge gerekçeli iptal edilir veya güncellenir.
Mahkemelik bildirge girilir. Gerekçeli iptal edilen veya güncellenen bildirgede oluşan fazla ödemeler, yasal faiz uygulanmadan mahkemelik bildirgede yapılacak ödemelerden mahsup edilerek kalan miktar ödenir. Ancak, mahkemelik bildirgenin ödeme dönemi ile çakışan ödeme yapılıp yapılmadığı (varsa başka bildirgeler) kontrol edilir. 2. Mahkemelik bildirgenin fesih tarihinden sonraki bildirgede “5921 sayılı Kanun Gereği” gerekçesiyle kesme işlemi yapılmış ise ve mahkemelik bildirgenin girilmesi halinde 4447/50 nci maddesinin beşinci fıkrası kapsamındaki ilave istihdam teşviki hükümlerinden yararlanılan sonraki bildirgenin hak sahipliği süresinde değişiklik oluyorsa, üçüncü kişilerin olumsuz etkilenmesi söz konusu olduğundan mahkemelik bildirge giriş işlemi yapılmaz.
3. Geriye dönük mahkemelik bildirge girişine ve onaylanmasına sistemin engel olduğu durumlar İSDB na bildirilir. d. Mahkeme kararı da olsa hiçbir şekilde sisteme bildirge kaydı yapılmadan ödeme yapılmamalıdır. Belirli süre içinde zorunlu olarak yapılan ödemelere ilişkin vergi veya sigorta primlerinin de ilgili Kurumlara zamanında aktarılabilmesi için derhal sisteme bildirge kaydının yapılması zorunludur.
Talep edilmesi halinde bildirge oluşturulmasına yönelik teknik destek İSDB tarafından sağlanacaktır. e. Arabuluculuk Tutanağı ile Yapılan Başvurular: İş Mahkemeleri Kanununda yapılan düzenleme ile sigortalılar alacak veya işe iade talepleri için mahkemeye başvuru yapmadan önce arabulucuya gitmesi gerekmektedir. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18 inci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan “Arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde, üzerinde anlaşılan hususlar hakkında taraflarca dava açılamaz.” hükmü gereği taraflar arasında anlaşmanın sağlandığı arabuluculuk tutanaklarından feshin 4447/51. madde kapsamında olduğu anlaşılıyor ise fesih nedeni güncellenir.
İşsizlik ödeneğinin ödenmesi, fesih kodunun güncellenmesi gibi hususlarda anlaşmanın sağlandığı arabuluculuk tutanakları ile feshin 4447/51. madde kapsamında olduğunun anlaşıldığı arabuluculuk tutanağı olmasına rağmen tutanakta feshin işçinin istek ve/veya kusuru nedeniyle gerçekleştiğine dair bir ifade içermesi veya işveren tarafından feshin kapsam dışı olduğunu gösterir somut belge (istifa dilekçesi, ikale sözleşmesi, ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzeri tutanakların) ibraz edilmesi halinde fesih nedeninin 4447/51. madde kapsamında güncellenmesi mümkün bulunmamaktadır.
Ayrıca, arabuluculuk süreci başlama tarihi fesih tarihinden önce olan arabuluculuk tutanaklarının (fesih bildiriminin işverence daha önce yapıldığı belgelendirilenler hariç) ikale sözleşmesi kapsamında değerlendirileceğinden fesih nedeninin güncellenmesinde esas alınma imkânı bulunmamaktadır. Arabuluculuk tutanağının düzenlendiği tarihten itibaren 30 gün içinde yapılan başvurular süresinde yapılmış kabul edilir.
Bu kapsamdaki başvurular Mahkemelik Bildirge girişi yapılmak suretiyle sonuçlandırılır. Arabuluculuk tutanağı işçi tarafından Kurumumuza sunulmuş ise söz konusu tutanağın teyidi ile feshe ilişkin varsa başka belgelerin en seri şekilde gönderilmesi işverenden talep edilir. Yapılan başvuru, işverenden alınacak bilgi/belgeye istinaden yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde sonuçlandırılır. f.
Uzlaşma Tutanağı ile Yapılan Başvurular: 1136 sayılı Avukatlık Kanunun 35/A maddesi “Avukatlar dava açılmadan veya dava açılmış olup da henüz duruşma başlamadan önce kendilerine intikal eden iş ve davalarda, tarafların kendi iradeleriyle istem sonucu elde edebilecekleri konulara inhisar etmek kaydıyla, müvekkilleriyle birlikte karşı tarafı uzlaşmaya davet edebilirler.
Karşı taraf bu davete icabet eder ve uzlaşma sağlanırsa, uzlaşma konusunu, yerini, tarihini, karşılıklı yerine getirmeleri gereken hususları içeren tutanak, avukatlar ile müvekkilleri tarafından birlikte imza altına alınır. Bu tutanaklar 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 38 inci maddesi anlamında ilâm niteliğindedir.” hükmü gereği işçinin, işverenin ve avukatların imzalarının bulunduğu uzlaşma tutaklarından feshin 4447/51. madde kapsamında olduğu anlaşılıyor ise mahkemelik bildirge işlemleri yapılır.
3.7 İşe İade Dava Kararları: 4857 sayılı İş Kanununun 20. maddesi hükmüne göre işe iade edilmesine yönelik mahkeme kararı ile başvuranlarla ilgili olarak, (11.09.2014 tarihinde yayımlanan 6552 sayılı Kanunla yapılan düzenleme ile) işe iade davası sonucu yatırılan primlerin son günü fesih tarihi kabul edilerek hak sahipliği belirlenmeli ve işsiz geçen dönem için ödeme yapılmalıdır.
Konu ile ilgili olarak aşağıda belirtildiği üzere işlem yapılmalıdır. 1. İlk Başvuru: a. Kesinleşmiş işe iade kararıyla (A.3.6 ncı maddede belirtildiği üzere kesinleşen) başvurulmalıdır. b. İşe başlatılıp başlatılmadığına bakılmaksızın, işe iade kararına göre yatırılan geriye dönük dört aylık primlerin son günü fesih tarihi kabul edilerek bildirge girilmelidir. c.
Geriye dönük dört aylık sigorta primlerinin yatırılmadığının tespiti halinde işe iade kapsamında işlem yapılmaz. İlk fesih 4447/51 kapsamında ise başvuruda gecikilen süre düşülmek suretiyle ilgililerin hak sahipliği belirlenir. Geriye dönük dört aylık sigorta primleri yatırılmamış olsa da kesinleşmiş mahkeme kararından feshin 4447/51 inci madde kapsamında sona erdirildiğinin anlaşılması halinde ilgilinin hak sahipliği A.3.6 ncı maddede belirlenen esaslar çerçevesinde mahkemelik bildirge girilmek suretiyle belirlenir. d.
İlk feshin yasa kapsamında olup olmadığına bakılmaksızın geriye dönük dört aylık primlerin yatırıldığının tespiti halinde, işe iade kapsamındaki başvuru ve hak sahipliğine ilişkin koşullar çerçevesinde bildirge güncellenir. e. Sigortalı işsizin; mahkeme kararının kesinleştiği tarihten itibaren 30 gün içinde başvurması gerekir. Fesih tarihini izleyen gün (mahkeme kararına göre yatırılan geriye dönük dört aylık primlerin son günü) mücbir başlama tarihi, mahkeme kararının kesinleştiği tarih mücbir bitiş tarihi olmak üzere sisteme mücbir bildirge girişi yapılır. f.
Mahkeme kararına göre geriye dönük dört aylık primlerin son gününe göre güncellenen/oluşturulan bildirgelerin ödeme planına denk gelen işe giriş, çıkış ve emeklilik kontrolleri yapılır. g. Davaların hızlı sonuçlandığı durumlarda dört aydan daha az bir süre prim yatırılması mümkündür. Bu durumda, yatırılan prim süresi esas alınır. 2. Geriye Dönük Kontroller:
A.8 inci madde kapsamında geriye dönük kontroller sonucu yapılan tespitlere ilişkin aşağıda belirtildiği üzere işlem yapılır. a. Yapılan kontrollerde fesih tarihinden itibaren işe iade mahkeme kararına istinaden sigortalı adına prim yatırıldığı tespit edilen sigortalı ile irtibat kurulur. Primlerin işe iade davası nedeniyle yatırıldığının anlaşılması halinde geriye dönük yatırılan primlerin son günü fesih tarihi olarak güncellenmek suretiyle çalışılmayan dönemler için ödeme planı oluşturulur.
Oluşan fazla ödemeler mahsup/tahsil edilir. İşe iadeden kaynaklanmadığı anlaşılan durumlar için A.8.3 üncü maddesi gereği işlem yapılır. b. Kesinleşen işe iade kararı lehine sonuçlanan ve işe başlatılan sigortalı işsizlerden işe başlatıldığı gerekçesiyle İÖ talebi reddedilenlere ilişkin olarak, ilgilinin başvurması veya Kurumca tespit edilmesi halinde; işe iade kararına göre yatırılan geriye dönük dört aylık primlerin son günü fesih tarihi kabul edilerek bildirge girilir veya haketmemiş statüdeki bildirgesi güncellenir. c.
Geriye dönük dört aylık prim yatırılması nedeniyle güncellemeden kaynaklı oluşan fazla ödemeler için faiz uygulanmaz. Belirtilen sürede ödeme yapılmaması halinde borcun tebliğ tarihi ile ödeme tarihi aralığına yasal faiz uygulanmak suretiyle tahsil işlemi gerçekleştirilir. 3. Yasal Düzenleme ve Gerekçeli İptal Edilenler: 6552 sayılı yasanın yayımlandığı 11.09.2014 tarihinden önce işe başlatıldığı gerekçesiyle bildirgeleri gerekçeli iptal edilenlerden, yapılan yasal düzenleme gereği işsiz geçen dönemde ödeme yapılmasını talep edenlerle ilgili olarak aşağıda belirtildiği üzere işlem yapılır. a.
İşe iade davaları nedeniyle gerekçeli iptal edilen ve yasal düzenleme ile güncellenebilir durumda olan bildirgelere ilişkin olarak; hak sahiplerinin başvurusu, Kurumca tespit edilmesi veya yasal yollardan tahsil edilmesi için Hukuk Müşavirliğine gönderilen dosyalardan alacak miktarının yeniden belirlenmesi amacıyla Kurum avukatı tarafından iade edilmesi halinde, bu maddenin 1/b’de yer alan hükmüne göre yeni bir bildirge girilir. b.
İlgilinin Kuruma olan borcu tespit edilerek yeni oluşan bildirge ile yapılacak ödemeden faizsiz asıl alacak miktarı mahsup edilir. Yasal yollardan takipte olan dosyalarla ilgili olarak, alacağı takip eden Kurum avukatına bilgi verilir ve bu konudaki Hukuk Müşavirliğinin talimatına göre işlem yapılır. c. Varsa ilgiliden tahsil edilen faiz veya diğer masraflar iade edilmez.
3.8. Bazı Sigortalıların Bildirgelerinin Güncellenmesi-Onaylanması: 1. 506 sayılı Kanunun Geçici 20 nci maddesinde açıklanan sandıklara tabi sigortalılara ait işe giriş, işten çıkış bildirimleri ile çalıştıkları döneme ilişkin işsizlik sigortası primlerine ilişkin bildirimler SGK’ya yapılmaktadır. Kurumumuz ile SGK arasında oluşturulan web servisi aracılığı ile banka sandığına tabi çalışan sigortalıların işe giriş/işten çıkış bildirimlerine ilişkin verilere erişim sağlanabilirken, ilgililerin son 3 yıl içerisindeki prim gün sayısı ve prime esas kazanç verilerine erişim sağlanamamaktadır.
İlgililerin işsizlik sigortası kapsamında yaptıkları başvuruların sağlıklı bir şekilde sonuçlandırılabilmesi için banka sandıkları tarafından tanzim edilen sigortalılara ilişkin prim bilgilerini içerir belge aslının alınması ve buna göre güncelleme işleminin yapılması gerekmektedir. SGK kayıtlarından prim bilgilerinin tespit edilebildiği durumlarda ilgililerden belge talep edilmez.
2. Ev hizmetlerinde çalışan sigortalıların (5510 ek 9) prim bilgileri web servisi ile SGK’dan henüz alınamadığından, ibraz edilen SGK Hizmet Dökümü esas alınarak ilgililerin işsizlik ödeneği hak sahipliği belirlenmelidir. Hizmet dökümünde 01.04.2015 tarihinden sonra ev hizmetlerinde çalışanlardan (5510 ek 9) işsizlik sigortası primi zorunlu olarak kesilmektedir.
Bu tarihten önceki işsizlik sigortası prim kesintisinin yapılıp yapılmadığı hususu SGK ile irtibat halinde teyit edilmelidir. Ayrıca, SGK kayıtlarından ilgililere ait fesih nedeninin tespit edilememesi durumunda, işverenden alınan işten çıkış nedenine açıklık getiren yazılı bildirimler fesih nedeninin güncellenmesi için yeterli kabul edilmelidir. SGK kayıtlarından hak sahipliğinin belirlenebildiği durumlarda ilgililerden belge talep edilmez.
3. İsteğe bağlı işsizlik sigortası primi ödeyen ticari taksi, dolmuş şoförlerinin (5510 ek 6) prim bilgileri web servisi ile SGK’dan henüz alınamadığından, ibraz edilen SGK Hizmet Dökümü esas alınarak ilgililerin işsizlik ödeneği hak sahipliği belirlenmelidir. Hizmet dökümünün sigorta statü bölümünde “Ek 6 ticari araç işsizlik” ibaresi olan dönemler son 3 yıl prim gün sayısı hesabında esas alınmalıdır.
“Ek 6 ticari araç” ifadesi işsizlik sigortası prim kesintisi yapılmadığı anlamına geldiğinden bu hususa dikkat edilmelidir. Ayrıca, SGK kayıtlarından ilgililere ait fesih nedeninin tespit edilememesi durumunda, işverenden alınan işten çıkış nedenine açıklık getiren yazılı bildirimler fesih nedeninin güncellenmesi için yeterli kabul edilmelidir. SGK kayıtlarından hak sahipliğinin belirlenebildiği durumlarda ilgililerden belge talep edilmez.
İlgililerin kazanç bilgileri diğer sigortalılardan farklı bildirilebildiğinden bildirge sisteme İşsizlik Sigortası Dairesi Başkanlığı yetkilileri ile irtibat halinde kaydedilmelidir. 3.9. İkinci Hak Sahipliği Kontrolü: İÖ hak kazanma süresinin hesaplanmasında dikkate alınacak son üç yıl, bir önceki İÖ’ye hak kazanma tarihinden geriye gidemez. Yeni hak sahipliği koşullarını taşıyanlar için sistemde yeni bir bildirge oluşturulması sağlanır, varsa kesilmiş bir bildirge başlatılmaz.
İkinci hak sahipliğinde, son üç yıl içinde en fazla prim ödenebilecek sürenin kontrolü “(son fesih tarihi – ilk fesih tarihi) – ((birinci bildirgeden gerçekleşen normal gün sayısı + gerçekleşen eksik gün sayısı) – gerçekleşen fazla ödeme gün sayısı)