Ekli belgeden alınan metin
20.03.2020 km.corpus.com.tr/MevzuatIcerk.aspx?d=3j1y2o3u0s0m1O2T213L313O22131I2I km.corpus.com.tr/MevzuatIcerk.aspx?d=3j1y2o3u0s0m1O2T213L313O22131I2I 1/10 2020/4 Engell, EskHükümlü ve Terörle Mücadelede Malul Sayılmayacak Şeklde Yaralananların İsthdamı Hakkında Genelge Genelge No : 2020/4Kabul Tarh: 19.02.2020 Kurum : Türkye İş Kurumu Genel Müdürlüğü "Engell, EskHükümlü ve Terörle Mücadelede Malul Sayılmayacak Şeklde Yaralananların İsthdamı Hakkında Genelge"yWord formatında ndrmek çn tıklayınız.
(http://dosya.corpus.com.tr/mevzuat/11011427/20501797f41f466198aa1d0c89265f75.docx) "Engell, EskHükümlü ve Terörle Mücadelede Malul Sayılmayacak Şeklde Yaralananların İsthdamı Hakkında Genelge"yPDF formatında ndrmek çn tıklayınız. (http://dosya.corpus.com.tr/mevzuat/11011427/0c721db7a7cf496c8681cc2f53587720.pdf) AmaçMadde 1 Bu Genelgenn amacı; 4857 sayılı İş Kanununun 30 uncu maddesne stnaden şverenlern sthdam etmekle yükümlü oldukları; engell, eskhükümlü ve terörle mücadelede malul sayılmayacak şeklde yaralananların şçstatüsünde sthdamına lşkn usûl ve esasları düzenlemektr.
Kapsam Madde 2 Bu Genelge; ell(tarım ve orman şlernn yapıldığı şyerlernde ellbr) veya daha fazla şççalıştıran kamu ve özel sektör şyerlerle bu şyerlernde 4857 sayılı İş Kanununun 30 uncu maddesne göre sthdam edlecek engell, eskhükümlü ve terörle mücadelede malul sayılmayacak şeklde yaralananları kapsamaktadır. Dayanak Madde 3 Bu Genelge; 22/5/2003 tarhlve 4857 sayılı İş Kanunu, 25/4/2009 tarhlve 27210 sayılı ResmGazete’de yayımlanan Yurtçnde İşe Yerleştrme HzmetlerHakkında Yönetmelk, 09/08/2009 tarhlve 27314 sayılı ResmGazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçAlınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelk le 19/09/2009 tarhlve 27354 sayılı ResmGazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarına EskHükümlü veya Terörle Mücadelede Malul Sayılmayacak Şeklde Yaralananların İşçOlarak Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelk hükümlerne dayanılarak hazırlanmıştır.20.03.2020 km.corpus.com.tr/MevzuatIcerk.aspx?d=3j1y2o3u0s0m1O2T213L313O22131I2I km.corpus.com.tr/MevzuatIcerk.aspx?d=3j1y2o3u0s0m1O2T213L313O22131I2I 2/10 Tanımlar Madde 4 Bakanlık:
Ale, Çalışma ve Sosyal Hzmetler Bakanlığını fade eder. Engell: Doğuştan ya da sonradan herhangbr nedenle; bedensel, zhnsel, ruhsal, duyusal ve sosyal yeteneklernçeştlderecelerde kaybetmesnedenyle toplumsal yaşama uyum sağlama ve günlük gereksnmlernkarşılamada güçlüklerolan ve korunma, bakım, rehabltasyon, danışmanlık ve destek hzmetlerne htyaç duyan kşlerden tüm vücut fonksyon kaybının en az yüzde kırk olduğu, kncve üçüncü basamak sağlık kurum ve kuruluşlarının engelllk sağlık kurulları tarafından düzenlenen “Ek-1 Erşknler İçn Engelllk Sağlık Kurulu Raporu”, “Ek-2 Erşknler İçn Terör, Kaza ve Yaralanmaya Bağlı Durum Bldrr Sağlık Kurulu Raporu”, “Ek-3 Çocuklar İçn Özel Gereksnm Raporu” ve/veya “Ek-4 Çocuklar İçn Terör Kaza ve Yaralanma Durum Bldrr Sağlık Kurulu Raporu” le belgelenen kşdr.
EskHükümlü: Affa uğramış olsa ble, Devletn güvenlğne karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenn şleyşne karşı suçlar, mllsavunmaya karşı suçlar, Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, cnsel saldırı veya çocuğun cnsel stsmarı suçlarından mahkûm olmamak şartıyla; kasten şlenen br suçtan dolayı br yıl veya daha fazla süreyle haps cezası alan ya da ceza süresne bakılmaksızın zmmet, rtkap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahteclk, güvenkötüye kullanma, hlelflas, haleye fesat karıştırma, edmn fasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlernaklama veya kaçakçılık suçlarından hüküm gyenlerden; cezasını tamamlayanlar, cezası ertelenenler, koşullu salıverlenler, denetmlserbestlkten yararlananlardan eskhükümlü belgesle durumlarını belgelendrenlerfade eder.
Kurum: Türkye İş Kurumunu fade eder. Kurum Brm: Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü le Hzmet Merkezlernfade eder. Terörle Mücadelede Malul Sayılmayacak Şeklde Yaralanan (TMY): 21/6/1927 tarhlve 1111 sayılı Askerlk Kanunu veya 16/6/1927 tarhlve 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek AskerMemurlar Kanunu kapsamına gren ve askerlk hzmetnyaparken 12/4/1991 tarhlve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 21 ncmaddesnde sayılan terör olaylarının sebep ve tesrsonucu malul sayılmayacak şeklde yaralananlardan sağlık raporu ve terörle mücadelede yaralandığını gösteren komutanlık yazısı le durumlarını belgelendrenlerfade eder. _________________ Yurtçnde İşe Yerleştrme HzmetlerHakkında Yönetmelk, Erşknler İçn Engelllk DeğerlendrmesHakkında Yönetmelk ve Çocuklar İçn Özel Gereksnm DeğerlendrmesHakkında Yönetmelk gereğnce yapılan tanımdır.
EngellKayıtları Madde 5 (1) Engellkaydı çn, engellbreyn 20/02/2019 tarhlve 30692 sayılı ResmGazete’de yayımlanan “Erşknler İçn Engelllk DeğerlendrmesHakkında Yönetmelk” kapsamında yetklendrlen sağlık kuruluşlarından alacakları tüm vücut fonksyon kayıplarının en az yüzde kırk (%40) olduğunu gösterr sağlık kurulu raporunun “aslı” ya da e-devlet üzernden alınacak barkodlu belgenn Kurum Brmne braz edlmesgerekmektedr. [1] [1]20.03.2020 km.corpus.com.tr/MevzuatIcerk.aspx?d=3j1y2o3u0s0m1O2T213L313O22131I2I km.corpus.com.tr/MevzuatIcerk.aspx?d=3j1y2o3u0s0m1O2T213L313O22131I2I 3/10 (2) Engellsağlık kurulu raporunun aslının Kurum tarafından ncelenerek uygun bulunması halnde, tarayıcıdan taranmak suretyle kşnn sstemdekkaydına eklenr ve asıl belge kşye ade edlr.
E-Devlet üzernden alınan barkodlu belge le kayıt yapılması durumunda se belge Sağlık Bakanlığı e-Rapor Sstemüzernden doğrulanarak ndrlen belge kşnn sstemdekkaydına eklenr. (3) 20/02/2019 tarhlve 30692 sayılı ResmGazete’de yayımlanan “Çocuklar İçn Özel Gereksnm DeğerlendrmesHakkında Yönetmelk” kapsamında alınan ve engel oranı yazılmayan 18 yaşından küçük rapor sahplernn “engell” statüsündekkayıtlarının yapılmasında, aynı Yönetmelğn 8 ncmaddesnn f bendne stnaden, özel gereksnm düzeyleryle lglengel oranlarının belrlenmesnde Yönetmelk eknde yer alan aşağıdakTablo 1’de yer alan verlern kullanılması gerekmektedr.
Bu kapsamda yapılacak kayıtlarda engel oranı belrlenrken aralığın en düşük değer(orta düzeyde ÖGV çn %50 gb) kullanılır. Ancak, Kuruma engellstatüsünde kayıt olmak çn en az yüzde kırk (%40) oranında br engellsağlık kurulu raporuna sahp olunması gerektğnden özel gereksnm düzey%20-39 arasında bulunan kşler çn engellkaydı yapılmaz. Tablo 1: 18 Yaşından Küçükler İçn Düzenlenen “Çocuklar İçn Özel Gereksnm Raporu (ÇÖZGER)” Oranlarının Belrlenmesnde Kullanılacak Tablo Özel Gereksnm Kodu Özel Gereksnm DüzeyEngel Oranı (%) 1 Özel gereksnmvardır (ÖGV) 20-39 2 Haff düzeyde ÖGV 40-49 3 Orta düzeyde ÖGV 50-59 4 İlerdüzeyde ÖGV 60-69 5 Çok lerdüzeyde ÖGV 70-79 6 Belrgn özel gereksnmvardır (BÖGV) 80-89 7 Özel koşul gereksnmvardır (ÖKGV) 90-99 (4) Raporlarında “ağır engell” veya “tam bağımlı” olduğu belrtlen ya da çalışma durumu değerlendrlmeyen engelllern talebhalnde engellkaydı yapılır.
Raporlarında “çalışamaz” baresbulunan engelllern se kaydı yapılmaz. (5) Sürelraporların süresnn dolduğu tarhten tbaren engellstatüsündekş arayan kaydı Kurum portalında otomatk olarak genel statü kaydına çevrlr. Engelllğn devam ettğne dar yenbr rapor braz edlmeshalnde engellkaydı yenden yapılır. (6) Engellsağlık kurulu raporlarında kşnn çalıştırılamayacağı belrtlen şlern ntelğkşnn sstemdekçalışma kısıt blglerne eklenr.
(7) Erşknler İçn Engelllk DeğerlendrmesHakkında Yönetmelk le Çocuklar İçn Özel Gereksnm DeğerlendrmesHakkında Yönetmelk’n ResmGazete’de yayımlandığı 20/02/2019 tarhnden önce engelller çn lglmevzuatlarınca düzenlenmş olan tüm vücut fonksyon kaybı oranları geçerlolup engelllern talebhalnde bu oranlara dayanılarak alınmış süreklbarelengellsağlık kurulu raporlarına stnaden engellkayıtları yapılır.
Ayrıca, sürelraporlarda rapor süresnn btmne kadar yenbr rapor stenmez. Ancak, 20/02/2019 tarhnden önceden alınmış br rapor olsa dah20/02/2019 tarhtbarıyla alınmış yenbr rapor var se yenrapor geçerlolacak daha esktarhlraporlar geçersz sayılacaktır. (8) Engellş arayanın dlekçe le başvurması halnde talebüzerne engellkaydı genel statüye çevrleblr.20.03.2020 km.corpus.com.tr/MevzuatIcerk.aspx?d=3j1y2o3u0s0m1O2T213L313O22131I2I km.corpus.com.tr/MevzuatIcerk.aspx?d=3j1y2o3u0s0m1O2T213L313O22131I2I 4/10 EskHükümlü Kayıtları Madde 6 (1) Kuruma, eskhükümlü statüsünde kayıt olmak steyen ş arayanların, Adalet Bakanlığı’nın lglbrmlernden alacakları eskhükümlü olduklarına lşkn belgeykendlerne en yakın Kurum brmne braz etmelergerekr.
(2) Affa uğramış olsa ble devletn güvenlğne karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenn şleyşne karşı suçlar, mllsavunmaya karşı suçlar, devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk le cnsel saldırı veya çocuğun cnsel stsmarı suçlarından mahkûm olanların eskhükümlü kaydı yapılmaz. Örnek 1. Türk Ceza Kanununun 314 üncü maddeskapsamında slahlı örgüte üye olma suçundan 5 yıl hüküm gymş ve cezası nfaz edlmş, ayrıca Türk Ceza Kanununun 141 ncmaddeskapsamında hırsızlık suçundan 2 yıl hüküm gymş ve cezası nfaz edlmş A’nın, hüküm gydğkncsuç(hırsızlık) nedenyle eskhükümlü olma koşulunu sağlamasına rağmen, lk hüküm gydğsuçun(slahlı terör örgütüne üye olmak) “anayasal düzene ve bu düzenn şleyşne karşı suçlar” kapsamında olması nedenyle A’nın eskhükümlü kaydı yapılamaz.
(3) Belgenn çerğnden kşnn; kasten şledğbr suçtan dolayı br yıl veya daha fazla süreyle haps cezası aldığı ya da ceza süresne bakılmaksızın; zmmet, rtkap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahteclk, güvenkötüye kullanma, hlelflas, haleye fesat karıştırma, edmn fasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlernaklama veya kaçakçılık suçlarından hüküm gydğnn anlaşılması gerekr.
Örnek 2. Türk Ceza Kanununun 141 ncmaddeskapsamında hırsızlık suçundan 10 ay hüküm gymş ve cezası nfaz edlmş A’nın aldığı ceza 1 yıldan az olsa da ceza süresne bakılmaksızın eskhükümlü kaydı yapılablecek suçlardan hüküm gymesnedenyle eskhükümlü kaydı yapılır. Örnek 3. Türk Ceza Kanununun 228 ncmaddeskapsamında kumar oynanması çn yer ve mkân sağlamaktan 1 yıl hüküm gymş ve cezası nfaz edlmş A’nın eskhükümlü kaydı yapılablr.
Ancak aynı suçtan 10 ay hüküm gyen ve cezası nfaz edlmş B’nn eskhükümlü kaydı aldığı ceza süres1 yıldan az olduğu çn yapılamaz. (4) Eskhükümlü kaydı yapılacak kşnn cezasını tamamladığının, cezasının ertelendğnn, koşullu salıverldğnn veya denetmlserbestlkten yararlandığının braz ettğbelgeden anlaşılması gerekr. (5) İşlemş olduğu suç nedenyle almış olduğu haps cezası para cezasına çevrlenlern aranan dğer koşulları taşımaları şartıyla eskhükümlü kayıtları yapılır.
(6) Kşnn kasten şledğfarklı suçlardan dolayı br yılın altında almış olduğu haps cezaları toplamı br yılı aşsa daheskhükümlü kaydı yapılmaz. Örnek 4. Türk Ceza Kanununun 228 ncmaddeskapsamında kumar oynanması çn yer ve mkân sağlamaktan 10 ay hüküm gymş ve cezası nfaz edlmş, ayrıca Türk Ceza Kanununun 232 ncmaddeskapsamında kötü muamele suçundan 8 ay hüküm gymş ve cezası nfaz edlmş A’nın kasten şledğtek suç br yılı doldurmadığı çn eskhükümlü kaydı yapılamaz.
(7) Taksrlsuçlardan alınan cezalar nedenyle eskhükümlü kaydı yapılmaz. Örnek 5. Türk Ceza Kanununun 89 uncu maddeskapsamında taksrle yaralama suçundan 2 yıl hapse mahkûm olmuş ve denetmlserbestlk kapsamında salıverlmş A’nın eskhükümlü kaydı taksrlsuçtan hüküm gymesnedenyle yapılamaz. (8) Haklarında; hükmün açıklanmasının gerbırakılması (HAGB), ceza verlmesne yer olmadığı, davanın düşmesveya beraat kararı verlen kşlern eskhükümlü kaydı yapılmaz.20.03.2020 km.corpus.com.tr/MevzuatIcerk.aspx?d=3j1y2o3u0s0m1O2T213L313O22131I2I km.corpus.com.tr/MevzuatIcerk.aspx?d=3j1y2o3u0s0m1O2T213L313O22131I2I 5/10 (9) 25/4/2009 tarhlve 27210 sayılı ResmGazete’de yayımlanan Yurtçnde İşe Yerleştrme HzmetlerHakkında Yönetmelğn yürürlüğe grmesnden önce altı ay ve br yıl arasındakbr suçtan hüküm gyenlerden eskhükümlü statüsünde Kurum kaydı yapılmış olan kşler eskhükümlü statüsünde şlem görmeye devam eder.
(10) Adalet Bakanlığı’nın lglbrmlernden alınan; EskHükümlü Belges, Tahlye Edlen EskHükümlüye At Durum Bldrm Formu, Yerne Getrme Fş, AdlScl Arşv Belges, Mahkeme Kararı, Memnu Hakların İadesKararı, Müddetname (DenetmlSerbestlk Belges), Şartlı Tahlye (Koşullu Salıverme) Belgesve benzerbelgelerden yukarıda fade edlen şartları taşıdığı anlaşılan kşlern eskhükümlü statüsünde kayıtları yapılır.
(11) Haklarında müebbet haps cezası verlmesne rağmen tahlye edlen ve Kuruma eskhükümlü statüsünde kayıt olmak steyen kşlern ceza süres, karar tarhnden bhakkın (hak ederek) tahlye tarhne kadar geçen süre, bhakkın tahlye tarhblnmyorsa karar tarhnden şartlı salıverlen ya da denetmlserbestlk uygulamasının başladığı tarhe kadar geçen süre esas alınarak hesaplanır.
Örnek 6. Türk Ceza Kanununun 95 ncmaddeskapsamında şkence suçundan müebbet hapse mahkûm olmuş ancak denetmlserbestlk kapsamında salıverlmş A’nın eskhükümlü kaydı yapılablr. (12) Eskhükümlü ş arayanın dlekçe le başvurması halnde talebüzerne eskhükümlü kaydı genel statüye çevrleblr. Terörle Mücadelede Malul Sayılmayacak Şeklde Yaralanan Kayıtları Madde 7 (1) Kuruma, terörle mücadelede malul sayılmayacak şeklde yaralanan statüsünde kayıt olmak steyen ş arayanların, 1111 sayılı Askerlk Kanunu veya 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek AskerMemurlar Kanunu kapsamına gren ve askerlk hzmetnyaparken 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 21 ncmaddesnde sayılan terör olaylarının sebep ve tesrsonucu malul sayılmayacak şeklde yaralandıklarına lşkn sağlık raporu le terörle mücadelede malul sayılmayacak şeklde yaralandıklarını gösteren komutanlık yazısını kendlerne en yakın Kurum brmne braz etmelergerekr.
(2) Kayıt çn, terörle mücadelede malul sayılmayacak şeklde yaralanmaya lşkn olmak şartıyla tek hekm tarafından düzenlenen sağlık raporları da kabul edlr. Ayrıca, komutanlık yazısı belgesnde asgarmza şartı aranmaz. (3) Terörle mücadelede malul sayılmayacak şeklde yaralanan yedek subay, erbaş ve erlern 4857 sayılı İş Kanununun 30 uncu maddesgereğnce sthdam hakları olduğu gbKuruma öncelklstatüde kayıt olma hakları da bulunur.
(4) Terörle mücadele sırasında malul sayılmayacak şeklde yaralananların terörle mücadelede yaralandıkları olayın meydana geldğtarh öncelklkayıt tarhdr. Olayın meydana geldğtarhn bellolmaması halnde, komutanlık yazısı tarh, sağlık raporu tarhle askerlk terhs tarhnden daha eskolanı öncelklkayıt tarholarak kabul edlr. (5) 1111 sayılı Askerlk Kanunu veya 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek AskerMemurlar Kanunu kapsamına grmeyen; subay, astsubay, uzman çavuş, uzman erbaş, sözleşmeler ve erbaşların Kuruma TMY kayıtları yapılmaz.
(6) 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun Ek 1 ncmaddesne stnaden sthdam hakkı tanınan; şeht yakını, malul gazve malul gazyakınlarının, bu madde kapsamında Kuruma TMY kayıtları yapılmaz.20.03.2020 km.corpus.com.tr/MevzuatIcerk.aspx?d=3j1y2o3u0s0m1O2T213L313O22131I2I km.corpus.com.tr/MevzuatIcerk.aspx?d=3j1y2o3u0s0m1O2T213L313O22131I2I 6/10 İsthdam Yükümlülüğü Madde 8 (1) İşverenler; a) 50 (tarım ve orman şlernn yapıldığı şyerlernde 51) veya daha fazla şççalıştırdıkları, özel sektör şyerlernde yüzde üç engellşçy; b) 50 (tarım ve orman şlernn yapıldığı şyerlernde 51) veya daha fazla şççalıştırdıkları kamu sektörü şyerlernde yüzde dört engellle yüzde keskhükümlü veya terörle mücadelede malul sayılmayacak şeklde yaralanan şçy; meslek, beden ve ruhdurumlarına uygun şlerde çalıştırmakla yükümlüdürler.
(2) Zorunlu sthdam edlecek engellşçlern çalıştırılması bakımından aşağıda sayılan kuruluşlar özel sektör şverenolarak değerlendrlr. a) Mahalldarelern ve bağlı kuruluşlarının 13/1/2011 tarhlve 6102 sayılı Türk Tcaret Kanunu hükümlerne göre kurdukları şrketler le kooperatfler, b) 15/11/2000 tarhlve 4603 sayılı Türkye CumhuryetZraat Bankası, Türkye Halk Bankası Anonm Şrketve Türkye Emlak Bankası Anonm ŞrketHakkında Kanun kapsamındakbankalar, borsalar ve bunların müessese, teşebbüs, şletme ve ştraklerle sermayesnn tamamı Hazneye at olup 4/2/1924 tarhlve 406 sayılı Telgraf ve Telefon Kanunu le kurulmuş kuruluşlar, c) Kamu kurum ve kuruluşlarının vzeye tabolmadan şççalıştırılan eğtm ve dnlenme tess, msafrhane, kreş, anaokulu, spor tess, yemekhane ve benzersosyal tessler.
Çalıştırılacak İşçSayısının TesptMadde 9 (1) Zorunlu çalıştırılacak şçsayılarının tesptnde belrlveya belrsz sürelş sözleşmesne göre çalıştırılan tüm şçler esas alınır. Kısmsürelş sözleşmesne göre çalışanlar çalışma sürelerdkkate alınarak tam sürelçalışmaya dönüştürülür ve şyerndektam sürelçalışan şçsayısına lave edlr. İşyernde kısmsürelolarak çalıştırılan engell, eskhükümlü ve terörle mücadelede malul sayılmayacak şeklde yaralanan şçbulunması halnde bunlar da çalışma sürelerdkkate alınarak tam sürelçalışmaya dönüştürülür ve toplam şçsayısından düşülür.
Oranın hesaplanmasında yarıma kadar kesrler dkkate alınmaz. Yarım ve daha fazla olan kesrler tama dönüştürülür. (2) Aynı l sınırları çnde brden fazla şyerbulunan şverenn bu kapsamda çalıştırmakla yükümlü olduğu şçsayısı, l genelndektoplam şçsayısına göre hesaplanır. (3) Ntelğtbarıyla 30 şgününden fazla devam eden şlerde aynı gerçek veya tüzel kşyahut tüzel kşlğolmayan kurum ve kuruluşlarda çalışan tüm şçler kontenjan hesaplamasına dahl edlr.
(4) Aşağıda sayılanlar zorunlu çalıştırılacak şçsayılarının tesptçn şyerlerndektoplam şçsayısının belrlenmesnde dkkate alınmaz. a) 4857 sayılı İş Kanununun 4 üncü maddesgereğnce stsna tutulan ş ve şyerlernde çalıştırılan şçler, b) 2828 sayılı Sosyal Hzmetler Kanununun 16 ncı maddesnn dördüncü fıkrası gereğnce ev tpsosyal hzmet brmlernde çalıştırılan şçler, c) Yer altı ve su altı şlernde çalıştırılan şçler,20.03.2020 km.corpus.com.tr/MevzuatIcerk.aspx?d=3j1y2o3u0s0m1O2T213L313O22131I2I km.corpus.com.tr/MevzuatIcerk.aspx?d=3j1y2o3u0s0m1O2T213L313O22131I2I 7/10 d) 10/6/2004 tarhlve 5188 sayılı Özel Güvenlk Hzmetlerne Dar Kanuna göre kurulan özel güvenlk şrketlerle kurumların kendhtyacı çn kurduğu güvenlk brmlernde güvenlk elemanı olarak çalıştırılan şçler, e) 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerne göre çalıştırılan şçler harç olmak üzere, 5953 sayılı Basın Mesleğnde Çalışanlarla Çalıştıranlar ArasındakMünasebetlern TanzmHakkında Kanun kapsamında çalıştırılan gazetecler, f) İşyerlernde hâlhazırda çalıştırılan engell, eskhükümlü veya terörle mücadelede malul sayılmayacak şeklde yaralanan şçler, (5) Engelller le eskhükümlü ve TMY’ lern şyerlernde tam sürelolarak çalıştırılmaları esastır.
Ancak, bu kşlern talebhalnde, şyerlernde kısmsürelşççalıştıran şverenler tarafından kısmsürelş sözleşmesyle de sthdamları sağlanablr. Zorunlu şççalıştırma yükümlülüğü, kısmsürelçalıştırma le karşılandığında, kısmsürelşçsayısı brncfıkrada belrtlen usul le belrlenr. Kontenjanların Hesaplanması Madde 10 (1) Aynı l sınırları çnde; aynı gerçek veya tüzel kş, yahut tüzel kşlğolmayan kurum ve kuruluşlara at brden fazla şyernn bulunması halnde, çalıştırmakla yükümlü olunan şçsayıları bu şyerlernde çalışan toplam şçsayısına göre hesaplanır.
Ancak, aynı gerçek veya tüzel kş, yahut tüzel kşlğolmayan kurum ve kuruluşlara at olmasına rağmen ayrı ayrı tüzel kşlğbulunan kuruluşlarda çalışan şçsayıları brlkte dkkate alınmaz.(2) 5018 sayılı Kamu MalYönetmve Kontrol Kanunu’na ekllstelerde belrtlen kamu kurum ve kuruluşları le lglmevzuatı gereğnce tüzel kşlğbulunan kamu kurum ve kuruluşlarından her brçalıştırmaları gereken zorunlu şçsayısı bakımından farklı şyerolarak değerlendrlr.
Aynı bakanlık veya kamu kurum kuruluşlarına bağlı tüzel kşlğbulunmayan kamu kurum ve kuruluşlarının çalıştırmakla yükümlü oldukları şçsayıları l genelnde bu şyerlernde çalışan toplam şçsayısına göre hesaplanır. Örnek 7. Aynı gerçek veya tüzel kşler tarafından kurulmuş ve aynı l sınırları çnde faalyet gösteren And İnşaat ve Tcaret Anonm Şrketnde 35, Bolat Müşavrlk Taahhüt ve Tcaret Anonm Şrketnde 40 şççalışıyorsa, her br şrket ayrı ayrı yükümlülük sahbolacağından, her kşrketn de zorunlu sthdam etme yükümlülüğü bulunmamaktadır.
Örnek 8. Aynı l sınırları çersnde br özel sektör şverenne at 3 şyerve bu şyerlernde 2’sengellolmak üzere toplam 153 şççalışmaktadır. Söz konusu şverenn kontenjan hesaplaması yapılırken öncelkle çalışan engelller toplam çalışan şçsayısından düşülecektr (153-2=151). Engellkontenjanı hesaplanırken toplam 151 şçüzernden hesaplanacaktır. 4857 sayılı İş Kanununun 30 uncu maddesnde belrlenen oranlara göre, şyer151 x % 3 = 4,53 ( yarım ve üzertama blağ edldğnden) = 5 engellşççalıştırması gerekmektedr.
2 engellçalıştırdığından 3 engellkontenjan açığı vardır. (3) İşverenlern 4857 sayılı İş Kanununun 30 uncu maddesve 854 Sayılı Denz İş Kanununun 13 üncü maddesgereğnce çalıştırması zorunlu olan şçkontenjanlarının takbaylık şgücü çzelgelerüzernden yapılır. (4) Aynı l sınırları çersndekşyerlernde en az 10 şççalıştıran özel sektör şverenlerne ve en az 1 şççalıştıran kamu kurum ve kuruluşları 4904 sayılı Türkye İş Kurumu İle İlglBazı Düzenlemeler Hakkında Kanununun 21 ncmaddesne stnaden Kuruma aylık şgücü çzelgesvermesçn yazılı olarak blgverlr.20.03.2020 km.corpus.com.tr/MevzuatIcerk.aspx?d=3j1y2o3u0s0m1O2T213L313O22131I2I km.corpus.com.tr/MevzuatIcerk.aspx?d=3j1y2o3u0s0m1O2T213L313O22131I2I 8/10 (5) Bu Genelgenn 7 ncmaddesnn kncfıkrasında sayılan kuruluşlar zorunlu şççalıştırma yükümlülüğü bakımından özel sektör şverenolarak değerlendrlmelernedenyle bağlı bulundukları kamu kurum ve kuruluşlarından ayrı olarak aylık şgücü çzelgesverrler.
KısmSürelÇalışanların Hesaplanması Madde 11 (1) İşyernde kısmsürelş sözleşmesne göre çalışanlar varsa bunlar çalışma sürelerdkkate alınmak suretyle aylık flçalışma saatolan 195 saat üzernden tam sürelçalışmaya dönüştürülerek, şyernde tam sürelolarak çalışan şçsayısına lave edlr. Bu hesaplama sonucunda bulunacak şçsayısında yarıma kadar olan kesrler dkkate alınmaz.
Yarım ve daha fazla olan kesrler tama dönüştürülür. Örnek 9. Br şyernde 60 kştam sürel, 4 kşde kısmsürelolarak çalışmaktadır. Kısmsürelçalışan 4 kşgünde 5’er saatten ayda 26 gün çalışıyor. Buna göre 4X5= 20X26= 520:195= 2.6 = 3 (yarım ve üzertama blağ edldğnden), 3 kşnn daha toplam çalışan sayısına lave edlmesgerekr. Bu şyernde 60+3=63 kşüzernden o yıl çn belrlenen oranda çalıştırılması gereken zorunlu şçkontenjanı hesaplanmalıdır.
Örnek 10. Br şyernde 148 kştam sürel, 52 kşde kısmsürelolarak çalışmaktadır. Kısmsürelçalışan 52 kşgünde 3’er saatten ayda 26 gün çalışıyor. Buna göre 52X3=156X26= 4056:195= 20.8 = 21(yarım ve üzertama blağ edldğnden), 21 kşnn daha toplam çalışan sayısına lave edlmesgerekr. Bu şyernde 148+21=169 kşüzernden o yıl çn belrlenen oranda çalıştırılması gereken zorunlu şçkontenjanı hesaplanmalıdır.
Kurum Aracılığı Madde 12 (1) Kamu ve özel sektör şverenler, çalıştırmakla yükümlü oldukları şçlerKurum aracılığıyla sağlar. (2) Kurum aracılığı olmadan engellsthdam eden özel sektör şverennn, engellnn şe başlama tarhnden tbaren bu durumu en geç on beş şgünü çnde Kuruma bldrmesve engellytescl ettrmeszorunludur. Kurum tarafından tesclyapılmayan şç, engellstatüsünde değerlendrlmez.
(3) İşverenn genel statüdekbr şgücü talebne başvuru yapmış ve şe alınmış olan kşlerden gereklşartları taşıyanların, lglbelgelerne stnaden ve blglerdâhlnde, engell, eskhükümlü veya terörle mücadelede malul sayılmayacak şeklde yaralanan statüsünde tesclleryapılır. İşverene bu kşlerden dolayı geçmşe yönelk olarak darpara cezası uygulanmaz. Örnek 11. Br özel sektör şverennn büro memuru mesleğnde yayımlanan lanına engellbr vatandaş başvuru yapmış ve şe alınmış se, şverenn talebhalnde bu şçnn şveren adına engelltesclyapılablr.
(4) Kamu kurum ve kuruluşlarınca Kurum aracılığı olmaksızın şe alınan ve engell, eskhükümlü veya terörle mücadelede malul sayılmayacak şeklde yaralanan statüsünde tesclnn yapılması stenlen engell, eskhükümlü ve terörle mücadelede malul sayılmayacak şeklde yaralanan tescl şlemleryapılmaz. (5) Özel sektör şverenlertarafından çalıştırılan herhangbr şçnn en az %40 oranında geçerlbr engellsağlık kurulu raporuna sahp olması ve bu kşçn şveren tarafından engellşçstatüsünde tescl talebnde bulunulması halnde, SGK şe grş bldrgesve sağlık kurulu raporu tarhlerne dkkat edlerek lglçn geçmşe yönelk engelltesclyapılır ve şverene bu kşlerden dolayı geçmşe yönelk olarak darpara cezası uygulanmaz.
Zorunlu çalıştırma yükümlülüğü kapsamında şyernde tesclyapılmış olan kşlern lglstatülerdekkayıtları şverenlern blgsve onayı olmadan değştrlemez.20.03.2020 km.corpus.com.tr/MevzuatIcerk.aspx?d=3j1y2o3u0s0m1O2T213L313O22131I2I km.corpus.com.tr/MevzuatIcerk.aspx?d=3j1y2o3u0s0m1O2T213L313O22131I2I 9/10 Çalıştırmakla Yükümlü Olunan İşçTalebMadde 13 (1) Kamu ve özel sektör şverenler, çalıştırmakla yükümlü bulundukları şçler, yükümlülüğün doğmasından tbaren beş ş günü çnde ntelklernde belrterek Kurumdan talep eder.
Bu süre çersnde talep vermedğtespt edlen şverenler adeltaahhütlü posta yoluyla yazılı olarak teblğ tarhnden tbaren beş ş günü çersnde talep vermesçn uyarılır. Bu uyarıya rağmen belrtlen süre çersnde talep vermeyen kamu şverenlerle belrtlen süre çersnde talep vermeyen veya kendmkânları le lglstatüde şçysthdam etmeyen özel sektör şverenlerne 4857 sayılı İş Kanununun 101 ncmaddesgereğnce darpara cezası uygulanır.
(2) Taleplerde, şyernde yapılan şn gerektrdğvasıfların üzernde veya sthdamı zorlaştırıcı şartlar öne sürülemez. Adayların başvuru koşullarını kısıtlayıcı ntelkler taşıyan şgücü stemlerkabul edlemez. (3) Taleplerde, şçnn sthdam edleceğmeslek le şçde aranan şartlar ve stenlen belgeler arasında kabul edleblr br tutarlılığın bulunması gerekr. (Örneğn; aşçı talebçn blgsayar sertfkası veya kazan ateşçsbelgesstenemez).
(4) Engellstatüsündekşçtaleplernde, şn ntelğgerektrmedğsürece, engelllk oranına üst sınır getrlemez ve engel grupları arasında ayrım yapılamaz. İşverenn engel grupları arasında ayrım yapmakta ısrar etmeshalnde se, şn ntelğnn belrlenmesne ve şgücü talebnde engel grubunda ayrıma gdlmesnn uygun olup olmadığına Kurum Brmtarafından karar verlr. (5) Kamu kurum ve kuruluşlarının eskhükümlü statüsündekşçtaleplerne aranan dğer şartları taşıyan hem eskhükümlü hem de terörle mücadelede malul sayılmayacak şeklde yaralanan adaylar müracaat edeblrler.
Lsteler talebe başvuru yapan hem eskhükümlü hem de terörle mücadelede malul sayılmayacak şeklde yaralanan adaylardan oluşturulur. (6) Bu madde kapsamındakşgücü taleplernden herhangbr masraf karşılığı alınmaz. (7) Kamu güvenlğne lşkn hzmetlere yönelk olarak lglmevzuatlarda yer alan özel hükümler saklı kalmak kaydıyla, suç tasnfne göre eskhükümlüler arasında ayrım yapılamaz.
Engelllern Özel Sektörde İşe Yerleştrlmesİsthdamı Zorunlu Olanların Kamu Sektöründe İşe Yerleştrlmesİşyerve Çalışma Koşullarının Engelllere Göre Hazırlanması Engelllern Çalıştırılamayacakları İşler EskHükümlülern Çalıştırılamayacakları İşler Denetm ve İdarPara Cezası Ayrımcılık Yasağına İlşkn Hükümler Engellİşçİsthdam TeşvkTereddütlern Gderlmes20.03.2020 km.corpus.com.tr/MevzuatIcerk.aspx?d=3j1y2o3u0s0m1O2T213L313O22131I2I km.corpus.com.tr/MevzuatIcerk.aspx?d=3j1y2o3u0s0m1O2T213L313O22131I2I 10/10