Yabancı Uyruklu Öğretim Elemanlarının Sigortalılıkları

YABANCI UYRUKLU ÖĞRETİM ELEMANLARININ SİGORTALILIKLARI

506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunun Mülga 3’üncü maddesinin II. Fıkrasının (A)

bendinde, “malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarının bir işverenin emrinde çalışan ve Türk

uyruklu olmayan kimselerden Kurumdan yazılı istekte bulunanlar hakkında ve istek

tarihinden sonraki aybaşından başlanılarak uygulanacağı” öngörülmüş,

06/08/2003 tarih 25191 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 4958

“Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu’nun 57’nci maddesi ile 506 sayılı Kanunun Sigortalı

Sayılmayanlar” başlıklı mülga 3’üncü maddesinin A ve D bentleri yürürlükten

kaldırılmıştır.

Bu durumda da bir işveren emrinde çalışan yabancı uyruklu işçiler yalnızca iş

kazaları, meslek hastalıkları, analık ve hastalık sigortalarına tabi olarak Sosyal Sigortalar

Kurumundan yazılı istekte bulunmak suretiyle istek tarihinden sonraki ay başından

başlanarak malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olabilirken, bir işveren emrinde

çalışan yabancı uyruklu işçiler de isteklerinin olup olmadığına bakılmaksızın 06/08/2003

tarihi itibariyle tüm sigorta kapsamına alınmıştır.

Bu itibarla, 06/08/2003 tarihinden sonra hizmet akdine istinaden çalıştırılan

yabancı uyruklular için 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa göre tüm sigorta kollarına

ilişkin sigorta primlerinin kesilmesi gerekmektedir.

Öte yandan, 2457 sayılı Yükseköğretim Kanununun 34’üncü maddesinde,

yükseköğretim kurumlarında, sözleşme ile görevlendirilecek yabancı uyruklu öğretim

elemanlarının, ilgili fakülte, enstitü veya yüksekokul yönetim kurulunun önerisi ve

üniversite yönetim kurulunun uygun görüşü üzerine rektör tarafından atanacağı, bunların

öğretim görevleri bakımından, bu kanunda aylıklı öğretim elemanları için konuşulmuş

hükümlere tabi oldukları,

2194 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunun 16’ncı maddesinde de, 2457 sayılı

Yükseköğretim Kanununun 34 üncü maddesine göre sözleşmeli olarak çalıştırılacak

yabancı uyruklu öğretim elemanlarına ödenecek ücretlerin Bakanlar Kurulunca

belirlenecek esaslar dahilinde Yükseköğretim Kurulunca tespit edileceği hüküm altına

alınmıştır.

Söz konusu hükümler uyarınca, 31/10/1983 tarihli, 18207 sayılı Resmî Gazete’ de

yayımlanan Bakanlar Kurulu kararının 12 inci maddesinde, personelden isteğe bağlı

olarak, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu uyarınca hastalık primi kesileceği,

hastalandıklarında kendilerine Türk uyruklu ve 506 sayılı Kanuna tabi olanlar eşidi işlem

yapılacağı öngörülmüştür.

Sayfa 1 / 2

Dolayısıyla özel kanun ile genel kanunun karşılaştırılmasında özel kanunun genel

kanuna göre uygulama önceliğinin bulunduğu dikkate alınarak 506 sayılı kanunda

06/08/2003 tarihinde yürürlüğe giren hükümler yabancı uyruklu öğretim elemanları

bakımından uygulanmamış olup, Bakanlar Kurulunun 08/03/2006 tarihli, 2006/10166

sayılı Yükseköğretim Kurumlarında Yabancı Uyruklu Öğretim Elemanı Çalıştırılması

Esaslarına İlişkin Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Kararı 28/03/2006 tarihli, 26122

sayılı Resmi Gazete ‘de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Bahse konu kararın 12’nci maddesinde; Yabancı uyruklu sözleşmeli personelin

sosyal güvenlik haklarıyla ilgili olarak ülkemizin taraf olduğu ikili ve çok taraflı anlaşmalar

ile ülkemizde uygulanmakta olan sosyal güvenlik mevzuatına göre işlem yapılacağı

belirtilmiştir.

Yükseköğretim Kurumlarında Yabancı Uyruklu Öğretim Elemanı Çalıştırılması

Esaslarına İlişkin Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Kararın yürürlüğe konulmasının,

Millî Eğitim Bakanlığı’nın 30.11.2006 tarihli, 23930 sayılı yazısı üzerine, 2914 sayılı

Yükseköğretim Kanununun 16’ncı maddesine göre Bakanlar Kurulunca 25.12.2006

tarihinde kararlaştırılmasına ilişkin karar 10.01.2007 tarihli, 26399 sayılı Resmî

Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Bu kararın 12’nci maddesinde, sözleşmeli statüde çalışan yabancı uyruklu öğretim

elemanlarının sosyal güvenliklerinin, Sosyal Güvenlik Sözleşme hükümleri saklı kalmak

kaydıyla 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu uyarınca tüm sigorta kollarına prim

ödenerek sağlanacağı belirtilmiştir.

Bu bakımdan, yabancı uyruklu öğretim elemanlarından, Bakanlar Kurulunun

08.03.2006 tarihli, 2006/10166 sayılı kararının yürürlüğe girdiği 28.03.2006 tarihine

kadar olan sürede, istenilmesi halinde 506 sayılı Kanuna istinaden sadece hastalık

sigortası primi kesilmesi, bu tarihten itibaren ise tüm sigorta kollarına ilişkin primlerin

kesilmesi gerektiğinden, bu kişilerin yaşlılık aylıklarına esas alınacak tarih 08/03/2006

tarihi olarak dikkate alınacaktır.

Dolayısıyla bu tarihten önce bütün sigorta kolları üzerinden sigorta primi ödeyen

2547 sayılı kanuna göre çalıştırılmış olan yabancı uyruklu öğretim elemanlarının bu

dönemdeki ödemiş oldukları hastalık sigortası (talebine istinaden kesilmekte idi) primi

hariç diğer sigorta primlerinin iptal ve iade edilmesi gerekmekle beraber 08/03/2006

tarihi öncesi bugün itibariyle on yıllık zaman aşımı süresini doldurmuş olduğundan iade

işleminin de yapılmayacağı anlaşılmaktadır.

BARIŞ ERDEM DANIŞMANLIK SOSYAL GÜVENLİK HUKUKU EKİBİ

Sayfa 2 / 2