Kanser Hastalarının Geçici Maluliyet Hakkı

KANSER HASTALARININ GEÇİCİ MALULİYET HAKKI

1. GİRİŞ

Günümüzde çok yaygın görülen kanser hastalığı ile ilgili olarak hasta ve ailelerine sağlanan

hak ve yardımlar genellikle hastalar ve aileleri tarafından yeterli düzeyde bilinmemektedir. Bu

noktadan hareketle bu yazıda kanser hastalarına yönelik malulen emeklilik ve geçici malulen

emeklilikle ilgili sosyal güvenlik düzenlemeleri ele alınmıştır.

Kanserli hastaların sosyal güvenliği konusunda 5510 sayılı Sigortalar ve Genel Sağlık

Sigortası Kanunu, Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği, Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği,

Sağlık Uygulama Tebliği ile Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespiti İşlemleri

Yönetmeliği esas alınmaktadır.

2. GENEL OLARAK MALULEN EMEKLİLİK ŞARTLARI

5510 sayılı Kanunun 25. maddesine göre, sigortalının veya işverenin talebi üzerine kurum

tarafından yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurullarınca usulüne uygun

düzenlenecek raporlar ve dayanağı tıbbi belgelerin incelenmesi sonucu, hizmet akdi ile çalışan

sigortalılar için çalışma gücünün veya iş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma

gücünün en az yüzden altmışını veya vazifelerini yapamayacak şekilde meslekte kazanma gücünü

kaybettiği kurum sağlık kurulunca tespit edilen sigortalı malûl sayılmaktadır.

5510 sayılı Kanunun 26. maddesine göre sigortalının malulen emekli sayılıp maluliyet aylığı

alabilmesi için gereken şartlar; malûl sayılması, en az on yıldan beri sigortalı bulunup bu süre

içerisinde toplam olarak 1800 gün prim ödemiş olması veya başka birinin sürekli bakımına muhtaç

derecede malûl olan sigortalılar için ise sigortalılık süresi aranmaksızın 1800 gün malullük, yaşlılık

ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olması gerekmektedir.

Ayrıca sigortalı olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihten önce sigortalının çalışma gücünün

yüzde altmışını veya vazifesini yapamayacak derecede meslekte kazanma gücünü kaybettiği

önceden veya sonradan tespit edilirse, sigortalı bu hastalık veya engelliliği sebebiyle malullük

aylığından yararlanamaz.

Bu şartlara haiz hasta, iş kazası veya meslek hastalığına tutulmuş olanlar için bahse konu

malullük şartları oluşmuşsa malulen emekliliğe hak kazanabilmektedirler.

3. KANSER HASTALARI İÇİN GEÇİCİ MALULİYET HAKKI

Maluliyet Tespiti İşlemler Yönetmeliği’nin Ek 1. bölümünde yer alan kanser hastaları

hakkındaki hükümler doğrultusunda maluliyet kararı verilmemesi durumunda tanı tarihinden

itibaren bir yıl içinde Kuruma başvurmaları halinde tanı tarihi itibariyle (Tanı tarihi, haklarında

düzenlenmiş onaylı tıbbi belgelerde (patoloji raporu vb.) yer alan tarihtir.) Yönetmelikte bildirilen

süreler içinde geçici olarak malul sayılmaktadırlar.

Sayfa 1 / 2

Malûliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nde birkaç istisnai (tiroid ve deri kanseri hariç) tüm

yeni tanı konan kanser vakalarına 18 ay süre ile geçici malûliyet hakkı verilmektedir.

Maluliyet Tespiti İşlemler Yönetmeliğinin Ek 1. bölümünde lösemi hastaları için kemik iliği

veya kök hücre naklinde kontrol muayenesi hakkında birtakım düzenlemeler mevcuttur. Buna

göre, Lösemi hastalarına konulan kontrol muayene süresi içinde, kemik iliği veya kök hücre nakli

olması durumunda, tekrar nakil tarihinden itibaren en az 12 ay süreyle malul kabul edilir. Ancak

bu 12 aylık süre, 24 aylık kontrol muayene süresi içindeyse en az 24 ay (lösemi tanısı aldığı

tarihten itibaren) süreyle malul kabul edilir. Bu hastalarda, kemik iliği veya kök hücre nakli tanıdan

24 ay geçtikten sonra yapılmışsa yine nakil tarihinden itibaren en az 12 ay süreyle malul kabul

edilir. Kontrol muayene sürelerinin bitiminde alınacak yeni tarihli sağlık kurulu raporları

Yönetmeliğin ilgili hükümlerince değerlendirilmektedir.

Bu hak özellikle en az on yıldan beri sigortalı bulunup, toplam olarak 1800 gün sigortalılık

şartına uyup aktif olarak çalışmayanların yararlanabileceği, tedavi sürecinde bir nebze maddi katkı

sağlayabilecek bir düzenlemedir.

Düzenlemeden yararlanmak için bağlı bulunan sosyal güvenlik merkezine malulen emeklilik

başvuru formu ile başvurulmalıdır. Sosyal güvenlik merkezince yetkili hastanelere sevk

yapılmakta, sonucunda alınan sağlık kurulu raporu SGK Sağlık Kurulunda değerlendirilip sonuca

bağlanmaktadır.

Hastalar, yararlanılan geçici maluliyet süresi sonunda kontrol muayenesine tabi

tutulacaklardır. Kontrol muayenesi sonucunda düzenlenecek sağlık kurulu raporu Maluliyet

Tespiti İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre değerlendirilecektir. Ancak bu defa söz konusu

geçici sürelerin uzatılması değil hastanın çalışma gücünün yüzde altmışını kaybedip kaybetmediği

değerlendirilmektedir.

Ayrıca, aktif sigortalılar için geçici iş göremezlik ödeneği, bilinen adıyla rapor parası alma

hakları tedavi süresince asıl seçenek olabilmektedir.

4. SONUÇ

Kanser hastaları için geçici maluliyet hakkı az bilinen ve birçok hasta tarafından

yararlanılmayan bir düzenlemedir.

Kanser hastalığına tutulup 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu

uyarınca malul sayılmayacak (meslekte kazanma gücünün en az yüzde altmışını kaybetmemiş)

olanlardan talep tarihinden önceki bir yıl içinde sadece tanı(teşhis) almış olanlar, belirtilen

sigortalılık başlangıç ve gün şartını sağlamaları şartıyla Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği eki

hastalık listesinde bulunan düzenleme uyarınca geçici sürelerle malul kabul edilmektedirler.

BARIŞ ERDEM DANIŞMANLIK SOSYAL GÜVENLİK HUKUKU EKİBİ

Sayfa 2 / 2