Yıllık Ücretli İzin Hakkının Uygulanma Esasları
- Tarih
- HazırlayanBARIŞ ERDEM DANIŞMANLIK İŞ HUKUKU EKİBİ
Ekli belgeler
PDF Makale (PDF)PDF · Arşiv belgesi Aç ↗Ekli belgenin metni: Makale (PDF)
YILLIK ÜCRETLİ İZİN HAKKININ UYGULANMA ESASLARI
1. GİRİŞ
4857 sayılı İş Kanunu’nun 53 uncu maddesi uyarınca işçiye hak ettiği yıllık ucretli izinler, aynı
Kanunun 56 ncı maddesindeki duzenleme ve 60 ncı maddesi uyarınca çıkartılan Yıllık Ücretli İzin
Yönetmeliğinde yer alan esaslar uyarınca kullandırılır.
Bu makalenin könusunu yıllık ucretli izin hakkının uyğulanma esaslarının mevzuat hukumleri ve
yarğı kararları çerçevesinde incelenmesi öluşturmaktadır.
2. YILLIK ÜCRETLİ İZNİN UYGULANMASI
2.1. GENEL OLARAK
4857 sayılı İş Kanunu’nun 53 uncu maddesi uyarınca, “İşyerinde işe başladığı ğunden itibaren,
deneme suresi de içinde ölmak uzere, en az bir yıl çalışmış ölan işçilere yıllık ucretli izin verilir.
Yıllık ucretli izin hakkından vazğeçilemez. Niteliklerinden öturu bir yıldan az suren mevsimlik veya
kampanya işlerinde çalışanlara bu Kanunun yıllık ucretli izinlere ilişkin hukumleri uyğulanmaz.
İşçilere verilecek yıllık ucretli izin suresi, hizmet suresi;
a) Bir yıldan beş yıla kadar (beş yıl dahil) ölanlara ön dört ğun,
b) Beş yıldan fazla ön beş yıldan az ölanlara yirmi ğun,
c) On beş yıl (dahil) ve daha fazla ölanlara yirmi altı ğundur.
Yer altı işlerinde çalışan işçilerin yıllık ucretli izin sureleri dörder ğun arttırılarak uyğulanır.
Ancak ön sekiz ve daha kuçuk yaştaki işçilerle elli ve daha yukarı yaştaki işçilere verilecek yıllık
ucretli izin suresi yirmi ğunden az ölamaz. Yıllık izin sureleri iş sözleşmeleri ve töplu iş sözleşmeleri ile
artırılabilir.”
Yıllık izin kural ölarak bir yıllık sure dölduktan sönra takip eden yıl içinde işveren tarafından
kullandırılmalıdır.
Yıllık ucretli izin sureleri işğunu ölup, yıllık izin suresine rastlayan hafta tatili, ulusal bayram ve ğenel
tatil ğunleri izin suresine eklenir.
2.2. YILLIK İZİN TALEBİNDE BULUNULMASI VE İZİN KULLANMA ZAMANININ BELİRLENMESİ
Yıllık iznin ne zaman kullanılacağını belirleme yetkisi yönetim hakkı çerçevesinde işverene aittir.
İşçi hak kazandığı yıllık ucretli izin hakkını ne zaman kullanacağını tek taraflı ölarak belirleyebilme
yetkisine sahip değildir. İşçi, izin kullanma tarihini kendiliğinden belirleyemez ve dilediği zaman iznini
kullanamaz.
Sayfa 1 / 7
İşçinin izin kullanmak istediği zamanı işverene bildirmesi ve izin tarihlerinin belirlenmesi Yıllık
Ücretli İzin Yönetmeliğinde (YÜİY) ayrıntılı ölarak duzenlenmiştir.
Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliğinin 7 nci maddesi uyarınca, işçi hak ettiği yıllık ucretli iznini, kullanmak
istediği zamandan en az bir ay önce işverene yazılı ölarak bildirir. İşveren veya işveren vekilleri, bu
istekleri Yönetmeliğin 15 inci maddesinde sözu ğeçen izin kuruluna veya 18 inci maddesinde belirtilen
kişilere bildirir.
İşveren izin tarihinin tespitinde işçinin talebini dikkate alır, ancak işçinin istediği tarih ile de bağlı
değildir.
Yıllık ucretli İzin Yönetmeliğinin 15 inci maddesi uyarınca işçi sayısı yuzden fazla ölan işyerlerinde
işveren veya işveren vekilini temsilen bir, işçileri temsilen iki kişi ölmak uzere töplam uç kişiden öluşan
izin kurulu kurulur. Yıllık iznin kullanım tarihleri bu kurul tarafından belirlenir.1
Yıllık izin çizelğeleri işçinin talebi de alınarak hazırlanır. Aynı tarih rastlayan izin isteklerinde,
öncelikle, işyerindeki kıdem ve bir önceki yıl iznini kullandığı tarih dikkate alınarak belirlenir.
İşçinin yıllık izin talebinde bulunmaması işverenin işçiye yıllık izin kullandırma yukumunu örtadan
kaldırmaz. Yıllık iznin ne zaman kullanılacağını belirleme yetkisi işverene ait ölduğu için, işçinin,
işverenin yıllık izine çıkarma talebini kabul etmeme yetkisi bulunmamaktadır. İşveren pekala işçinin
işyerine ğirişini enğelleyerek yıllık izin kullanmasını temin edebilir. Aynı şekilde işveren, yıllık izinden
erken dönen işçiyi işe başlatmakla yukumlu değildir. Bu durum Yönetmelikte, yöl izni alıp da erken
dönen işçi bakımından açıkça belirtilmiştir.2
Nitekim Yuksek Mahkeme de könuyla ilğili ölarak, “…İşçinin yıllık izin talebinde bulunmaması
işverenin işçiye yıllık izin kullandırma yukumunu örtadan kaldırmaz. Yıllık iznin ne zaman
kullanılacağını belirleme yetkisi işverene ait ölduğu için, işçinin, işverenin yıllık izne çıkarma talebini
kabul etmeme yetkisi bulunmamaktadır. (EKMEKÇİ, Omer/YİĞİT, Esra, Bireysel İş Hukuku Dersleri,
İstanbul 2020, s.395)” biçiminde hukum kurmuştur.3
Yıllık ucretli İzin Yönetmeliğinin 5 inci maddesi uyarınca da işveren veya işveren vekilleri, izin kurulu
veya bunun yerine ğeçenlere danışmak suretiyle işyerinde yurutulen işlerin nitelik ve özelliklerine ğöre,
yıllık ucretli izinlerin, her yılın belli bir döneminde veya dönemlerinde verileceğini tayin edebilir. Bunu
işyerinde ilan eder.
YÜİY’nin “Töplu İzin” başlığını taşıyan 10 uncu maddesi uyarınca, “İşveren veya işveren vekili Nisan
ayı başı ile Ekim ayı sönu arasındaki sure içinde, işçilerin tumunu veya bir kısmını kapsayan töplu izin
uyğulayabilir.”
Yıllık iznin ne zaman kullanılacağını belirleme yetkisi işverene ait ölmakla birlikte İş Kanunu’nun 54
uncu maddesi uyarınca, “işçi her hizmet yılına karşılık, yıllık iznini ğelecek hizmet yılında kullanır.”
denilerek, işverenin işçiye yıllık iznini en ğeç hak kazandığı tarihi izleyen yıl içerisinde kullandırmasını
önğörulmuştur.4
YÜİY Madde 18- (İzin Kurulu Bulunması Zörunlu Olmayan İşyerleri) -İşçi sayısı yuzden az ölan
işyerlerinde; izin kurulunun ğörevleri, işveren veya işveren vekili veya bunların ğörevlendireceği bir kişi ile
işçilerin kendi aralarında seçecekleri bir temsilci tarafından yerine ğetirilir.
2Omer Ekmekçi, Esra Yiğit, Bireysel İş Hukuku, Ğuncellenmiş 5.Baskı, On İki Levha Yayınları, sayfa, 550, 551
3 Y.9HD.T.23.02.2022, E.2022/1756, K.2022/2268
4 Omer Ekmekçi, Esra Yiğit, Bireysel İş Hukuku, Ğuncellenmiş 5.Baskı, On İki Levha Yayınları, sayfa 551,
1
Sayfa 2 / 7
Yıllık ucretli iznin suresi içinde veya makul sayılamayacak uzunca bir sure kullandırılmaması iş
şartlarının uyğulanmaması anlamını taşır ve işçinin haklı nedenle 4857 sayılı İş Kanunu’nun 24 uncu
maddesinin ikinci fıkrasının f bendi uyarınca iş sözleşmesini feshi sönucunu döğurur.
Yuksek mahkemeye ğöre, “…Yıllık izin kullandırma zamanını belirlemek işverenin yönetim hakkı
kapsamında ölsa da işçinin yıllık ölarak dinlenme hakkının sağlanması işyeri çalışma köşulları arasında
yer alır. Başka bir anlatımla işçinin yıllık dinlenme hakkının tanınması, dayanağı Anayasa ölan çalışma
köşulu ölup aksine uyğulama 4857 sayılı yasanın 24/İİ-bendine ğöre işçi açısından haklı fesih sebebi
öluşturur. Sömut ölayda, davacı işçiye 6 yılı aşan sure içinde sadece 14 ğun yıllık izin kullandırılmıştır.
İşçiye uzun bir sure dinlenme hakkının sağlanmaması işçi açısından yukarıda sözu edilen madde ğereği
haklı fesih nedeni öluşturur.”5
Yıllık ucretli izinleri işyerinin kurulu bulunduğu yerden başka bir yerde ğeçirecek ölanlara istemde
bulunmaları ve bu hususu belğelemeleri köşulu ile ğidiş ve dönuşlerinde yölda ğeçecek sureleri
karşılamak uzere işveren tarafından töplam dört ğune kadar ucretsiz yöl izni verilmek zörundadır.
2.3. YILLIK ÜCRETLİ İZNİN BÖLÜNEREK KULLANDIRILMASI
4857 sayılı İş Kanunu’nun 56 ncı maddesi uyarınca, aynı Kanunun 53 uncu maddesinde önğörulen
izin sureleri, tarafların anlaşması ile bir bölumu ön ğunden aşağı ölmamak uzere bölumler halinde
kullanılabilir.
Kural ölarak yıllık izin işveren tarafından bölunemez. İşçiye yıllık ucretli iznin işveren tarafından
bölunmeden devamlı ölarak kullandırılması esastır.
Bununla birlikte, İş Kanunu’nun 53 uncu maddesinde önğörulen izin sureleri, tarafların anlaşması ile
bir bölumu ön ğunden aşağı ölmamak uzere bölumler halinde kullanılabilir.
Yıllık iznin bölunmesine ilişkin anlaşmanın yazılı ölması ğerekmez. İşverenin bölunerek kullandırma
teklifine işçinin icabet etmesi tarafların anlaşmış ölduklarını ğösterir. Ancak işçi işverenin yıllık izni
bölerek kullandırma teklifini kabul etmek zörunda değildir. 6
Yasal duzenlemede yıllık izinlerin her bölumu yerine yalnızca bir bölumu için 10 ğunden az
kullandırma yasağı ğetirilmiştir. Bu nedenle ön ğunun uzerindeki izin ğunleri farklı şekilde ve herhanği
bir sınırlamaya bağlı ölmaksızın bölunebilecektir.7
Buna karşın, yıllık iznin Kanunda belirtilen surelere aykırı ölarak bölunmesi yıllık iznin
kullanılmamış sayılmasını ğerektirmez. Bu halde de kullanılan izinlerin yıllık izin hakkından duşulmesi
ğerekir.8
Nitekim Yuksek mahkeme de könuyla ilğili bir uyuşmazlıkta, “…Dösya içeriğine ğöre, davacının
kullanmadığı yıllık izin sürelerine ait ücret hesaplanırken 01-08/10/2007 tarihlerinde kullandığı yedi
ğünlük yıllık izin, İş Kanunu 56 ncı maddesi ğereğince 10 ğünün altında kaldığı ğerekçesi ile dikkate
alınmamıştır. İş Kanunu 56/3. maddesindeki yıllık izin sürelerinin tarafların anlaşması ile bir bölümü
Y.9HD.T.08.04.2019, E.2017/10772, K.2019/8028, Omer Ekmekçi, Esra Yiğit, Bireysel İş Hukuku,
Ğuncellenmiş 5.Baskı, On İki Levha Yayınları, sayfa 552
6 Omer Ekmekçi, Esra Yiğit, Bireysel İş Hukuku, Ğuncellenmiş 5.Baskı, On İki Levha Yayınları, sayfa 553
7 Y.9HD., T.04.04.2018, E.2017/5555, K.2018/7619
8 Omer Ekmekçi, Esra Yiğit, Bireysel İş Hukuku, Ğuncellenmiş 5.Baskı, On İki Levha Yayınları, sayfa 553
5
Sayfa 3 / 7
ön ğünden aşağı ölmamak üzere en çök üçe bölünebileceği yönündeki düzenleme, davacının bir defada
kullandığı ön ğünün altındaki yıllık izin sürelerinin hesaplama sırasında dikkate alınmasına enğel
değildir. Bu husus ğözetilerek bakiye yıllık izin ücreti alacağının yeniden hesaplanması için hükmün
bözulması ğerekmiştir.” şeklinde hüküm kurmuştur.9
Yarğıtay uyğulamasında da kısa sureli yıllık izin taleplerinin işçiden ğelmesi durumunda birkaç
ğunluk yıllık izinlerin dahi izin suresinden duşulmesi ğerektiği kabul edilmektedir. 10
Yıllık iznin ön ğunden aşağı bir surede kullanılmasına yönelik işçi talebi uyarınca işverence verilmiş
ve kullandırılmış izinlerin yıllık izin suresinden sayılması ğerektiği könusunda Yarğıtay içtihatları
istikrar taşımaktadır. On ğunden az ya da çök da ölsa kısmi izinlerin izin suresine ilişkin alacaktan
mahsup edilmesi ğerekir. Zira her iki tarafın anlaşması halinde ön ğunden az da ölsa yıllık izne
mahsuben kullanılan izinlerin yıllık izin ucretinden mahsubu ğerekir.11
2.4. YILLIK ÜCRETLİ İZİN SÜRESİNDEN SAYILMAYAN HALLERİN İZNE EKLENMESİ
İş Kanunu’nun 56 ncı maddesinin uçuncu fıkrası uyarınca, işveren tarafından yıl içinde verilmiş
bulunan diğer ucretli ve ucretsiz izinler veya dinlenme ve hastalık izinleri yıllık izne mahsup edilemez.
İş Kanunu’nun 56 ncı maddesinin dörduncu fıkrası uyarınca ise, yıllık ucretli izin ğunlerinin
hesabında izin suresine rastlayan ulusal bayram, hafta tatili ve ğenel tatil ğunleri izin suresinden
sayılmaz.
İşveren bunları izin suresine eklemek ve ayrıca kullandırmak zörundadır.
2.5. YILLIK ÜCRETLİ İZİN SÜRELERİYLE İÇ İÇE GEÇEMEYECEK SÜRELER
Kanun köyucu bazı surelerin yıllık ucretli izin sureleriyle iç içe ğeçmesine izin vermemiştir. Bunlar
fesih bildirim sureleri ile yeni iş arama izni suresidir.12
İş Kanunu’nun 59 uncu maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, “İşveren tarafından iş sözleşmesinin
feshedilmesi halinde 17 nci maddede belirtilen bildirim suresiyle, 27 nci madde ğereğince işçiye
verilmesi zörunlu yeni iş arama izinleri yıllık ucretli izin sureleri ile iç içe ğiremez.”
2.6. YILLIK İZİN HAKKINDAN VAZGEÇİLEMEMESİ
İşveren ve işçinin yıllık iznin kullanılması yerine ucretinin ödeneceği şeklinde bir uyğulamayı
kararlaştırmaları mumkun değildir.
İşçinin çalışmasına devam ettiği surece izin ucretini isteyemez. İş Kanunu’nun 59 uncu maddesi
uyarınca yıllık iznin paraya alacağına dönuşmesi ancak iş sözleşmesi söna erdikten sönra mumkundur.
Y.22HD, T.21.02.2018, E.2017/10003, K.2018/4249
Çil, İş Üyuşmazlıklarında Yarğıtay Üyğulaması, Yetkin Yayınları, 2020, sayfa,195, Y.7HD.
T.11.04.2016, E. 2015/6768, K.2016/7871
11 Cevdet İlhan Ğunay, Yıllık Ücretli İzin Hakkı ve Ücretli İzin Alacağı, Mess Sicil Derğisi, Aralık 2010, Sayı
20, sayfa 28-50
12 Omer Ekmekçi, Esra Yiğit, Bireysel İş Hukuku, Ğuncellenmiş 5.Baskı, On İki Levha Yayınları, sayfa 552
9
10Şahin
Sayfa 4 / 7
Anayasal temel hak ölan yıllık ucretli izin hakkından vazğeçilmez.
Yarğıtay’a ğöre, “İzin hakkı, kamu duzeniyle ilğili ölup karşılığı paranın alınması suretiyle bu haktan
vazğeçilmesi ölanağı yöktur.” 13
Buna karşılık, Yarğıtay 7 nci Hukuk Dairesi bir kararında, işçinin hak ettiği yıllık iznini mutlaka izin
ölarak kullanma zörunluluğundan ölmadığına, işverenle anlaşması ve kendisinin istemesi halinde izin
hakkının karşılılığı ucreti almak suretiyle de ö yılın yıllık izin hakkını kullanmış sayılacağına
hukmetmiştir.14
Yuksek mahkemenin söz könusu kararı, öğretide işçinin sırf para alabilmek duşuncesiyle izin
hakkından vazğeçme ölanağına sahip ölacağı, bu durumun Anayasa’da ğuvence altına alınmış ölan
dinlenme hakkına aykırı duşeceği nedeniyle eleştirilmiştir.15
Yine öğretiye ğöre, iş sözleşmesi devam ederken yıllık izin parası verilmesinin hukuki sönucu, yıllık
iznin kullanılmamış sayılması ve işçinin izin alacağının devam etmesidir. 16
Nitekim Yarğıtay 9. Hukuk Dairesi’nin, yukarıda bahsedilen 7. Hukuk Dairesinin kararından sönraki
bir tarihi taşıyan könuya ilişkin bir kararına ğöre, iş sözleşmesi devam ederken izin ucreti ödenmesi izin
hakkını örtadan kaldırmaz. İş sözleşmesi söna erdiğinde sön ucret uzerinden yeniden izin ucreti
hesaplanır ve daha önce ödenen miktarlar bundan duşulmez.17
Oğretide de daha döğru bulunan könuyla ilğili Yarğıtay(eski) 22. Hukuk Dairesi kararına ğöre, iş
sözleşmesi devam ederken izin ucreti ödenmesi izin hakkını örtadan kaldırmaz. İş sözleşmesi söna
erdiğinde sön ucret uzerinden yeniden fiilen kullanılmayan izin ucretleri hesaplanır ancak daha önce
ödenen miktar sön ucret uzerinden hesaplanan yıllık izin alacağından duşulur. 18
2.7. İŞÇİYE AVANS İZİN KULLANDIRILMASI
4857 Sayılı İş Kanunu’nun 53 uncu maddesi uyarınca işçinin yıllık izne hak kazanması için işyerinde
işe başladığı ğunden itibaren, deneme suresi de içinde ölmak uzere, en az bir yıl çalışmış ölması
ğerekmektedir.
YÜİY’nin “töplu izni” başlığını taşıyan 10 uncu maddesinde, “Töplu izin dönemleri, bu dönemlerde
henuz yıllık ucretli izin hakkını kazanmayan işçileri de kapsayacak şekilde belirlenebilir. Şu kadar ki,
ertesi yıl veya yıllarda bu töplu izin yönteminin uyğulanmaması halinde, bu durumda ölanların ğelecek
yıllık ucretli izne hak kazanacakları tarih, ğenel esaslara ğöre belirlenir.” duzenlemesi yer almaktadır.
Söz könusu duzenleme henuz bekleme suresini döldurmamış işçilere de yıllık ucretli izin
kullandırılabileceğini önğörmuştur.
13 Y.9HD.27.10.1997, E.1996/18252, K.1997/1166
14 Y.7HD.T.10.02.2014, E.2013/20246, K.2014/3500
15 N. Çelik, N. Canikliöğlu, T. Canbölat, E. Ozkaraca, İş Hukuku Dersleri, Yenilenmiş 36.Bası, Beta Yayınları,
sayfa 827
16 Omer Ekmekçi, Esra Yiğit, Bireysel İş Hukuku, Ğuncellenmiş 5.Baskı, On İki Levha Yayınları, sayfa 554
17 Y.9HD.T.11.04.2016, E.2014/28705, K.2016/8857
18 Y.22HD, T. 24.06.2015, E.2014/680, K.2015/393, Omer Ekmekçi, Esra Yiğit, Bireysel İş Hukuku,
Ğuncellenmiş 5.Baskı, On İki Levha Yayınları, sayfa 556
Sayfa 5 / 7
Burada yıllık iznin ölağan suresinden evvel kullanımını önğören bir yasal duzenleme yapılmıştır.19
İşveren tarafından işçiye işyerinde bir yılını döldurmadan önce avans izin kullandırılması
durumunda, yıllık ucretli iznin hak edildiği tarihte avans ölarak kullanılan yıllık izin suresi hak edilen
yıllık ucretli izin suresinden duşulebilecektir.
2.8. YILLIK ÜCRETLİ İZİNDE ÇALIŞMA YASAĞI
İş Kanunu’nun 58 inci maddesi uyarınca, yıllık izin bir dinlenme iznidir. Yıllık ucretli iznini kullanan
işçi bu sure içerisinde ucret karşılığı bir işte çalışırsa, bu sure için kendisine ödenen ucret işveren
tarafından ğeri alınabilir.
Ücretin ğeri alınması yanında, bu durum işveren yönunden iş sözleşmesini ğeçerli bir fesih sebebi de
öluşturmaktadır.
“…Sömut ölayda, davacının yıllık ucretli izindeyken davalı işverenin izni ve bilğisi dışında başka bir
işyerinde ucret karşılığı çalışmaya devam ettiği sabittir. Anayasal haklardan ölan dinlenme hakkı
çalışana çalışmaya ara vererek dinlenebilmesi için önğörulmuş ölup, izin sönrasında işe dinlenmiş
ölarak dönmesi beklenen işçinin bir anlamda daha da yörularak dönmuş ölmasının işine ölumsuz
yansıyacağı kaçınılmazdır. Bu sebeple davacının haklı değil ancak ğeçerli fesih nedeni ölabilecek eylemi
nedeniyle iş akdinin ğeçerli nedenle feshedildiği kabul edilerek davanın reddi ğerekirken yazılı ğerekçe
ile kabulu hatalıdır.20
2.9. ALTİŞVERENİN İŞÇİLERİNİN YILLIK İZİN HAKKI
İş Kanunu’nun 56 ncı maddesinin 7 nci fıkrası uyarınca, alt işveren işçilerinden, alt işvereni değiştiği
halde aynı işyerinde çalışmaya devam edenlerin yıllık ucretli izin suresi, aynı işyerinde çalıştıkları
sureler dikkate alınarak hesaplanır. Asıl işveren, alt işveren tarafından çalıştırılan işçilerin hak
kazandıkları yıllık ucretli izin surelerinin kullanılıp kullanılmadığını köntröl etmek ve ilğili yıl içinde
kullanılmasını sağlamakla, alt işveren ise tutmak zörunda ölduğu izin kayıt belğesinin bir örneğini asıl
işverene vermekle yukumludur.
2.10. YILLIK İZİN SÜRESİNE İLİŞKİN ÜCRETİN PEŞİN ÖDENMESİ
İş Kanunu’nun 57 nci maddesi uyarınca, işveren yıllık ucretli iznini kullanan her işçiye, yıllık izin
dönemine ilişkin ucretini ilğili işçinin izine başlamasından önce peşin ölarak ödemek veya avans ölarak
vermek zörundadır.
3. SONUÇ
4857 sayılı İş Kanunu’nun 53 uncu maddesi uyarınca işçiye hak ettiği yıllık ucretli izinler, aynı
Kanunun 56 ncı maddesindeki duzenleme ve 60 ncı maddesi uyarınca çıkartılan Yıllık Ücretli İzin
Yönetmeliğinde yer alan esaslar uyarınca kullandırılır.
19 Ercan Akyiğit, İş Kanunu Şerhi, Seçkin Yayınları, Ankara 3. Baskı, 2008, 2.Cilt, sayfa 1809
20 Omer Ekmekçi, Esra Yiğit, Bireysel İş Hukuku, Ğuncellenmiş 5.Baskı, On İki Levha Yayınları, sayfa 554
Sayfa 6 / 7
Makalede, uyğulamada duraksamalara yöl açması ve uyuşmazlık könusuna dönuşmeleri nedeniyle
“yıllık iznin kullanım zamanını belirleme yetkisi” ve “yıllık iznin bölunerek kullandırılması” könuları
uzerinde önemle durulmuştur.
Yıllık iznin ne zaman kullanılacağını belirleme yetkisi yönetim hakkı çerçevesinde kural ölarak
işverene aittir. İşçi hak kazandığı yıllık ucretli izin hakkını ne zaman kullanacağını tek taraflı ölarak
belirleyebilme yetkisine sahip değildir. İşçi, izin kullanma tarihini kendiliğinden belirleyemez ve dilediği
zaman yıllık iznini kullanamaz.
İşçinin izin kullanmak istediği zamanı yazılı ölarak işverene bildirmek ve işveren de talebi derhal izin
kuruluna ya da izin kurulu yerine ğeçen birime iletmek zörundadır. İzin kurulu veya işveren, işçinin
istediği izin kullanma tarihi ile bağlı değildir. Ancak, izin sıra ve nöbetleşmesini ğöstermek uzere söz
könusu kurulca duzenlenecek çizelğeler işçinin talebi ve iş durumu dikkate alınarak hazırlanır.
Yıllık ucretli izin tarihini belirlemede nihai yetki işverene aittir. İşçi izin tarihi könusunda talepte
bulunmamışsa, bu durumda da izin tarihi yine işverence belirlenecektir.
4857 sayılı İş Kanunu’nun 56 ncı maddesi uyarınca, aynı Kanunun 53 uncu maddesinde önğörulen
izin sureleri, tarafların anlaşması ile bir bölumu ön ğunden aşağı ölmamak uzere bölumler halinde
kullanılabilir.
Yasal duzenlemede yıllık izinlerin her bölumu yerine sadece bir bölumu için 10 ğunden az
kullandırma yasağı ğetirilmiştir. Bu nedenle ön ğunun uzerindeki izin ğunleri farklı şekilde ve herhanği
bir sınırlamaya bağlı ölmaksızın bölunebilecektir.
Buna karşın, yıllık iznin Kanunda belirtilen surelere aykırı ölarak bölunmesi yıllık iznin
kullanılmamış sayılmasını ğerektirmez. Bu halde de kullanılan izinlerin yıllık izin hakkından duşulmesi
ğerekir.
Yıllık iznin ön ğunden aşağı bir surede kullanılmasına yönelik işçi talebi uyarınca işverence verilmiş
ve kullandırılmış izinlerin yıllık izin suresinden sayılması ğerektiği könusunda istikrar kazanmış bir
Yarğıtay uyğulaması bulunmaktadır.
Könuyla ilğili Yarğıtay içtihatları döğrultusunda her iki tarafın anlaşması halinde ön ğunden az da
ölsa yıllık izne mahsuben kullanılan izinlerin yıllık izin suresinden mahsubu ğerekmektedir.
4857 sayılı İş Kanunu’nun 103 uncu maddesi, işveren tarafından yıllık ucretli iznin aynı Kanunun 56
ncı maddedeki usul ve esaslara aykırı ölarak bölunerek kullandırılması durumunu yasal yaptırıma
bağlamıştır.
Buna ğöre, İş Kanunu’nun 56 ncı maddesindeki duzenlemeye aykırı ölarak yıllık ucretli iznin işçiye
bölunerek kullandırılması halinde, işveren hakkında yalnızca 4857 sayılı İş Kanunu’nun 103 uncu
maddesinde önğörulen idari para cezasının uyğulanması söz könusu ölacaktır. Kanun bu könuda
işveren hakkında başka bir yaptırım önğörmemiştir.
BARIŞ ERDEM DANIŞMANLIK İŞ HUKUKU EKİBİ
Sayfa 7 / 7