İş Akdi Feshinde Hakaret, Sataşma ve Kaba Davranış Ayrımı

İŞ AKDİ FESHİNDE HAKARET, SATAŞMA VE KABA DAVRANIŞ AYRIMI

1. Giriş

4857 Sayılı İş Kanunu’nun “İşverenin Haklı Nedenle Derhal Fesih Hakkı” başlıklı 25 inci maddesinin

“Ahlak ve İyi Niyet Kurallarına Uymayan Haller ve Benzerleri” başlıklı 2 nci fıkrasının (d) bendi “İşçinin

işverene yahut onun ailesi uyelerinden birine yahut işverenin başka işçisine sataşması, işyerine sarhoş

yahut uyuşturucu madde almış olarak gelmesi ya da işyerinde bu maddeleri kullanması” hukmunun

çalışan tarafından ifa edilmesi ve bu durumun tutanak ve sair kayıtlarla tespit edilmesi halinde

işverenin ilgili işçiyi haklı nedenle ve derhal iş akdini feshetme hakkı bulunmaktadır. İşçinin işverene

yahut onun ailesi uyelerinden birine yahut işverenin başka işçisine sataşması eylemi keskin çizgileri

olan net bir ayrımı barındırmayıp işverenin iş akdi feshini gerçekleştirirken ornek olayı dogru

yorumlaması gerekebilir.

2. Hakaret Suçu

Kelime anlamı olarak hakaret; bir kimseye, bir şeye karşı kullanılan kuçultucu soz ya da aşagılayıcı,

kuçuk duşurucu davranış, onura dokunma, onur kırma olarak karşılık bulur.

Yargıtay ise aldıgı kararlara istinaden hakaret suçunu; “Hakaret fiilinin cezalandırılmasıyla korunan

hukuki deger, kişilerin onur, şeref ve saygınlıgı olup, bu suçun oluşabilmesi için, davranışın kişiyi kuçuk

duşurmeye yonelik olarak gerçekleşmesi gerekmektedir. Bir hareketin tahkir edici olup olmadıgı bazı

durumlarda nispi olup, zamana, yere ve duruma gore degişebilmektedir. Kişilere yonelik her turlu agır

eleştiri veya rahatsız edici sozlerin hakaret suçu baglamında degerlendirilmemesi, sozlerin açıkça, onur,

şeref ve saygınlıgı rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnadını veya sovmek fiilini

oluşturması gerekmektedir.” şeklinde ifade etmektedir.

Buna gore hakaret suçunu oluşturacak sozlerin tek tek belirlenmesi mumkun olmayıp bir fiilin

hakaret sayılması için o olay ozelinde degerlendirilmesi gerekmektedir. Ancak bir genelleme yapmak

gerekirse şerefsiz, sahtekar, hırsız, dolandırıcı, fahişe, hayvan, geri zekalı, salak, aptal, beyinsiz ya da

dogrudan sinkaflı kelimeler vs. hakaret olarak degerlendirilir.

İşverene ya da bir başka çalışanına karşı hakaret suçu işleyen çalışanın 4857 25/İİ-d kapsamında iş

akdi sonlandırılacagı gibi hakarete ugrayan kişinin suç duyurusunda bulunması halinde 3 aydan 2 yıla

kadar hapis veya adlı para cezası ile cezalandırılması mumkundur.

3. Sataşma

Kelime anlamı olarak sataşma; bir kimseyi rahatsız edecek davranışta bulunmak, musallat olmak,

sarkıntılık etmek olarak karşılık bulur.

Yargıtay 9 uncu Hukuk Dairesinde ise Sataşma; (15.06.2017 tarihli 2017/5148 E. 2017/10578 K.)

“4857 Sayılı İş Kanunu'nun 25/İİ nci d maddesi uyarınca, “işçinin işverene veya ailesine karşı şeref ve

namusuna dokunacak sozler soylemesi veya davranışlarda bulunması ya da işveren hakkında şeref ve

haysiyet kırıcı asılsız ihbar ve isnatlarda bulunması veya işçinin işverene, aile uyelerinden birine veya

işverenin diger bir işçisine sataşması” haklı fesih nedeni olarak sayılmıştır. Madde de işçinin işverenin

diger bir işçisine sataşmasının haklı neden olacagı açıkça belirtilmiştir.

Sayfa 1 / 3

Sataşma niteligindeki davranışlar tehdit ve hakaret içeren sozler soyleme, etkili eylem (darp) de

bulunma gibi davranışlar olarak ortaya çıkar. İşyerinde iki işçinin karşılıklı birbirlerine sataşmada

bulunması halinde, olayı kimin başlattıgı anlaşılamadıgı takdirde, her iki işçinin iş sozleşmesinin feshi

haklı nedene dayanır.” şeklinde ifade edilmektedir.

Unutulmamalıdır ki sataşma halinde bu fiili işleyen tum çalışanlara İş Kanunu’nun 5 inci Maddesi

uyarınca eşit davranma ilkesine uygun davranılmalıdır. Bu fiilin sonucunda olaydaki illiyet bagına dikkat

edilerek sorumlu kişinin iş akdi 4857 25/İİ-d kapsamında iş akdi sonlandırılmalı sataşma suçunun nasıl

başladıgı belli olmayan ve iki tarafın da sorumlu oldugu durumlarda iki tarafında iş akdi

sonlandırılmalıdır.

4. Kaba Davranış

Kelime anlamı olarak kaba davranış; kasıtlı olarak saygısızca konuşmak veya hareket etmek olarak

karşılık bulur.

Kaba davranışlar yine kural olarak tek tek belirlenebilir nitelikte olmayıp Yargıtay nezdinde lan1,

yavşak2, siz kim oluyorsunuz3, sen kimsin lan4, basitsin5, ukalalık yapma6, terbiyesiz7, adamın asabını

bozma8, yalaka9 gibi sozcuk ve soz grupları kaba davranış olarak degerlendirilmektedir.

Hakaret ve sataşma iş kanununda derhal fesih açısından sonuç dogururken kaba davranış derhal fesih

sonucu dogurmamaktadır. Yargıtay 9 uncu Hukuk Dairesi (E.2023/9169, K .2023 / 8750, T.07.06.2023);

davacının "yazdıgınız terbiyesizliktir." ibaresinin kaba ve nezaket dışı davranış olarak nitelenebilecegini,

hakaret olarak kabul edilemeyecegini belirtip "Somut uyuşmazlıkta Mahkemece davacının çalışma

arkadaşı olan G.Ö. ile tartışarak hakaret ettiği, çalışma arkadaşlarının da dâhil olduğu bir e-postada G.Ö.’e

hitaben ’yazdığınız terbiyesizliktir’ yazı göndermesi sebebiyle iş sözleşmesinin işveren tarafından

kovulduğu ortadadır. Davacının feshe konu eylemlerinin işverenin başka işçisine sataşması niteliğinde

olduğu ve feshin haklı nedene dayandığı gerekçesiyle davacının kıdem ve ihbar tazminatı taleplerinin

reddine karar verilmiştir. Ancak haklı feshe konu edilen e-postada kullanılan ’yazdığınız terbiyesizliktir’

ibaresinin işverenin başka işçisine sataşma olarak nitelendirilmesi hatalıdır. Bu ibare ancak kaba hitap

olarak kabul edilebilir; haklı fesih nedeni olarak kabul edilemez. Davacının haklı fesih nedeni oluşturan

başka bir davranışı olduğu ispat edilmemiştir. İşverence iş sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiği ispat

edilemediğinden davacının kıdem ve ihbar tazminatlarının kabulü yerine reddi isabetsiz olmuştur. Kararın

bozulmasına oy birliği ile hükmedilmiştir" şeklinde karara varmıştır.

5. Sonuç

Hakaret, sataşma ve kaba davranış eylemleri nesnel verilerle ve belirli kelimelerle tespit

edilemeyecek nitelikte olup bir olayın hakaret, sataşma veya kaba davranış sayılabilmesi için olay

ozelinde tespit yapılıp degerlendirilmesi gerekmektedir.

1 Yargıtay 18. CD., E. 2018/7402 K. 2019/923 T. 9.1.2019

2 Yargıtay 9. HD., E. 2020/1848 K. 2020/7866 T. 15.9.2020

3 Yargıtay 4. CD., E. 2013/25972 K. 2014/32783 T. 12.11.2014

4 Yargıtay 18. CD., E. 2015/6864 K. 2015/11405 T. 18.11.2015

5 Yargıtay 18. CD., E. 2015/38074 K. 2017/8480 T. 6.7.2017

6 Yargıtay 4. CD., E. 2013/1371 K. 2014/19078 T. 28.5.2014

7 Yargıtay 18. CD., E. 2016/5049 K. 2016/17322 T. 9.11.2016

8 Yargıtay 18. CD., E. 2015/36026 K. 2017/7920 T. 15.6.2017

9 Yargıtay 4. CD., E. 2020/4001 K. 2021/153 T. 11.1.2021

Sayfa 2 / 3

Somut olay incelendiginde olayın Hakaret veya sataşma olması durumunda çalışan taraf veya

tarafların iş akdi 4857 25/İİ-d kapsamında derhal ve işveren tarafından haklı nedenle feshedilip

sigortalı işten ayrılış kodu (45) olarak seçilirken, olayın kaba davranış olarak degerlendirilmesi

durumunda çalışana ihtar verilip çalışan verilen ihtara ragmen kaba davranışını ısrarla surduruyorsa

gerekli tutanak ve ihtarlara istinaden sigortalı işten ayrılış kodu (49) - 4857 sayılı Kanun Madde 25-II-h

İşçinin yapmakla ödevli bulunduğu görevleri kendisine hatırlatıldığı halde yapmamakta ısrar etmesi.seçilerek iş akdi sonlandırılabilir.

BARIŞ ERDEM DANIŞMANLIK İŞ HUKUKU EKİBİ

Sayfa 3 / 3